Connect with us

Dunyodan

Kelgusida Prezident Trampning diqqat markazida qaysi davlat bo’ladi?

Published

on



Getty Images

AQSh prezidenti Donald Trampning ikkinchi muddati uning tashqi siyosatdagi ambitsiyalari asosida shakllantirilmoqda.

U Venesuelaga qarshi tahdidlarini amalga oshirib, prezidentlik juftligini Karakasdagi mustahkam mustahkamlangan qarorgohidan bir kechada dramatik reydda qo’lga oldi.

Operatsiyani tavsiflashda Prezident Tramp 1823-yilgi Monro doktrinasi va G‘arbiy yarimsharda Amerika gegemonligi va’dasini rad etib, uni “Don Ro doktrinasi” deb o‘zgartirdi.

Mana, uning so‘nggi kunlarda Vashington orbitasidagi boshqa mamlakatlarga bergan ogohlantirishlarining bir qismi.

Grenlandiya

Qo’shma Shtatlar allaqachon Grenlandiyada Pitufik kosmik stansiyasi deb nomlangan harbiy bazaga ega, biroq prezident Tramp butun orolga egalik qilmoqchi.

“Bizga Grenlandiya milliy xavfsizlik nuqtai nazaridan kerak”, dedi u jurnalistlarga va mintaqa “hamma joyda Rossiya va Xitoy kemalari bilan qoplanganini” qo’shimcha qildi.

Daniya Qirolligining bir qismi bo’lgan ulkan Arktika oroli Qo’shma Shtatlardan taxminan 2000 milya (3200 km) shimoli-sharqda joylashgan.

U smartfonlar, elektromobillar va harbiy texnika ishlab chiqarish uchun zarur bo‘lgan noyob tuproqli minerallarga boy. Hozirgi vaqtda Xitoyning noyob tuproq ishlab chiqarishi AQShnikidan ancha yuqori.

Grenlandiya Shimoliy Atlantika okeanida ham muhim strategik mavqega ega bo’lib, tobora muhim Arktika mintaqasiga kirishni ta’minlaydi. Kelgusi yillarda qutb muzlari erishi bilan yangi yuk tashish yo’llari ochilishi kutilmoqda.

Grenlandiya bosh vaziri Yens Frederik Nilsen prezident Trampga AQShning Grenlandiya ustidan nazorat qilish kontseptsiyasi “xayol” ekanligini aytdi.

“Bosim yo’q. Endi bo’g’inlar yo’q. Anneksiya haqidagi illyuziyalar yo’q. Biz muloqotga ochiqmiz. Muhokama uchun ochiqmiz. Lekin bu tegishli kanallar orqali va xalqaro huquqni hurmat qilgan holda amalga oshirilishi kerak”.

Kolumbiya

Venesueladagi jarrohlik amaliyotidan bir necha soat o‘tgach, prezident Tramp Kolumbiya prezidenti Gustavo Petroni “ko‘zingga ehtiyot bo‘ling” deb ogohlantirdi.

Venesuelaning g’arbdagi qo’shnisi Kolumbiya boy neft zaxiralariga ega va oltin, kumush, zumrad, platina va ko’mirning asosiy ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi.

Shuningdek, u mintaqadagi giyohvand moddalar savdosi, xususan, kokain uchun muhim markaz hisoblanadi.

AQSh Karib dengizi va Tinch okeanining sharqiy qismidagi kemalarga hujum qila boshlagan sentabr oyidan beri prezident Tramp mamlakatning chap qanot prezidenti bilan ayovsiz bahsga kirishib ketdi, ularda hech qanday dalilsiz narkotik moddalar olib ketayotganini da’vo qilmoqda.

Qo’shma Shtatlar oktyabr oyida Petroga qarshi sanktsiyalar kiritib, uni kartellarga “rivojlanish” imkonini berganlikda ayblagan.

Prezident Trump yakshanba kuni Air Force One dasturida Kolumbiyani “kokain ishlab chiqarishni va uni Qo’shma Shtatlarga sotishni yaxshi ko’radigan kasal odamlar tomonidan boshqarilishini” aytdi.

