Jamiyat
“Kimning qorni og‘rib qolsa, san’atkorga osiladi”
“Qaysi tadbirda o‘tirsam, mening qo‘shig‘im qo‘yiladi. Avval mening mualliflik huquqim uchun pulimni yig‘ib bersin davlatimiz, keyin soliqdan gapirsin”, dedi Yulduz Usmonova.
O‘zbekiston xalq artisti Yulduz Usmonova 12—30 aprel kunlari bo‘lib o‘tadigan yakkaxon konserti oldidan intervyu berdi. U suhbat davomida konsertga tayyorgarlik, yangi dastur haqida gapirib, xonandalarning soliq to‘lashi kerakligi haqidagi qaror loyihasiga o‘z munosabatini bildirdi.
Yulduz Usmonova o‘tgan yilgi konsertida “Men muxlislarni yig‘latmayman, tafakkur qildiraman. Sababi hayot tashvishining o‘zi yetarli”, degan edi. Bu yilgi konsertda xonanda qanday g‘oyani ilgari suradi?
— Tafakkur qilgan odam yig‘lamaydimi? O‘zining qilgan xatosidan yig‘laydi, birovdan o‘pkalab emas. Yig‘i bilan yig‘ining farqi bor-da. Siz bilan men ham ko‘p yolg‘onni, haromni, haqsizlikni ko‘rib, indamay ketyapmiz-ku! Boykotlarni ko‘rib turib, mahsulotlarni indamay sotib olib, yeb, bolalarimizga olib beryapmiz-ku! Vijdon qiynalsa, yig‘laysiz-da, bu oddiy misol. Odamlar qo‘shiqda o‘zini topib olsa, yig‘lashi mumkin. Bunday yig‘iga hech kimning qarshiligi yo‘q. Maqsadimiz ularning yuragini ezish emas.
Bizning paytlarda 80 foiz qo‘shiqlar yig‘latadigan va ma’noli bo‘lardi. Odam shu qo‘shiqlardan yengillik topsa, albatta, yig‘lasin. Yig‘lab-yig‘lab, yuzini yuvib, ko‘ziga yana surmasini surtib, ko‘chaga chiqib, hayot yana davom etayotganini his qiladi. Yig‘latish deganda shuni nazarda tutaman, deydi u.
“Menchalik ishlaydigan odam qolmadi”
— Tapir-tupur, betartib konsertlarga pul to‘lab, kirayotganlar bor. Shuncha kun konsert beryapman, o‘zimning boshimga suv o‘girib yubordim. O‘zimga o‘zim charchama, Usmonova, dedim. Bunchalik ishlaydigan odam qolmadi. G‘am-tashvishsiz o‘rtaga chiqib olib, ashula aytishyapti. Men siqilyapman, har kuni dori ichaman. O‘zimni qanday tinchlantirishni bilmayman. Mendan necha yoshga yetdingiz, deb ko‘p so‘rashadi. Turmush o‘rtog‘im nega siqilasiz, deydi. Qanday qilib siqilmay? Men bolalarim bilan sahnaga chiqyapman, tasavvur qilyapsizmi? Qanday qilib xavotir olmasligim mumkin?
Menimcha, gap kostyumlarda, gaplarda, iddao qilishda, chiroyli yondirilgan chiroqlarda emas. U shundoq ham kerak, qilamiz. Qo‘shiqlar o‘z o‘rnini topsa, Yulduzni Yulduz deb eslashadi. Konsertida zo‘r lazer, chiroq qilgan edi, deb eslashmaydi. Yettidan yetmishgacha eslanyapmanmi, demak, qo‘shiqlar yashayapti. Men qo‘shiqlar yashashi tarafdoriman, deydi Yulduz Usmonova.
O‘zbekistonda 2026 yil 1 sentabrdan boshlab san’atkorlar va boshlovchilar ko‘rsatadigan xizmatlarni “Soliq” ilovasida ro‘yxatga olish hamda “bir xizmat – bir to‘lov” tamoyili asosida soliqqa tortish rejalashtirilmoqda. Mazkur qaror loyihasining e’lon qilinishi shou-biznes vakillari o‘rtasida keng muhokama va e’tirozlarga sabab bo‘lmoqda. O‘zbekiston xalq artisti Yulduz Usmonova bu borada qanday fikrda?
— Rahbarlarimiz eshitsin — prezidentimizga material olib kiradiganlar juda adashadi. Indamay kelayotgandim, endi gapiraman. “Voy, to‘ylarda isrofgarchilik bo‘lyapti, san’atkorlarni qisqartirish kerak”, deyishadi. Agar biz isrofgarchilik bo‘lsak, bizni konsertingizga qo‘ymang. Nima qilib davlat tadbirlariga bizni qo‘yyapsizlar? Qo‘yinglar, san’atkorlarni qirib yuboringlar. Xatmi Qur’on qilib, aqiqa qilib, o‘zingiz o‘tkazavering. Nima bo‘ladi, kim ishlaydi? Eng yomon, eng ishlamaydigan san’atkor ham fonogramma qilish uchun necha pul sarflaydi?
