Iqtisodiyot
Mazda Rossiyadagi aktivlarini qayta sotib olish imkonini birinchi bo‘lib yo‘qotdi
Yaponiyaning Mazda avtoshirkati RFni tark etgan xorijiy kompaniyalar ichida birinchilardan bo‘lib aktivlarini qayta sotib olish huquqidan mahrum bo‘ldi. Konsern shartnomada ko‘rsatilgan uch yillik opsiondan foydalanmadi.
Foto: Ruslan Yarotskiy / URA.RU
Yaponiyaning Mazda avtosanoat kompaniyasi Rossiyadagi o‘z aktivlarini qayta sotib olish huquqini yo‘qotgan tarmoqdagi birinchi kompaniyaga aylandi. Brend mashinalar ishlab chiqarish korxonasidagi o‘ziga tegishli bo‘lgan 50 foiz ulushni qayta sotib olish huquqidan foydalanmadi — biznesni sotish shartnomasiga ko‘ra, bunda uning ixtiyorida uch yil muddat bor edi. Bu haqda 3 noyabr kuni Reuters agentligi xabar berdi.
Rossiyada Mazda’ga Vladivostokdagi yengil avtoulovlar ishlab chiqarish zavodining yarmi tegishli edi. 2022 yil oktyabrda brend o‘z ulushini ramziy 1 yevro evaziga biznesdagi hamkori — Rossiyaning Sollers kompaniyasiga sotgan. Hozir esa Sollers shartnomada mustahkamlangan uch yillik muddat ichida Mazda tomonidan «qayta sotib olish bo‘yicha hech qanday taklif yoki so‘rov olinmadi» deya ma’lum qildi. «Va hozirgi sharoitda bunga zarurat ko‘rmayapmiz», — deb qo‘shimcha qildi kompaniya.
Kompaniya vakillarining aytishicha, Mazda ketguncha yiliga 50 mingtagacha avtomobil ishlab chiqargan Vladivostokdagi zavod 2023 yilda qayta ishga tushirilgan. Endilikda korxona Sollers brendi ostida avtobuslar ishlab chiqarish bilan shug‘ullanmoqda.
Rossiyani tark etish paytida ramziy narxga sotilgan aktivni qaytarish va qayta sotib olish imkoni nemis ishlab chiqaruvchilari kelishuvlarida ham nazarda tutilgan. Masalan, Henkel shunday yo‘l tutgan. Kompaniya o‘zining Rossiyadagi aktivlarini keyingi 10 yil ichida qayta sotib olish huquqiga ega. Henkel buni faqat Rossiya bilan munosabatlar sezilarli darajada yaxshilansa amalga oshirishga tayyor.
Shunga o‘xshash opsion 2023 yilda Rossiya hukumati tomonidan ma’qullangan Mercedes-Benz’ning Rossiyadagi biznesini sotish bitimida ham bo‘lgan. Nemis tomoni mustaqil baholashdan so‘ng bozor narxi bo‘yicha olti yil davomida aktivlarni qayta sotib olish imkoniyatini saqlab qolgan.
Iyul oyi o‘rtasida Rossiya OAV xabar berishicha, RF hukumati huzuridagi qonun loyihalari bo‘yicha komissiya Rossiyadan ketgan xorijiy kompaniyalarga o‘z biznesini qayta sotib olish bo‘yicha opsionlarni bekor qilish imkonini beradigan qonun loyihasiga tuzatishlarni qo‘llab-quvvatladi.
Hujjatga ko‘ra, qayta sotib olishga qo‘yilgan taqiqni aktivlarning yangi egasi ham, RFning tegishli vakolatli idoralari ham boshlab berishi mumkin. Qonun loyihasiga, shuningdek, prezident farmoni bilan xorijliklar tomonidan aksiyalarni qayta sotib olish huquqini to‘xtatish uchun qo‘shimcha shartlarni belgilash imkonini beruvchi punkt ham kiritildi.
Qayd etilishicha, yangi qoidalar asosan iste’mol sektoridagi kompaniyalarga — umumovqatlanish korxonalari, oziq-ovqat ishlab chiqaruvchilar va savdo tarmoqlariga taalluqli bo‘ladi. Boshqa holatlarda yondashuv individual bo‘lib, xorijiy biznesning qaytishi shartlari Rossiya prezidentining alohida farmoni bilan belgilanadi.
2026-yil yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan 19 trln so‘mlik kiyimlar ishlab chiqarilgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Andijon viloyatida qayd etilgan — 7,1 trln so‘m. Bu ko‘rsatkich ikkinchi o‘rindagi Toshkent viloyati natijasidan 3 barobardan ko‘proq yuqori.
Toshkent viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 2,1 trln so‘m, Namanganda 1,8 trln so‘m, Toshkent shahrida esa 1,7 trln so‘mni tashkil etgan. Farg‘ona viloyatida ham 1,4 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Samarqand viloyatida yirik korxonalar 1 trln so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqargan. Qashqadaryoda bu ko‘rsatkich 897,9 mlrd so‘m, Buxoroda 659,8 mlrd so‘m, Xorazmda 620,1 mlrd so‘m bo‘lgan.
Navoiy viloyatida kiyim ishlab chiqarish hajmi 578 mlrd so‘m, Sirdaryoda 324,7 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 307,8 mlrd so‘mni tashkil etgan.
Bulardan tashqari, Surxondaryoda 227,1 mlrd so‘m, Jizzax viloyatida esa 203 mlrd so‘mlik kiyim mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Dushanbadan dollar bilan bog‘liq vaziyat qanday bo‘ladi?
Source link
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yil 1-avgust holatida O‘zbekistonda xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 20 973 ta korxona faoliyat yuritmoqda.
