Jamiyat
Nuqtai nazar: Ikkiyuzlamachilik
Hayotda har xil insonlarni uchratamiz: xushfe’l, yordamga shay, mehribon, shu bilan birga qo‘rs, tajang, dilozor, qonun-qoidalarni mensimaydiganlar. Bundaylarni-ku, xarakteridan kimligini bilasiz va shunga qarab muomalada bo‘lasiz. Ammo ikkiyuzlamachi odamlar borki, ularni dabdurustdan payqash oson kechmaydi.
Ikkiyuzlamachilar xuddi o‘g‘ri, yulg‘ich, poraxo‘r kabi insoniyatga kulfat keltiruvchi kishilar. Eng yomoni, el nazaridagi shaxslar, mashhurlar, amaldorlarning shu illatga mubtalo bo‘lgani, og‘iz ko‘pirtirib gapirgan gaplariga o‘zilari mutlaqo teskari ish tutishi — millat uchun xiyonat desak yanglishmaymiz.
Men havas qilgan ayol
2000-yillar. Yangam hamshira edi. Mahallada kimdir ukol olishi kerak bo‘lsa, yangamni izlab qolar, u hech qachon hech kimga yo‘q deyolmas, yosh bolasini tashlab qish-qirovli kunlardayam, yozning jaziramalarida ham hovlima-hovli yurib ukol qilishdan og‘rinmasdi.
Mahallamizda obro‘li bir xonadon bor: Farida buvining oilasi. Shundoqqina shahar biqinidagi qishloq bo‘lganimiz uchun ko‘pchilik shaharga qatnab ishlar, Farida buvining o‘g‘li va kelini ham viloyatimiz markazidagi universitetda dars berishardi. Nozim aka — buvining yolg‘iz o‘g‘li, xotini Ziyoda opa bilan birga o‘qishgan, endi birgalikda fan doktori bo‘lish uchun yana ilm olishyapti. Nozim aka mahallada kam ko‘rinardi. Mashinasini g‘izillatib o‘tib-qaytadigan Ziyoda opa esa qishloqdagi yagona haydovchi ayol bo‘lgani uchunmi menga yaxshi tanish, hatto unga havasim baland, opa kabi ilmli ayol bo‘lishni orzu qilardim. Shu ayol qaynonasiga ukol qilishni yangamdan ko‘p iltimos qilardi.
Bir gal buvinikiga men ham birga bordim. Eshikni taqillatdik, javob bo‘lmadi. Hovliga kirdik, yana jimlik. So‘ng buvi yotgan xona tomon yurdik. Uzun, qorong‘i dahlizdan borarkanmiz, Ziyoda opaning qattiq-qattiq gapirayotgani eshitila boshladi:
— Nega ming‘irlayverasiz?! Jonga tegib ketdingiz-ku! Namuncha tushunmaydigan kampirsiz?! Mana — ovqatingiz, mana — termos to‘la issiq choy! Televizor o‘lgur o‘chmasa. Sizga yana nima kerak?!
— O‘g‘limni sog‘indim-da, kelin… Ikki oydan beri kelmadi.
— Kelmaydi! Bekorchi emas!
— Sog‘indim…
— Sog‘inmang! Hozir chalg‘imasligi kerak o‘g‘lingiz, ilmiy ish yozyapti. Siz bularni qayerdanam tushunardingiz!? Shukur qiling, xabar olib turibman. Kasal bo‘lib qolganingiz-chi? Hech bo‘lmasa, shularga zararim tegmasin, deyish ham yo‘g‘-a sizda!
