Siyosat
«Nahotki butun boshli ulkan saltanatning taqdiri shu odamga qolgan bo‘lsa?..»
Bo‘sh vaqt topishim bilan o‘qilishi uchun o‘z navbatini kutib turgan kitoblarimga qaytaman. Shu kunlarda sotib olgan bir nechta xaridim orasida Nursulton Nazarboyevning «Moya jizn ot zavisimosti k svobode» degan kitobi e’tiborimni tortdi.
Men yoshligimdan taniqli siyosatsatchilar, davlat rahbarlari, bosh vazirlarning memuarlarini o‘qishni juda xush ko‘raman. Judayam. Parda ortida yashiringan hayotiy sahnalar va voqealarni kuzatgim, ular haqida bilgim keladi.
Nursulton Nazarboyev kitobida sobiq SSSRning parchalanishi, Belovej o‘rmonidagi voqealar tahlili bor.
U SSSRning birinchi va so‘nggi prezidenti Mixail Gorbachyov haqida ko‘p yozgan, Rossiyaning birinchi prezidenti Boris Yelsinga o‘z simpatiyalarini yashirmagan. Shu bilan birga, ularning ikkisi o‘rtasida bo‘lgan mojaro va kelishmovchiliklarni ochiqdan-ochiq ko‘rsatib bergan.
Siyosatning nayranglari qiziq ekan. Urussiyaning Sverdlov viloyati obkomi rahbarining Moskvaga olib kelinishida bosh rolni o‘ynagan va uni qo‘llagan, avval Markaziy qo‘mita kotibi, so‘ng Moskva gorkomining birinchi kotibi qilib qo‘ygan bo‘lsa ham, uning o‘ziga qarshi chiqqan. Keyin esa Gorbachyovni ham taxtidan itarib yubordi.
Boris Yelsin bilan kechgan bir suhbatni Nazarboyev shunday ta’riflagan: Yelsin yoshligida temir yo‘lda falokatga uchragan, poyezd relsdan chiqib ketgan ekan, ko‘p odam voqea joyida halok bo‘lgan, Yelsin esa qo‘lining ikki barmog‘idan ayrilgan ekan (chindan ham Boris Yelsinning panjasida ikki barmog‘i yo‘q edi).
U Gorbachyov bilan ziddiyatga borganida, Yelsinni tunda noma’lum kimsalar muzdek suvga uloqtirishgan, bazo‘r sohilga chiqib olgan ekan.
Nazarboyevning hokimiyatga kelishida ustozi, Qozog‘istonning juda mashhur va kuchli rahbari, Qozog‘iston Respublikasiga qariyb 25 yil rahbarlik qilgan Dinmuhammad Ahmedovich Kunayev asosiy rolni o‘ynagan. U Sharof Rashidov bilan ham ko‘p yillar yelkadosh bo‘lib birga ishlagan.
Xususan, Kunayev Gorbachyovni yoqtirmagan va u to‘g‘risida gapirganda: «bu yosh yigit» deb murojaat qilardi.
Albatta, Kunayev Brejnev davrinining odami edi, Gorbachyovni esa xush ko‘rmagan.
Nazarboyevning nazarida, Kunayevning bosh fojiasi umri bo‘yi sadoqat ila xizmat qilgan kommunistik partiyaning tarix chiqindixonasiga qulaganini sezmaganidir.
Nursulton Abishevichning fikr-mulohazalari, tanqidiy qarashlari, ichki muammoni ko‘tarib chiqishi, Kunayevga unchalik ham yoqmasdi. O‘rtada Dimash Axmedovich bilan Nazarboye mojarosida Qozog‘iston Fanlar Akademiyasi rahbari Asqar Kunayevni (Kunayevning ukasi) hukumat majlisida tanqid qilgani jiddiy o‘rin tutgan. Va Kunayev&Nazarboyev orasida keskin sovuqlikka sabab bo‘lgan. Xullas, yangi supurgi yangicha supurishni boshlagan.