Tug‘ilgan kun, tomosha qilsangiz, fonogramma ayttirib bo‘lsa ham, chaqirasiz-ku. Masalan, men eski-tuskida, yirtiq kiyimda kelsam, yoqamanmi, ayting? U omma ichidagi odam. Kosmetologga borishi shart, yaxshi kiyinib yurishga majbur, chunki u xalqning yuzi. Biz Amerika emasmiz, o‘z urf-odatimiz bor, yirtiq kiyim to‘g‘ri kelmaydi. Lekin bizda birorta qo‘shiq uchun pul to‘lanyaptimi? Har bir bayramda qo‘shiq buyurtma qilayotganda pulini to‘lashga qurbingiz yetadimi? To‘lang, shunda gap bo‘lishi mumkin emas.
Bugungi kunda juda qiyin. Isrofgarchilik bo‘lsa ham, san’atkorlar deyishadi. Senatorlar, deputatlarning hayotiga, ularning qizlari qanday yurganiga qaranglar. Mana, isrofgarchilik qayerda! Biz ishlamayapmizmi? Qachon uxlaganimni kim ko‘rdi? Men yig‘lab yuboraman, kecha ham juda qattiq yig‘ladim. Odam charchab ketadi. Endi soliq. Kim chidaydi, kim ishlaydi, kim yangi qo‘shiq qiladi? O‘ldiringlar san’atni! Gap bo‘lishi mumkin emas. Soliq tugul, litsenziyani ham 10 barobar qilib qo‘yinglar.
To‘ylardan ham soliq oladigan bo‘lishsa, to‘y qilayotgan odam bir san’atkor soliq to‘lashi uchun yana shuncha pul to‘lashi kerak. Hamma ham o‘g‘ri emas, tadbirkorlarning orasida ishlab topayotgani ham bor. Ular pul olishmaydi, ishlab topishadi. Kim pul olsa, soliq qo‘ying. Bu mashina qayerdan kelgani, qizi, o‘g‘lining Angliyada yurganini so‘rasin.
San’atkor emas, ijrochi ko‘p. Kim hozir yangi qo‘shiq aytyapti? Chiqsa, 4-5 ta chiqadi. Qolganlar eski qo‘shiqlarni remiks qilib kuylayapti. Qaysi tadbirda o‘tirsam, mening qo‘shig‘im qo‘yiladi. Avval mening mualliflik huquqim uchun pulimni yig‘ib bersin davlatimiz, keyin soliqdan gapirsin. Necha yillardan buyon qo‘shiqlarim qo‘yiladi. Men hech bo‘lmaganda bir tiyin so‘radimmi? Endi men ham pulimni so‘rayman. Qo‘shiq kuylamayman, deydi xonanda.
2026 yilning dastlabki to‘rt oyida o‘qish maqsadida xorijga chiqqan O‘zbekiston fuqarolari soni o‘tgan yilning mos davriga nisbatan sezilarli darajada qisqardi. Shu bilan birga, Qirg‘iziston, Rossiya va Janubiy Koreya o‘zbekistonliklar uchun eng ommabop ta’lim yo‘nalishlari bo‘lib qolmoqda.
Foto: Fotolia / WavebreakmediaMicro
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, joriy yilning yanvar–aprel oylarida 7 355 nafar O‘zbekiston fuqarosi ta’lim olish maqsadida chet elga safar qilgan. Bu ko‘rsatkich 2025 yilning shu davriga nisbatan 2,6 ming nafarga yoki 26,2 foizga kamaygan.
Tahlillarga ko‘ra, mazkur davrda o‘zbekistonliklar o‘qish uchun eng ko‘p tanlagan davlat Qirg‘iz Respublikasi bo‘lgan. U yerga ta’lim maqsadida 1 519 nafar fuqaro yo‘l olgan. Rossiya ikkinchi o‘rinni egallab, ushbu mamlakatga 1 515 nafar o‘zbekistonlik o‘qish uchun borgan.
Reytingning keyingi pog‘onalaridan Janubiy Koreya, Turkiya va Tojikiston joy olgan. Xususan, Koreya Respublikasiga 1 184 nafar, Turkiyaga 554 nafar, Tojikistonga esa 514 nafar fuqaro ta’lim maqsadida safar qilgan.
Shuningdek, Xitoyga 472 nafar, Buyuk Britaniyaga 413 nafar o‘zbekistonlik o‘qish uchun chiqqan. Boshqa davlatlarga ta’lim maqsadida safar qilganlar soni esa 1 184 nafarni tashkil etgan.
