Siyosat
O‘zbekiston JST muzokaralarida nozik sohalar uchun 3-8 yillik o‘tish davrini muhokama qilmoqda
Oʻzbekiston Jahon Savdo Tashkilotiga aʼzo boʻlishi doirasida tariflarni pasaytirmoqchi, biroq ayrim nozik hududlarga sakkiz yilgacha oʻtish davri berilishi mumkin, deydi mamlakatning JSTga aʼzo boʻlish boʻyicha bosh muzokarachisi.
Oʻzbekistonning JSTga aʼzo boʻlish boʻyicha muzokaralarini olib borayotgan Azizbek Urnovning aytishicha, Oʻzbekiston sanoatning ayrim tarmoqlari uchun 3 yildan 8 yilgacha oʻtish davri boʻyicha taxminiy kelishuvlarga erishgan. Shuningdek, u qoʻshilish jadvalidagi kechikishning bir qismi ayrim mamlakatlarning Oʻzbekiston hujjatlarini koʻrib chiqish vaqti bilan bogʻliqligini taʼkidladi.
O‘zbekiston 1994-yildan buyon Jahon Savdo Tashkilotiga a’zo bo‘lishni maqsad qilib qo‘ygan. Tashkilotga a’zolik xalqaro savdoni osonlashtirishi, raqobatbardosh bozor muhitini mustahkamlashi va kengroq iqtisodiy foyda keltirishi kutilmoqda.
Urnovning taʼkidlashicha, JSTga aʼzo boʻlmoqchi boʻlgan mamlakatlar oʻzlarining ichki bozorlarini himoya qilish uchun integratsiyaning dastlabki bosqichlarida oʻtish davri haqida muzokaralar olib borishlari odatiy holdir.
“JSTga a’zolik davrida mamlakatlar ruxsat etilgan maksimal tarif darajalarini belgilovchi majburiyatlarga rozi bo’ladi. Tabiiyki, hukumatlar imkon qadar siyosatning moslashuvchanligini saqlab qolishga intiladi. Biroq, bu mamlakatlar protektsionizmga intilmoqda degani emas”.
O’zbekiston tariflari odatda tushadi, deydi Urnov, garchi ba’zi tarmoqlarga moslashish uchun vaqt beriladi.
“Agar Xitoy va Hindiston kabi iqtisodiy kuchlarga qaraydigan bo’lsak, JSTga a’zo bo’lgandan keyin ularning o’rtacha tariflari Yaponiyanikidan 4-5 baravar yuqori. Umuman olganda, tariflar pasaytiriladi. Biroq, Yaponiyaga nisbatan sezgir bo’lgan hududlar ham bor. Bu sohalarda biz tariflarni liberallashtirish bo’yicha uch, besh, etti va hatto sakkiz yillik o’tish davrlarini muhokama qildik”, – deya tushuntirdi u.
Uning qoʻshimcha qilishicha, batafsil vaziyatga hali oydinlik kiritib boʻlmaydi, ammo potentsial sezgir deb hisoblangan tarmoqlarga qishloq xoʻjaligi, yengil sanoat va avtomobilsozlik kiradi. Umuman olganda, O‘zbekiston bozoriga chiqish sezilarli darajada liberallashtiriladi.
Urnov, shuningdek, milliy qonunchilik qoʻshilish jarayonining bir qismi sifatida, xususan, hozirda eksklyuziv huquqlar, imtiyozlar yoki preferensiyalar mavjud boʻlgan sohalarda koʻrib chiqilishini aytdi.
“Albatta, qonunga oʻzgartirishlar kiritiladi. Muzokaralarda rostdan ham hech narsani yashirib boʻlmaydi. Agar biror davlat nimanidir yashirishga harakat qilsa, bu aʼzolik jarayonini uzaytiradi, chunki JST aʼzolari bizning bozordagi vaziyatni allaqachon bilishadi”, — dedi u.
Misol tariqasida u avtomobil sohasini keltirib, O‘zbekistonga avtomobil eksport qiluvchi mamlakatlar kompaniyalari bozorga chiqish holatidan yaxshi xabardor ekanini ta’kidladi.
“Muzokaraga kirishdan oldin har bir davlat o’z kompaniyalari bilan yaxshilab maslahatlashib, bozordagi vaziyatni o’rganib chiqadi. Biz o’sha ma’lumotlar asosida muzokara stoliga kelamiz”, – dedi u.