Malollanish va zardali ohangda gapirayotgan Ziyoda opani eshikka yetgunimizcha men, maktabni tugatayotgan o‘smir o‘zim uchun kashf qilib ulgurdim. Xonaga kirdik, sochlari “kare” kesilgan, yuz-ko‘zlaridan jahl yog‘ilib turgan qirq yoshlardagi ayol bizni ko‘rishi bilan birdan muloyimlashdi:
— Oyijon, ana do‘xtiringiz ham keldi, — dedi va buvining ust-boshlarini to‘g‘riladi. Keyin bizga qarab dedi: — Yosh bolaga o‘xshab qolganlar. Nuqul yomon xayollarga boradilar. Hozir ham “o‘lib qolaman”, deyaptilar. “Qo‘ying, bunday gaplarni!” deb urishib turaman-da shunaqa.
Buvining qoq suyak qo‘liga yangam osma ukol ulab yubordi. Ziyoda opa zarur ishi borligini aytib chiqib ketdi. Xonani kuzataman, xuddi kasalxona palatasini eslatadi. Qandaydir sovuq, yurakni siqadigan yoqimsiz muhit. Karavot yonidagi kichik stolga gazeta to‘shalgan, ustida atir gul rasmi tushirilgan pushti termos, labi uchgan paxta gulli piyola, taqsimchada bir qisim oq qand turibdi.
— Buvi, nevaradan nechta? — oradagi jimlikni buzib kampirni gapga soldi yangam. Shunda buvining chehrasi yorishdi:
— Ikkita o‘g‘il nevaram bor. Kattasi chet elda o‘qiyapti, kichigi Toshkentda litseyda.
— Bu yerlarda ko‘rinishmaydi-da, shunga bilmas ekanmiz, — dedi yangam.
— Ta’tilda kelishadi. Bir yilda bir marta ko‘raman men ham…
Buvining mungli ko‘zlari, yurakni siquvchi xona va shu manzaraga yarashmay yaraqlab turgan pushti atirgulli termos anchagacha xayolimdan ketmadi. Ziyoda opaga havasim esa o‘z-o‘zidan so‘ndi. Qachon qaramang, qo‘li ko‘ksida, tavozeli bu ayolning qari qaynonasiga munosabati menga uning asl basharasini ko‘rsatgandek edi. Ammo bu hali hammasi emas ekan.
“Xalqimizga qanchalar isnod?!”
2020-yil. Poytaxt mahallalaridan birida “Hayot maktabining muallimlari” deb nomlangan, oila totuvligida qaynona-kelin roliga bag‘ishlangan bir tadbir bo‘ldi. Tadbirni yoritish uchun taklif qilishdi. Bordim. Fuqarolar yig‘ini raisi tadbirni ocharkan, mahallada oilaviy ajrashish bilan bog‘liq holatlar ko‘payayotgani, bunday muammolarni hal etishda ibratli onaxonlar maslahati nihoyatda zarurligini aytdi. Birinchi so‘z navbatini fan doktori, professor bir ayolga berdi. Ayol minbarga chiqdi.
— Men tadbir boshlanishidan oldin ajrashishga qaror qilgan kelinchak bilan gaplashib ko‘rdim. “Qizim, nima muammo?” deb so‘radim. “Muammo — qaynonam”, desa bo‘ladimi?! Men uyalib ketdim, azizlar. Eri yaxshi emishu, uni tug‘ib voyaga yetkazgan onasi yomonmish! Bu qanday gap axir?! Xalqimizga qanchalar isnod?!
To‘ladan kelgan, oltmishlarni qoralagan, sochlari “kare” kesilgan opaxon ishtirokchilarni o‘ziga “mixlab”, otashin nutq boshladi.
— Bilasizlarmi, — davom etdi u, — xalqimizda “buvisi, bobosi bor xonadonga quda bo‘ling”, degan ibora ko‘p aytiladi. Bu, bejiz emas. Ota-ona ko‘p hollarda ish, o‘qish, oila tashvishlari bilan bo‘lib bolalarini nazorat qilolmaydi, yaxshi tarbiyalay olmaydi. Buvijon va bobojonlar esa nabiralarini hayotga o‘rgatib, yaxshi gap, pand-nasihatlari bilan urf-odat va qadriyatlarimizni ular ongiga singdiradilar. Axir, qaynona-qaynotalar sizlar uchun tayyor ustoz-ku! Uyingizning qulfi-kaliti, farishtasi-ku shu insonlar! Nega ulardan noliysiz?!