Nazarboyev o‘z kitobida Jeltoksan, ya’ni dekabr voqealariga o‘z qarashlarini bayon etkan. Birinchi kotib Kunayev va Sovmin raisi Nazarboyev o‘rtasida chidab bo‘lmas ziddiyat yuzaga keladi, shunda uning ustidan Moskovga arz qilib boradi. Gorbachyov, «sizning ustingizdan ham ko‘p shikoyatlar tushyapti, istasangiz kotiblarni yig‘ib, plenum qilamiz», deydi. 74 yashar Kunayev: «Kerak emas, men o‘zim ariza beraman», deb Olmaotaga qaytadi. Mixail Sergeyevich undan o‘rniga kimni qo‘yish mumkinligini so‘raganida, Qozog‘iston rahbariyatida bizga munosib qozoq millatiga mansub rahbar yo‘q, degan ekan. Va boshqa kadrni, ruslardan qo‘yish kerak, deganini yozgan. Alal oqibat qisqa muddatda oliy hokimiyatga tasodifiy odam – Gennadiy Kolbin kelgan. Ulyanovsk viloyati obkomining birinchi kotibi Kolbinning tayinlanishi uchun Markaziy Ijro Komitetining plenumi 18 daqiqa davom etgan, xolos. Hech kim lom-lim demagan, muhokama-munozara bo‘lmagan!
Qaysidir ma’noda Markaz tomonidan hokimiyatga aynan Kolbinning qo‘yilishi boshqa respublikalarda milliy hissiyotlarni junbishga keltirdi va bu milliy uyg‘onishning boshlanishi bo‘ldi, desak bo‘ladi. Bu sho‘ro hukumati quyoshining botishidan birinchi darak edi.
Kitobda menga yoqqan yana bir jihat, bu – Nazarboyevning dunyo mansabdorlari va hukmdorlari bilan uchrashuvlarini yod etishi bo‘ldi. Xususan, AQShga borganida Amerika prezidenti Jorj Bush (to‘ng‘ichi) uni Oq uyga taklif qilgani, o‘zining dunyoga mashhur dumaloq kabinetida qabul qilganini yozgan.
Bushning dam olish xonasiga kirishganida, kompyuter turgan ekan. Bush maqtanib: hozir hamma kompyuter ishlatyapti, men ham oldim, ishlashni o‘rganyapman, degan. Nazarboyev e’tibor berib, xonada ko‘pgina bolalar o‘yinchog‘i yoyilib yotgani ham ko‘rgan.
Bush: – Bu xonaga nabiralarim ham ko‘p kirib o‘ynashadi.
Nazarboyev: – Mening ham nevaralarim ko‘p, degan gapiga prezident Bush yerdan bitta o‘yinchoq olib sovg‘a qilgan.
Keyinroq yana bir savat tennis koptogi va talaygina bolalar o‘yinchog‘ini sovg‘a qilib yuborganini yozgan.
So‘ng prezident Bush, davlat kotibi Jeyms Beyker bilan Oq Uy oldidagi maysada sayr qilishganini eslaydi. Shunda u: Jeyms, biz saylovlarda yutamiz-a? Ha, albatta, deb javob Beyker.
Chunki Bushning saylovda yutishi aniq-tiniq edi.
Iroqdagi «Cho‘ldagi Bo‘ron» operatsiyasi tugagan. Iroq mag‘lub bo‘lgan. Amerikalik siyosatchilar ham, xalq ham eyforiyada edi. Lekin saylovda kutilmaganda janob Bush Bill Klintonga yutqazdi. Klinton bilan bo‘lgan bir voqeani Nazarboyev shunday eslaydi.
Klinton istefoga chiqqach, Qozogistonga keldi. Nazarboyevning qulog‘iga: Iltimos, menga saksofon sovg‘a qilmang, deb pichirlabdi (chunki bu cholg‘u asbobidan shu qadar ko‘p to‘yib ketgan ekan).
