Soliq qo‘mitasi banklarga mijozlari haqidagi ko‘plab axborotlarni uzatib turish majburiyatini yuklovchi qaror loyihasini muhokamaga qo‘ydi. Kartasiga boshqa jismoniy shaxslardan oyiga 206 mln so‘mdan ortiq mablag‘ kelib tushgan fuqarolar haqidagi ma’lumotlar soliq organiga taqdim etib borilishi ilgari surilyapti. Tadbirkorlarning hisobiga naqd yoki terminal orqali har qanday summadagi tushumlar va ularning yirik operatsiyalari haqidagi ma’lumotlar ham soliq organida jamlanishi mumkin.

Foto: Davlat soliq qo’mitasi

O‘zbekiston Soliq qo‘mitasi “Banklar tomonidan yuridik va jismoniy shaxslarning hisobvaraqlari yoki omonatlariga (depozitlariga) oid axborotlarni soliq organiga taqdim etish tartibi to‘g‘risida”gi Nizom loyihasini (hukumat qarori shaklida) jamoatchilik muhokamasiga qo‘ydi.

Loyihada “Bank-soliq” nomli avtomatlashtirilgan axborot almashish modulini ishlab chiqish va joriy etish masalasi ilgari surilgan.

Banklarga bu modul orqali mijozlarning muayyan moliyaviy operatsiyalari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni soliq organiga taqdim etib borish majburiyatini yuklash taklif etilmoqda.

Loyihaga ko‘ra, jismoniy shaxsning bank kartasiga boshqa jismoniy shaxslarning bank kartalari yoki elektron hamyonlaridan (bundan yaqin qarindoshlar mustasno) kalendar oy davomida bazaviy hisoblash miqdorining 500 baravariga teng (206 mln so‘m) yoki undan oshadigan umumiy summada mablag‘lar kelib tushganda, banklar tegishli ma’lumotlarni 1 ish kuni ichida soliq organiga taqdim etadi. Bunda jismoniy shaxsning o‘ziga tegishli kartalar o‘rtasidagi o‘tkazmalar hisobga olinmaydi.

Bundan tashqari, banklar yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlarning hisobvaraqlariga naqd pul mablag‘lari va to‘lov terminallari orqali tushumlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni ham tegishli hodisa ro‘y bergan kundan e’tiboran 1 ish kuni ichida soliq organiga taqdim etishi nazarda tutilyapti. Bu yerda gap istalgan summa yoki sondagi tushumlar haqida ketayotgan bo‘lishi mumkin – loyihada biror chegaraviy miqdor ko‘rsatilmagan.

Qolaversa, yuridik shaxslar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar tomonidan amalga oshiriladigan yirik miqdordagi operatsiyalar to‘g‘risidagi ma’lumotlar ham tegishli hodisa ro‘y bergan oyning 10-, 20- va oxirgi kuni sanasida soliq organiga taqdim etilishi ko‘zda tutilgan. Bunda:

yuridik shaxslarning operatsiyalari bo‘yicha operatsion kun davomida BHMning 1000 baravari (412 mln so‘m)dan oshgan miqdordagi operatsiyalari;

YaTTlar va o‘zini-o‘zi band qilgan shaxslarning operatsion kun davomida BHMning 500 baravari (206 mln so‘m)dan oshgan miqdordagi operatsiyalari;

yuridik shaxslar va YaTTlarning operatsion kun davomida BHMning 500 baravaridan oshgan miqdordagi olgan naqd pullari bo‘yicha ma’lumot taqdim etiladi.

Yuridik shaxslar, YaTTlar va o‘zini o‘zi band qilgan shaxslarning “yirik miqdordagi operatsiyalari”ni belgilashda quyidagilar istisno qilinadi: davlat budjeti va davlat maqsadli jamg‘armalariga to‘lovlar, valuta konvertatsiyasi bilan bog‘liq to‘lovlar, chet el valutasidagi va 232XX-son hisobvaraqlardagi operatsiyalar (naqd pul berish bundan mustasno), budjet tashkilotlarining hisobvaraqlaridan oylik ish haqi berish bilan bog‘liq operatsiyalar.

Hujjat loyihasida quyidagi ma’lumotlarni ham soliq organiga muntazam taqdim etib borish taklif etilgan:

har qanday yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkorning hisobvarag‘i yoki omonati (depoziti) ochilganligi (yopilganligi), hisobvarag‘i yoki omonati (depoziti) rekvizitlarining o‘zgartirilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotlar (tegishli hodisa ro‘y bergan kundan e’tiboran 3 kun ichida);

qonun hujjatlariga muvofiq undirilmaydigan maxsus bank hisobvaraqlari bo‘yicha qoldiqlar va aylanmalar to‘g‘risidagi ma’lumotlar (tegishli hodisa ro‘y bergan oydan keyingi oyning 5-sanasiga qadar);

O‘zbekiston Respublikasi hududi realizatsiya qilish joyi deb e’tirof etiladigan elektron shakldagi xizmatlarni ko‘rsatuvchi chet el yuridik shaxslariga jismoniy shaxslar tomonidan o‘tkazilgan mablag‘lar to‘g‘risidagi ma’lumotlar (shaxsga doir ma’lumotlar ko‘rsatilmagan holda, tegishli hodisa ro‘y bergan oydan keyingi oyning 10-sanasiga qadar).