“U buni uzoq vaqt qilmaydi”, dedi u. Amerika Qo’shma Shtatlari Kolumbiyani nishonga olgan operatsiya o’tkazadimi, degan savolga Prezident Trump, “Menimcha, bu yaxshi narsa bo’lardi” deb javob berdi.

Tarixan, Kolumbiya Vashingtonning giyohvand moddalarga qarshi urushida yaqin ittifoqchi bo’lib, kartellarga qarshi kurashish uchun har yili yuzlab million dollar harbiy yordam oladi.

Eron

Eron hozirda hukumatga qarshi keng ko‘lamli norozilik namoyishlari bilan yuzma-yuz kelmoqda va prezident Tramp kechasi ko‘proq namoyishchilar o‘ldirilsa, Eron hukumati “haqiqatan ham jabr ko‘rishi” haqida ogohlantirdi.

“Biz diqqat bilan kuzatyapmiz. Agar ular xuddi shunday odamlarni o’ldirishni boshlashsa, biz AQShdan juda qattiq zarba olamiz”, dedi u Air Force One telekanali jurnalistlariga.

Eron texnik jihatdan Donro doktrinasi tomonidan belgilangan doiradan tashqarida bo’lsa-da, Prezident Tramp o’tgan yili Eronning yadroviy inshootlariga hujum qilganidan keyin Eron rejimini keyingi harakatlar bilan tahdid qildi.

Bu hujumlar Isroil 12 kunlik Isroil-Eron mojarosi bilan yakunlangan Eronning yadroviy qurol salohiyatini to’xtatishga qaratilgan yirik operatsiyani boshlaganidan keyin sodir bo’ldi.

Prezident Trump va Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu o’rtasidagi o’tgan hafta Mar-a-Lago uchrashuvida Eron kun tartibining birinchi o’rinda ekanligi aytilgan edi. AQSh matbuoti, shuningdek, Bosh vazir Benyamin Netanyaxu 2026-yilda Eronga yangi hujum uyushtirish ehtimolini oshirganini xabar qildi.

Meksika

Trampning 2016-yilda hokimiyat tepasiga kelishi uning Meksika bilan janubiy chegarada “devor qurish” chaqiriqlari bilan belgilandi.

2025-yilda lavozimiga qaytgan birinchi kunida u Meksika ko‘rfazini “Amerika ko‘rfazi” deb qayta nomlash to‘g‘risidagi farmonni imzoladi.

U tez-tez Meksika rasmiylari AQShga giyohvand moddalar va noqonuniy muhojirlar oqimini to’xtatish uchun etarlicha harakat qilmayapti, deb ta’kidlaydi.

Yakshanba kungi nutqida u narkotiklar Meksika bo’ylab “oqib ketayotganini” va “biz biror narsa qilishimiz kerak” ni aytdi va mahalliy kartellar “juda kuchli” ekanligini aytdi.

Meksika prezidenti Klaudiya Sheynbaum AQShning Meksika hududidagi har qanday harbiy harakatlarini ochiqchasiga rad etdi.

Kuba

Florida shtatidan atigi 90 milya (145 kilometr) janubda joylashgan orol davlati 1960-yillarning boshidan beri AQSh sanksiyalari ostida. Nikolas Maduro tuzumi ostida Venesuela bilan yaqin aloqada.

Prezident Trump yakshanba kuni AQShning harbiy aralashuviga hojat yo’qligini aytdi, chunki Kuba “qulashga tayyor”.

“Menimcha, hech qanday chora ko‘rishga hojat yo‘q. “Bu pasayayotganga o’xshaydi.”

“Ular chidashadimi, bilmayman, lekin Kubada hozir hech qanday daromad yo’q”, deya qo’shimcha qildi u.

“Ular barcha daromadlarini Venesueladan, Venesuela neftidan olishardi.”