Muallif Klinton bilan bog‘liq yana bir noqulay vaziyat to‘g‘risida yozadi. Nazarboyev Klintonning Qozog‘istonga tashrifi chog‘ida rasmi tushirilgan to‘qilgan gilamcha sovg‘a qilgan. Undagi rasm ham yaxshi chiqqan. Keyin Oq uyga yana bir borganida ayron bo‘ladi. O‘sha gilam qabulxona polida to‘shalgan ekan, kotiba qiz bemalol bosib yuribdi! Amerikaliklar bunga e’tibor berishmas ekan! Juda qiziq xalq-a?
Nazarboyev kitobda, shuningdek, munkillab qolgan, yuzida qoni yo‘q, befayz bo‘lib qolgan MK Bosh kotibi Konstantin Ustinovich Chernenkoni hukumat rahbari lavozimiga qo‘yilishida suhbat uchun oldiga kabineti emas, SKBning birinchi shifoxonasiga borganini yozadi. Bechora Chernenko harakatlanaman deb uning ko‘z oldida yiqilib tushgan. O‘shanda Nazarboyev 44 yoshda bo‘lgan. «Nahotki butun boshli ulkan saltanatning taqdiri shu odamga qolgan bo‘lsa?..» deb xayolidan o‘tkazadi u.
Siyosatchilarning hayotligida memuarlar yozishi kamdan-kam kuzatiladi. Bu mardlik! Odatda, olamdan o‘tganlaridan keyin bunday kitoblar chiqariladi. Yoki hatto chiqmaydi ham. Nursulton Nazarboyevning shu jur’ati e’tirofga loyiq. Men atayin shaxsni maqtamayapman yoki tanqid qilmayapman, zero unga tarixning o‘zi baho beradi.
Kitobni o‘qishni tavsiya qilaman. Juda qiziq.
Sherzod Qudratxo‘ja.
Siyosat
Oʻzbekiston Davlat investitsiya jamgʻarmasi Toshkent va Londonda ikki tomonlama IPO oʻtkazdi
Oʻzbekiston Davlat investitsiya jamgʻarmasi (OʻzMIF) birlamchi ommaviy joylashtirish (IPO) boshlanganini rasman eʼlon qildi, bu oʻzbek kompaniyasining xalqaro fond bozorida birinchi marta roʻyxatga olinishini maqsad qilgan. Jamg’arma Toshkent fond birjasi (TSE) va London fond birjasida (LSE) ikki tomonlama listing tuzilmasi orqali aksiyalarni taklif etadi.
Savdo shartlariga ko‘ra, oddiy aksiyalarning Toshkent fond birjasidagi narxi har bir aksiya uchun 4,65 so‘mni tashkil etadi. Londonda Jamg’arma har bir GDR 64 700 oddiy aktsiyani ifodalovchi birlik uchun 25 AQSh dollari narxida Global Depozitariy kvitantsiyalarini (GDR) taklif qiladi. Mahalliy ishtirokni rag‘batlantirish uchun O‘zbekistondagi chakana investorlar O‘zbekistonga 12 milliardgacha bo‘lgan buyurtmalar uchun 5 foizlik chegirmaga ega bo‘ladilar, bu esa O‘zbekistonga har bir aksiya uchun samarali xarid narxini 4,41 ga pasaytiradi.
Kompaniya IPOga 5 milliard aktsiyani yoki jamg’armaning umumiy aktsiyalarining taxminan 30 foizini investitsiya qilishni rejalashtirmoqda. E’lon qilingan ommaviy taklif narxida Milliy investitsiya fondining bozor kapitallashuvi 1,95 milliard dollarga baholanmoqda. Obuna muddati 29-apreldan boshlanadi va 12-may kuni Toshkent vaqti bilan soat 17:00da (London vaqti bilan 12:00) tugashi rejalashtirilgan. Takliflar tugallangandan so’ng, yakuniy taqsimot 13-may kuni e’lon qilinadi va ikkilamchi savdo 18-mayda boshlanishi kutilmoqda.
O‘zbekistondagi xususiy investorlar ushbu taklifda Alkes Research, Avesta Investment Group va Bluestone Financial Group kabi tashkil etilgan brokerlik kompaniyalari orqali ishtirok etishlari mumkin. Bundan tashqari, jismoniy shaxslar Jett xizmati orqali 200 million so‘mgacha buyurtma berishlari mumkin, unga Multicard, Zoomrad, MyUTC kabi turli mobil ilovalar orqali kirish mumkin.