Bosh muzokarachi JSTga a’zolik davlat yordami bo’yicha qat’iy hisobot berish qoidalarini talab qilishini ham ta’kidladi.
A’zo davlatlar turli sohalarda berilgan subsidiyalar bo’yicha yillik hisobotlarni taqdim etishlari shart. Jahon Savdo Tashkiloti hukumatlardan subsidiyalar miqdori, agar ular qo’shilish bo’yicha kelishilgan majburiyatlardan oshib ketgan bo’lsa, o’zgartirishni talab qiladi.
“Boshqacha aytganda, grantlar faqat tashkilot bilan kelishilgan majburiyatlar doirasida berilishi mumkin”, – deya tushuntirdi Urnov.
Oʻzbekiston 2025-yilda aʼzo boʻlish jarayonida ishtirok etgan 34 davlatdan 33 tasi bilan ikki tomonlama muzokaralarni yakunladi. Qolgan muzokaralar Tayvan bilan olib borilmoqda va Oʻzbekiston dastlab jarayonni yakunlab, 2026 yil martigacha JSTga aʼzo boʻlishga umid qilgan edi.
Shu bilan birga, Urnovning aytishicha, ayrim aʼzo davlatlar tomonidan koʻrib chiqish jarayoni kechikishi sababli jadval oʻzgarishi mumkin.
“Bu mart oyidan kechroq boʻlishi mumkin, chunki baʼzi davlatlar hujjatimizni koʻrib chiqishni kechiktirmoqda, degan xavotirlar bor. Qaysi davlatlar borligini ayta olmayman, lekin bunday holatlar bor. Hozirda davlatlar bilan muzokaralar olib boryapmiz va jarayonni tezlashtirishga harakat qilmoqdamiz”, — dedi u.
Uning ta’kidlashicha, a’zo bo’lish pirovardida JST a’zolarining jamoaviy qaroriga bog’liq.
“Bu bir tomonlama jarayon emas. Yana bir jihat bor: JSTga aʼzolik. Oxir-oqibat, biz faqat ularning qaroriga koʻra aʼzo boʻlishimiz mumkin”, – dedi Urnov.
Oʻzbekiston Jahon Savdo Tashkilotiga aʼzo boʻlish doirasida tariflarni pasaytiradi, biroq ayrim nozik hududlarga sakkiz yilgacha oʻtish davri berilishi mumkin, deydi mamlakatning JSTga kirish boʻyicha bosh muzokarachisi.
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Xitoy tashqi ishlar vaziri bilan uchrashdi.
Mirziyoyeva Xitoy Kommunistik partiyasi Markaziy Qo‘mitasi Siyosiy byurosi a’zosi, XKP MQ Tashqi ishlar bo‘yicha komissiyasi devoni rahbari, Xitoy tashqi ishlar vaziri janob Van I bilan uchrashuv samimiy va do‘stona ruhda o‘tganini bildirgan.
O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi strategik sheriklik yangi bosqichga ko‘tarilib, keng imkoniyatlar eshiklari ochilmoqda. Shu nuqtai nazardan savdo, iqtisodiyot, investitsiya va madaniy aloqalar kabi ustuvor yo‘nalishlardagi munosabatlar rivojini muhokama qilish alohida ahamiyat kasb etdi.
Suhbat chog‘ida tomonlar global masalalar bo‘yicha umumiy qarashlarni shakllantirishga alohida to‘xtaldi.
Saida Mirziyoyeva Van Iga iliq va mazmunli suhbat uchun minnatdorlik bildirdi.
