Dunyodan
G’azo rasmiylarining ta’kidlashicha, yordam markazi yaqinida Isroil olovida kamida 27 falastinlik o’ldirilgan
Reuters
Isroil olovida 27 falastinlik Isroilda G’azo shahrida o’tkazilgan tarqatish joyiga yordam berishga harakat qilganlarida, Isroil olovida halok bo’ldi.
Mahmud Bass Matou, Mahmud Bass Byuros, Egamiz aylanishi yaqinida tinch aholi tanklar, to’rtburchak aylanalari va 1 km (0,6 milya) yonboshlab ketayotgan edi.
Isroilning mudofaa kuchlari (IDF), qo’shinlar “Kirish yo’lidan bo’shatish” gumonini aniqlashdan keyin qo’shinlar ishdan bo’shatilganini aytdi.
Ilgari Isroil yakshanba kuni Xammasran Sog’liqni saqlash vazirligi 31 kishini o’ldirgan va 200 kishi jarohatlanganligini aytdi.
Bu rad etish to’g’ridan-to’g’ri o’nlab fuqaro Shohidlari, NNT va sog’liqni saqlash xodimlari bilan to’qnashuvda edi.
Seshanba kuni ertalab, Xon Yunis Nasser kasalxonasi direktori, Seshanba kuni ertalab, 37 kishi yaralangan jarohatlar bilan uchrashgani va Isroil kuchlari G’arbiy Rafaga yordam kutayotganida, Isroil kuchlari otib yuborilgan voqeadan keyin.
Viloyatda ishlaydigan xorijiy meditsina Bi-bi-siga 03:48 (01:48 bomba), qurbonlar tomonidan engib o’tishdi.
Mahalliy jurnalistlarning guvohi Nadem Zarabning guvohi, u va amakisi soat 02: 00da (BST) yordamchi markaziga bora boshladi. U “vertolyotlar, tanklar va snayperlardan boshlab” aylanma yo’lga chiqganda.
“Oltoshxonalar barcha yo’nalishlardan kelay boshladi. Biz devorni qopqoq sifatida ishlatishni boshladik va o’zimizni yaqin joyda himoya qildik.”
“Ular yugurayotganday, odamlar bizning oldimizga tushishdi. Amakim bunga qarshi tura olmadi, uning oldida otishayotgan kishini ko’rdi va uni ushlashga harakat qildi.
Ismni ismini aytmagan yana bir guvoh BBC Arab tiliga:
“Isroil xalqi AQShning komissiyasi orqali yordam olishimizni bizga ma’lum qildi.
“Biz kelganimizda, nazorat punkti soat 6 da ochildi. To’satdan otishma barcha yo’nalishlardan paydo bo’ldi.
Ular qo’shimcha qilishdi: “Yuzlab odamlar jarohat olishdi yoki o’ldirildi va voqea dahshatli edi. Atigi 200 metrga urilgandan so’ng, bizda mashina qurollari o’qila boshladi.”
Ismni ismini aytmoqchi bo’lmagan uchinchi guvohlik, yordam markaziga soat 05: 00da (03:00 03:00) kelganidan keyin “Samolyot va tanklardagi qattiq artilleriya yong’inini” ko’rganini aytdi.
Odamlar bir voqeada yoki bir nechta voqealarda o’ldirilganmi yoki yo’qmi, degani noma’lum.
IDFning so’zlariga ko’ra, harbiylar harbiylar “G’azo tinch aholiga gumanitar yordam tarqatish joyiga etib bormasliklari mumkin emas”.
“Gumanitar distribyutorning yarim millionga yaqinlashgan va armiyaga tahdid soladigan bir necha gumondorlarning yarim miliga yaqinlashganda”, deya qo’shimcha qildi u.
Isroil xalqaro matbuot agentliklari, shu jumladan Bi-bi-si, G’azoga kirishga ruxsat bermadi va hududda nimalar sodir bo’layotganligini tekshirish mumkin emas.
Getty Images
Jabrlanuvchi Nasser kasalxonasiga Xon eunligini davolash uchun olib kelindi
Yaqinda yordamning taqsimlanishi yaqinda G’azo gumanitar jamg’armasi (GHF), BMT agentliklari va boshqa tashkilotlarni almashtirishga qaratilgan Isroil-AQSh yordam guruhi tomonidan qabul qilindi.
GHF tizimi tinch aholini Isroilning harbiy nazorati sohalarida joylashgan tarqatish markazlariga borishni talab qiladi va Amerika xavfsizlik pudratchilariga ega.
Falastinliklar yordam yig’ish uchun uzoq masofani bosib o’tishga majbur bo’lishadi, keyin uylariga 20 kg gacha (44 funt) qaytaradi.
Avvalgi BMT tizimi jamiyatga G’azo orqali 400 ta saytda to’g’ridan-to’g’ri yordam ko’rsatdi. Shuningdek, aholining reestriga asoslangan yordam, barcha oziq-ovqatlarni ta’minlashda yordam tarqatildi.
Yangi tizim birinchi bo’lib birinchi bo’lib xizmat qilgani amalga oshiriladi. Bu shuni anglatadiki, Falastinliklar tunning o’rtalarida to’planishadi va yordam maydonlari bir necha soatdan keyin ochiq bo’lganida, qurol yig’ish musobaqasi oldidagi chiziqqa ega bo’lishadi.
GHF BMT agentliklari va “qurollashtirish” yordam va gumanitar printsiplarni buzadigan tizimlarni yaratish uchun keng xalqaro hamjamiyat tomonidan tanqid qilindi.