Xabar qilinishicha, Venesuela Kuba neftining qariyb 30 foizini ta’minlaydi va Madurosiz ta’minot to’xtab qolsa, Gavana ham xavf ostida qoladi.

AQSh Davlat kotibi, kubalik muhojirlarning o’g’li Marko Rubio shanba kuni jurnalistlarga bergan intervyusida, “Agar men Gavanada yashaganimda va hukumatning bir qismi bo’lganimda, hech bo’lmaganda biroz xavotirga tushgan bo’lardim”, dedi va Kubada rejim o’zgarishini uzoq vaqtdan beri yoqlab keladi.

“Prezident gapirsa, jiddiy qabul qilish kerak.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Dunyodan

Delegatsiya Dohaga boradi, ammo AQSh bilan muzokaralar o’tkazilmaydi

Published

on


Eron Tashqi ishlar vazirligi Eron delegatsiyasining shu hafta Qatar poytaxti Dohaga tashrif buyurishini, biroq AQSh bilan muzokaralar rejalashtirilmaganini ma’lum qildi.

Mutaxassislar delegatsiyasi AQSh bilan shu oy boshida imzolangan anglashuv memorandumini amalga oshirish masalalarini muhokama qilish uchun Dohaga tashrif buyuradi, dedi vazirlik vakili. Biroq bu tashrif AQSh bilan bevosita muzokaralar boshlanganini anglatmaydi.

Eron Tashqi ishlar vazirligi vakili: “Biz hali yakuniy kelishuvni muhokama qilish bosqichiga yetganimiz yo’q. Yaqin kelajakda AQSh tomoni bilan hech qanday muzokara bo’lmaydi”, dedi.

Avvalroq AQShning ko‘plab ommaviy axborot vositalari, jumladan Axios va CNN seshanba kuni Dohada ikki davlat o‘rtasidagi texnik muzokaralar davom etishi haqida xabar bergan edi. Keyinroq Eron Tashqi ishlar vazirligi direktori oʻrinbosari Kozim Gʻaribobodiy bu maʼlumotni rad etdi.

Shunga qaramay, AQSh prezidenti Donald Tramp Eron muzokaralar o‘tkazishni so‘ragani va muzokaralar Dohada o‘tkazilishini ma’lum qildi. Oq uy matbuot kotibi Karolin Levittning ma’lum qilishicha, AQSh maxsus vakili Stiv Uitkoff va katta maslahatchi Jared Kushner shu hafta yuqori darajadagi muzokaralar uchun Qatarga tashrif buyurishadi.

Qayd etilishicha, 17-iyun kuni imzolangan doiraviy kelishuv tomonlarga Eron yadro dasturi, sanksiyalarni yumshatish va Hormuz bo‘g‘ozining kelajakdagi maqomi bo‘yicha yakuniy kelishuvni ishlab chiqish uchun 60 kun muhlat bergan.



Source link

Continue Reading

Dunyodan

AQShda 3,7 milliard dollarlik firibgarlikda gumon qilinib hibsga olindi

Published

on


AQShda sog‘liqni saqlash sohasidagi eng yirik firibgarlikni uyushtirganlikda gumon qilingan amerikalik tadbirkor Ibrohim Xaldun Hilmi Turkiyada hibsga olindi. Bu haqda AQSh Federal qidiruv byurosi (FTB) ma’lum qildi.

Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Hilmi Medicare davlat tibbiy sug’urtasi dasturidan 3,7 milliard dollarni firibgarlik yo’li bilan o’zlashtirmoqchi bo’lgan.

Uning nazorati ostidagi kompaniyalar, jumladan Sunshine Senior Solutions, rasmiy ravishda tibbiy asboblar yetkazib beruvchisi sifatida faoliyat yuritgan. Ammo prokurorlarning aytishicha, ushbu kompaniyalar orqali davlat dasturiga tizimli ravishda yolg‘on hisobotlar kiritilgan.

Tergovchilarning ta’kidlashicha, kompaniyalar tizza bo’g’imlari, qo’l tirgaklari, kateterlar, yaralarni parvarish qilish vositalari va boshqa tibbiy mahsulotlar uchun milliardlab dollar to’lashni talab qilgan. Biroq, ko’plab bemorlar buyurtma bermagan, olmagan yoki umuman bunday uskunaga ega emas edi.

Huquq-tartibot idoralari Hilmini 2025 yilning may oyida hibsga olishlari kerak edi, biroq u tergovdan qochish uchun mamlakatdan qochib ketdi.

Bir yildan ortiq qidiruvdan so‘ng Turkiya huquq-tartibot idoralari uning shaxsini aniqlab, hibsga oldi. Shundan so‘ng FQB maxsus operatsiya o‘tkazib, gumonlanuvchini AQShga ekstraditsiya qildi.

FQB direktori Kash Patel bu ishni AQSh tarixidagi eng yirik tibbiy sug‘urta firibgarliklaridan biri deb atadi.

Hilmi Medicare dasturini aldashda ayblanib, federal sudda sudlanmoqda. AQSh qonunlariga ko’ra, bunday jinoyatlar uchun katta miqdorda jarima va yillar qamoq jazosi qo’llanilishi mumkin.

Mazkur ish transmilliy jinoiy tarmoqlarni fosh qilishga qaratilgan “Oltinga hujum” operatsiyasi doirasida tergov qilinmoqda. Operatsiya davomida yuzlab odamlarga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atildi.



Source link

Continue Reading

Dunyodan

Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti yana o‘lim jazosiga hukm qilindi

Published

on


Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti ustidan sud jarayonining yangi bosqichi: prokurorlar o‘lim jazosini talab qilmoqda.

Yonhap News xabariga ko‘ra, Maxsus prokuratura 2024-yilda harbiy holat joriy qilinganidan keyin sodir bo‘lgan davlat to‘ntarishiga urinish munosabati bilan Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti Yun Sek Yolga o‘lim jazosini berishni yana bir bor so‘ragan.

Seul apellyatsiya sudi tanaffusdan keyin qayta ochildi. Sud jarayoni avvalroq Yun Seok Yolning sudyani ishdan bo‘shatish haqidagi iltimosi tufayli to‘xtatilgan edi, biroq Oliy sud bu iltimosni rad etdi.

Ayblov tomoni birinchi instantsiya sudining hukmi juda yumshoq ekanligini ta’kidlab, avvalgi pozitsiyasini saqlab qoldi.

Fevral oyida sud sobiq prezidentni davlat toʻntarishiga urinishda boshchilik qilgani uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilgan edi.

Bundan tashqari, prokuratura quyi sudning sobiq harbiy qo’mondon Roh Sang-vonning yozuvlarini harbiy holatga tayyorgarlik ko’rish dalili sifatida rad etish to’g’risidagi qaroriga e’tiroz bildirdi.

Maxsus prokuratura “Birinchi sud hukmi juda yumshoq bo‘ldi”, dedi va Yun Seok Yulga o‘lim jazosi berilishini so‘radi.



Source link

Continue Reading

Dunyodan

Eron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi

Published

on


Xurmuz bo‘g‘ozi orqali suzib ketayotgan yuk kemasi snaryadga uchradi. Britaniya harbiylari hodisada kemaning boshqaruv qismi shikastlanganini, biroq qurbonlar va atrof-muhitga zarar yetkazilgani haqida xabar berilmaganini aytdi.

Hodisa Ummon qirg‘oqlaridan 12,5 dengiz mili uzoqlikda sodir bo‘lgan. Hodisa Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi Tehron ruxsatisiz Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan kemalar haqida navbatdagi ogohlantirish berganidan bir necha soat o‘tib sodir bo‘lgan.

Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan videoda IIMK dengiz floti nomidan radio ogohlantirish eshitilishi mumkin. Unda aytilishicha, Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtish faqat Eron ruxsati bilan va belgilangan yoʻnalishlar boʻylab amalga oshirilishi kerak.