Prezident Shavkat Mirziyoyevning davlat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan so‘zlagan tabrigidan asosiy fikrlar:
Buyuk istiqlolimizning ildizlari uch ming yildan ziyod bo‘lgan davlatchilik an’analarimiz va qadimiy sivilizatsiyamiz tarixiga borib taqaladi;
Mustaqillik, eng avvalo, bizga shonu sharafimizni, muqaddas dinimizni, ona tilimizni, unutilayotgan milliy qadriyatlarimizni qaytarib berdi;
Bugungi erkin hayot uchun jonini fido qilgan ulug‘ ajdodlarimiz, jadidlar xotirasiga ta’zim bajo keltiramiz;
Birinchi Prezidentimiz, atoqli davlat va siyosat arbobi Islom Abdug‘aniyevich Karimovning yorqin xotirasini ehtirom bilan yod etamiz;
Islohotlarni boshlagan birinchi kunlardanoq xalqning qalbiga quloq soldik, aholining dardiga darmon bo‘lishni maqsad qildik;
«Paxta qulligi», «majburiy mehnat va bolalar mehnati», «konvertatsiya cheklovi», «propiska» kabi odamlarni yillar davomida qiynab kelgan muammolarga barham berdik;
Har bir inson erkin va farovon yashaydigan jamiyatni barpo etish uchun keyingi 10 yilda tinimsiz izlandik, qattiq mehnat qildik. O‘zbekistonni dunyoga keng ochdik;
2030 yilga borib yalpi ichki mahsulot hajmini 160 milliard dollarga yetkazishni reja qilgan edik. Bu vazifani shu yilning o‘zida ortig‘i bilan amalga oshiramiz va daromadi o‘rtachadan yuqori bo‘lgan davlatlar qatoriga kiramiz;
Bugungi kunda kambag‘allik darajasini 2017-yildagi 35 foizdan 4 foizga tushirishga erishdik. 10 million nafar insonning turmush sifati yaxshilandi;
Mamlakatimiz oliy ta’lim muassasalari talabalarining yarmidan ko‘pini qizlar va ayollar tashkil etadi. Bilimli qizlar — bilimli oila, bilimli avlod, ma’rifatli jamiyat deganidir;
Ta’lim bilan bir qatorda ilm-fan, zamonaviy texnologiya va innovatsiyalarni ham taraqqiyotimizning hal qiluvchi omili deb bilamiz;
Mening niyatim: O‘zbekiston texnologiya sohalarida jahonga ilg‘or tashabbuslarni taklif qiladigan markazga aylanishi zarur.
Aholining o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi 1991-yildagi 66,4 yoshdan 2025-yilda 75,4 yoshga yetgani, go‘daklar va onalar o‘limi ko‘rsatkichi 4 barobar kamaygani sohadagi islohotlarimizning eng muhim natijasidir;
Mamlakatimiz taraqqiyotning mutlaqo yangi davriga qadam qo‘ymoqda. Kelgusi o‘n yillik biz uchun milliy yuksalish davri bo‘ladi;
Kelgusi yillarda yurtimizda inson qadrini yanada yuksaltiradigan 7 ta milliy dasturni amalga oshiramiz;
Birinchi milliy dastur bilim va malakani kelgusi taraqqiyotimizning asosiy kapitaliga aylantirishdan iborat bo‘ladi;
Tibbiyotda profilaktikani kuchaytirish orqali salomatlikni asrash modeliga o‘tamiz. Davlat tibbiy sug‘urtasi mamlakatning barcha xonadonlariga kirib boradi;
2030-yilgacha yalpi ichki mahsulot hajmi 300 milliard dollarga yetkaziladi;
To‘rtinchi milliy dastur suv va tabiatga munosabatni tubdan o‘zgartirishga qaratiladi;
Fuqarolar va tadbirkorlarning qonuniy kafolatlarini kuchaytirish bo‘yicha islohotlarimizni qat’iy davom ettiramiz;
Mahalla jamiyat taraqqiyotining asosiy buyurtmachisiga aylantiriladi;
O‘zbekistonni xalqaro diplomatiyaning muhim markaziga aylantirish uchun ko‘p qirrali, vazmin va muvozanatli tashqi siyosatni davom ettiramiz;
Biz bugun kechagidan kuchlimiz. Nasib etsa, ertaga bundan ham kuchli bo‘lamiz;
Xalq va davlat yagona maqsad yo‘lida birlashib, astoydil harakat qilsa, zabt etib bo‘lmaydigan marraning o‘zi yo‘q. Bunday buyuk qudratga ega xalq va davlatni yenga oladigan kuchning o‘zi yo‘q;
Matonatli, mard va olijanob xalqimiz o‘z oldiga qo‘ygan ulug‘ maqsadlarga albatta yetadi.
Prezident matbuot kotibi Sherzod Asadov Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tkazilayotgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi dunyo, yangi tashabbuslar» xalqaro media forumida nutq so‘zladi.
Forumda Sherzod Asadov zamonaviy jurnalistika oldida turgan tahdidlar, sun’iy intellekt, so‘z erkinligi, milliy media va jurnalistning jamiyatdagi o‘rni haqida fikr bildirdi.
