Dunyodan
G’azoda odamlar Ramazonni qanday o’tkazmoqda? (fotosurat)
G’azoda odamlar uchinchi yildirki, muqaddas Ramazon oyini qo’rquv, xavf, oziq-ovqat tanqisligi va g’ayriinsoniy sharoitlarda o’tkazmoqda.
Britaniyaning The Independent gazetasi Jahon oziq-ovqat dasturi vakiliga tayanib, 2023-yil oktabr oyidan beri urush davom etayotgan G‘azodagi oilalar Ramazonni asosiy oziq-ovqat mahsulotlarini yemay boshladi.
“Ramazon oyida ko’chalarimiz chiroqlarning yorqin nuri bilan yoritilgan, tunlar yangi pishirilgan nonning yoqimli hidiga to’lganini eslayman, taroveh namozidan keyin esa hamma joyda bolalarning kulgisi eshitilardi. Oilalar yig’ilib, mehmonlar uchun eshiklar ochiq edi. Hayot jonli edi, hatto tunda ham”, dedi yaqinda The Independent nashriga.
Ikki yillik bombardimonlardan so‘ng 72 ming falastinlik halok bo‘ldi, yana 11 ming kishi vayronalar ostida qolmoqda.
G’azoda yuz minglab odamlar suvsiz, yoqilg’isiz va asosiy qulayliklarsiz chodirlarda yashamoqda, uylarining 90 foizi vayron bo’lgan.
“Biz Ramazonni sharafli mehmonlardek fonuslar, shirinliklar va muborak xaridlar bilan kutib olardik… Bu yil dasturxonimiz oddiy bo‘lsa-da, duolarimiz kuchli”, – deydi g‘azolik Ibrohim.
Gʻazo sektorida tinchlik oʻt ochishni toʻxtatish kelishuvi imzolanganidan toʻrt oy oʻtib, AQSh prezidenti Donald Tramp Vashingtonda tinchlik kengashini chaqirganidan soʻng, gʻazoliklar vayronalarda qoʻlbola pechlar qurishga, non pishirishga, nonushta va iftorlik uchun arzimagan taomlar tayyorlashga majbur boʻlmoqda, deya xabar bermoqda Al-Jazira telekanali.
G’azoda taroveh namozi. Foto: Associated Press
“Bu yilgi Ramazon urush davridagidan yaxshiroq bo‘ladi, deb umid qilgandik. Afsuski, ahvol yanada og‘irlashdi”, – deydi Qultepa o‘rtasida uchinchi bor muborak oyni nishonlayotgan Nisrin Nassar.
Urush paytida oila G’azo bo’ylab ko’p marta ko’chib o’tdi.
“Maktabda o‘qiyotgan ko‘plab falastinliklar uchun iftorlik Isroilni hatto genotsid bilan ham mag‘lub eta olmasligini ifodalovchi bayramdir”, — dedi oila boshlig‘i.
Rafah va Xon Yunusdagi falastinliklar nonushta va iftorlik uchun konserva bilan aralashtirilgan undan tayyorlangan non bilan kifoyalanadilar. Masjidlarning aksariyati bombardimon qilingan, shu bois musulmonlar vayronalar orasida taroveh namozini o‘qimoqda, deb yozadi TRT.
Vayron bo’lgan masjid yaqinidagi chodir. Foto: Reuters
Ba’zi hududlarda suv tanqisligi sababli tozalash imkonsiz bo’lishi mumkin.
Yeni Shafaq gazetasining xabar berishicha, so‘nggi kunlarda G‘azo sektoridagi ba’zi oziq-ovqat do‘konlari qayta ochilgan. Biroq, mahsulotlarning narxi shunchalik balandki, odamlar mavjud bo’lgan oziq-ovqatni ham sotib olmaydilar.
2025-yil 10-oktabrda sulh kuchga kirgandan keyin ham Isroil hujumlarida kamida 611 kishi halok bo‘ldi.
AQSh prezidenti Donald Tramp Eronga qarshi Xamanaiyning o‘limiga sabab bo‘lgan harbiy operatsiyani muvaffaqiyatli deb atadi. Uning aytishicha, Vashington Eron bilan kelishuvga erisha oladi.
“Ochig‘i, hozir bu o‘sha vaqtdagiga qaraganda osonroq, chunki ular (eronliklar) og‘ir mag‘lubiyatga uchradi”, — dedi Tramp CBS News telekanaliga bergan intervyusida.
Prezident shanba kungi hujumni “bu mamlakat va butun dunyo uchun ajoyib kun” deb atadi.