Davlat investitsiya jamg‘armasi O‘zbekistondagi 13 ta yirik davlat korxonalarining 25 foizdan 40 foizgacha ulushlaridan iborat strategik portfelga ega. Ushbu aktivlar transport, energetika, kommunal xizmatlar va telekommunikatsiya kabi asosiy tarmoqlarni qamrab oladi. 2025-yil 31-dekabr holatiga ko‘ra, Jamg‘armaning umumiy portfeli 2,44 milliard dollarga baholangan. Ushbu qimmatli qog‘ozlarni sotishdan tushgan mablag‘lar davlat byudjetiga o‘tkaziladi.
Ushbu tarixiy debyut dunyoning yirik institutsional investorlari tomonidan katta qiziqish uyg’otdi. Cornerstone investorlari, shu jumladan BlackRock, Franklin Resources va Redwheel tomonidan boshqariladigan mablag’lar, shuningdek, Alan va Gil Grey jamg’armasiga to’liq tegishli bo’lgan ikkita moliya kompaniyasi allaqachon IPO narxida taxminan 300 million dollarlik GDRni anderrayter qilishga rozi bo’lishdi.
Siyosat
Oʻzbekistonda yashirin forumda davlat xizmatchilariga oid maʼlumotlarning sizib chiqib ketishini tekshirmoqda
Noma’lum xakerlar Kiberxavfsizlik markazining ichki tizimlariga kirib, 100 nafar xodimning shaxsiy ma’lumotlarini fosh qilishdi va qo’shimcha, yanada nozik ma’lumotlarni 200 ming dollarga sotuvga qo’yganliklarini da’vo qilishdi.
Ma’lumotlar 27 aprel kuni kiberjinoyatchilar tomonidan o’g’irlangan ma’lumotlar bilan savdo qilish uchun keng tarqalgan platformada e’lon qilindi. Roʻyxatda xakerlar davlat kiberxavfsizlik markazining ichki tizimlari va Milliy xavfsizlik agentligi va razvedka agentlari bilan bogʻliq boʻlgan maʼlumotlar bazalariga kirganliklarini aytishgan.
Dalil sifatida xakerlar 100 nafar xodimning shaxsiy ma’lumotlarini, jumladan ularning ism-shariflari, lavozim unvonlari va qisman niqoblangan shaxsiy identifikatsiya raqamlarini oshkor qildi. Odamning aytishicha, to’liq ma’lumotlar to’plami ancha katta va nozikroq materiallarni o’z ichiga oladi.
Foto: reklama saytining skrinshoti
Ingliz va rus tillarida yozilgan postda O‘zbekiston rasmiylari bundan keyin oshkor etilishining oldini olish uchun 200 ming dollar to‘lamasa, qo‘shimcha ma’lumotlar ommaga e’lon qilinishi va “jiddiy oqibatlarga” olib kelishi mumkinligi haqida ogohlantirilgan.
Kiberxavfsizlik markazi uning tizimlari buzilganligini rad etib, dastlabki xulosalar keng tarqalgan da’volar noto’g’ri ekanligini ko’rsatmoqda.
“Kiberxavfsizlik markazining ichki axborot tizimlari buzilmagan va bunday maʼlumotlar bazasi saqlanmaydi”, — deyiladi markaz bayonotida.
Agentlik matbuot kotibi Dilshod Toʻlayevning Kun Uzga maʼlum qilishicha, eʼlon qilingan maʼlumotlar xodimlarning haqiqiy soniga toʻgʻri keladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ism-shariflar va lavozim unvonlari allaqachon ommaga e’lon qilingan, biroq identifikatsiya raqamlari markaz tizimlarini buzish orqali olinmagan.
“Ma’lumotlar eski bo’lib ko’rinadi. Boshqa tizimlar, masalan, ish haqi yoki tashqi serverlar nishonga olingan bo’lishi mumkin”, – dedi Tulaev va sizib chiqish manbasini tekshirish davom etayotganini qo’shimcha qildi.