Opa borgan sari ruhlanib, qo‘llarini nuqtab o‘tirganlarga murojaat qilar, qaynona-qaynotasini yomonlash — borib turgan pastkashlik ekanini bot-bot ta’kidlardi.
— O‘zimdan misol: qaynonamning hurmatini joyiga qo‘yganman. Hech qachon gap qaytargan emasman. Rahmatli, nihoyatda qattiqqo‘l edi, men yumshoq kelin bo‘ldim. O‘qishimga qarshilik qilganida indamadim, jahldan tushishini kutdim, bolalarimni tarbiyalashda unga suyandim, mehr bermasa-da, bor mehrimni ayamadim. Jon berayotib, “Mingdan ming roziman, qizim”, deb, yig‘lab kechirim so‘radilar. Farida ayajonim qo‘llarimda uzildilar.
Shundagina uni tanidim, axir bu — mahallamizning kelini o‘sha Ziyoda opa-ku. Professor bo‘libdi-da. Qulog‘imda uning nutqi emas, “Qanaqa tushunmagan kampirsiz?! Jonga tegib ketdingiz! Buncha ming‘irlayverasiz!” degan shang‘illashlar eshitilar, nevaralari haqida gapira turib, “bir yilda bir ko‘raman ularni”, deya ezilgan buvining beozorgina chehrasi, nochorligi, o‘sha yoqimsiz manzarali xona ko‘z o‘ngimda gavdalanardi. Professor esa avjida:
— Turmushning pastu balandini ko‘rgan, qiyinchilik va mashaqqatlarni yengib o‘tgan, hamisha qo‘ni-qo‘shni, mahalla-ko‘y tashvishi bilan yashagan nuroniylar tajribasi oilalar totuvligi, bolalarimizning to‘g‘ri tarbiya olishlarida haqiqatan ham katta hayot maktabidir!
Mazmundor nutq shu yerda yakun topdi. Qarsaklar yangradi. Minnatdorliklarni ayting. Kimdir oilaviy munosabatlar haqida savol ham berdi. Professor shunday donishmandona javob qaytardiki, boyagi savol bergan ayol ta’sirlanib ketdimi ro‘molini og‘ziga bosib yig‘lab yubordi.
Tadbirdan so‘ng uyga qaytarkanman, Farida buvi hech xayolimdan ketmasdi. Uning taqdiri bilan qiziqib, yangamga qo‘ng‘iroq qildim. Balki opa fan doktori bo‘lgach, qaynonasiga yaxshi qaragandir, sho‘rlik kampir umrining oxirida yakka o‘zi qolib ketmagandir?
— To‘g‘ri, yolg‘iz qolib ketmadi, qariyalar uyida, shifokorlar qurshovida jon berdi, — dedi xo‘rsingacha yangam. — Xabaringiz bor, bolalarim bog‘cha yoshiga yetgach, viloyat markazidagi qariyalar uyiga ishga kirgandim, qarangki, Farida buvini o‘sha yerga tashlab ketishgan ekan. Qo‘ni-qo‘shniga “Toshkentga ko‘chirib olib ketyapmiz”, deyishuvdi. Biror marta xabar olishmadi. Ahvoli og‘irlashganida chaqirtirdik, kelishmadi. Vafot etganidan so‘ng kelini va o‘g‘li kelib, aya va uning so‘nggi kunlari haqida emas, aksincha, “Termos bor edi, pushti termos. Qani?”, deb so‘rashsa, g‘alati bo‘lib ketdim. Qo‘shni xonadagi bemor qariyaga o‘sha termosda choy damlab, kiritib berishgan ekan. Eshitib jahllari chiqdi. Termosni topdirib opa sumkasiga joyladi. Hozir ular Toshkentdagi qaysidir universitetda dars berisharkan.
