Iqtisodiyot
Metandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar
Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, yillik nisbatda suyakli mol go‘shti 22,4 foiz, suyaksiz mol go‘shti 24 foiz, qo‘y go‘shti 27,4 foizga qimmatlashdi. Nooziq-ovqat mahsulotlari tarkibida nikoh uzugi (+32,1 foiz) va metan (+30,3 foiz) narxlarida keskin oshish kuzatilgan. Xizmatlar sektorida esa shaxsiy transport vositalarini sug‘urtalash (+281,8 foiz) hamda tarmoq gaz (+39,2 foiz) narxlarida katta o‘sish qayd etilgan.
Markaziy bank 2026 yilning fevral oyi holatiga inflatsiya ko‘rsatkichlarini e’lon qildi.
Umumiy yillik inflatsiya 2022 yilda 12,3 foiz bo‘lgan, 2023 yilda 8,8 foiz, 2024 yilda biroz oshib, 9,8 foiz, 2025 yilda esa 7,3 foizga tushgandi. 2026 yilning fevral oyi holatiga ham bu ko‘rsatkich 7,3 foizni tashkil etgan.
Oziq-ovqat mahsulotlari
Infografikaga ko‘ra, ba’zi oziq-ovqatlar narxi sezilarli darajada pasaygan, boshqalari esa keskin oshgan:
Yillik hisobda qovoq (-57,1 foiz), baqlajon (-31 foiz), tarvuz (-26,3 foiz), sarimsoq (-22,9 foiz) va shaftoli (-22,8 foiz) narxlari sezilarli darajada pasaydi.
Hisobot davrida quyidagi mahsulotlar narxlari keskin qimmatlagan:
Limon (+90 foiz);
Qo‘y go‘shti (+27,4 foiz);
Suyaksiz mol go‘shti (+24 foiz);
Suyakli mol go‘shti (+22,4 foiz);
Qiyma (+17,5 foiz).
Iste’mol narxlari indeksi savatidagi umumiy 167 turdagi oziq-ovqat mahsulotlaridan 150 tasining (90 foiz) yillik narx o‘sishi 10 foizdan past bo‘lgan.
Avvalroq prezident boshchiligidagi yig‘ilishda yanvar oyida inflatsiyaning 45 foizi oziq-ovqat mahsulotlari, ayniqsa 13 foizi go‘sht hisobidan bo‘lganiga urg‘u berilib, go‘shtda importga qaramlikni qisqartirish uchun ozuqa masalasini hal qilish kerakligi ta’kidlab o‘tilgandi.
Nooziq-ovqat tovarlar
Nooziq-ovqat mahsulotlaridan yirik oshxona priborlari (-1,7 foiz), kichik maishiy priborlar (-1,5 foiz) arzonlagan.
Oltin narxlari global bozorda rekord darajada qimmatlashi zargarlik buyumlarida ham aks etgan – nikoh uzugi 32,1 foizga qimmatlagan.
Shuningdek, nooziq-ovqat mahsulotlari tarkibida metan (+30,3 foiz), gazeta (+17,5 foiz), jurnal (+15,3 foiz), propan (+9,7 foiz) narxlarida keskin oshish kuzatilgan.
Iste’mol narxlari indeksidagi 252 turdagi nooziq-ovqat mahsulotlarining 233 tasi (92 foiz) bo‘yicha yillik narx o‘sishi 10 foizdan kam bo‘lgan.
Xizmatlar
Yillik hisobda pul o‘tkazmalari uchun haq to‘lash narxlari 5,6 foizga, ichki aviareyslar 3,5 foizga, nodavlat OTMda o‘qish 0,5 foizga arzonlagan.
Narxi eng ko‘p qimmatlagan xizmat shaxsiy transport vositalarini sug‘urtalash bo‘ldi – hisobot davrida bu xizmat narxi 281,8 foizga oshgan. Shuningdek, trolleybusda yo‘l haqi (+100 foiz), tarmoq gaz (+39,2 foiz), haydovchilik kurslari (+38,5 foiz) va sovuq suv (+35,1 foiz) narxlarida ham keskin qimmatlashish kuzatilgan.