Kiberxavfsizlik bo’yicha ekspertlarning ta’kidlashicha, er osti forumlarida aylanib yuradigan o’g’irlangan ma’lumotlar odatda texnik zaifliklardan foydalanish yoki login ma’lumotlarini olishga qaratilgan fishing hujumlari orqali olinadi. Ba’zi hollarda, bu kirish huquqiga ega bo’lgan insayderlarni o’z ichiga olishi mumkin.
Ma’lumotlarning buzilishi bilan bog’liq tovlamachilik talablari keng tarqalgan taktikadir, ammo hukumatlar odatda to’lamaydilar, chunki ular ma’lumotlar nashr etilmasligi yoki qayta sotilmasligiga kafolat bermaydi.
O’zbekistonda so’nggi yillarda kiber hodisalar ko’payib bormoqda. Fevral oyida rasmiylar 60 000 ga yaqin shaxsiy hujjatlarni fosh qilgan hujumda uchta davlat idorasi nishonga olinganini tan oldi.
2025-yilda tadqiqotchilar mamlakatdagi yuzlab kuzatuv kameralari xavfsizlik nuqsoni tufayli onlayn rejimda qolib ketganini xabar qilishdi, biroq rasmiylar tizim sinov rejimida ekanligini aytdi va maʼlumotlar buzilishini istisno qildi.
2023-yil oktabr oyida ro‘y bergan yirik hodisa 200 000 dan ortiq fuqarolarga tegishli kirish ma’lumotlari va shaxsiy ma’lumotlarning internetga sizib chiqishiga sabab bo‘ldi, bu ko‘plab hukumat va ta’lim platformalariga ta’sir ko‘rsatdi.
Noma’lum xakerlar Kiberxavfsizlik markazining ichki tizimlariga kirib, 100 nafar xodimning shaxsiy ma’lumotlarini fosh qilishdi va qo’shimcha, yanada nozik ma’lumotlarni 200 ming dollarga sotuvga qo’yganliklarini da’vo qilishdi.
Siyosat
O‘zbekistonda hayvonlarni asrash to‘g‘risidagi qonun loyihasi jamoatchilik e’tirozidan so‘ng ishlab chiqildi
Oliy Majlis Qonunchilik kengashi jamoaviy murojaatdan so‘ng deputatlar hayvonlarni shafqatsizlikdan himoya qilish bo‘yicha qonun loyihasini ishlab chiqishga kirishganini ma’lum qildi.
“Hayvonlarni zo‘ravonlikdan himoya qilish” deb nomlangan qonun loyihasida jamoatchilik fikri, jumladan, zo‘ravonlik uchun jazo choralarini kuchaytirish talablari aks etishi kutilmoqda. Takliflarni ko‘rib chiqish va tizimlashtirish bo‘yicha ishchi guruh tuzildi.
Asosiy talablardan biri hayvonlarga nisbatan shafqatsizlikni ma’muriy huquqbuzarlikdan jinoiy huquqbuzarlik toifasiga o‘tkazishdir. Mamlakat bo‘ylab minglab imzo to‘plagan murojaat tarafdorlari mavjud jazolar, jumladan, 15 sutkagacha qamoqqa olish ham samarali to‘xtatuvchi omil bo‘la olmasligini ta’kidlamoqda.
Tashabbus ijtimoiy va milliy ommaviy axborot vositalarida qarovsiz hayvonlarning o’ldirilishi va zaharlanishi haqidagi bir qator xabarlar keng reaksiyaga sabab bo’lganidan so’ng paydo bo’ldi.
Parlamentning ta’kidlashicha, jamoatchilik fikri loyihani tayyorlash jarayonida o’z aksini topadi.
Kampaniya bir necha haftadan beri davom etmoqda va yuzlab ko‘ngillilarni safarbar qildi, dedi petitsiya rahbari Yaroslava Finogeva. U onlayn rejimda 16 000 dan ortiq va oflayn rejimda 6 000 dan ortiq imzo to‘pladi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, bunday qarorga mushuklarning o‘ldirilishi va itlarning ommaviy zaharlanishi kabi shov-shuvli zo‘ravonlik holatlari sabab bo‘lgan.