Ziyoda opa minbarda qaynonasini yomonlagan kelinchak uchun uyalib ketganini aytgandi. Men esa el oldida, minbarlarda, televizorlarda mehr-oqibat, oila, tarbiya, qariyalarga muravvatli bo‘lish haqida og‘iz ko‘pirtiradigan, ammo o‘zi teskarisini qiladiganlardan biri bilan ro‘baro‘ bo‘lganimdan, boz ustiga unga bir paytlar havas qilganimdan uyat ichida edim. Dono xalqimiz “Odobni odobsizdan o‘rgan”, deydi. Juda to‘g‘ri. Mahallada tashkil qilingan “Hayot maktabining muallimlari” tadbiri ham menga kattagina hayotiy saboq bergandi.
Ular eng yomon odamlardir
Imom Buxoriyning “Al-jome’ as-sahih” asarida ikkiyuzlamachilik borasida ushbu hadis keltiriladi: “Abu Hurayra rivoyat qiladilar: “Rasululloh (s.a.v.): “Qiyomat kuni Alloh taoloning dargohida bir odamga bu yuzi birlan, ikkinchi odamga ersa boshqa yuzi birlan yuzlanuvchi eng yomon odamlarni — ikkiyuzlamachilarni uchratasan, dedilar”. E’tibor bersak, hadisda “yomon odamlar” emas, “eng yomon odamlar” ikkiyuzlamachilardir deyilmoqda. Demak, ikkiyuzlamachilarning insonlarga, jamiyatga keltiradigan zarari boshqa yomon odamlar keltiradigan zararlaridan ko‘proqdir.
Yulduz Hojiyeva, jurnalist
O‘zbekistonda psixotrop moddalar savdosi tobora xavfli tus olmoqda. Qo‘lga tushayotganlar – asosan “kurer”lar, katta zanjir egalari esa soyada qolmoqda. Kun.uz 27 yoshli mahkum Bekzod Kerimov va farzandi bu illatga chalingan ota hikoyasi orqali muammoning ichkarisiga nazar tashlaydi.
Ichki ishlar vazirligi huzuridagi Jazoni ijro etish departamenti va Kun.uz taqdim etadi. Qamoq devorlari ortida singan taqdirlar, kechikkan pushaymon va “oson pul”ning asl bahosi haqida hikoya.
Bekzod Kerimov, 27 yoshda. Jazo muddatini o‘tamoqda.
«2009 yilda adam xuddi shu joyda o‘tib qoldi. Esimda bor, uyga tobuti yopilgan holda kelgan edi. Balki psixikam o‘sha paytda buzilgandir, shundan keyin yomon bolalar bilan ko‘chada yurganman, maktabgayam bormaganman deyarli. O‘shanda, 10 yoshimda mana shu tatuirovkalarni chizganman.
Oxiri mana shu yer bo‘ldi, shu yerga tushib odam ko‘p narsani qadriga yetadi. Birinchi navbatda ota-ona, uyidagilarning qadriga yetadi. Ko‘chada yurganimizda shu narsalarni tushunmasdik. Shu kamerada 6 oy o‘tirganman, to‘rt devorda kun bo‘yi o‘zingiz bilan o‘zingiz bo‘lasiz. Osonmas…
Menda hamma narsam – mashinam, uyim hammasi bor edi. To‘qchilikdan kirganman bu yo‘lga. 251-modda menga qo‘yilgan sanksiya, kuchli psixotrop moddalar. Bu narkotikmas – psixotrop».
Bekzod o‘zining 3 mingdan ortiq obunachisi bor yopiq telegram kanali orqali psixotrop moddalar savdosi bilan shug‘ullangan. Uning aytishicha, bu kabi kanallar o‘nlab bo‘lib, haligacha faol. So‘nggi 5 yilda musodara qilingan sintetik narkotiklar hajmi 80 baravarga oshgani qayd etilmoqda. Ammo bu – muammoning faqat ko‘rinayotgan qismi.