«Bugun axborot chegara bilmaydi. Bir voqea haqidagi xabar sanoqli soniyalarda millionlab odamlarga yetib boradi. Biroq axborot bilan birga yolg‘on, manipulyasiya, feyk xabarlar va axborot xurujlari ham tez tarqalmoqda. Shuning uchun bugun jurnalistika oldidagi eng muhim vazifalardan biri — ishonchli axborotni ta’minlashdir», — dedi u.
Sherzod Asadov sun’iy intellektning jurnalistikaga jadal kirib kelayotganiga ham to‘xtaldi. Uning ta’kidlashicha, sun’iy intellekt jurnalistning o‘rnini bosmaydi, aksincha, uning imkoniyatlarini kengaytiradi.
«Texnologiyalar qanchalik rivojlanmasin, jurnalistikaning asosiy mezonlari — haqiqat, xolislik, vijdon va inson manfaatiga xizmat qilish tamoyillari o‘zgarmasligi kerak», — dedi Prezident matbuot kotibi.
U, shuningdek, zamonaviy jurnalistikaning bugungi global muammolardan biri sifatida haqiqiy so‘z erkinligi inqirozi masalasini ko‘tardi. Ayrim hollarda so‘z erkinligining siyosiy bosim vositasiga aylanishi jurnalistikaning xolisligi va ishonchliligiga putur yetkazayotganini qayd etdi.
Sh.Asadovga ko‘ra, milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas. Aksincha, bu — faktlarga tayanish, voqealarni xolis tahlil qilish va jamiyat bilan ochiq muloqot o‘rnatishdir.
Prezident matbuot kotibi jurnalistning vazifasi faqat axborot yetkazish bilan cheklanmasligini ham ta’kidladi. Jurnalist odamlarning dardu tashvishini eshitadi, muammolarini ko‘taradi va jamoatchilik ovozining davlat idoralariga yetib borishini ta’minlaydi.
Shu bilan birga, Sherzod Asadov forumning Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tkazilayotgani o‘ziga xos ramziy ma’noga ega ekanini ta’kidladi. Prezident tashabbusi bilan barpo etilgan ushbu maskan xalqimizning ko‘p ming yillik ilmiy va ma’naviy merosini jahonga tanitishga xizmat qiladi.
Uning ta’kidlashicha, Xorazmiy, Beruniy, Ibn Sino, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy, Ulug‘bek va Alisher Navoiy kabi buyuk allomalar merosi butun bashariyatning bebaho boyligidir. Xorazmiy nomi bugun «algoritm» atamasida yashab kelayotgani ham ajdodlarimiz merosi zamonaviy ilm-fan va texnologiyalar bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rsatadi.
Sh.Asadov milliy merosni faqat muzey va kitoblarda saqlash bilan cheklanmasdan, uni zamonaviy raqamli formatlarda, yosh avlodga tushunarli tilda va jahon jamoatchiligiga xolis yetkazish zarurligini ta’kidladi.
Давлатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёев ва Озарбайжон Президенти Илҳом Алиев рафиқалари ҳамроҳлигида Бухоронинг жаҳонга машҳур тарихий обидалари – Сомонийлар мақбараси, Арк қўрғони, Пойи Калон ва Лаби Ҳовуз мажмуалари, Кўкалдош мадрасасини зиёрат қилдилар.
Олий мартабали меҳмонларга ушбу ноёб обидаларнинг тарихи, меъморий хусусиятлари ҳамда Шарқда илм-фан, маданият ва шаҳарсозлик ривожидаги аҳамияти ҳақида батафсил маълумот берилди.
Ташриф Исмоил Сомоний томонидан барпо этилган Сомонийлар мақбарасидан бошланди. Ушбу обида 1993 йилда ЮНЕСКОнинг Умумжаҳон мероси рўйхатига киритилган.
Шундан сўнг етакчилар кўп асрлар давомида Бухоронинг сиёсий ва маъмурий маркази бўлиб келган қадимий Арк қалъасига ташриф буюрдилар. Археологик ва тарихий маълумотларга кўра, қалъа узоқ давр мобайнида шаклланиб келган ва яқин ўтмишдан бошлаб Бухоро ҳукмдорларининг қароргоҳи вазифасини бажарган. Бугунги кунда Арк шаҳарнинг энг машҳур обидаларидан бири ва Бухоро тарихий марказининг муҳим қисми ҳисобланади.