Iste’mol narxlari indeksidagi 98 turdagi xizmatlarning 69 tasi (70 foiz) bo‘yicha yillik narx o‘sishi 10 foizdan past bo‘lgan.
Oxirgi yillarda inflatsiya dinamikasining o‘zgarishi
2016 yilda yillik inflatsiya 9,7 foizni tashkil etgan bo‘lsa, 2017 yilda bu ko‘rsatkich keskin oshib, 18,8 foizga yetgan va oxirgi 10 yillikdagi eng yuqori darajasi sifatida qayd etilgan. Keyingi yillarda nisbiy pasayish kuzatilgan: 2018 yilda 14,3 foiz, 2019 yilda 15,2 foiz. 2020 yildan boshlab inflatsiya bosqichma-bosqich sekinlashib, 2021 yilda 10 foiz darajasida shakllangan. 2022 yilda tashqi iqtisodiy omillar ta’sirida inflatsiya yana biroz oshib, 12,3 foizga yetgan bo‘lsa-da, 2023 yilda 8,8 foizgacha pasaygan. 2024 yilda 9,8 foizlik inflatsiya qayd etilgan bo‘lsa, 2025 yilda bu ko‘rsatkich 7,3 foizgacha pasaydi.
Manba: Progressiv islohatlar markazi
Iqtisodiyot
Jahon gigantlari energiyani qaysi manbalardan oladi?
Yangi infografikada dunyoning eng yirik 10 iqtisodiyotining energetik balansi taqqoslandi va ular umumiy energiya iste’molining qaysi ulushi neft, tabiiy gaz, ko‘mir, atom energiyasi, gidroenergiya hamda boshqa qayta tiklanuvchi manbalar hissasiga to‘g‘ri kelishi ko‘rsatildi.
Vizualizatsiya uchun ma’lumotlar Energetika institutining 2025 yilgi jahon energetikasi statistik sharhidan olingan.
Neft eng yirik 10 iqtisodiyotning 6 tasida, jumladan AQSh, Germaniya, Yaponiya, Buyuk Britaniya va Italiyada asosiy energiya manbai bo‘lib qolmoqda. Bu davlatlarda neft transport sektori va sanoatda hal qiluvchi o‘rin tutadi.
Ushbu guruh ichida neftga eng katta qaramlik Italiyada kuzatiladi — mamlakat energiyasining qariyb 46 foizi neft hissasiga to‘g‘ri keladi. Germaniya va Buyuk Britaniya ham neftga kuchli darajada bog‘langan, garchi so‘nggi yillarda har ikki mamlakat qayta tiklanuvchi energetika quvvatlarini faol ravishda oshirayotgan bo‘lsa ham.
Foto: Visual Capitalist
Hatto iqtisodiy jihatdan rivojlangan va iqlim maqsadlari katta bo‘lgan davlatlarda ham neft o‘rnini bosish qiyin vazifa bo‘lib qolmoqda. Bu, avvalo, uning global transport tizimlaridagi markaziy o‘rni bilan izohlanadi.
Ko‘mir esa dunyodagi aholisi eng ko‘p bo‘lgan ikki davlatning energetik balansida hali ham ustunlik qilmoqda. Xitoyda ko‘mir umumiy energiya iste’molining 58 foizini, Hindistonda esa taxminan 59 foizini tashkil qiladi.
Bunday qaramlik har ikki mamlakatning yirik sanoat bazasi va o‘zining ko‘mir resurslariga egaligi bilan bog‘liq. Ko‘mir sanoat ishlab chiqarishi va elektr energiyasi generatsiyasi uchun nisbatan arzon va ishonchli energiya manbai bo‘lib qolmoqda.
Shu bilan birga, Xitoy va Hindiston iqtisodiy o‘sishni chiqindilarni kamaytirish bilan uyg‘unlashtirishga intilar ekan, qayta tiklanuvchi manbalar va atom energetikasiga ham faol sarmoya kiritmoqda.
Ayrim davlatlar faqat qayta tiklanuvchi manbalarga emas, balki atom energiyasi yoki gidroenergiyaga ham tayanadi.
Fransiya atom energiyasiga yuqori darajada bog‘liqligi bilan ajralib turadi — u mamlakat umumiy energiya iste’molining 46 foizdan ortig‘ini ta’minlaydi.