“Faqat kurer, “peshka”lar tushadi bu yerga”
“Mushukning ovqati bor – viskas. Masalan bir tonna mushukning ovqati kirayotgan bo‘lsa, ichida 2-3 kg psixotrop bo‘ladi. Ovqat bitta qadoqda 950 gramm bo‘ladi, poroshok turadi, keyin polietilen paket, falgaga o‘raladi. Bojxonada falgada ko‘rinmaydi. Keyin atrofiga mushukning ovqati solinadi. Bemalol o‘tadi bojxonada. Oldin Qirg‘izdan kirardi, hozir eng asosiy yetkazib beruvchi Xitoydan kirib keladi.
2019 yildan bunaqa moddalarni sotish rasman taqiqlandi. Keyin 2020 yilda birinchi bo‘lib psixotroplarni olib kirgan telegram kanal juda taniqli va haliyam ishlayapti. “Toshturma”ni o‘zida minimum 200-300 ta odam o‘tiribdi o‘sha kanaldan. Katta kanallar shunaqa, faqat kurer, “peshka”lar tushadi bu yerga. Kattalar Rossiyada, Shveytsariyada. Chunki kiberxavfsizlik urmaydi. Lokatsiya chiqmaydi. Ularni qanday ushlaydi – faqat kameradan, mashinadan kurerlarni qo‘lga olishadi. Bitta kurerni tutishadi, kamida 10 yil berishadi. Lekin bir soatda kanalga e’lon beriladi, kurer kerakligi haqida. Bo‘ldi, 1 soat o‘tib boshqa odam kanalni ishlatadi.
Ko‘chada yurganimda bagaj to‘la “narsalar” bilan yurardim. Qo‘rqmaganman, chunki pulim bor, istagan paytda vaziyatdan chiqib ketaman deb o‘ylardim. Yo‘q, qancha pulingiz bo‘lsayam bir kun kelarkan, baribir shu yerga tushasiz. Kuniga 400-500 ta tabletka ketardi. Kuniga shunaqa pul keladi, hech narsa qilmaysiz, kafeda o‘tirasiz, tog‘ga chiqasiz. Shu yerga tushib tushundim – bu harom pul. Kuniga 2 ming dollar qo‘limda ushlaganman, kuniga kelardi. Shunaqa ketardi, o‘zim tushunmasdim qayerga ketganini. Hozir ko‘chada oyiga bir million topishga roziman, chunki halol pul bo‘ladi. Shu narsani tushundim. Bu joylarni dushmanimgayam ravo ko‘rmayman.
Ota-onalarning qarg‘ishidan qo‘rqaman, pul odamni jinni qiladi. O‘sha paytda tushunmasdim, ko‘zlarim yopiq edi. Mana shu yerga kelib, kamerada o‘tirib o‘ylab, tushunyapman. Balki mening tabletkalarimni ichib kimdir o‘g‘rilik qilgan, kimdir birovning qiziga zo‘ravonlik qilgan. Hamma narsa bo‘lishi mumkin”.
Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, har yili dunyoda taxminan 600 ming odam narkotik va psixotrop moddalar oqibatida hayotdan ko‘z yumadi. Eng xavflisi – iste’molchilar orasida voyaga yetmaganlar ulushi ortib bormoqda. Bu raqamlar ortida esa minglab oilalarning parchalangan taqdiri bor.
«Na orzusi bor, na kelajagini o‘ylaydi»
Farzandi shu illatga giriftor bo‘lgan ota hikoyasi:
“Boshida sezganday bo‘ldim, lekin o‘g‘limga ishonganim uchun ahamiyat bermabman.
