Siyosat
Markaziy Osiyo global xavfsizlik bo‘yicha munozaraga ijobiy hissa qo‘shishga qodir
Joriy yilning 14-15 fevral kunlari Myunxen shahrida (GFR) bo‘lib o‘tgan Xavfsizlik bo‘yicha 62-Myunxen konferensiyasi doirasida ushbu platforma tarixida birinchi marta Markaziy Osiyo tinch transformatsiya, barqaror rivojlanish va mintaqaviy mas’uliyatning o‘ziga xos modeliga ega yaxlit mintaqa sifatida taqdim etildi. Bu fikr Nizomiy Ganjaviy nomidagi xalqaro markaz (Ozarbayjon) va Kaspiy siyosati markazi (AQSh) tomonidan tashkil etilgan tadbirlardagi munozaralar doirasida bildirildi.
Sessiyalarning asosiy ma’ruzachilari va ishtirokchilari orasida Saudiya Arabistoni Qirolligi Islom tadqiqotlari markazi direktorlar kengashi raisi Turki Al-Faysal bin Abdulaziz Al Saud, BMT Bosh kotibi o‘rinbosari Migel Anxel Moratinos, YuNKTAD Bosh kotibi Rebeka Grinspan, Avstriya sobiq federal kansleri Sebastyan Kurs, Yevropa tinchlik instituti prezidenti Xelga Shmid, Yevropa Ittifoqining Markaziy Osiyo bo‘yicha maxsus vakili Eduards Striprays va boshqalar bor.
O‘zbekiston tomonidan Senat Raisining birinchi o‘rinbosari Sodiq Safoyev va Prezident huzuridagi Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti direktori Eldor Aripov ishtirok etdi. Ularning nutqlari so‘nggi o‘n yil ichida mojarolardan barqaror hamkorlikka o‘tishga muvaffaq bo‘lgan Yevroosiyoning kam sonli mintaqalaridan biri sifatida Markaziy Osiyoni muhokama qilishning konseptual asosini yaratdi.
Nizomiy Ganjaviy nomidagi xalqaro markaz sessiyasida so‘zga chiqqan SMTI direktori Eldor Aripov Myunxen konferensiyasida Markaziy Osiyo bo‘yicha alohida, mazmunli munozara paydo bo‘lishining o‘zi juda muhim ahamiyatga ega ekanligini ta’kidladi.
«Uzoq vaqt davomida Markaziy Osiyo asosiy tahliliy va siyosiy e’tibordan chetda qoldi. Mintaqa haqidagi ma’lumotlar uzuq-yuluq va eskirgan edi. Bugun biz Markaziy Osiyoni nafaqat o‘zi o‘zgargan, balki global xavfsizlik muhokamasiga ijobiy hissa qo‘shishga qodir mintaqa sifatida birinchi marta tilga olmoqdamiz», – dedi Eldor Aripov.
Uning ta’kidlashicha, mintaqaning transformatsiyasi global miqyosda keskinlashuv va qutblanish jarayonlari kuchayayotgan bir sharoitda ayniqsa yaqqol namoyon bo‘lmoqda. Dunyoning ko‘plab hududlarida beqarorlik ortib borayotgan bir paytda, Markaziy Osiyo muqobil rivojlanish trayektoriyasini – muloqot, pragmatizm hamda «nol yig‘indili o‘yin» mantiqidan voz kechish tamoyillariga asoslangan yondashuvni namoyish etmoqda.
SMTI direktori o‘n yil oldin ham mintaqa yopiq chegaralar, hal etilmagan hududiy va suv nizolari, vaqti-vaqti bilan sodir bo‘ladigan qurolli hodisalar va chegaraning minalashtirilgan uchastkalari bilan bog‘liq bo‘lganini eslatdi. Bularning barchasi millionlab odamlarning hayotiga bevosita ta’sir ko‘rsatdi.
Bugun vaziyat butunlay boshqacha.