Loyihada ko‘rsatilishicha, mazkur Nizomda ko‘rsatilgan axborotlar (ma’lumotlar) soliq siri hisoblanadi va undan Soliq kodeksida belgilangan tartibda soliq solish masalalari yuzasidan foydalaniladi, ularning oshkor qilinishi yoki shaxsiy maqsadda yoxud uchinchi shaxslarning manfaatlari yo‘lida foydalanish qat’iyan taqiqlanadi.

“Banklar tomonidan axborotlarni (ma’lumotlarni) taqdim etmaslik, shuningdek, belgilangan muddatni buzgan holda yoki noto‘g‘ri taqdim etishda, shuningdek, soliq organlari tomonidan asossiz, takroriy va noqonuniy so‘rov yuborishda hamda ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar”, – deyilgan hujjat loyihasida.

Hukumat qarori shaklidagi hujjat loyihasi bo‘yicha jamoatchilik muhokamasi 8 iyulgacha davom etadi.

Source link

2026 yilning yanvar–aprel oylarida O‘zbekistonning import hajmi 16,4 milliard AQSh dollarini tashkil etib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 26,7 foizga oshdi.

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, yilning dastlabki to‘rt oyi davomida O‘zbekiston dunyoning 150 dan ortiq davlatidan tovar va xizmatlar import qilgan.

Import hajmi bo‘yicha Xitoy mamlakatning asosiy savdo hamkori bo‘lib qolmoqda. Hisobot davrida Xitoydan import qilingan tovar va xizmatlar qiymati 5,3 milliard dollarni tashkil etgan.

Ikkinchi o‘rinda 3,1 milliard dollar bilan Rossiya qayd etilgan bo‘lsa, Qozog‘iston 1,4 milliard dollarlik ko‘rsatkich bilan uchlikdan joy olgan.

Shuningdek, Koreya Respublikasidan 620,9 million dollar, Turkiyadan 559,2 million dollar, Hindistondan 369,7 million dollarlik mahsulot va xizmatlar import qilingan.

Top-10 import hamkorlar qatoriga Birlashgan Arab Amirliklari (361,1 mln dollar), Germaniya (359,2 mln dollar), Belarus (274,8 mln dollar) va Turkmaniston (262,2 mln dollar) ham kirgan.

Mutaxassislar fikricha, import hajmining o‘sishi mamlakat iqtisodiyotida investitsiya va ishlab chiqarish faolligining oshishi, shuningdek ichki bozorda talab yuqori bo‘lib qolayotgani bilan izohlanadi.

Source link

2026-yil yanvar–aprel oylarida O‘zbekistonda norasmiy sektor tomonidan 23,2 trln so‘mlik qurilish ishlari bajarildi. Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 14,4 foizga oshgan.

Natijada norasmiy sektorning umumiy qurilish ishlaridagi ulushi 27,5 foizni tashkil etdi. Bu qurilish bozorida rasmiy tashkilotlar bilan bir qatorda norasmiy faoliyat yuritayotgan subyektlar ham sezilarli o‘rin egallayotganini ko‘rsatadi.

Hisobot davrida kichik korxona va mikrofirmalar tomonidan 39,6 trln so‘mlik qurilish ishlari bajarildi. Bu umumiy hajmning 46,9 foizini tashkil qilib, sektordagi eng yuqori ulush sifatida qayd etildi.

Yirik qurilish tashkilotlari esa 21,6 trln so‘mlik ishlarni amalga oshirgan. Ularning ulushi 25,6 foizga teng bo‘ldi.

Source link

Markaziy bank iste’molchilar huquqlarini himoya qilish va bank xizmatlari sifatini oshirish maqsadida banklar faoliyati yuzasidan kelib tushayotgan murojaatlarni muntazam tahlil qilib bormoqda. 2026-yilning birinchi choragi yakunlari bo‘yicha mijozlar soniga nisbatan murojaatlar ulushi eng yuqori bo‘lgan banklar reytingi e’lon qilindi.

Reytingda birinchi o‘rinni indeks ko‘rsatkichi 3,34 bilan «Biznesni rivojlantirish banki» egalladi. Keyingi o‘rinlarda «Anor Bank» (3,29) va «Mikrokreditbank» (3,23) joylashgan.

Shuningdek, TOP-10 ro‘yxatidan «AVO Bank» (2,16), «TBC Bank» (2,06), «Davr Bank» (1,85), «Tenge Bank» (1,72), «Asakabank» (1,26), «Turon Bank» (1,25) va «Agro Bank» (1,22) o‘rin oldi.