Kanada esa, aksincha, gidroenergetika resurslarining mo‘lligi hisobiga ustunlikka ega: mamlakat energiyasining 10 foizdan ortig‘i gidroenergiya hissasiga to‘g‘ri keladi. Bundan tashqari, Kanadaning energetik balansi neft va tabiiy gaz o‘rtasida nisbatan muvozanatli hisoblanadi.
Rossiya bu guruh ichida qayta tiklanuvchi energiyaning eng past ulushini ko‘rsatmoqda — atigi 0,2 foiz. Bu holat mamlakatning ulkan qazilma yonilg‘i zaxiralari va energetik balansida yarmidan ko‘prog‘ini tashkil etadigan tabiiy gazga kuchli qaramligini aks ettiradi.
Iqtisodiyot
Valuta operatsiyalari bo‘yicha yangi tartib joriy etilishi mumkin
O‘zbekistonda valuta operatsiyalarini amalga oshirish qoidalarini takomillashtirishga qaratilgan o‘zgartish va qo‘shimchalar loyihasi ishlab chiqildi. Hujjatda valuta ayirboshlash, pul o‘tkazmalari va banklar faoliyatiga oid qator yangi normalar nazarda tutilgan.
Loyihaga ko‘ra, qator bandlardagi “tijorat banklari” atamasi “banklar” atamasi bilan almashtirilishi taklif etilmoqda. Shuningdek, jismoniy shaxslar o‘rtasidagi nosavdo tusdagi pul o‘tkazmalariga aniqlik kiritilmoqda.
Yangi tartibga muvofiq, banklar va Markaziy bank o‘rtasida, shuningdek mijozlar bilan valutaviy svop va derivativ operatsiyalarini xalqaro standartlar asosida amalga oshirish imkoniyati belgilanmoqda.
Bundan tashqari, banklarning valuta operatsiyalari bo‘yicha ma’lumotlarini Markaziy bankning maxsus axborot tizimiga kiritish tartibi joriy etilishi ko‘zda tutilgan.
Loyihada chet ellik investorlar va xo‘jalik yurituvchi sub’yektlar uchun ham qator yengilliklar nazarda tutilgan. Jumladan, qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha daromadlarni to‘lash va mablag‘larni repatriatsiya qilish uchun chet el valutasini sotib olish tartibi aniqlashtirilmoqda.
Shuningdek, norezident jismoniy shaxslar bilan valuta ayirboshlash operatsiyalarini amalga oshirishda mablag‘larning qonuniy manbalari tasdiqlanishi talab etilishi belgilanmoqda.
Hujjatda naqd chet el valutasi bilan operatsiyalar, banknotalarni qabul qilish va qayta muomalaga chiqarishga oid talablar ham qayta ko‘rib chiqilgan.
Mazkur o‘zgartishlar valuta operatsiyalarini yanada shaffof va samarali tashkil etishga, moliyaviy bozor infratuzilmasini rivojlantirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Iqtisodiyot
payme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
Strategik hamkorlik doirasida UZCARD va payme Tez QR texnologiyasi orqali to‘lovni ishga tushirmoqda. Loyiha O‘zbekiston chakana savdosida naqdsiz va raqamli hisob-kitoblarni rivojlantirishga qaratilgan.
Integratsiya paymening 15 milliondan ortiq foydalanuvchilariga butun mamlakat bo‘ylab 110 mingdan ortiq savdo nuqtalarida – Tez QR ishlaydigan barcha joylarda – xaridlar uchun smartfon orqali to‘lov qilish imkoniyatini taqdim etdi.
Tez QR orqali to‘lov ishga tushirilishi munosabati bilan payme aksiya e’lon qiladi: payme ilovasida Tez QR orqali amalga oshirilgan har bir to‘lov uchun chek summasidan 3% keshbek hisoblanadi. To‘plangan keshbekdan payme plus obunasi faol bo‘lganda foydalanish mumkin. Aksiya batafsil shartlari bilan quyidagi havola orqali tanishish mumkin.
Tez QR qanday ishlaydi
Tez QR – bu to‘lov vaqtida kassa terminalida shakllantiriladigan bir martalik QR-kod.