Mutaxassislar fikricha, ta’lim migratsiyasidagi o‘zgarishlarga xorijiy universitetlar qabul siyosati, ta’lim xarajatlari, stipendiya dasturlari hamda mehnat bozoridagi tendensiyalar ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Statistik ma’lumotlardan ko‘rinishicha, xorijda ta’lim olishga qiziqish saqlanib qolayotgan bo‘lsa-da, joriy yilning dastlabki oylarida chet elda o‘qish uchun safar qiluvchilar soni o‘tgan yilga nisbatan kamaygan.
O‘zbekistonda o‘zboshimchalik bilan egallangan yer uchastkalari hamda ularda barpo etilgan uy-joy va boshqa obektlarga bo‘lgan huquqlarni e’tirof etish tartibini takomillashtirishga qaratilgan qonun qabul qilindi. Hujjat mazkur sohadagi huquqiy mexanizmlarni soddalashtirish va fuqarolarning mulkiy huquqlarini himoya qilishni kuchaytirishni nazarda tutadi.
Qonun bilan bir qator me’yoriy-huquqiy hujjatlarga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritildi. Unda o‘zboshimchalik bilan egallangan yer uchastkalari hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga bo‘lgan huquqlarni e’tirof etish bilan bog‘liq amaldagi tartib-taomillarni yanada takomillashtirish maqsad qilingan.
Xususan, huquqlarni e’tirof etish jarayonlaridagi ayrim byurokratik talablar qisqartirilib, vakolatli tashkilotlarning mas’uliyati aniqlashtirildi. Shuningdek, fuqarolar tomonidan taqdim etiladigan hujjatlarni ko‘rib chiqish va qaror qabul qilish jarayonlarini soddalashtirishga qaratilgan normalar ham kiritilgan.
Qonunga muvofiq, ayrim holatlarda yer uchastkalari va uy-joylarga bo‘lgan huquqlarni rasmiylashtirishda avtomatlashtirilgan axborot tizimlaridan kengroq foydalanish, davlat organlari o‘rtasidagi ma’lumot almashinuvini kuchaytirish hamda arizachilar uchun ortiqcha ovoragarchiliklarni bartaraf etish choralari belgilanmoqda.
Ta’kidlanishicha, yangi o‘zgartishlar fuqarolarning ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarini qonuniy jihatdan mustahkamlash, bahsli holatlarni kamaytirish va mulkni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish jarayonlarining ochiqligi hamda samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
Mutasaddilar fikricha, qabul qilingan qonun aholining uy-joy va yer munosabatlari sohasidagi huquqiy kafolatlarini yanada kuchaytirish bilan birga, ko‘chmas mulk sohasidagi huquqiy munosabatlarni tartibga solishning zamonaviy mexanizmlarini joriy etishga zamin yaratadi.
O‘zbekistonda yaroqlilik muddati o‘tgan yoki belgilangan tartibda ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilmagan oziq-ovqat mahsulotlarini sotganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish rejalashtirilmoqda. Bu bo‘yicha qonun loyihasi Qonunchilik palatasida birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Qonunchilik palatasining navbatdagi majlisida aholi salomatligi va hayotini muhofaza qilishga qaratilgan qonun loyihasi muhokama qilindi. Hujjat bilan «Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risida»gi kodeksning 178-moddasiga tegishli o‘zgartirishlar kiritish taklif etilmoqda.
Loyihaga ko‘ra, yaroqlilik muddati o‘tgan mahsulotlarni, shuningdek, ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilishi majburiy bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlarini ushbu ma’lumotlarsiz realizatsiya qilish yoki sotish maqsadida qabul qilganlik uchun belgilangan jarimalar miqdori oshiriladi.
Ta’kidlanishicha, mazkur tashabbus iste’molchilar huquqlarini himoya qilish, bozorlarda mahsulotlar sifati ustidan nazoratni kuchaytirish hamda aholi salomatligiga xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan holatlarning oldini olishga xizmat qiladi.
Muhokamalar davomida deputatlar qonun loyihasining dolzarbligi va amaliy ahamiyatiga alohida to‘xtalib, ayrim normalar yuzasidan qonun tashabbuskorlariga savollar berdi. Shuningdek, hujjatni yanada takomillashtirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ham bildirildi.
Bahs-munozaralardan so‘ng qonun loyihasi Qonunchilik palatasi deputatlari tomonidan birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Andijon viloyatida davlat zaxirasidagi yer maydonini rasmiylashtirib berishni va’da qilib, katta miqdorda pul talab qilgan shaxs huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan qo‘lga olindi. U kelishilgan mablag‘ning bir qismini olayotgan vaqtida ushlangan.
Ma’lum qilinishicha, departamentning Andijon viloyati boshqarmasi hamda boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlari hamkorligida tezkor tadbir o‘tkazilgan.
Tergovga qadar tekshiruv materiallariga ko‘ra, fuqaro Z.Yu. boshqa bir fuqaroning ishonchiga kirib, o‘zini go‘yoki Andijon viloyati Statistika boshqarmasi xodimi sifatida tanishtirgan. U Andijon tumanidagi Yo‘ldosh Oxunboboyev massivida joylashgan davlat zaxirasi yer maydoni auksion orqali uning farzandi nomiga rasmiylashtirilgani haqida yolg‘on ma’lumot bergan.
Shundan so‘ng mazkur 40 sotix yer maydonining hujjatlarini kelgusida xaridor nomiga rasmiylashtirib berishni va’da qilib, bu xizmat uchun 160 ming AQSh dollari talab qilgan.
Tezkor tadbir davomida gumonlanuvchi kelishilgan mablag‘ning dastlabki qismi hisoblangan 80 ming AQSh dollarini olayotgan vaqtda ashyoviy dalillar bilan ushlangan.
Huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Ayni paytda ishning barcha holatlarini aniqlashga qaratilgan tergov harakatlari olib borilmoqda.
Mutasaddilar fuqarolarni yer ajratish, auksion savdolari va mulkni rasmiylashtirish bilan bog‘liq masalalarda faqat rasmiy manbalar va qonuniy tartiblarga tayanishga chaqirmoqda.
O‘zbekistonda mobil aloqa vositalaridan foydalanish darajasi rekord ko‘rsatkichga yetdi. Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda 10 yosh va undan katta aholining 99,3 foizi mobil telefondan foydalangan.
Qayd etilishicha, mamlakatda raqamli texnologiyalardan foydalanish imkoniyatlarining kengayishi, mobil aloqa xizmatlari qamrovining ortishi hamda internet infratuzilmasining rivojlanishi aholi orasida mobil telefonlar ommalashuviga xizmat qilgan.
Uy xo‘jaliklari o‘rtasida o‘tkazilgan tanlanma kuzatuvlar natijalariga ko‘ra, so‘nggi yillarda mobil telefondan foydalanuvchilar ulushi izchil o‘sib borgan. Xususan, 2021 yilda mazkur ko‘rsatkich 95,7 foizni tashkil etgan bo‘lsa, 2022 yilda 97,8 foizga yetgan.
2023 yilda mobil telefondan foydalanuvchilar ulushi 99,1 foizga chiqqan va 2024 yilda ham shu darajada saqlanib qolgan. 2025 yilga kelib esa bu ko‘rsatkich yana 0,2 foiz bandga oshib, 99,3 foizni tashkil etgan.
Mutaxassislar fikricha, mobil telefonlar nafaqat aloqa vositasi, balki davlat xizmatlari, elektron to‘lovlar, onlayn ta’lim, elektron tijorat va turli raqamli platformalardan foydalanishning asosiy vositasiga aylanib bormoqda.
Statistik ma’lumotlar mamlakatda mobil texnologiyalardan foydalanish deyarli to‘liq qamrovga yetganini ko‘rsatmoqda. Bu esa raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish va elektron xizmatlar ko‘lamini kengaytirish uchun muhim omil sifatida baholanmoqda.
O‘zbekistonda mebel ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hududlar yetakchi?
“Investorlarni siz deyishga tayyormiz” – Toshkentda investitsiya forumi bo‘lib o‘tmoqda
O‘zbekistonda may oyida biznes bo‘yicha qaysi hududlar faol bo‘ldi?
-
Siyosat2 days ago
«Ushbu masalani shaxsan nazoratimga oldim» — Saida Mirziyoyeva giyohvandlikka qarshi kurash haqida
-
Jamiyat3 days agoFarg‘onada “Lasetti” qarama-qarshi yo‘nalishga chiqib ketishi oqibatida ikki kishi halok bo‘ldi
-
Mahalliy3 days ago
my.gov.uz — 35 yilda odamlarning vaqtini qaytarib berdi!
-
Iqtisodiyot3 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga gilam eksport qilmoqda?
-
Jamiyat4 days ago16−18 iyun kunlari Toshkent shahriga yuk mashinalari kiritilmaydi
-
Sport2 days agoEron Amerikaga bordi, Osiyo Yevropaning ta’zirini berayotir – JCh kundaligi
-
Sport4 days agoJCh-2026. Osiyoning ikki jamoasi Yevropa vakillariga qarshi maydonga tushadi
-
Mahalliy3 days ago
Quyoshda turgan suvning ta’mi emas, tarkibi o‘zgaradi… bu esa juda xavfli