Jamiyat
Katta shaharlardagi yuragi kichkina odamlar
Katta shaharlar hamisha odamlarni o‘zgartirib yuboradi. U yerda binolar hashamatli, viqorli ko‘rinadi. Insonlar ham shunga moslashadi, qudratli, salobatli bo‘lib boradi. Biroq kishining yuragi kichrayib ketadi, ruhiyatdan nimadir g‘oyib bo‘ladi. Bugun biz “5 daqiqa”da o‘zbekning katta adibi Erkin A’zam olamidan o‘sha g‘oyib bo‘lgan narsani topamiz.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Hikoyada ikki bolalikdagi do‘st — shaharda o‘qigan, katta hayotga moslashgan shoir yigit va qishloqning beg‘ubor havosini o‘zi bilan ko‘tarib yuradigan, sodda, beg‘am, samimiy Ramazon haqida gap boradi. Ramazon har bahor qishloqdan keladi — yelkasida pachaq chamadon. U shaharga bolalikni eslatadigan jaydari olmalari bilan keladi. Bu olmalar hikoyaning eng teran ramzlaridan biri: ular ko‘rimsiz, arzon, lekin shunday shirinki, insonning aslini yodiga soladi.
Ramazon har kelganida shahar hayoti mavj urganday bo‘ladi. U tabiatan sho‘x, ta’sirchan, beg‘ubor inson. Kim bilan uchrashsa kuldiradi, kimni ko‘rsa quchoqlaydi, begona bilan ham bir daqiqada do‘st bo‘ladi. Uning hech qanday niqobi yo‘q, qishloqning tozaligini yuragida saqlab yuradi.
U shaharga begona
Shahar esa mutlaqo boshqa olam. Insonlar bu yerda qadamini ehtiyot bo‘lib bosadi, yuzlarda hech qachon to‘liq samimiyat ko‘rinmaydi. Muvaffaqiyat, manfaat, hisob-kitob, “boshqalar nima deydi?” degan o‘y-xayollar hayotning ma’nosiga aylangan. Ramazon esa bu olamga mos emas — u qanchalik noyob odam bo‘lmasin, shaharliklarga begona.
Asarning burilish nuqtasi — Ramazonning “chayqovchi” sifatida qo‘lga olinishi. U bu aybni tushunmaydi ham. Sudda aytgan har bir gapi, har bir xatosi uning hayot qonuniyatlarini tushunmasligidan emas, balki dunyodagi makkorlikka ishonmasligidan.
Uning sud jarayoni — hayotning ayni o‘zginasi. Dunyo sodda odamlarni hamisha tushunmagan. Sudya ham Ramazondan biroz ayyorroq bo‘lishni talab qiladi, yordam bergisi keladi. Biroq o‘sha ayyorlikni u qabul qilsa, siz-u bizdan farqi qoladimi? Uning Ramazonligi qoladimi?!
“Chantrimore” – o‘tmishda qolgan ovoz
Hikoyada fojia Ramazonning boshiga tushmaydi — fojia uning jo‘rasida.
U katta shaharda katta odam bo‘lib ketgan. Manfaatni, ehtiyotkorlikni, g‘alvali joylarga burun suqmaslikni, o‘z yo‘lida jimgina yashashni o‘rganib olgan. U Ramazonni yaxshi ko‘radi, hatto o‘ziga yaqin biladi, lekin uni himoya qilishga jasorati yetmaydi.
Hikoyadagi jo‘ra — bu o‘zni yo‘qotish ramzi. U hayotda yutadi, lekin inson sifatida yutqazib boradi. Ramazon uning qalbining bir burchagida qolgan, lekin bu burchak juda tor va u yerda shamollar esmaydi.
Ramazon qamalgan joydan jo‘rasiga xat yozadi. Har safar bittagina so‘z: “Chantrimore!” Bu bolalik so‘zi. Aniq ma’nosi yo‘q. Ammo anglanuvchi ma’nosi katta: “Biz kim edik? Qaysi dunyodan edik? Meni unutma!” degan ma’nolarni beradi.
Asar yakunida jo‘ra bolalikdagi qo‘ng‘iroqlarni kutadi. Ramazon qayta kelishini istaydi. Jaydari olmalarni sog‘inadi. Jo‘rasi yana o‘sha beg‘ubor kulishlari bilan kelishini istaydi. Yo‘q. U kelmaydi.
Shahar odamni boy qiladi, lekin ba’zan eng qimmat narsadan mahrum etib qo‘yadi: poklik, samimiyat, beg‘uborlik.
Adibimiz Erkin A’zam qishloq odamidagi soddalik — uning kamchiligi emas, balki hayotning bergan ne’mati, demoqchi bo‘ladi.
Xulosa
To‘g‘ri, shaharlarda katta odam bo‘lamiz, vazifalar olamiz, ismlarimizga unvonlar qo‘shiladi. Biroq shu ulg‘ayish ichida biz o‘z yuragimizni kichraytirib qo‘yamiz. Qalbimizdagi bolalik, poklik, soddalik qayergadir ketadi.
Ramazon — biz yo‘qotib qo‘ygan ibtidoiy insoniylik timsoli. U kambag‘al, savodsiz, hayotning g‘irrom qoidalarini bilmaydi, lekin uning qalbida insoniylik to‘la. Shuning uchun ham u “anoyi”. Darvoqe, o‘zbek tilining izohli lug‘atida “anoyi” so‘ziga o‘z ishiga puxta bo‘lmagan, birovning so‘ziga laqqa uchadigan, sodda, deb izoh beriladi.
Bugungi g‘alvali, soxta dunyoda mana shunday asarlarni o‘qib turing, maza qilasiz.
Isomiddin Po‘latov
Surxondaryo viloyatining Sariosiyo tumanida joylashgan Sangardak dam olish maskanida yo‘qolgan ikki yoshli bola 10 kundan beri topilmayapti. Uning otasi Kun.uz bilan bog‘lanib, farzandi o‘g‘irlab ketilgan bo‘lishi mumkinligini aytmoqda. Tuman IIB esa “kechiktirib bo‘lmas tezkor qidiruv tadbirlari” davom ettirilayotganini bildirdi.
Yo‘qolgan bolaning otasi Sardor Iskandarovning Kun.uz’ga aytishicha, uning oilasi 26 aprel kuni Termiz shahridan hordiq chiqarish uchun Sangardak dam olish maskaniga borgan. Bolaning onasi farzandiga kerakli buyumni olish uchun bir necha daqiqaga mashinaga ketgan vaqtda ikki yoshli Zubayr dam olish joyi yaqinidagi qum uyumi ustida o‘ynab o‘tirgan bo‘lgan. Biroq ona qaytib kelganida bola g‘oyib bo‘lgan.
Otaning ta’kidlashicha, dastlabki daqiqalardagi stress va vahima oqibatida ona farzandi yaqin atrofdagi anhorga tushib ketgan bo‘lishi mumkinligini aytgan va shu sababli asosiy qidiruv ishlari g‘avvoslar yordamida suvdan izlashga qaratilgan.
Biroq Sardor Iskandarov ushbu taxmindan shubhalanmoqda. Uning ta’kidlashicha, o‘tgan o‘n kun davomida daryodan hech qanday iz topilmagan. Daryoga qaratilgan kuzatuv kameralari ham sinchiklab ko‘rib chiqilgan.
Bundan tashqari, qidiruv davomida bolaning so‘rg‘ichi daryo qirg‘og‘idan emas, balki voqea joyidan nariroqdagi daraxt tagidan topilgan. Ota qidiruvga jalb qilingan xizmat itlari ma’lum bir yo‘nalish bo‘ylab hid olgani, biroq o‘sha vaqtda bu yo‘nalish yetarlicha tekshirilmagani aytmoqda.
Iskandarovning iddao qilishicha, hududdagi sotuvchi ayollardan biri o‘sha kuni shubhali shaxs ikki yoshli bolaga mos keladigan gigiyenik tagliklar sotib olganini aytgan. Shu bilan birga, ijtimoiy tarmoqlarda bola yo‘qolganini aytib qo‘yilgan xabarlar ostida yangi ochilgan profillardan «bola tirik, menda» mazmunidagi izohlar yozilgan. Sardor Iskandarov o‘n kundan buyon IIB xodimlari asosiy e’tiborni faqat suvga qaratayotganidan xavotirda ekanini bildirib, farzandini topishda va qidiruv yo‘nalishini o‘zgartirishda amaliy yordam so‘ramoqda.
Kun.uz Zubayr Salimovning yo‘qolgani yuzasidan Sariosiyo tuman IIB bilan bog‘landi.
“Z.Salimov suv qirg‘og‘iga yaqin joyda qarovsiz qolgani va uning daryoga tushib ketish xavfi yuqori bo‘lgani sababli, IIB va FVB xodimlari tomonidan daryoning quyi oqimi bo‘ylab keng qamrovli qidiruv hamda aholi o‘rtasida surishtiruv ishlari olib borilmoqda.
Shuningdek, 2026 yil 1 may kuni bolani topish bo‘yicha rasmiy qidiruv yig‘ma jildi ochilgan. Hozirda voyaga yetmagan bolaning jinoyat qurboni bo‘lishi mumkinligi haqidagi taxminlar ham istisno qilinmagan holda, kechiktirib bo‘lmaydigan tezkor-qidiruv tadbirlari davom ettirilmoqda”, — deyiladi idora izohida.
Eslatib o‘tamiz, o‘tgan yili Xorazm viloyatidan Zomin tumanidagi tog‘li qishloqqa sayohatga kelgan oilaning ikki yoshli farzandi ham sirli ravishda g‘oyib bo‘lib, bir necha kundan so‘ng uning jasadi topilgan edi. Keyinchalik uni «Zomin» sanatoriysida feldsher bo‘lib ishlagan erkak mashinasida urib yuborgani va izni yo‘qotish maqsadida jasadni yashirgani aniqlangandi.
Endi ishlayotgan erkaklar farzandli bo‘lganda turmush o‘rtog‘iga yordam berish va boshqa farzandlariga qarab turishi uchun qisqa muddatli ta’til berish belgilanmoqda.