Prezident Donald Tramp Eronning harbiy amaliyotga munosabatini diqqat bilan kuzatishda davom etishini aytdi. “Biz buni kutgandik”, dedi prezident. Uning qo‘shimcha qilishicha, Eronning javob zarbalari hozircha AQSh va uning ittifoqchilari kutganidan ham kuchsizroq bo‘lgan.
AQSh Markaziy qo‘mondonligining ma’lum qilishicha, Erondagi amaliyot chog‘ida amerikalik askarlarning halok bo‘lgani yoki yaralangani haqida hech qanday ma’lumot yo‘q. Isroilda javob hujumi oqibatida bir kishi halok bo‘ldi, o‘nlab kishilar yaralandi. Abu-Dabida bir kishi halok bo‘ldi. Qizil yarim oy jamiyati Erondagi hujumda 200 dan ortiq odam halok bo’lganini ma’lum qildi.
Aliriso Alafi Eron muvaqqat bosh vaziri etib tayinlandi. Bu haqda Reuters xabar berdi.
67 yoshli Aliliso Alafi direktorlar kengashiga tayinlandi va u vaqtinchalik top-rahbar sifatida ishlaydi. U prezident Masud Pezeshkiyan va bosh sudya G‘ulomhusayn Mohseni Ejey bilan birga direktorlar kengashi a’zosi.
Janob Alafiy davlat idoralarida tajribaga ega ulamo va Oyatulloh Xomanaiyning ishonchli odami. Bu lavozimga tayinlanishidan oldin u Ekspertlar kengashi raisi o‘rinbosari lavozimida ishlagan va Eronning diniy ta’lim muassasalari tizimini boshqaradigan nufuzli Qo‘riqchilar kengashi a’zosi bo‘lgan.
Eslatib o‘tamiz, bugun sobiq yetakchi Ali Xomoniyning o‘limi rasman tasdiqlandi. Eron muvaqqat prezident va bosh prokurordan iborat kengash tomonidan boshqarilishi e’lon qilindi.
Yevropa Ittifoqi Isroilning Falastin hududlari ustidan suverenitetini tan olmaydi va o‘z pozitsiyasini saqlab qolishda davom etmoqda. Bu haqda 25-fevral kuni Bryusselda bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida Yevropa Ittifoqining tashqi ishlar bo‘yicha rahbari Kaya Kallasning rasmiy vakili Anvar al-Anuniy ma’lum qildi.
Uning ta’kidlashicha, Yevropa Ittifoqi Isroilning 1967 yildan beri bosib olingan hududdagi suverenitetini tan olmaydi. Bu bayonot Isroilning G’arbiy Sohilda nazoratni kengaytirish va ko’chirish siyosatiga javoban qilingan.
Janob Al-Anuniy Isroilning aholi punktlarini kengaytirishi Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashining 2334-rezolyutsiyasiga zid ekanligini eslatdi. Hujjatda qurilish xalqaro huquqning buzilishi sifatida baholanadi va zudlik bilan toʻxtatilishiga chaqiriladi. Yevropa Ittifoqining fikricha, bunday harakatlar “ikki davlat” tamoyiliga asoslangan tinchlik istiqbollariga putur yetkazadi.
Yevropa Komissiyasi prezidenti Ursula fon der Leyen ham aholi punktlarining kengayishi sababli Isroilga qarshi cheklov choralarini qo’llashni taklif qildi. “Bu choralar hali ham kun tartibida”, – deya qo’shimcha qildi al-Anuniy.
Dunyodan
Islandiya Prezident Trampning Grenlandiyaga “ko‘zi” qaratishidan xavotirda va imkon qadar tezroq Yevropa Ittifoqiga qo‘shilishni istaydi.
Islandiya Yevropa Ittifoqiga (YeI) qo‘shilish bo‘yicha yangi muzokaralarni boshlash masalasini referendumga qo‘ymoqchi. Bu haqda mamlakat bosh vaziri Kristrun Xrostadottir ma’lum qildi.
“Keyingi bir necha oyni referendumga tayyorgarlik ko’rishga sarflaymiz. Bilamizki, bu qaror biz uchun yangi imkoniyatlar ochadi. Biz Yevropaga yaqinlashmoqchimiz”, – dedi u.
Islandiya ham 2009-yilda Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish uchun ariza bergan, biroq 2015-yilda muzokaralar toʻxtatilgan edi.Yangi hukumatning bu tashabbusi mamlakat tashqi siyosatida muhim burilish nuqtasi boʻlishi kutilmoqda.