Shu bilan birga, Ummon Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xalqaro dengiz tashkiloti bilan hamkorlikda kemalar uchun yangi xavfsiz marshrutni ishga tushirdi. Maʼlumotlarga koʻra, ushbu yoʻnalish boʻylab oʻtuvchi kemalar soni tez surʼatlar bilan ortib bormoqda.

Eron bu yo‘nalishni “qabul qilib bo‘lmaydigan va o‘ta xavfli” deb atadi, chunki u o‘z roziligisiz o‘rnatilgan.

AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Fors ko‘rfazi mamlakatlari tashqi ishlar vazirlari bilan uchrashuvda AQSh va uning ittifoqchilari Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashish erkinligini ta’minlashda davom etishini aytdi. Uning aytishicha, yangi dengiz yo‘llari ochiq qolishi muhim.



Source link

Continue Reading

Dunyodan

Venesueladagi zilzila oqibatida 235 kishi halok bo‘ldi

Published

on


Venesuela shimolida sodir bo‘lgan ikki kuchli zilzila oqibatida vayron bo‘lgan binolar va uylar vayronalari ostidan tirik qolganlarni qidirish ishlari davom etmoqda. Rasmiylarga ko’ra, 235 kishi halok bo’lgan va 4300 kishi yaralangan.

“Afsuski, bizda jasadlari tibbiy muassasalarimizga olib ketilgan yoki to’g’ridan-to’g’ri vafot etgan 235 qurbon haqida ma’lumot bor”, dedi payshanba kuni sog’liqni saqlash vaziri Karlos Alvarado davlat televideniyesida.

Chorshanba kuni kechki 7,2 va 7,5 magnitudali zilzilalar ortidan minglab odamlar bedarak yo‘qolganligi sababli qurbonlar soni yanada ortishi kutilmoqda. Ushbu zilzilalar Venesuelada 100 yildan ortiq vaqt davomida sodir bo’lgan eng kuchli zilzilalar qatoriga kirdi va ular butun mintaqada sezildi.

Ushbu fojiaga javoban, AQSh Moliya vazirligi Venesueladagi zilzila oqibatlarini bartaraf etish bilan bog’liq faoliyatga ruxsat berish uchun 23 oktyabrgacha ba’zi sanksiyalardan voz kechishga qaror qildi.

Shu bilan birga, Venesuela shimolidagi shaharlarning vahimaga tushgan aholisi vayronalar orasidan bedarak yo‘qolganlarni qidirish uchun ko‘chalarga chiqdi.

Chang va qonga botgan qurbonlar vayronalar ostidan olib chiqildi. Ular orasida bolalar va hayvonlar ham bor edi.

Venesuela davlat televideniyesi qutqaruv operatsiyasining dramatik lavhalarini namoyish etdi.

Biroq tabiiy ofat yuz bergan hudud aholisi qutqaruv guruhlari yetarli emasligidan noligan. Ba’zilar rasmiylar va’da qilgan og’ir texnika qayerdaligini so’rashdi, aholi va qo’shnilar esa vayronalarni o’zlari olib tashlashga majbur bo’lganidan shikoyat qilishdi.

Uch farzandning onasi Diana Delgado bedarak yo‘qolgan 8 yoshli o‘g‘li haqida “Men farzandim qayerdaligini bilmoqchiman, u vayronalar ostidami yoki evakuatsiya markazidami, bilishni xohlayman”, dedi.

Poytaxt Karakasdan shimolda joylashgan La Guayra qirg‘oq mintaqasi bo‘ronning eng og‘ir qismini ko‘tardi. U yerda mamlakatning asosiy aeroporti joylashgan. Zarar tufayli yopilgan, bu esa yordam yetkazilishini imkonsiz qilgan.

Dunyoning turli burchaklaridan, jumladan, shu yil boshida Venesuelaning o‘sha paytdagi prezidenti Nikolas Maduroni harbiy amaliyotda qo‘lga olgan AQShdan yordam va materiallar takliflari kelib tushdi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.