Jamiyat
Shifokor ichak uchun o‘ta zararli bo‘lgan mahsulotlarni aytdi
Gastroenterolog Natalya Motileva qaysi oziq-ovqatlar ichak salomatligiga eng zararli ekanligi haqida gapirdi. U ularni Lenta.ru bilan suhbatda sanab o‘tdi.
Shifokor oshqozon-ichak salomatligi uchun eng zararli oziq-ovqat toifasi sifatida ultra qayta ishlangan oziq-ovqatlarni ko‘rsatdi. U haftasiga 500 grammdan ortiq kolbasa, xot-dog va jambonni muntazam ravishda iste’mol qilish yo‘g‘on ichak yoki to‘g‘ri ichak shilliq qavatining xavfli o‘smasi bo‘lgan kolorektal saraton rivojlanish xavfini oshirishi haqida ogohlantirdi.
Gastroenterolog shuningdek, fastfud, chiplar va shakarli gazlangan ichimliklar kabi boshqa ultra qayta ishlangan oziq-ovqatlar ichak salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligini ta’kidladi.«Bunday oziq-ovqat va ichimliklarga boy parhez ichak mikroflorasining xilma-xilligini kamaytiradi, bu esa ovqat hazm qilish muammolariga, immunitetning pasayishiga va yallig‘lanishli ichak kasalliklariga olib kelishi mumkin», deb tushuntirdi mutaxassis.
Motilevaning qo‘shimcha qilishicha, ko‘pincha ko‘plab oziq-ovqat qo‘shimchalarini o‘z ichiga olgan ultra qayta ishlangan oziq-ovqatlar ham oshqozon-ichak salomatligiga zararli. Masalan, turli emulsifikatorlar diareyaga olib kelishi mumkin, yuqori miqdorda shakar va tuz miqdori esa shish paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin.
Bundan tashqari, ultra qayta ishlangan oziq-ovqat mahsulotlarida ortiqcha qo‘shilgan shakar yoki fruktoza ichak harakatini buzadi, bu esa qorin og‘rig‘i va gazning ko‘payishiga olib kelishi mumkin.
Jamiyat
Somon orasiga yashirilgan jinoyat
Yoshlarga o‘rnak bo‘lib, hayotda keksalik gashtini surish o‘rniga, qing‘ir yo‘llarni tanlagan kimsalar uchrab turadi. Buxoro shahrilik 73 yoshli R.B.ning xonadonidan topilgan ko‘p miqdordagi giyohvandlik vositasi fikrni tasdiqlaydi.
Buxoro viloyati IIB Axborot xizmati rahbari Ulug‘bek Shukurlayevning «Xabar.uz»ga ma’lum qilishicha, viloyat hududida xavfsizlikni ta’minlash va giyohvandlik vositalarining noqonuniy aylanishiga chek qo‘yish maqsadida tezkor tadbir o‘tkazilgan. Viloyat IIB Tezkor-qidiruv boshqarmasi hamda IIV Shaxsiy xavfsizlik bosh boshqarmasi xodimlari hamkorligida o‘tkazilgan reyd davomida «Otbozor» mahallasida yashovchi, 73 yoshli nafaqaxo‘r fuqaro R.B.ning xonadoni xolislar ishtirokida ko‘zdan kechirilgan.
Kinologiya xizmati itlari yordamida o‘tkazilgan qidiruv natijasida xonadon darvozaxonasidagi somon presslari orasiga yashirilgan ko‘k rangli polimer paket topilgan. Paket ichida o‘tkir hidli, yashil rangli, sof vazni 6,58 grammga teng bo‘lgan ko‘p miqdordagi «marixuana» giyohvandlik moddasi borligi aniqlanib, tegishli tartibda rasmiylashtirilgan.
Ma’lum qilinishicha, fuqaro ushbu moddani sotish maqsadini ko‘zlamay, o‘z xonadonida saqlab kelgan. Shunga qaramay, qonun oldida javob berish vaqti keldi. Holat yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 276-moddasi 2-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
Hozirda tergov harakatlari davom ettirilmoqda.
Jamiyat
Afg‘onistonda zilzila: u O‘zbekistonga ham ta’sir qildi
Afg‘onistonda zilzila: u O‘zbekistonga ham ta’sir qildi
Source link
Jamiyat
Ayollar soni bo‘yicha Samarqand viloyati yetakchilik qilmoqda
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yilning 1 yanvar holatiga O‘zbekistonda ayollar soni 18 mln 979 ming nafarni tashkil etgan. Bu esa mamlakat doimiy aholisining 49,6 foiziga teng.