Finoghiva uy hayvonlari egalari uchun javobgarlikning zaifligi qarovsiz hayvonlar sonining ko’payishiga va ularning keyinchalik yo’q qilinishiga yordam berishini qo’shimcha qildi va hayvonlarga nisbatan shafqatsizlik jamiyat uchun yanada kengroq xavflarni ko’rsatishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
2025-yilda jahon davlatlari qurol-aslaha uchun 2 trillion 887 milliard dollar miqdorida mablag‘ sarfladi. Bu 2024-yilga nisbatan 2,9 foiz ko‘pdir.
Stokholm xalqaro tinchlik tadqiqotlari instituti (SIPRI) hisobotiga ko‘ra, AQSh, Xitoy va Rossiya harbiy xarajatlar borasida peshqadam bo‘lib turibdi. Jahon bo‘yicha jami xarajatlarning 51 foizi (1 trillion 480 milliard dollar) mazkur uch davlat hissasiga to‘g‘ri keladi.
«2025-yilda global miqyosda harbiy xarajatlar o‘sdi. Chunki davlatlar urush, mavhumlik va geosiyosiy miqyosdagi larzalarga qurollanishni kuchaytirish orqali javob bermoqda. Inqirozlar ko‘lami va ko‘plab davlatlarning maqsad-mo‘ljallari inobatga olinsa, 2026-yilda va undan keyin ham harbiy xarajatlar o‘sib boradi», – deydi Stokholm xalqaro tinchlik tadqiqotlari instituti ilmiy xodimi Syao Lyan.
O‘tgan yili AQSh qurol-yarog‘ uchun 954 milliard dollar sarflagan. Bu 2024-yilga nisbatan 7,5 foiz kam ko‘rsatkich. Bu holat Qo‘shma Shtatlar o‘tgan yili Ukrainaga hech qanday harbiy ko‘mak ko‘rsatmagani bilan izohlanadi. Ammo Vashington G‘arbiy yarimsharda ustunlikni saqlash va Hind-Tinch okeani mintaqasida Xitoyni jilovlash uchun yadro va boshqa qurollarga sarmoyani ko‘paytirgan.
2026-yilda AQSh qurol-aslaha uchun 1 trillion, 2027-yilda esa 1,5 trillion dollar sarflashi kutilmoqda.
O‘tgan yili Yevropada ham mudofaa jabhasida keskin o‘sish kuzatildi: Yevropa davlatlari harbiy xarajatlarni 864 milliard dollarga yetkazdi.
O‘zaro urushayotgan ikki davlat – Rossiya va Ukraina 190 milliard va 84,1 milliard dollardan sarflagan.
Qurolli ziddiyat va mintaqaviy raqobatga qaramay, Yaqin Sharqdagi harbiy xarajatlar nisbatan barqaror holda. Mintaqa davlatlari mazkur maqsadda 218 milliard dollar xarjladi. Jumladan, qurol-aslaha uchun Isroil 48,3 milliard, Turkiya 30 milliard, Eron esa 7,4 milliard dollar sarfladi.
Osiyo va Okeaniyada harbiy xarajatlarning keskin o‘sishi qayd etildi. Jumladan, Xitoy bu boradagi budjetini 7,4 foizga oshirdi va 336 milliard dollarga yetkazdi.
Yaponiya 1958-yildan buyon ilk bor YaIMning 1,4 foizi miqdoridagi mablag‘ni (62,2 milliard dollar) harbiy jabhaga yo‘naltirdi.
So‘nggi yillarda harbiy xarajatlarning muttasil o‘sishi qayd etilmoqda.
Avvalroq ekspertlar AQSh va Rossiya o‘rtasida imzolangan Strategik hujum qurollarini cheklash va qisqartirish to‘g‘risidagi shartnoma muddati yakunlanishi ortidan «sovuq urush» davridan keyin ilk bor yadro quroli bo‘yicha chegarasiz poyga avj olishidan ogohlantirgandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Farg‘ona shahrida Farg‘ona viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish masalalari yuzasidan yig‘ilish o‘tkazmoqda.