Markaziy Osiyo mamlakatlari o‘rtasidagi mintaqaviy savdo ikki barobardan ziyod ko‘paydi, o‘zaro investitsiyalar hajmi qariyb besh barobar oshdi, aholining transchegaraviy harakatchanligi mintaqa o‘nlab yillar davomida ko‘rmagan darajada tiklandi. Covid-19 pandemiyasi davrida ham mintaqa mamlakatlari hayotiy muhim tovarlarni yetkazib berish uchun chegaralarni ochiq qoldirgani – jamoaviy barqarorlik va o‘zaro ishonchning ifodasi sifatida e’tiborga loyiqdir.
«Markaziy Osiyoning asosiy sabog‘i shundaki, geografiya emas, siyosiy tafakkur o‘zgardi. Eng yuqori darajadagi siyosiy iroda asosiy omil bo‘ldi. O‘zbekiston Prezidenti qarama-qarshilik o‘rniga barqarorlik va taraqqiyot foydasiga ongli tanlov qildi va mintaqaning barcha yetakchilari tomonidan qabul qilingan formulani taklif qildi: barqaror rivojlanish faqat o‘zaro manfaatlar asosida amalga oshishi mumkin», – dedi SMTI direktori.
E.Aripov, shuningdek, mintaqadagi xavfsizlik faqat harbiy nuqtai nazardan ko‘rib chiqilmay, rivojlanish, ijtimoiy barqarorlik va iqtisodiy o‘zaro bog‘liqlik natijasi sifatida qayta ko‘rib chiqilganini ta’kidladi.
Ma’ruzalarda mahalliy hamjamiyatlarning o‘rniga alohida e’tibor qaratildi. Uning qayd etishicha, Markaziy Osiyoda tinchlik va barqarorlik nafaqat davlatlararo kelishuvlar bilan, balki tinchlikning oddiy fuqarolar hayotida amaliy mazmun kasb etgani bilan ham ta’minlanmoqda – savdo-sotiq, turizm va transchegaraviy hamkorlik orqali.
Aynan shu yondashuv o‘tgan yil oktyabr oyida Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan Farg‘ona tinchlik forumining asosi bo‘ldi.
«Farg‘ona muloqoti hukumatlar, xalqaro tashkilotlar, ekspertlar va mahalliy hamjamiyatlar birgalikda ishlaydigan platformaga aylandi. Uning vazifasi nafaqat erishilgan o‘zgarishlarni qayd etish, balki Markaziy Osiyoni mojarolarning oldini olish va dunyoning boshqa mintaqalari uchun ishonchni oshirish bo‘yicha amaliy tajriba manbaiga aylantirishdir», – dedi Eldor Aripov.
Forum yakunlariga ko‘ra, uni mintaqaning uzoq muddatli barqarorligiga qaratilgan va uning tajribasini xalqaro darajaga yetkazuvchi doimiy muloqot platformasi sifatida institutlashtirishga qaror qilindi.
Ushbu mavzuning mantiqiy davomi Kaspiy siyosati markazi tomonidan tashkil etilgan maydonda o‘tkazilgan muhokama bo‘ldi, unda Markaziy Osiyo va Janubiy Kavkazning O‘rta koridor kontekstida ortib borayotgan o‘zaro bog‘liqligi masalasi muhokama qilindi.
Eldor Aripov o‘z nutqida ikki mintaqa o‘rtasidagi aloqalarning mustahkamlanishi Yevroosiyoda chuqur tarkibiy o‘zgarishlarni aks ettirishini ta’kidladi.
«Gap yangi bloklar yoki rasmiy ittifoqlar tuzish haqida emas, balki amaliy manfaatlarga asoslangan funsional o‘zaro bog‘liqlik – transport, savdo, energetika o‘tish va ta’minot zanjiri barqarorligi haqida ketmoqda», – deb ta’kidladi u.