Ularning 4 685 tasi qo‘shma korxona, 16 288 tasi esa xorijiy korxona hisoblanadi. Bu mamlakatda xorijiy kapital ishtirokidagi biznes subyektlari soni sezilarli ko‘payganini ko‘rsatmoqda.
So‘nggi besh yilda xorijiy investitsiyalar ishtirokida faoliyat yuritayotgan korxonalarning umumiy soni 1,7 barobarga oshgan. Korxonalar soni bo‘yicha Xitoy yetakchilik qilmoqda.
Xitoyga tegishli xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 6 241 ta korxona faoliyat yuritmoqda. Bu ko‘rsatkich bilan mamlakatlar reytingida Xitoy birinchi o‘rinni egallagan.
Rossiya 3 512 ta korxona bilan ikkinchi o‘rinda, Turkiya esa 2 327 ta korxona bilan uchinchi o‘rinda qayd etilgan. Keyingi o‘rinlarni Qozog‘iston — 1 321 ta va Janubiy Koreya — 730 ta korxona bilan egallagan.
Shuningdek, Afg‘onistonda 706 ta, Ozarbayjonda 492 ta, Tojikistonda 467 ta, Birlashgan Arab Amirliklarida 453 ta va Hindistonda 439 ta korxona qayd etilgan.
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan qariyb 3 trln so‘mlik asosiy farmatsevtika mahsulotlari va preparatlari ishlab chiqarilgan.
Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 22,3 foizga oshgan. Yarim yillik natijalar farmatsevtika sanoatida ishlab chiqarish hajmi o‘sganini ko‘rsatmoqda.
Hududlar kesimida eng katta ishlab chiqarish hajmi Toshkent shahriga to‘g‘ri kelgan. Poytaxtda 1,8 trln so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Sirdaryo viloyati 443,6 mlrd so‘mlik ishlab chiqarish bilan ikkinchi o‘rinni egallagan. Toshkent viloyatida 226,4 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Namangan viloyatida ishlab chiqarish hajmi 169,1 mlrd so‘mni tashkil etgan. Samarqand viloyatida 116,9 mlrd so‘m, Andijonda 71,4 mlrd so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan.
Farg‘onada 53,4 mlrd so‘m, Surxondaryoda 49,3 mlrd so‘m, Qashqadaryoda 15,4 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan.
Xorazm viloyatida 12,1 mlrd so‘m, Buxoroda 7,8 mlrd so‘m, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 3,5 mlrd so‘mlik farmatsevtika mahsuloti ishlab chiqarilgan. Jizzax va Navoiy viloyatlarida esa ishlab chiqarish hajmi 0,1 mlrd so‘mdan qayd etilgan.
Iqtisodiyot
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
Prezident Shavkat Mirziyoyevning tadbirkorlar bilan VI ochiq muloqotida biznes uchun barqaror o‘sish trayektoriyasini ta’minlashga qaratilgan yangi tashabbuslar e’lon qilindi.
Qayd etilishicha, banklar kredit portfelida kichik biznes ulushi 45 foizdan 63 foizga oshgan. 2026-yilning birinchi yarmida kichik va o‘rta biznesga 76,5 trln so‘m resurs ajratilgan.
Tadbirkorlar uchun «kredit xizmatlari yagona raqamli portali» ham ishga tushirildi. U orqali tadbirkor bitta ariza topshiradi, banklar esa mijoz uchun raqobat qiladi. Biznesni endi boshlayotganlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin bo‘ladi.
Yangi tizimda biznesning turli bosqichlariga mos dasturlar joriy etiladi. Yangi tadbirkorlar uchun «Biznes start», ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yganlar uchun «Biznes lift», yangi o‘sish bosqichiga o‘tayotganlar uchun «Biznes yuksalish» dasturlari ishlaydi.
«Biznes start» doirasida tadbirkorlarga sun’iy intellekt yordamida loyiha ishlab chiqish, kredit hujjatlari va hisobotlarni yuritish o‘rgatiladi.
Bu maqsadlar uchun 100 mlrd so‘m ajratiladi. Dastur doirasida tadbirkorlarga tayyor biznes-reja hamda 200 mln so‘mgacha garovsiz kredit berish nazarda tutilmoqda.
Yangi yondashuvda tadbirkorlikni faqat kredit bilan ta’minlash emas, balki biznesning keyingi bosqichlarida ham qo‘llab-quvvatlash maqsad qilingan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev bu tizimning maqsadini shunday ifodaladi: «Tadbirkorga kredit berish emas, uni birinchi qadamidan katta biznesga aylangunicha boshidan oxirigacha qo‘llab-quvvatlaydigan kompleks tizim yaratamiz».
Rossiyalik shaxmatchilar O‘zbekistonda o‘tkaziladigan Olimpiadada qatnashmaydi
Ўзбекистон ва Озарбайжон раҳбарлари Бухоронинг машҳур обидаларини зиёрат қилдилар (фото)
Shavkat Mirziyoyev AQSh kongressmenlari delegatsiyasini qabul qildi
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston qaysi davlatlarga ko‘proq eksport qilmoqda?
-
Siyosat23 hours ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Mahalliy3 days ago
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
-
Iqtisodiyot2 days ago
O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hududlar yetakchi?
-
Siyosat2 days ago
To‘qayev prezidentlikka qayta nomzod qo‘yishi haqidagi savolga javob berdi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Yangi boshlayotgan tadbirkorlar 5 mlrd so‘mgacha kreditni onlayn rasmiylashtirishi mumkin
-
Jamiyat3 days ago
O‘zbekistonda endi uylarni «rassrochka»ga olib bo‘lmaydimi?
-
Siyosat4 days ago
Ilhom Aliyev davlat tashrifi bilan O‘zbekistonga keladi