Orada o‘qituvchilari ko‘p shikoyat qiladigan bo‘lib qoldi. O‘tib ketadi deb o‘yladim. Keyin asta-sekin o‘zgarganini o‘zimam sezdim. Juda passivlashib qoldi, doim jim yuradi, oilaviy suhbatlardan o‘zini opqochadi, bir gap so‘rasam yerga qarab ha-yo‘qdan boshqa narsani bilmaydi. Kuni bilan xonasidan chiqmaydi. Kechga yaqin palonchi o‘rtog‘imdan kitob olishim kerak, pistonchidan narsa olishim kerak desa ishonibman. Maktabdan ko‘p dars qoldiradigan bo‘lib qoldi, uxlab qolibman deydi so‘rasam. Bir kuni xonasiga tasodifan kirsam shu o‘zim eshitgan tabletkani ko‘rdim.
Butun umrim ko‘z oldimdan o‘tdi. Bitta bolani 15 yoshga kirgizish osonmas. Shu bolangiz ko‘z oldingizda hayoti tugab botqoqqa botib borayotganini ko‘rish bu dahshat. Dushmanimgayam ravo ko‘rmayman buni. O‘rtog‘imniki qolib ketgan dedi. Ishonmadim, poylab kuzatishni boshladim. Orqasidan borsam «dom»ning pod’yezdiga borib, hamma yoqni ko‘zdan kechirdi. Keyin o‘sha yerdagi «ogorod»ni kavlashni boshladi. Onasi bilan ne umidda katta qilgan bolamiz o‘zini bilmagan holda tuproq kavlayotganini ko‘rish juda og‘ir edi. Oyog‘idan o‘t chaqnaydigan bolamning ko‘z oldimda so‘lishiga guvoh bo‘lyapman. Na bir orzusi bor, na kelajagini o‘ylaydi.
Bu narsaning orqasidan non yeydiganlar ko‘payib ketdi. Shu narsani olib kirayotganlar, tarqatayotganlar kimligini xalq bilsin. O‘g‘limning aytishicha, tarqatadiganlarning ko‘pchiligi yosh yigitlar, orasida ayollar ham bor ekan. Qorniga narsa bog‘lab, kolyaskaga qo‘g‘irchoq qo‘yib shahar aylanib tarqatib yurisharkan».
Bekzod hikoyasi: «Onamga nimadir bo‘lsa men o‘zimni kechira olmayman»
«Mana shu yerga kelib tushundim ko‘p narsani. Uydan xat kelganda, sud jarayonida uydagilarimni ko‘rganimda hamma yig‘ladi, menam yig‘ladim. Bu yerda har qanday erkak yig‘laydi. Ko‘chada men zo‘rman deganlar ham o‘tirib yig‘laydi bu yerda. Qanchasini ko‘rganman. Aynan shu joyda erkak kishi chin dildan yig‘laydi. Bu yerdaligida onasi vafot etganlar bor. Onamning yoshi katta, qon bosimi kasalligi bor. Agar unga nimadir bo‘lsa men o‘zimni kechira olmayman. U uchun chidayapman hammasiga. Hozir aytib beryapman, badanimga chumoli o‘rmalaganday bo‘ldi. 2 yildan beri qamoqdaman. Balki uylanardim, balki bola-chaqam bo‘lardi shu paytgacha…»
Samarqand shahrida yashovchi, 1993-yilda tug‘ilgan shaxs yer uchastkasini noqonuniy sotishga urinishda qo‘lga olindi. Bu haqda Davlat xavfsizlik xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, u Samarqand tumanida istiqomat qiluvchi, 1983-yilda tug‘ilgan fuqaro bilan til biriktirgan. Ular mazkur fuqaroning turmush o‘rtog‘iga issiqxona tashkil qilish uchun ajratilgan 2 gektar yer maydonini sotishni rejalashtirgan.
Shaxs xaridorga ushbu yerni 490 ming AQSh dollariga sotishini, shuningdek mansabdor tanishlari orqali hujjatlarni rasmiylashtirib berishini aytib, oldindan 50 ming dollar talab qilgan.