Ayniqsa, O‘zbekiston Prezidenti ushbu yangi strategik o‘lchamni birinchilardan bo‘lib tan olgani va Ozarbayjonni Markaziy Osiyo mintaqaviy hamkorligi doirasiga kiritishni taklif qilgani ta’kidlandi. Muhokama ishtirokchilarining fikriga ko‘ra, ushbu tashabbus iqtisodiy o‘zaro bog‘liqlik beqarorlik qiymatini oshiradigan va shu tariqa mojarolarning oldini olishga xizmat qiladigan yangi voqelikni aks ettiradi.
Myunxendagi O‘zbekiston vakillarining nutqlari Markaziy Osiyo tobora ko‘proq muammoning manbai emas, balki yechimning bir qismi sifatida qabul qilinayotganini ko‘rsatdi. Markaziy Osiyodan Janubiy Kavkaz orqali Qora dengizgacha bo‘lgan hamkorlik makonini rivojlantirish butun Yevrosiyoga ta’sir qiluvchi kengaytirilgan barqarorlik zonasini yaratishi mumkin.
Ma’lumot uchun, Xavfsizlik bo‘yicha Myunxen konferensiyasi global xavfsizlikning dolzarb masalalarini muhokama qilish uchun eng nufuzli xalqaro platformalardan biridir. 2026 yilda uning ishida 115 dan ortiq mamlakatdan mingdan ortiq vakillar, jumladan, 60 dan ortiq davlat va hukumat rahbarlari ishtirok etdi.
Siyosat
Abdulla Abduqodirov Strategik islohotlar agentligi direktorining birinchi o‘rinbosari etib tayinlandi
Abdulla Abduqodirov Prezident huzuridagi Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi direktorining birinchi o‘rinbosari etib tayinlandi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbarining farmoyishi bilan:
Abdulla Mamasaatovich Abduqodirov Prezident huzuridagi Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi direktorining birinchi o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi;
Tohirjon Baxodirovich Safarov Prezident huzuridagi Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi direktorining o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi va shu munosabat bilan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Huquqiy ekspertiza va kompleks tahlil qilish departamenti sho‘ba mudiri lavozimidan ozod etildi.
Tashqi ishlar vazirligi O‘zbekiston fuqarolarining vizasiz sayohat qilish imkoniyatlarini kengaytirish va viza tartiblarini soddalashtirish bo‘yicha xorijiy hukumatlar bilan muzokaralarni faollashtiradi.
Ushbu tashabbus “O‘zbekiston – 2030” strategiyasida belgilangan maqsadlar doirasida amalga oshirilmoqda. Ushbu sa’y-harakatlarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida vazirlik bir oylik kampaniyani boshlab yubordi, uning davomida O‘zbekiston diplomatik vakolatxonalari va konsulliklari viza siyosati sohasida yangi kelishuvlarni ilgari surish bilan shug‘ullanadi.
O‘zbekistonning xorijdagi elchixonalari va konsullik muassasalari xalqaro hamkorlar bilan vizasiz sayohat imkoniyatlarini kengaytirish, vizaga murojaat qilish tartib-taomillarini soddalashtirish hamda zamonaviy va qulay viza mexanizmlarini joriy etish bo‘yicha muzokaralarni faollashtiradi, deb xabar qildi Tashqi ishlar vazirligi.
Yangi vizasiz bitimlar tuzish va elektron vizalardan foydalanishni kengaytirishga alohida e’tibor qaratiladi.
Vazirlikning bildirishicha, mazkur tashabbus O‘zbekiston fuqarolari uchun xorijga sayohat qilishni yanada qulay qilish, shuningdek, xorijiy davlatlar bilan yanada kengroq va ochiq hamkorlikni rivojlantirishga qaratilgan.
Bugun, 14-iyul kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev mamlakatga amaliy tashrif bilan kelgan Italiyaning Toskana viloyati gubernatori Eujenio Jani boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.