«Milliy tiklanish» partiyasi axborot xzimati xabariga ko‘ra, ushbu masala bo‘yicha birinchi o‘qishda muhokama qilingan loyiha bilan amaldagi qonunchilikka o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilyapti.
Shuningdek, mehnat bozorida norasmiy bandlikni kamaytirish maqsadida fuqarolarni mehnat shartnomasisiz ishga qabul qilish, bo‘sh ish o‘rinlari bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etmaganlik, ish haqini vaqtida to‘lamaganlik uchun ham javobgarlik kuchaytirilmoqda.
Shahrisabz tumanida baliqchi Tanxoz daryosidan O‘zbekiston Qizil kitobiga kiritilgan 412 dona Amudaryo gul balig‘i va 6 dona oddiy qorabaliqni noqonuniy ovlagan. Tabiatga yetkazilgan zarar 12,7 mlrd so‘m hisoblangan.
Foto: Ekologiya vazirligi
Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumanida noqonuniy baliq ovlagan shaxs tabiatga katta miqdorda zarar yetkazgani aniqlandi. Bu haqda Ekologiya vazirligi xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, Shahrisabz tumanida reyd o‘tkazilgan. Unda Hisor mahallasida yashovchi Y.Q. noqonuniy ravishda Tanxoz daryosidan O‘zbekiston Qizil kitobiga kiritilgan 412 dona Amudaryo gul balig‘i (forel) hamda 6 dona oddiy qorabaliq ovlagani aniqlangan.
Huquqbuzarlik oqibatida tabiatga yetkazilgan zarar miqdori 12 mlrd 749 mln so‘mdan ortiqni tashkil etgan.
Holat yuzasidan to‘plangan hujjatlar tegishli chora ko‘rilishini ta’minlash maqsadida viloyat prokuraturasiga yuborilgan.
Avvalroq Zangiota tumanida baliqlarni nobud qilgan korxonaga 92 mln so‘m kompensatsiya hisoblangandi.
7 may kuni soat 15:00 da «Makro Yangi Zamon» filialining tantanali ochilishi bo‘lib o‘tadi.
Dasturda DJ, boshlovchi va blogerlar ishtirokida ko‘ngilochar tadbirlar, sovg‘ali o‘yinlar, qimmatbaho sovg‘alar hamda bepul tatib ko‘rish imkoniyati mavjud. 150 000 so‘mdan ortiq xarid qilganlar sovg‘ali o‘yin ishtirokchisiga aylanadi.
Manzil: Toshkent shahri Mirzo Ulug‘bek tumani Milliy bog‘ ko‘chasi 9-uy (Uchxoz).
Reklama huquqi asosida
Ekologiya sohasidagi ayrim huquqbuzarliklar uchun moliyaviy sanksiyalar joriy etildi. Yangi qonunga ko‘ra, jarimalar endi tabiatga yetkazilgan zarar hajmiga bog‘liq tarzda hisoblanadi.
Jumladan:
daryo o‘zanlarini tozalash va qirg‘oqlarni mustahkamlash tartibini buzgan yuridik shaxslarga – zararning 3 baravari miqdorida;
daraxtlarni muhofaza qilish choralarini ko‘rmaganlik uchun – 5 baravari miqdorida;
suvlarni ifloslantirish yoki oqova suvlarni noqonuniy oqizish uchun – 10 baravari miqdorida jarima qo‘llaniladi.
Qonun rasman e’lon qilinganidan 3 oy o‘tgach kuchga kiradi.
Ta’kidlanishicha, avvalgi tartibda jarimalar yetkazilgan zararga mutanosib emasligi sabab ayrim korxonalar uchun jarima to‘lab, faoliyatni davom ettirish osonroq bo‘lib qolgani tanqid qilingan edi.
Soliq maslahatchisining aytishicha, O’zbekistonda markalash qoidalari kompaniyalarga og’ir bo’ladi
otasi farzandini o‘g‘irlab ketishganidan shubha qilmoqda
Farzandli bo‘lganda erkaklarga ham qo‘shimcha ta’til taklif qilinyapti
-
Dunyodan3 days ago
Sudya Terranovaning o’ldirilishi
-
Sport5 days ago
FIDE reytingi yangilandi: ikki o‘zbekistonlik «top-5»talikda!
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonning ikki qo‘shnisi bilan tutashgan chegarasida «Tinchlik parki» tashkil etilishi mumkin
-
Jamiyat4 days agoJinoiy guruh yetakchisidan 2,7 ming dollar olgan profilaktika inspektori ushlandi
-
Jamiyat4 days agoDiyetolog qarishning asosiy «dushmani»ni ma’lum qildi
-
Dunyodan5 days ago
Smartfonlar nutqni o’ldiradiganmi?
-
Dunyodan3 days ago
Prezident Tramp Eronga qarshi harbiy harakatlar toʻxtatilishini eʼlon qildi…
-
Iqtisodiyot3 days ago
qaysi modellar ko‘p ishlab chiqarilmoqda?