Indeks nimani baholaydi?

Markaziy bank ta’kidlashicha, murojaatlar indeksi bankning moliyaviy ahvoli yoki ishonchliligini baholamaydi. U faqat aktiv mijozlar soniga nisbatan kelib tushgan murojaatlar ulushini aks ettiradi.

Tahlillarga ko‘ra, murojaatlar ulushining yuqori bo‘lishi bank mahsulotlari va xizmatlari bo‘yicha yetarli tushuntirish berilmasligi, murojaatlarga o‘z vaqtida javob qaytarilmasligi hamda takroriy shikoyatlarga sabab bo‘layotgan tizimli kamchiliklar saqlanib qolayotganini ko‘rsatishi mumkin.

Bundan tashqari, masofaviy xizmatlar, to‘lovlar, kreditlar va boshqa bank operatsiyalari bilan bog‘liq muammolarning o‘z vaqtida hal etilmasligi ham indeksga ta’sir qiluvchi omillar sifatida qayd etilgan.

MBning banklarga tavsiyalari

Markaziy bank mazkur banklarga murojaatlar kelib chiqish sabablarini chuqur tahlil qilish, takroriy shikoyatlarga olib kelayotgan omillarni bartaraf etish va murojaatlarni ko‘rib chiqish jarayonlarini takomillashtirishni tavsiya qildi.

Shuningdek, mijozlarga xizmat ko‘rsatish sifatini oshirish, ichki nazorat mexanizmlarini kuchaytirish hamda iste’molchilar huquqlarini himoya qilishga qaratilgan profilaktik choralarni kengaytirish zarurligi ta’kidlandi.

Ma’lum qilinishicha, hisobot choragi davomida 100 tadan kam murojaat kelib tushgan banklar bo‘yicha indeks hisoblanmaydi va ular reytingga kiritilmaydi. Indeks bankning murojaatlar soni bo‘yicha bozor ulushini mijozlar soni bo‘yicha bozor ulushiga nisbatan hisoblash orqali shakllantiriladi.

Source link

«Reuters» xabariga ko‘ra, 22-iyun kuni jahon moliya bozorlarida investorlar Eron va AQSh o‘rtasidagi tinchlik muzokaralarini baholashda davom etmoqda. Muzokaralarda ma’lum darajada ijobiy siljish kuzatilgani haqidagi xabarlar fonida neft narxlari pasaydi. Yevropa aksiyalari va AQSh fyucherslari esa biroz pasayish bilan savdo qilindi.

Qatar va Pokiston rasmiylari muzokaralarning ilk bosqichi yakunlangani hamda 60 kun ichida yakuniy kelishuvga erishish bo‘yicha «yo‘l xaritasi» yuzasidan taraqqiyot qayd etilganini ma’lum qildi.

Shundan so‘ng Brent markali neft fyucherslari 0,7 foizga arzonlashib, bir barrel uchun 80,07 dollarga tushdi. Bu ko‘rsatkich may oyidagi 126,41 dollarlik cho‘qqidan ancha pastdir.

Yevropaning «STOXX 600» indeksi 0,1 foizga pasaydi. AQShning «S&P 500» fyucherslari ham dastlabki yo‘qotishlarni qisqartirib, 0,1 foiz pasayish bilan savdo qilindi.

Muzokaralardagi ijobiy signallar Osiyo fond bozorlariga qo‘llab-quvvatlovchi ta’sir ko‘rsatdi. Yaponiyaning «Nikkei» indeksi 1,6 foizga, Janubiy Koreya bozori esa 0,7 foizga o‘sdi. Janubiy Koreya fond bozori o‘tgan hafta yarimo‘’tkazgichlar sektoriga talab oshgani hisobiga 11 foizdan ko‘proq ko‘tarilgan edi.

Buyuk Britaniya Bosh vaziri Kir Starmer iste’foga chiqishini e’lon qilgach, mamlakat moliya bozorlari ham diqqat markazida qoldi. Funt sterling AQSh dollariga nisbatan 0,1 foizga pasayib, 1,322 dollarga tenglashdi.

Tahlilchilarga ko‘ra, yangi hukumat rahbari va moliya vaziri kim bo‘lishi Britaniya obligatsiyalari bozori uchun muhim omil bo‘ladi.

AQSh Federal zaxira tizimining qat’iy monetar siyosatga moyil bayonotlari obligatsiyalar bozoriga bosim o‘tkazishda davom etmoqda. Bozor ishtirokchilari sentyabr oyidayoq foiz stavkasi oshirilishi ehtimolini 75 foiz deb baholamoqda.

Natijada AQShning 2 yillik davlat obligatsiyalari daromadliligi 4,23 foizgacha ko‘tarildi. Dollar ham mustahkamlanib, yapon iyenasiga nisbatan 161,71 darajaga yetdi.

Source link