Uchrashuvda O‘zbekiston va Italiya o‘rtasidagi strategik sheriklik munosabatlarini yanada mustahkamlash, ayniqsa savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy hamda madaniy-gumanitar sohalardagi hamkorlikni kengaytirish masalalari ko‘rib chiqildi. Shuningdek, hududlararo aloqalarni rivojlantirish ustuvor yo‘nalishlardan biri sifatida qayd etildi.
Tomonlar keyingi yillarda ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar izchil rivojlanayotganini ta’kidladi. Joriy yil boshidan o‘zaro savdo aylanmasi 25 foizga oshgani qayd etildi. Bugungi kunda O‘zbekistonda Italiyaning yetakchi kompaniyalari ishtirokida metallurgiya, energetika, qishloq xo‘jaligi, kimyo sanoati va boshqa tarmoqlarda qator investitsiya loyihalari amalga oshirilmoqda.
Uchrashuvda O‘zbekiston va Toskanani ko‘p asrlik tarixiy hamda madaniy aloqalar bog‘lab turishi alohida ta’kidlandi. Buyuk Ipak yo‘li davrida Florensiya bilan Samarqand va Buxoro kabi shaharlar o‘rtasida faol savdo munosabatlari yo‘lga qo‘yilgan, florensiyalik savdogar va diplomatlar Amir Temur saroyida qabul qilingan.
Hozirda Toshkent shahrida Piza universiteti filiali faoliyat yuritmoqda va joriy yilda uning ilk bitiruvchilari mehnat bozoriga kirib keladi. Shuningdek, Prato shahrida O‘zbekiston to‘qimachilik mahsulotlari savdo uyi ishlamoqda. 2024-yilda esa Florensiyadagi mashhur Uffitsi galereyasida o‘zbek avangard san’ati namunalari ko‘rgazmasi tashkil etilgan.
Prezident Toskana viloyati bilan to‘qimachilik, charm-poyabzal, oziq-ovqat va zargarlik sanoati, qurilish, ta’lim, madaniyat hamda turizm sohalarida hamkorlikni kengaytirish uchun katta imkoniyatlar mavjudligini ta’kidladi.
Muzokaralarda Toskana va Buxoro viloyati o‘rtasida sheriklik munosabatlari rivojlanayotgani hamda hamkorlik to‘g‘risidagi bitim imzolangani ijobiy baholandi.
Uchrashuv yakunida Toskana viloyati va O‘zbekiston hududlari o‘rtasida savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy va madaniy aloqalarni yanada kengaytirishga qaratilgan qo‘shma «yo‘l xaritasi»ni ishlab chiqish va qabul qilish bo‘yicha kelishuvga erishildi.
Germaniyaning O‘zbekistondagi elchisi Manfred Xyutterer diplomatik missiyasini yakunladi va ikki davlat o‘rtasida yaqinroq siyosiy muloqot va hamkorlikni kengaytirishga qaratilgan vakolat muddatini yakunladi.
Foto: Telegram/baxtiyor_saidov
Seshanba kuni tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov janob Xutera bilan xayrlashuv uchrashuvi o‘tkazdi va ikki tomonlama munosabatlarni mustahkamlashga qo‘shgan hissasi uchun minnatdorlik bildirdi.
Saidov oʻzining Telegram-kanalida eʼlon qilgan xabarida har ikki davlat Xutera faoliyati davomida Oʻzbekiston va Germaniya oʻrtasida oliy darajadagi muzokaralar muvaffaqiyatli oʻtkazilgani, tashqi ishlar vazirliklari oʻrtasidagi hamkorlik mustahkamlangani va koʻp qirrali sheriklik munosabatlari yangi bosqichga koʻtarilgani taʼkidlanganini taʼkidladi.
“Biz mamlakatimizdagi diplomatik missiyasini yakunlayotgan Germaniya Federativ Respublikasining O‘zbekiston Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Janobi Oliylari Manfred Xyutterer bilan xayrlashuv matbuot anjumani o‘tkazdik”, — deb yozadi Saidov. – Uning elchi sifatidagi faoliyati davomida oliy darajadagi uchrashuvlar muvaffaqiyatli o‘tkazilgani, ikki tashqi ishlar vazirliklari o‘rtasidagi yaqin muloqot mustahkamlangani, ko‘p qirrali hamkorligimiz sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarilganini alohida ta’kidladik.