To‘lovni amalga oshirish uchun sotuvchiga xaridni karta orqali to‘lamoqchi ekaningizni aytish, payme ilovasini ochish, terminaldagi QR-kodni skanerlash va to‘lovni tasdiqlash kifoya. Xarid summasi kodga kiritilgan bo‘lib, shuning uchun uni qo‘lda kiritish talab etilmaydi. Bunda jismoniy karta talab qilinmaydi.
Xarid uchun to‘lovni:
• UZCARD kartadan;
• Humo kartadan;
• elektron hamyondan;
• ilovaga ulangan boshqa turdagi bank kartasidan amalga oshirish mumkin.
payme plus obunasi faol bo‘lganda qo‘shimcha imkoniyatlar ham mavjud: mablag‘ yechib olish usulini tanlash, “Keyinroq to‘lash” xizmati hamda to‘plangan keshbek orqali to‘lov qilish.
Operatsiya xavfsizligi shundan iboratki, karta ma’lumotlari va PIN-kod sotuvchiga berilmaydi – to‘lovni tasdiqlash bevosita ilova ichida amalga oshiriladi.
Iqtisodiyot
Xorijiy valyutalar ko‘tarilib bormoqda
Xorijiy valyutalar ko‘tarilib bormoqda
Source link
Iqtisodiyot
Qashqadaryo viloyati ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantiriladi
Muborak tumanida “Muborak innovatsion sanoat zonasi” maxsus iqtisodiy zonasi tashkil etiladi, 15 ming gektar yer maydonlarida chorva ozuqasi yetishtiriladi.
Prezidentning “Qashqadaryo viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishga qaratilgan chora-tadbirlarni yanada jadallashtirish to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, Muborak tumani “Konchilar” MFY hududidagi 200 gektar yer maydonida “Muborak innovatsion sanoat zonasi” maxsus iqtisodiy zonasi tashkil etiladi.
Chiroqchi tumanida “Sohil bo‘yi” majmuasini rivojlantirish va boshqarish bilan bog‘liq vazifa va funksiyalar Qashqadaryo viloyati hokimligi huzuridagi Qashqadaryo viloyatida turizm infratuzilmasini rivojlantirish va boshqarish departamentiga yuklanadi.
Shahrisabz tumanida “Quva agrostar”, Qamashi tumanida “Yangiyo‘l agrostar”, Ko‘kdala tumanida “Mirzacho‘l agrostar”, G‘uzor tumanida “Navoiy agrostar” MChJlarning loyiha ofislari tashkil qilinadi.
Qashqadaryo viloyatida 15 ming gektar, shundan 2026 yilda o‘zlashtiriladigan 5,2 ming gektar yer maydonlarida chorva ozuqasi yetishtiriladi.
2026 yil davomida maktabgacha ta’lim bilan qamrov darajasi 80 foizdan past bo‘lgan 12 ta tumanda 350 ta nodavlat oilaviy maktabgacha ta’lim tashkilotlari tashkil etiladi.
120 ta maktabgacha ta’lim tashkilotlari 1 yillik maktabga tayyorlov guruhlarini tashkil etish uchun zarur jihozlar bilan ta’minlanadi.
Germaniya Federativ Respublikasi bilan hamkorlikda 2026 yildan yoshlarni nemis tili va kasbga o‘qitish orqali Yevropa davlatlariga tashkillashtirilgan mehnat migratsiyasiga yuborish dasturi amalga oshiriladi.
-
Turk dunyosi3 days agoTurkiyaning Baykal K2 bir tomonlama hujumga uchragan uchuvchisiz samolyotining toʻda harakatini sinovdan oʻtkazdi
-
Jamiyat11 hours ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Sport5 days agoFutbol bo‘yicha O‘zbekiston ayollar terma jamoasi Osiyo kubogi chorak finalida yirik hisobda mag‘lub bo‘ldi
-
Dunyodan12 hours ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Iqtisodiyot3 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
-
Dunyodan4 days ago
Iroq g‘arbida AQShning yonilg‘i quyuvchi samolyoti urib tushirildi
-
Iqtisodiyot13 hours agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Jamiyat5 days agoorzularni umringiz evaziga sotib olasiz / 5 daqiqa