Davlat xavfsizlik xizmati, Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti va ichki ishlar organlari hamkorligida tezkor tadbir o‘tkazildi. Unda 1993-yilda tug‘ilgan shaxs 50 ming AQSh dollarini olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlandi.
Hozirda mazkur ikki fuqaroga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan bo‘lib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Ta’kidlanishicha, yer uchastkalarini ajratish va sotish faqat qonun doirasida amalga oshirilishi kerak. Xususan, barcha jarayonlar faqat «E-AUKSION» elektron savdo platformasi orqali shaffof va rasmiy tarzda o‘tkaziladi.
Yakshanba kuni «Bog‘ishamol» dam olish majmuasida ichida odamlar bo‘lgan attraksion qulab tushdi. Guvohlar kamida 7 kishi jarohatlanganini aytmoqda. Andijon viloyat FVB hodisani tasdiqladi va 2 kishiga yordam ko‘rsatilganini ma’lum qildi.
Andijon viloyatida joylashgan Z.M.Bobur nomidagi istirohat bog‘ida (“Bog‘ishamol“) zanjir uzilib ketishi natijasida, ichida odamlar bo‘lgan attraksion qulab tushdi.
Ijtimoiy tarmoqlar hodisadan keyin attraksionni qismlari yerda sochilib yotgani aks etgan videolar tarqaldi. Guvohlarning Kun.uzʼga xabar qilishicha, baxtsiz hodisa natijasida kamida 7 kishi jarohatlangan.
Shuningdek, tarmoqlarda «attraksionlarga chiqishda hushyorlikka chaqirib, ularning ko‘plari tekshiruvdan o‘tkazilmagani» aytiladi.
Andijon viloyati Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi 26 aprel kuni ushbu bog‘ hududida attraksionlarning birining temir konstruksiyasi singanini tasdiqladi. Rasmiylarga ko‘ra, hodisa oqibatida «2 fuqaro yengil tan jarohati olgan va malakali tibbiy yordam ko‘rsatilgan».
Andijon viloyati FVB baxtsiz hodisa sabablari haqida ma’lumot bermagan.
Toshkent viloyatida favqulodda vaziyatlar tizimida faoliyat yurituvchi mansabdor shaxs tadbirkordan katta miqdorda pul talab qilgani aniqlandi. U tuman hududidan oqib o‘tuvchi uchta soy qirg‘oqlarini mustahkamlash va beton plitali yo‘l o‘tkazgichlari qurishga oid umumiy qiymati 5,04 mlrd so‘mlik shartnomalarni olib berganini ro‘kach qilgan.
Mazkur shartnomalarni go‘yoki vazirlikdagi hamkasblari orqali mahalliy mas’uliyati cheklangan jamiyatga rasmiylashtirib berganini aytgan mansabdor, korxona rahbaridan 63 ming AQSh dollari miqdorida «ulush» talab qilgan.
2026-yilning mart-aprel oylarida u ushbu mablag‘ning 24 ming dollarini olgani ham ma’lum bo‘ldi. Keyinchalik esa tadbirkordan qolgan 39 ming dollarni ham berishni talab qilishda davom etgan.
Davlat xavfsizlik xizmati xodimlari tomonidan Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Toshkent viloyati boshqarmasi hamda Favqulodda vaziyatlar vazirligining Shaxsiy xavfsizlik boshqarmasi bilan hamkorlikda tezkor tadbir o‘tkazildi.
Unda mansabdor talab qilingan pulning navbatdagi qismi — 25 ming AQSh dollarini olayotgan vaqtida qo‘lga olindi. Holat uning «Tracker» rusumli xizmat avtomashinasida sodir bo‘lgani qayd etildi.
Tezkor tadbir davomida u ashyoviy dalillar bilan ushlangani rasman tasdiqlandi. Bu holatda pul mablag‘larining aynan talab qilingani va olingani hujjatlashtirildi.
