Siyosat
O‘zbekiston JST muzokaralarida nozik sohalar uchun 3-8 yillik o‘tish davrini muhokama qilmoqda
Oʻzbekiston Jahon Savdo Tashkilotiga aʼzo boʻlishi doirasida tariflarni pasaytirmoqchi, biroq ayrim nozik hududlarga sakkiz yilgacha oʻtish davri berilishi mumkin, deydi mamlakatning JSTga aʼzo boʻlish boʻyicha bosh muzokarachisi.
Oʻzbekistonning JSTga aʼzo boʻlish boʻyicha muzokaralarini olib borayotgan Azizbek Urnovning aytishicha, Oʻzbekiston sanoatning ayrim tarmoqlari uchun 3 yildan 8 yilgacha oʻtish davri boʻyicha taxminiy kelishuvlarga erishgan. Shuningdek, u qoʻshilish jadvalidagi kechikishning bir qismi ayrim mamlakatlarning Oʻzbekiston hujjatlarini koʻrib chiqish vaqti bilan bogʻliqligini taʼkidladi.
O‘zbekiston 1994-yildan buyon Jahon Savdo Tashkilotiga a’zo bo‘lishni maqsad qilib qo‘ygan. Tashkilotga a’zolik xalqaro savdoni osonlashtirishi, raqobatbardosh bozor muhitini mustahkamlashi va kengroq iqtisodiy foyda keltirishi kutilmoqda.
Urnovning taʼkidlashicha, JSTga aʼzo boʻlmoqchi boʻlgan mamlakatlar oʻzlarining ichki bozorlarini himoya qilish uchun integratsiyaning dastlabki bosqichlarida oʻtish davri haqida muzokaralar olib borishlari odatiy holdir.
“JSTga a’zolik davrida mamlakatlar ruxsat etilgan maksimal tarif darajalarini belgilovchi majburiyatlarga rozi bo’ladi. Tabiiyki, hukumatlar imkon qadar siyosatning moslashuvchanligini saqlab qolishga intiladi. Biroq, bu mamlakatlar protektsionizmga intilmoqda degani emas”.
O’zbekiston tariflari odatda tushadi, deydi Urnov, garchi ba’zi tarmoqlarga moslashish uchun vaqt beriladi.
“Agar Xitoy va Hindiston kabi iqtisodiy kuchlarga qaraydigan bo’lsak, JSTga a’zo bo’lgandan keyin ularning o’rtacha tariflari Yaponiyanikidan 4-5 baravar yuqori. Umuman olganda, tariflar pasaytiriladi. Biroq, Yaponiyaga nisbatan sezgir bo’lgan hududlar ham bor. Bu sohalarda biz tariflarni liberallashtirish bo’yicha uch, besh, etti va hatto sakkiz yillik o’tish davrlarini muhokama qildik”, – deya tushuntirdi u.
Uning qoʻshimcha qilishicha, batafsil vaziyatga hali oydinlik kiritib boʻlmaydi, ammo potentsial sezgir deb hisoblangan tarmoqlarga qishloq xoʻjaligi, yengil sanoat va avtomobilsozlik kiradi. Umuman olganda, O‘zbekiston bozoriga chiqish sezilarli darajada liberallashtiriladi.
Urnov, shuningdek, milliy qonunchilik qoʻshilish jarayonining bir qismi sifatida, xususan, hozirda eksklyuziv huquqlar, imtiyozlar yoki preferensiyalar mavjud boʻlgan sohalarda koʻrib chiqilishini aytdi.
“Albatta, qonunga oʻzgartirishlar kiritiladi. Muzokaralarda rostdan ham hech narsani yashirib boʻlmaydi. Agar biror davlat nimanidir yashirishga harakat qilsa, bu aʼzolik jarayonini uzaytiradi, chunki JST aʼzolari bizning bozordagi vaziyatni allaqachon bilishadi”, — dedi u.
Misol tariqasida u avtomobil sohasini keltirib, O‘zbekistonga avtomobil eksport qiluvchi mamlakatlar kompaniyalari bozorga chiqish holatidan yaxshi xabardor ekanini ta’kidladi.
“Muzokaraga kirishdan oldin har bir davlat o’z kompaniyalari bilan yaxshilab maslahatlashib, bozordagi vaziyatni o’rganib chiqadi. Biz o’sha ma’lumotlar asosida muzokara stoliga kelamiz”, – dedi u.
Bosh muzokarachi JSTga a’zolik davlat yordami bo’yicha qat’iy hisobot berish qoidalarini talab qilishini ham ta’kidladi.
A’zo davlatlar turli sohalarda berilgan subsidiyalar bo’yicha yillik hisobotlarni taqdim etishlari shart. Jahon Savdo Tashkiloti hukumatlardan subsidiyalar miqdori, agar ular qo’shilish bo’yicha kelishilgan majburiyatlardan oshib ketgan bo’lsa, o’zgartirishni talab qiladi.
“Boshqacha aytganda, grantlar faqat tashkilot bilan kelishilgan majburiyatlar doirasida berilishi mumkin”, – deya tushuntirdi Urnov.
Oʻzbekiston 2025-yilda aʼzo boʻlish jarayonida ishtirok etgan 34 davlatdan 33 tasi bilan ikki tomonlama muzokaralarni yakunladi. Qolgan muzokaralar Tayvan bilan olib borilmoqda va Oʻzbekiston dastlab jarayonni yakunlab, 2026 yil martigacha JSTga aʼzo boʻlishga umid qilgan edi.
Shu bilan birga, Urnovning aytishicha, ayrim aʼzo davlatlar tomonidan koʻrib chiqish jarayoni kechikishi sababli jadval oʻzgarishi mumkin.
“Bu mart oyidan kechroq boʻlishi mumkin, chunki baʼzi davlatlar hujjatimizni koʻrib chiqishni kechiktirmoqda, degan xavotirlar bor. Qaysi davlatlar borligini ayta olmayman, lekin bunday holatlar bor. Hozirda davlatlar bilan muzokaralar olib boryapmiz va jarayonni tezlashtirishga harakat qilmoqdamiz”, — dedi u.
Uning ta’kidlashicha, a’zo bo’lish pirovardida JST a’zolarining jamoaviy qaroriga bog’liq.
“Bu bir tomonlama jarayon emas. Yana bir jihat bor: JSTga aʼzolik. Oxir-oqibat, biz faqat ularning qaroriga koʻra aʼzo boʻlishimiz mumkin”, – dedi Urnov.
Oʻzbekiston Jahon Savdo Tashkilotiga aʼzo boʻlish doirasida tariflarni pasaytiradi, biroq ayrim nozik hududlarga sakkiz yilgacha oʻtish davri berilishi mumkin, deydi mamlakatning JSTga kirish boʻyicha bosh muzokarachisi.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