Statistikaga ko‘ra, ayollar soni bo‘yicha hududlar orasida Samarqand viloyati yetakchilik qilmoqda. Mazkur hududda 2 mln 172,4 ming nafar ayol istiqomat qiladi.
Ikkinchi o‘rinni Farg‘ona viloyati egallagan bo‘lib, bu yerda 2 mln 91,2 ming nafar ayol yashaydi. Uchinchi o‘rinda esa 1 mln 831,6 ming nafar ko‘rsatkich bilan Qashqadaryo viloyati qayd etilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatida 1 mln 737,4 ming nafar, Toshkent shahrida 1 mln 616,9 ming nafar, Toshkent viloyatida 1 mln 574,3 ming nafar va Namangan viloyatida 1 mln 568,5 ming nafar ayol istiqomat qiladi.
Bundan tashqari, Surxondaryo viloyatida 1 mln 486,6 ming nafar, Buxoro viloyatida 1 mln 50,4 ming nafar, Xorazm viloyatida 1 mln 32,3 ming nafar hamda Qoraqalpog‘iston Respublikasida 1 mln 21,7 ming nafar ayol ro‘yxatga olingan.
Qolgan hududlarda ayollar soni quyidagicha: Jizzax viloyatida 776,0 ming nafar, Navoiy viloyatida 548,7 ming nafar va Sirdaryo viloyatida 471,0 ming nafar.
Mutaxassislar qayd etishicha, ayollar sonining hududlar kesimida turlicha bo‘lishi aholi soni, demografik holat va urbanizatsiya darajasi bilan bog‘liq.
Jamiyat
O‘zbekiston elchixonasi Mavritaniyada qolib ketgan fuqarolarga yordam berdi
O‘zbekistonning Misrdagi elchixonasi tomonidan Mavritaniya hududida ikki yoshli farzandi bilan qiyin ahvolga tushib qolgan va hujjatlarsiz qolgan O‘zbekiston fuqarosiga tezkor konsullik-huquqiy yordam ko‘rsatildi.
O‘zbekistonning Misrdagi elchixonasi tomonidan ikki yoshli farzandi bilan Mavritaniya hududida qiyin ahvolga tushib qolgan va hujjatlarsiz qolgan O‘zbekiston fuqarolariga yordam ko‘rsatildi. Bu haqda “Dunyo” axborot agentligi xabar berdi.
Fuqaroning murojaati bo‘yicha elchixona xodimlari tomonidan tezkor choralar ko‘rildi. Qisqa vaqt ichida konsullik-huquqiy yordam ko‘rsatilib, ona va bolani vatanga qaytarish uchun barcha zarur hujjatlar rasmiylashtirildi.
Shuningdek, elchixona tomonidan Misrdan Mavritaniyaga hujjatlarni yetkazib berish ishlari tashkil etildi. Bu esa ona va bolaning O‘zbekistonga xavfsiz qaytishiga imkon berdi.
Jamiyat
Ochlikning o‘n bitta mo‘’jizasi haqida
Inson ming yillar davomida ochlikdan qo‘rqib kelgan. Ammo zamonaviy tibbiyot va biologiya shunday xulosaga kelmoqdaki, to‘g‘ri tashkil etilgan ochlik (ya’ni, vaqtinchalik ovqatlanmaslik) organizm uchun kutilmagan darajada foydali bo‘lishi mumkin. So‘nggi o‘n yilliklarda dunyoning mashhur olimlari ochlik va oraliq ochlik haqida yuzlab tadqiqotlar o‘tkazishdi. Natijalar shunchalik hayratlanarli bo‘ldiki, bu jarayonni hatto “biologik qayta tug‘ilish” deb atadilar. Quyida ochlikning ilmiy tadqiqotlarda tasdiqlangan 11 ta mo‘’jizaviy foydasi bilan tanishamiz.
1. Hujayralar yangilanadi
2016-yilda yapon biologi Yosinori Osumi tibbiyot bo‘yicha Nobel mukofotini oldi. U autofagiya deb ataladigan jarayonni tadqiq qildi. Autofagiya – organizm och qolganda hujayralar eski va zararlangan qismlarini “yo‘q qilib”, o‘zini tozalash jarayonidir. Ya’ni, ochlik organizmni ichki ta’mirlash rejimiga o‘tkazadi.
2. Qarish jarayoni sekinlashadi
Gerontologiya sohasidagi mashhur olim Valter Longo uzoq yillik tadqiqotlardan so‘ng shunday xulosaga keldi: muvaqqat ochlik organizmda yasharish mexanizmlarini faollashtiradi. Longo tadqiqotlariga ko‘ra, ochlik organizmdagi qarish bilan bog‘liq genlarni pasaytiradi.
3. Qandli diabet xavfi kamayadi
Amerika endokrinologi Jeyson Fang oraliq ochlik orqali diabetni nazorat qilish bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazgan. Uning ta’kidlashicha, bu jarayonda insulin darajasi pasayadi, organizm glyukozani yaxshiroq ishlatadi, diabet xavfi esa kamayadi.
4. Ortiqcha yog‘lar tez eriydi
Ochlik paytida organizm glyukozani emas, yog‘ zaxiralarini eritishga o‘tadi. Shvetsiyalik neyrobiolog Mark Mattson bu haqda shunday deydi: “Ochlik organizmni “yog‘ni eritish rejimi”ga o‘tkazadi”.
5. Miya faoliyati kuchayadi
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, ochlik paytida miyada BDNF nomli modda ko‘payadi. Ushbu modda xotirani yaxshilab, diqqatni kuchaytiradi, shuningdek, yangi neyronlar paydo bo‘lishiga yordam beradi.
6. Yallig‘lanish kamayadi
Ko‘plab kasalliklar – atrit, yurak xastaliklari, hatto ba’zi saratonlar yallig‘lanish bilan bog‘liq bo‘ladi. Olimlar ochlik yallig‘lanishni kamaytirishini, immun tizimni tartibga solishini aniqlashgan.
7. Immun tizimi “qayta yuklanadi”
Kaliforniya universiteti tadqiqotchilari ochlik immun tizimiga ta’sirini o‘rganib, yakdil xulosaga kelgan. Bunda eski immun hujayralari yo‘qolib, yangi hujayralar hosil bo‘ladi.
8. Yurak himoya qilinadi
Tadqiqotlar ochlik xolesterinni kamaytirishi, qon bosimini pasaytirishi va yurak kasalliklari xavfini kamaytirishini ham ko‘rsatdi.
9. Miya Alsgeymerdan xalos bo‘lishi mumkin
Neyrobiolog Mark Mattsonning tadqiqotlariga ko‘ra, oraliq ochlik miya hujayralarini stressga chidamli qiladi. Shuningdek, neyrodegenerativ kasalliklar xavfini kamaytiradi.
10. Hazm tizimini dam oldiradi
Inson deyarli doimo ovqat yeydi. Bu hazm tizimiga uzluksiz ish yuklaydi. Ochlik esa, eng avvalo, oshqozonga dam beradi, ichak mikroflorasini tiklaydi va hazmni yaxshilaydi.
11. Ruhiy ravshanlik oshadi
Ko‘plab tadqiqotlar ko‘rsatishicha, ochlik paytida odamlar fikrlashni ravshanroq his qiladi, diqqatini yaxshiroq jamlaydi. Yana bir muhim omil shuki, inson quvvati oshganini sezadi. Shu bois tarixda ko‘plab mutafakkirlar va olimlar vaqtinchalik ochlikni aqliy faoliyatni kuchaytirish usuli deb hisoblashgan.
Alxusus, to‘g‘ri tashkil etilgan ochlik, bu – shunchaki parhez emas. Mazkur jarayon organizmning o‘zini tozalash, tiklash va yoshartirish mexanizmi hisoblanadi. Albatta, mutaxassislar bir muhim ogohlantirishni ham aytadilar: uzoq yoki noto‘g‘ri ochlik salomatlikka zarar keltirishi mumkin.
A.Fathullayev
-
Jamiyat3 days ago
Гидрометеорология хизмати қор кўчиш хавфидан огоҳлантирди
-
Siyosat4 days agoOʻzbekiston Moʻgʻulistondagi istiqbolli uran konlarini kashf etadi
-
Dunyodan4 days ago
Sochida bir kunda ikki marta zilzila sodir bo‘ldi
-
Jamiyat4 days agoTurkiyada o‘zbekistonlik yana bir ayolning jasadi topildi
-
Iqtisodiyot4 days agoSodiqlik kartasini skanerlash va xarid uchun to‘lov qilish — endi payme’da barchasi bir urinishda!
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonda umumxalq hashari o‘tkaziladi
-
Jamiyat4 days agoQibrayda taqiqlangan dori vositalari savdosiga chek qo‘yildi
-
Turk dunyosi5 days agoEron NATO aʼzosi Turkiyaga nima uchun hujum qildi? Bu Islom Respublikasi uchun nimani anglatadi? – Birinchi xabar