Hozirda mansabdor shaxsga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Tergov organlari tomonidan barcha holatlar yuzasidan surishtiruv ishlari olib borilmoqda.
Unga nisbatan «qamoq» ehtiyot chorasi qo‘llanilgani ma’lum qilindi.
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan video ortidan Samarqandda ikki nafar qizga nisbatan zo‘ravonlik holati fosh etildi. Voqea Bolalar ombudsmani nazoratiga olindi.
Samarqand viloyatining Toyloq tumanida voyaga yetmagan ikki nafar qizga nisbatan jismoniy va ruhiy zo‘ravonlik holati aniqlandi. Bu haqda Bolalar ombudsmani ma’lum qildi.
Ma’lum bo‘lishicha, joriy yilning 21-aprel kuni fuqaro M.S. o‘zining vaqtincha vasiyligida bo‘lgan 2019-yilda tug‘ilgan B.D. va 2017-yilda tug‘ilgan B.M.ga nisbatan turli shaklda tazyiq o‘tkazgan. U bolalarning xorijda bo‘lgan onasi D.M.dan pul undirish maqsadida zo‘ravonlik qilgani va bu holatni videoga olgani qayd etilgan.
Holat ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgach, bolalar ombudsmani tomonidan nazoratga olindi. Samarqand viloyatidagi mintaqaviy vakil joyiga chiqib, vaziyatni o‘rgandi va bolalarni himoya qilish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rdi.
Hozirda mazkur holat yuzasidan tuman ichki ishlar bo‘limi tomonidan tergovga qadar tekshiruv ishlari olib borilmoqda.
Tuman vasiylik organi — «Inson» markazi mas’ullari tomonidan M.S. vasiylik vazifasidan chetlatildi. Bu qaror bolalar manfaatlarini himoya qilish maqsadida qabul qilingan.
Shuningdek, bolalarga yetkazilgan tan jarohatlari darajasini aniqlash uchun sud-tibbiy ekspertiza tayinlangan. Bu jarayonda barcha holatlarga huquqiy baho berilishi kutilmoqda.
Zo‘ravonlikdan jabrlangan qizlarning ruhiy holatini barqarorlashtirish maqsadida psixolog jalb qilingan. Hozirda ular tumandagi oilaviy bolalar uyiga joylashtirildi. Shu bilan birga, yashash hududiga yaqin maktab va maktabgacha ta’lim muassasalariga rasmiylashtirilib, ta’lim olish huquqlari tiklandi.
Ayni paytda xorijda bo‘lgan onaning o‘z ota-onalik majburiyatlarini qay darajada bajarayotgani ham o‘rganilmoqda. Bolalar ombudsmani mazkur ish bo‘yicha kuzatuvni davom ettirmoqda.
O‘zbekistonda 2 mingdan ortiq tadbirkor barqarorlik reytingiga kirdi
Humo kartalari bo‘yicha SMS-xabarnomalar narxi oshirilmaydi
Shavkat Mirziyoyev bugun Farg‘onaga boradi
-
Siyosat5 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Jamiyat5 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Jamiyat5 days agoShavkat Mirziyoyev Ostonaga yetib bordi
-
Iqtisodiyot4 days ago“QQSni oson qaytarib olish ta’minlanmasa, stavkani 6 foizga tushirishni taklif qilamiz” – Davron Vahobov
-
Iqtisodiyot4 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi
-
Dunyodan3 days ago
Buyuk Britaniyada “chekmaydigan avlod” dunyoga keldi
-
Dunyodan3 days ago
Eron oliy rahbari yuzi va oyog‘idan jiddiy jarohat oldi
-
Iqtisodiyot4 days agoQirg‘iziston ilk marta Yevropa Ittifoqining sanksiyalarni chetlab o‘tishga qarshi kurashish mexanizmiga tushdi