Davlatimiz rahbari avvalo keyingi yillarda viloyat iqtisodiyotida ro‘y bergan o‘zgarishlarga to‘xtalib o‘tdi.
Ilgari viloyat daromadining 70 foizi neft-kimyo va qurilish materiallari sohasidagi 6-7 ta yirik korxona hisobidan shakllanardi.
O‘tgan davrda viloyatda 8 milliard 200 million dollar investitsiya evaziga 8 mingta zamonaviy quvvatlar ishga tushdi, tadbirkorlik uchun 100 trillion so‘m resurs berildi, tijorat maydoni 10 million kvadratga ko‘paydi, 13,5 ming kichik va o‘rta korxona tashkil etilib, ularning soni qariyb 2 karra o‘sdi.
Natijada yalpi hududiy mahsulot 1,7 barobarga, sanoat 1,5 barobarga, xizmatlar 3 barobarga oshdi. Asosiysi, so‘nggi to‘rt yilda ishsizlik 9,2 foizdan 4,6 foizga, kambag‘allik darajasi 11,6 foizdan 5,2 foizga tushdi.
Mahalliy budjet bo‘yicha hokimlarga juda katta imkoniyat yaratilgani uchun bu yil birinchi chorakda har bir tumanda kamida 5-10 milliard so‘m qo‘shimcha mablag‘ qoldi.Aholining uy-joy sharoitini yaxshilash bo‘yicha ham katta o‘zgarishlar bo‘lmoqda.
Masalan, ilgari Marg‘ilonda bir xonadonda o‘rtacha 2-3 oila yashardi. Bir yilda Ipakchi va Qirguli mahallalarining o‘zida 241 ta eski hovlilar o‘rnida 2,5 ming xonadonli ko‘p qavatli uylar barpo etildi. Marg‘ilonning Navro‘z mahallasida barpo etilayotgan «Yangi O‘zbekiston» massiviga bu yil yana 6,5 ming oila ko‘chib kiradi.
Bunday ishlar Yozyovon, Quva tumanlari, Qo‘qon va Farg‘ona shaharlarida ham jadal ketmoqda.
So‘nggi o‘n yilda Farg‘onada 74 ming o‘rinli maktab, 145 ming o‘rinli bog‘cha hamda 3 ming koykali shifoxonalar ishga tushirildi. Shu bilan birga, 167 ta xususiy maktab paydo bo‘ldi, ularda 40 mingdan ortiq o‘quvchi ta’lim olyapti.
Ta’lim sifati keskin oshgani uchun yoshlarning oliygohga kirish ko‘rsatkichi bo‘yicha viloyat respublikada 3-o‘ringa ko‘tarildi.
Tibbiyotda ham o‘zgarishlar katta. Birgina Beshariq tumanida o‘n yil oldin atigi 2 ta xususiy klinika bo‘lgan bo‘lsa, hozir 50 taga yetdi.
Piskentda «suvta’minot» rahbari sheriklari bilan qariyb 4 mlrd so‘mlik quvurlarni «tuya qilgan»
Peshlavha – reklama emas. Mojaroga kengroq nazar
Samarqandda 1 maydan jamoat transportida yo‘lkira narxi oshadi
-
Dunyodan5 days ago
267 nafar farzandni tarbiyalagan “Super dada” (foto)
-
Siyosat5 days ago
Prezident eksport qilishda tadbirkorlarga yordam bermayotgan hokimlarni ogohlantirdi
-
Jamiyat3 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan4 days ago
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
-
Siyosat5 days agoO‘zbekiston Gvineya-Bisau bilan diplomatik munosabatlar o‘rnatdi
-
Dunyodan4 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekiston turizm salohiyati Destination Karakalpakstan 2026 maydonida namoyish etildi
-
Siyosat5 days ago
Prezident 13 ta hokimga intizomiy jazo ko‘rishni topshirdi