Tashqi ishlar vaziri, shuningdek, elchiga O‘zbekiston-Germaniya munosabatlarini rivojlantirishga qo‘shgan hissasi uchun minnatdorlik bildirib, kelgusi faoliyatiga muvaffaqiyatlar tiladi.
Janob Xutera 2024-yil 20-sentabr kuni Prezident Shavkat Mirziyoyevga ishonch yorliqlarini topshirdi.U 2021-2024-yillarda Germaniyaning O‘zbekistondagi elchisi bo‘lib ishlagan Tilo Klinner o‘rnini egalladi
Siyosat
O‘zbekiston va Turkmaniston o‘rtasida axborot xavfsizligi va diplomatik hamkorlik to‘g‘risidagi bitim imzolandi
O‘zbekiston va Turkmaniston o‘rtasida siyosiy muloqotni mustahkamlash, tashqi ishlar vazirliklari o‘rtasidagi hamkorlikni kengaytirish, xalqaro axborot xavfsizligi bo‘yicha hamkorlikni mustahkamlashga qaratilgan qator ikki tomonlama hujjatlar imzolandi.
Foto: Telegram/baxtiyor_saidov
Hujjat Ashxobodda O‘zbekiston Tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov va Turkmaniston Vazirlar Mahkamasi raisi o‘rinbosari, tashqi ishlar vaziri Rashid Meredov bilan uchrashuvdan so‘ng imzolandi.
Saidov ikki davlat oʻrtasida Oʻzbekiston va Turkmaniston hukumatlari oʻrtasida xalqaro axborot xavfsizligini taʼminlashda hamkorlik toʻgʻrisida bitim va ikki davlat tashqi ishlar vazirliklari oʻrtasida 2027-2028-yillarga moʻljallangan hamkorlik dasturi imzolanganini aytdi.
“Muzokaralardan so‘ng biz ikki davlat o‘rtasidagi hamkorlikni yanada mustahkamlashga qaratilgan qator ikki tomonlama hujjatlarni imzoladik”, — deb yozdi Saidov o‘zining Telegram’dagi kanalida.
Uning qo‘shimcha qilishicha, kelishuv siyosiy muloqotni yanada institutsional rivojlantirish, ikki tashqi ishlar vazirliklari o‘rtasidagi mazmunli hamkorlikni kengaytirish va zamonaviy xalqaro xavfsizlik sohasida hamkorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.
Ispaniya Fransiyaga qarshi o‘yinda nimani isbotladi?
Jaziramada konditsionersiz qanday yashash haqida 10 ta foydali maslahat
Jazirama sabab poyezdlar tezligiga cheklov qo‘yiladi
-
Siyosat3 days ago
Prezident Shavkat Mirziyoyev Qatar amiriga ta’ziya bildirdi
-
Sport5 days agoAngliya Norvegiyani turnirdan chiqarib yubordi
-
Jamiyat4 days agoToshkent metrosiga yana 3 ta zamonaviy poyezd qo‘shildi
-
Sport5 days agoJCh kundaligi. Yana fantastik o‘ynagan Jud, yana qiynalgan Argentina va Emboloda ahmoqona qizil
-
Sport4 days agoIspaniyada Fransiya milliy jamoasi haqidagi bayonot ortidan siyosiy mojaro avj oldi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Andijonda Belarus texnologiyasi asosida qishloq xo‘jaligi texnikalari ishlab chiqariladi
-
Sport4 days agoInfantino yana JCh ishtirokchilari sonini oshirish g‘oyasi haqida gapirdi
-
Jamiyat4 days agoEnergetika tizimidagi ayrim rahbarlar ishdan olindi