Пойи Калон мажмуаси – Марказий Осиёнинг энг салобатли меъморий мажмуаларидан бири. 1127 йилда бунёд этилган машҳур Калон минораси мажмуанинг энг эътиборли иншооти бўлиб, асрлар давомида нафақат Бухоро меъморчилиги намунаси, балки шаҳарнинг ҳақиқий “ташриф қоғози” бўлиб хизмат қилиб келмоқда.
Ансамбл таркибига XVI аср бошларига оид Калон масжиди ва Мир Араб мадрасаси ҳам киради. Ушбу мажмуа ҳақли равишда Шайбонийлар давридаги тарихий Бухоронинг дурдоналаридан бири ҳисобланади.
Олий мартабали меҳмонларда Лаби Ҳовуз мажмуаси ҳам катта таассурот қолдирди. У қадимий ҳовуз атрофида қурилган ва эски Бухородаги энг машҳур жамоат масканларидан бири ҳисобланади.
Бу ерда Кўкалдош мадрасаси, Нодир Девонбеги мадрасаси ва хонақоҳи жойлашган. Шаҳарнинг ушбу гўшаси асрлар давомида аҳоли, сайёҳлар ва илм аҳлини ўзига жалб қилувчи маскан бўлиб келган ҳамда ўрта асрлардаги Бухоронинг бетакрор муҳитини бугунги кунгача сақлаб қолган.
Ташриф давомида халқ ҳунармандчилиги намуналари ҳамда тарихий обидаларга туширилган бадиий безакларнинг хусусиятлари ҳам намойиш этилди.
Озарбайжонлик меҳмонларга Бухоронинг Буюк Ипак йўлидаги ислом цивилизациясининг энг йирик илм-фан, таълим ва савдо марказларидан бири сифатидаги кўп асрлик тарихи ҳақида сўзлаб берилди.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Amerika Qo‘shma Shtatlari Kongressi Vakillar palatasining kongressmenlar Jeyson Smit, Greg Merfi, Ronni Jekson va Edvard Keysdan iborat delegatsiyasini qabul qildi.
Uchrashuv avvalida amerikalik qonun chiqaruvchilar O‘zbekiston Prezidenti va xalqini mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligi bilan samimiy qutladilar.
O‘zbekiston va AQSh o‘rtasidagi strategik sheriklik munosabatlarini yanada mustahkamlash hamda parlamentlararo hamkorlikni rivojlantirish masalalari ko‘rib chiqildi.
Ikki tomonlama munosabatlarda ijobiy sur’at kuzatilayotgani, siyosiy muloqot yuqori darajada ekani, aloqalar va o‘zaro tashriflar faollashgani mamnuniyat bilan qayd etildi. Ikki mamlakat yetakchilari yaqinda bo‘lib o‘tgan telefon orqali muloqot chog‘ida strategik sheriklikni yanada kengaytirishning ustuvor yo‘nalishlarini belgilab oldilar.
Savdo-iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratildi. Joriy yil boshidan o‘zaro savdo hajmi 20 foizga oshdi. Energetika, muhim minerallar, transport, qishloq xo‘jaligi, raqamli texnologiyalar va sanoat sohalarida yirik loyihalarni boshlash va amalga oshirishni nazarda tutuvchi uch yillik Iqtisodiy hamkorlik dasturi izchil amalga oshirilmoqda.
O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarni qo‘llab-quvvatlashda, shuningdek, ikki mamlakat o‘rtasidagi konstruktiv va o‘zaro manfaatli muloqotni ilgari surishda AQSh Kongressining muhim o‘rni qayd etildi.
Hududlararo hamkorlikni kengaytirishga alohida e’tibor qaratildi. AQSh delegatsiyasi a’zolari vakillik qilayotgan Missuri, Shimoliy Karolina, Texas va Gavayi shtatlari bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqalarni yanada rivojlantirish va qo‘shma loyihalarni amalga oshirishga tayyorlik bildirildi.
Mintaqaviy va xalqaro ahamiyatga molik dolzarb masalalar yuzasidan ham fikr almashildi.
Uchrashuv yakunida ishbilarmonlik missiyalarining o‘zaro tashriflarini tashkil etishga kelishib olindi.
Saida Mirziyoyeva Pekinda Va I bilan muloqot o‘tkazdi
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
-
Siyosat2 days ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
-
Jamiyat13 hours ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport24 hours ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Sport14 hours ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi