Iqtisodiyot
AQSh Eronga zarbalarni qo‘llab-quvvatlamagan Ispaniya bilan savdoni to‘xtatadi
AQSh Ispaniya bilan savdo munosabatlarini to‘liq uzish niyatida, chunki mamlakat Eronga zarba berish uchun o‘z bazalaridan foydalanishga ruxsat bermagan, dedi Qo‘shma Shtatlar prezidenti Donald Tramp.
Yaqin Sharqdagi urushda Yevropa mamlakatlarining ishtiroki haqida gapirar ekan, Tramp ayrimlari “ajoyib” bo‘lib, AQShga yordam berganini, boshqalari esa “juda yomon” bo‘lganini aytdi.
U, shuningdek, Madrid mudofaa xarajatlarini YaIMning 5 foizigacha oshirishdan bosh tortganini eslab o‘tdi. “Ular NATOda 5 foizgacha oshirishga rozi bo‘lmagan yagona mamlakat bo‘ldi. Menimcha, ular umuman hech qanday darajagacha oshirishga ham rozi bo‘lmasdi. Ular 2 foizni qoldirmoqchi bo‘ldi, lekin o‘sha 2 foizni ham to‘lamaydi”, — dedi Tramp Oq uyda Germaniya kansleri Fridrix Mers bilan uchrashuvda.
“Shuning uchun biz Ispaniya bilan barcha savdoni to‘xtatmoqchimiz. Biz Ispaniya bilan hech qanday ish qilishni istamaymiz”, — dedi AQSh rahbari. U, shuningdek, “Buyuk Britaniyadan ham noroziligini” qo‘shimcha qildi: u ham AQSh—Isroilning Eronga zarbalarida yordam bermagan. “Biz Uinston Cherchill bilan ishlayotganimiz yo‘q”, — dedi u Britaniya bosh vaziri Kir Starmer haqida gapirib.
Shu bilan birga, Trampning aytishicha, agar xohlasa, AQSh baribir Ispaniya bazalaridan foydalanishi mumkin edi. “Ispaniya amalda bizga o‘z bazalaridan foydalanish mumkin emasligini aytdi. Biz xohlamaymiz. Biz istasak, ularning bazasidan foydalanishimiz mumkin edi. Biz shunchaki uchib kelib, undan foydalanishimiz mumkin. Hech kim bizga ‘foydalanma’ deb ayta olmaydi, lekin bizga bu kerak emas”, — dedi AQSh prezidenti.
Ispaniya hukumati esa, o‘z navbatida, AQShni xalqaro huquq va Yevroittifoq bilan ikki tomonlama savdo kelishuvlariga rioya qilishga chaqirdi. U, shuningdek, Ispaniya AQSh tomonidan qo‘llanishi mumkin bo‘lgan savdo embargosining ehtimoliy oqibatlarini yumshatish uchun yetarli resurslarga ega ekanini bildirdi.
Ispaniya va AQSh Ispaniyaning janubida, mamlakat yurisdiksiyasi ostida joylashgan Morondo va Rotadagi harbiy aviabazalaridan birgalikda foydalanadi. Ispaniya hukumati bu bazalar Eronga zarbalar uchun ishlatilmasligini ma’lum qildi. Shundan so‘ng AQSh aviatsiyasi Germaniyaga ko‘chirilgan, deb xabar bergan edi Reuters. Biroq Ispaniya matbuotidagi manbalar, Isroil va AQShning Eronga qarshi urushda Ispaniyada doimiy joylashgan harbiy xizmatchilar, kemalar va samolyotlar ishtirok etayotganini ham aytgan.
Buyuk Britaniya hukumati esa, The Times xabar berishicha, AQShga Eronga zarbalar uchun Angliyadagi Glostershir grafligida joylashgan Ferford bazasi va Hind okeanidagi Diyego-Garsiya orolidagi bazadan foydalanishga ruxsat bermagan. Nashr ma’lumotiga ko‘ra, Oq uy Eronga zarba berish rejasini ishlab chiqqan bo‘lib, unda aynan shu bazalardan foydalanish ko‘zda tutilgan.
Britaniya bosh vaziri Kir Starmer Buyuk Britaniyaning zarbalarda ishtirok etmaslik qarori puxta o‘ylab chiqilganini, chunki London vaziyatni diplomatik yo‘l bilan hal qilish to‘g‘ri, deb hisoblashini aytgan. The Times ma’lumotiga ko‘ra, Britaniya hukumati AQSh bilan birga ularni xalqaro huquqni buzishda ayblashlaridan xavotirlangan.
1 aprel holatiga ko‘ra, respublikada muomaladagi naqd pullar 66 trln so‘mga yetdi. Mazkur miqdor bir yil avvalgidan 14 trln so‘mga ko‘payib, qariyb 27 foizga ortgan.
O‘zbekistonda 100 ming so‘mlik banknotdan eng ko‘p foydalanilmoqda, deb ma’lumot (.pdf) berdi Markaziy bank.
2026 yil 1 aprel holatiga ko‘ra, muomaladagi naqd pullar 66 trln so‘mga yetdi. Bu miqdor bir yil avvalgidan 14 trln so‘mga ko‘payib, qariyb 27 foizga ortgan.
Yanvar-mart oylarida banklar orqali naqd pul aylanmasi hajmi 330 trln so‘m bo‘ldi. Bu ko‘rsatkich 2025 yil mos davriga nisbatan 25 foizga o‘sgan.
Banklarga naqd pul tushumlari o‘tgan yilga nisbatan 34 trln so‘mga (26 foiz) o‘sgan. Xususan, bank xizmatlaridan naqd pul tushumlari 18 trln so‘mga, savdodan 5 trln so‘mga, pullik xizmatlardan 5 trln so‘mga ko‘paygan. Uch oy davomida aholi bank kartalaridagi 71 trln so‘m mablag‘larni naqdlashtirilgan.
Markaziy bank I chorakda muomalaga chiqarilgan naqd pullar hajmi 2,6 trln so‘mga kamayganini qayd etgan. Natijada naqd valutaning umumiy pul massasidagi ulushi 16,9 foizni tashkil qilgan. Bu o‘tgan yil mos davriga nisbatan 1,7 foiz bandga past.
I chorakda muomaladan naqd pullar qaytishi natijasida jami banknotlar soni 262 mln donaga kamayib, 2 mln 184 ming dona qolgan.
Muomaladagi eng ko‘p banknot 100 ming so‘mlik bo‘lib, umumiy naqd pullarning 36,2 foizini tashkil etadi. Keyingi o‘rinni 30,6 foizlik ulush bilan 200 ming so‘mlik egallagan.
O‘z navbatida 50 ming so‘mliklar jami naqd pullarning 18,3 foiziga, 20 ming so‘mliklar 6,2 foiziga, 10 ming so‘mliklar 4,4 foiziga teng. Besh ming so‘mlik banknotlar naqd pullarning 3,1 foizini, ikki ming so‘mliklar 0,6 foizini, ming so‘mgacha bo‘lgan pullar 0,5 foizini tashkil etadi.
Uch oy mobaynida muomaladagi naqd pullar orasida 200 ming so‘mlik ulushi eng yuqori darajada ortgan — 2,1 foiz. 20 ming so‘mlik ulushi esa boshqa banknotlarga nisbatan ko‘proq qisqargan — 0,9 foiz.
2026-yil yanvar–mart oylarida O‘zbekistonda avtomobil ishlab chiqarish hajmi sezilarli o‘sdi. Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, yengil avtomobillar ishlab chiqarish 97 274 tadan 108 769 taga yetdi.
Yuk avtomobillari ishlab chiqarish ham oshgan bo‘lib, 2025-yildagi 915 tadan 2026-yilda 1 178 taga ko‘tarildi. Shuningdek, maxsus yengil avtomobillar ishlab chiqarish 7 426 tadan 11 998 tagacha o‘sgani qayd etildi.
Eng ko‘p ishlab chiqarilgan modellar orasida «Cobalt» yetakchilikni saqlab qoldi. Ushbu rusum 32 208 tadan 38 397 tagacha oshgan.
«Damas» ishlab chiqarishi 22 409 tadan 21 503 taga kamaygan bo‘lsa, «Tracker» 10 513 tadan 10 746 tagacha o‘sgan.
«Onix» modelida pasayish kuzatilib, 11 774 tadan 8 950 taga tushgan. Shu bilan birga, «KIA» avtomobillari 6 150 tadan 7 105 tagacha ko‘paygan. «Chery» ishlab chiqarishi esa deyarli barqaror bo‘lib, 1 996 tadan 1 981 taga o‘zgargan.
Yangi brendlar orasida «Haval» avtomobillari 1 885 tadan 2 978 tagacha oshgani qayd etildi. «BYD» ishlab chiqarishi esa 2 913 tadan 5 111 tagacha keskin o‘sgan.
2026-yilning yanvar–mart oylarida O‘zbekistonda qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligi sohalarida barqaror o‘sish qayd etildi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Ushbu tarmoqlarda ishlab chiqarilgan mahsulot va xizmatlar umumiy hajmi 63,4 trln so‘mni tashkil qildi. Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 5,1 foizga o‘sgan.
Eng katta ulush dehqonchilik va chorvachilik, ovchilik hamda ushbu sohalarda ko‘rsatilgan xizmatlarga to‘g‘ri keldi. Bu yo‘nalishda ishlab chiqarish hajmi 59,8 trln so‘mni tashkil etdi.
O‘rmon xo‘jaligidagi ko‘rsatkichlar 3,1 trln so‘m darajasida qayd etildi.
Baliqchilik xo‘jaligida esa 540,1 mlrd so‘mlik mahsulot va xizmatlar ishlab chiqarilgan.
2026-yil 1-aprel holatiga ko‘ra, O‘zbekistonda 1 mln 208 ming 341 ta kichik tadbirkorlik sub’yekti faoliyat yuritmoqda. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Kichik tadbirkorlik sub’yektlarining 507 138 tasini kichik korxona va mikrofirmalar tashkil etadi. Bu ko‘rsatkichga fermer va dehqon xo‘jaliklari ham kiritilgan.
Qolgan 701 203 tasi esa yakka tartibdagi tadbirkorlar, dehqon xo‘jaliklari, hunarmandlar va import tovarlari sotuvchilar hissasiga to‘g‘ri keladi.
2026-yilning yanvar–mart oylarida 22,2 mingta yangi kichik korxona va mikrofirmalar tashkil etildi. Bu ko‘rsatkich fermer va dehqon xo‘jaliklarisiz hisoblangan.
O‘zbekiston prezidenti va bank rahbari OTB bilan sheriklik bo‘yicha 2030 yilga qadar bo‘lgan davrga mo‘ljallangan yangi dasturga kiritilgan umumiy qiymati 12,5 milliard dollarlik loyihalarni o‘z vaqtida va samarali amalga oshirish muhimligini ta’kidladi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev Samarqandga tashrifi doirasida Osiyo taraqqiyot banki prezidenti Masato Kanda boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.
Uchrashuv avvalida OTB rahbari O‘zbekiston yetakchisiga bank Boshqaruvchilar kengashining 59-yillik yig‘ilishi O‘zbekistonda o‘tkazilishini qo‘llab-quvvatlagani va ko‘rsatgan ko‘magi uchun samimiy minnatdorlik bildirdi.
O‘zbekiston va Osiyo taraqqiyot banki o‘rtasidagi keng ko‘lamli o‘zaro manfaatli hamkorlikni kengaytirishning amaliy jihatlari muhokama qilindi.
Hamkorlikni yuksak darajaga ko‘tarishga erishilgani chuqur mamnuniyat bilan qayd etildi. O‘tgan 30 yilda OTB O‘zbekistonning haqiqiy strategik sherigiga aylandi.
Loyihalar portfeli qariyb 16 milliard dollarni tashkil etmoqda, amaliyotlar hajmi bo‘yicha O‘zbekiston bankning mintaqadagi eng yirik hamkorlaridan biriga aylandi.
Temir va avtomobil yo‘llari, energetika va ijtimoiy infratuzilmani modernizatsiya qilish, suv ta’minoti va kanalizatsiya tarmoqlarini yangilash, qishloq xo‘jaligi va xususiy sektorni rivojlantirish hamda boshqa yo‘nalishlar bo‘yicha muhim loyihalar amalga oshirildi va davom etmoqda.
O‘zbekiston prezidenti va bank rahbari sammit doirasida imzolangan OTB bilan sheriklik bo‘yicha 2030 yilga qadar bo‘lgan davrga mo‘ljallangan yangi dasturga kiritilgan umumiy qiymati 12,5 milliard dollarlik loyihalarni o‘z vaqtida va samarali amalga oshirish muhimligini ta’kidladi.
Ipoteka bozori, xususiy sektor, yoshlar va ayollar tadbirkorligini qo‘llab-quvvatlash, kambag‘allikni qisqartirish, inklyuziv ta’lim va inson kapitalini rivojlantirish borasidagi islohotlarni ilgari surish, raqamli innovatsiyalarni joriy etish va maxsus iqtisodiy zonalarda infratuzilmani modernizatsiya qilish kabi sohalarda hamkorlikda ishlashga kelishib olindi.
Markaziy Osiyo mintaqasida yirik infratuzilmaviy loyihalarni, shu jumladan, bankning mablag‘larni safarbar etishdagi yetakchiligini kuchaytirish orqali ilgari surishga alohida e’tibor qaratildi.
O‘zbekiston prezidenti OTB rahbariyati va jamoasiga Boshqaruvchilar kengashi yig‘ilishi muvaffaqiyatli va samarali o‘tishini tiladi.
Uchrashuv yakunida O‘zbekiston va Osiyo taraqqiyot banki o‘rtasida 2030 yilgacha mo‘ljallangan sheriklik dasturini almashish marosimi bo‘lib o‘tdi.
Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashining 59-yillik yig‘ilishi 3-6 may kunlari Samarqand shahrida bo‘lib o‘tadi.
O‘zbekistonda 100 ming so‘mlik banknotdan eng ko‘p foydalanilmoqda
Baliqlarni nobud qilgan korxonaga 90 mln so‘mdan ortiq kompensatsiya hisoblandi
Navoiydagi YTHda haydovchi va yo‘lovchi halok bo‘ldi
-
Siyosat5 days agoOʻzbekistonda yashirin forumda davlat xizmatchilariga oid maʼlumotlarning sizib chiqib ketishini tekshirmoqda
-
Siyosat5 days agoOʻzbekiston Davlat investitsiya jamgʻarmasi Toshkent va Londonda ikki tomonlama IPO oʻtkazdi
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev energiya tejash vositasi sifatida kommunal xizmatlarni oʻchirishni taqiqlovchi farmonni imzoladi
-
Jamiyat5 days agoMashina olib berish va’dasida yuzlab odamni chuv tushirgan “Umid avto”chilarga hukm o‘qildi
-
Dunyodan5 days ago
Ukraina va Yevropa Ittifoqi Isroilga qarshi sanksiyalar kiritmoqchi
-
Dunyodan5 days ago
Jarrohlar Apple Vision Pro foydasiga monitorlardan voz kechishmoqda
-
Iqtisodiyot4 days ago«Kursga sun’iy ta’sir o‘tkazish tarafdori emasmiz»
-
Turk dunyosi4 days agoKurd jangari rasmiysining aytishicha, Turkiya islohotlarning yoʻqligi tufayli tinchlik muzokaralarini toʻxtatib qoʻymoqda