Politico nashrining xabar berishicha, Reykyavik hukumati referendum o‘tkazish muddatini ko‘paytirishga qaror qilganiga bir qancha sabablar bor. Bu asosan Tramp omiliga bog‘liq bo‘lib, Islandiya AQSh prezidentining Grenlandiyaga bo‘lgan da’volari (uning Grenlandiyani sotib olish yoki nazorat qilish istagi) va yangi tariflar joriy etilishidan xavotirda. Islandiya hukumati YeI bilan muzokaralarni 2027-yilgacha qayta boshlashni rejalashtirgan edi, biroq hozirgi geosiyosiy vaziyat referendumni joriy yilning avgustiga ko‘chirish masalasi muhokamasiga sabab bo‘ldi.
2025 yilda Janubiy Koreya so‘nggi 15 yil ichida tug‘ilishning eng yuqori o‘sish sur’atini qayd etdi. Bu haqda Guardian gazetasi Janubiy Koreya axborot va statistika vazirligi e’lon qilgan hujjatga asoslanib xabar berdi.
O‘tgan yili mamlakatda 254,5 ming chaqaloq tug‘ildi, bu 2024-yilga nisbatan 6,8 foizga ko‘pdir. Shuningdek, tug‘ilish darajasi 0,75 dan 0,8 ga ko‘tarilib, 2021 yil darajasiga qaytdi.
Mutaxassislar tug‘ilishning o‘sishini “ekzo-bumerlar” mikroavlodi bilan bog‘laydi. Bu 1991-1995 yillarda tug’ilgan avlod, reproduktiv faollikning eng yuqori cho’qqisida. “Ekso-bumer” Janubiy Koreya hukumati oilani rejalashtirish siyosatidan voz kechgan davrda tug‘ilishlar sonining qisqa muddatli o‘sishi natijasida dunyoga keldi.
Yana bir muhim omil – pandemiyadan keyin birinchi nikohlar sonining ko’payishi. Nikohning dastlabki ikki yilida farzand ko‘rish darajasi 10,2 foizga oshgan. Demograflarning ta’kidlashicha, kechroq oila qurgan juftliklar farzand ko‘rishni rejalashtirishadi.
Ijobiy tendentsiyalarga qaramay, o’lim darajasi hali ham tug’ilishdan taxminan 109 000 kishiga oshadi. Janubiy Koreya Iqtisodiy Hamkorlik va Taraqqiyot Tashkiloti (OECD)dagi tug’ilish darajasi 1,0 dan past bo’lgan yagona davlatdir. Demograflarning ogohlantirishicha, “ekzo-bumer” ning ta’siri taxminan 2027 yilga borib yo’qoladi, 1996 yildan keyin tug’ilgan kichik avlodlar reproduktiv yoshga yetadi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, tug’ilishning pasayishiga sabab bo’lgan muammolar saqlanib qolmoqda. Asosiy muammolar orasida uy-joy narxining yuqoriligi, yuqori ta’lim xarajatlari, yosh bolalari bo’lgan xodimlarga nisbatan salbiy korporativ munosabatlar va yoshlarning ishsizligi kiradi. So‘nggi 20 yil ichida mamlakat hukumati tug‘ilishni qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlariga, jumladan, grantlar, uy-joy subsidiyalari va bolalar bog‘chalarini rivojlantirishga yuzlab milliard dollar mablag‘ ajratdi.
Ma’lumot uchun: Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonda 879 599 nafar chaqaloq tug‘ilishi kutilmoqda.
Prezident Tramp: “AQSh va Eron kelishuvga erishadi”
O‘zbekiston xorijga 45,2 ming tonna pomidor eksport qilgan
Mashhur bestseller o‘zbek tilida
-
Siyosat3 days agoSaida Mirziyoyeva Toshkent transport tizimini modernizatsiya qilish boshlanganini maʼlum qildi
-
Mahalliy5 days agoO‘zbekiston Jahon banki indeksida o‘z o‘rnini 43 pog‘onaga yaxshiladi
-
Iqtisodiyot5 days agoO‘zbekiston Afg‘onistonda temir va mis konlarini qidirishni boshladi
-
Siyosat3 days agoShavkat Mirziyoyev Surkandaryo harbiy qismining havo hujumidan mudofaa tizimini ko‘zdan kechirdi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Wolt servisi O‘zbekistonda faoliyatini to‘xtatmoqda
-
Siyosat5 days agoO‘zbekiston Afg‘onistondagi uchta neft va gaz konida geologik qidiruv ishlarini boshladi
-
Dunyodan4 days ago
Yun Seok-Yol umrbod qamoq jazosi ustidan shikoyat qiladi
-
Siyosat4 days ago
Londonda Markaziy Osiyo tashqi ishlar vazirlari uchrashadi