Seshanba kuni sodir bo’lgan voqeaga javoban: “Qo’llab berishni taqsimlash bugungi saytda aniq va muammosiz amalga oshirilgan bo’lsa, IDF yopilgan xavfsiz koridorlar tomonidan yopiq harbiy zonaga o’tishdan keyin ko’pchilik jarohat olganligini tushunamiz.
Getty Images
Netzaim yo’riqchisida bunday G’azo gumanitar jamg’armasi tomonidan boshqariladigan yordamni taqsimlash punktlari qizg’in xalqaro tanqidlarga duchor bo’ldi
“Uchinchi kunlik yugurish paytida yordam tarqatish sahnasida odamlar o’ldirildi”, dedi BMTning huquq himoyachisi Volkar tarq.
“Falastinliklar qichqiriq yoki ochlik xavfi ostida, tug’ruqdan o’tish yoki och qolish xavfi ostida, Isroilning harbiylashtirilgan gumanitar mexanizmlar orqali amalga oshiriladigan oz miqdordagi oziq-ovqat mahsulotlariga kirish xavfi mavjud.”
Yakshanba kuni bo’lib o’tgan voqealarga javoban Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Antio Guteres bayonotida dedi:
“Men ushbu tadbirlar va jinoyatchilar yuzasidan zudlik bilan va mustaqil tergovni hisobga olishni istayman.”
Yakshanba kuni bo’lib o’tgan voqea paytida Xalqaro Qizil Xoch Qo’mitasi (XQXQ) “Ketishda halok bo’lgan” 21 nafari “qurbonlar juda katta oqim” olganini aytdi.
IDFning so’zlariga ko’ra, dastlabki tergovning natijalari shuni ko’rsatdiki, yordam markazi yaqinida yoki ichkarisida odamlarga o’q uzmaganini ko’rsatdi.
GHF, shuningdek, Saytdagi jarohatlar va jabrlanuvchilarning ayblovlarini rad etdi va uni Xamas tarqaladi.
O’tgan hafta AQShning sobiq dengiz korpusi ikki oy o’tgach, GFF bosh ijrochi sifatida Jeyk yog’ochlari “gumanitar printsiplarga” ta’sir qilmaydi.
TR. Jonnny Mur, Xristian evangesi va AQSh prezidenti Donald Trumpning taniqli direktori Donald Trumpning yangi direktori deb e’lon qilindi.
Isroil Xamas chegarasidagi hujumlarga javoban Isroil 2023 yil 7 oktyabrda G’azoda harbiy kampaniyani boshladi. U erda 1200 ga yaqin kishi halok bo’ldi va 251 kishi garovga olingan.
G’azoda kamida 54 470 kishi, 2012 yilda 4,40 kishi halok bo’ldi, shu sababli Isroil 18-martda hujumlarni davom ettirdi.
Dunyodan
Eronga muvaqqat rahbar tayinlandi. Aliliso Alafi kim?
Aliriso Alafi Eron muvaqqat bosh vaziri etib tayinlandi. Bu haqda Reuters xabar berdi.
67 yoshli Aliliso Alafi direktorlar kengashiga tayinlandi va u vaqtinchalik top-rahbar sifatida ishlaydi. U prezident Masud Pezeshkiyan va bosh sudya G‘ulomhusayn Mohseni Ejey bilan birga direktorlar kengashi a’zosi.
Janob Alafiy davlat idoralarida tajribaga ega ulamo va Oyatulloh Xomanaiyning ishonchli odami. Bu lavozimga tayinlanishidan oldin u Ekspertlar kengashi raisi o‘rinbosari lavozimida ishlagan va Eronning diniy ta’lim muassasalari tizimini boshqaradigan nufuzli Qo‘riqchilar kengashi a’zosi bo‘lgan.
Eslatib o‘tamiz, bugun sobiq yetakchi Ali Xomoniyning o‘limi rasman tasdiqlandi. Eron muvaqqat prezident va bosh prokurordan iborat kengash tomonidan boshqarilishi e’lon qilindi.
Dunyodan
Isroil Falastin yerlarini qaytarishi kerak
Yevropa Ittifoqi Isroilning Falastin hududlari ustidan suverenitetini tan olmaydi va o‘z pozitsiyasini saqlab qolishda davom etmoqda. Bu haqda 25-fevral kuni Bryusselda bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida Yevropa Ittifoqining tashqi ishlar bo‘yicha rahbari Kaya Kallasning rasmiy vakili Anvar al-Anuniy ma’lum qildi.
Uning ta’kidlashicha, Yevropa Ittifoqi Isroilning 1967 yildan beri bosib olingan hududdagi suverenitetini tan olmaydi. Bu bayonot Isroilning G’arbiy Sohilda nazoratni kengaytirish va ko’chirish siyosatiga javoban qilingan.
Janob Al-Anuniy Isroilning aholi punktlarini kengaytirishi Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashining 2334-rezolyutsiyasiga zid ekanligini eslatdi. Hujjatda qurilish xalqaro huquqning buzilishi sifatida baholanadi va zudlik bilan toʻxtatilishiga chaqiriladi. Yevropa Ittifoqining fikricha, bunday harakatlar “ikki davlat” tamoyiliga asoslangan tinchlik istiqbollariga putur yetkazadi.
Yevropa Komissiyasi prezidenti Ursula fon der Leyen ham aholi punktlarining kengayishi sababli Isroilga qarshi cheklov choralarini qo’llashni taklif qildi. “Bu choralar hali ham kun tartibida”, – deya qo’shimcha qildi al-Anuniy.
Dunyodan
Islandiya Prezident Trampning Grenlandiyaga “ko‘zi” qaratishidan xavotirda va imkon qadar tezroq Yevropa Ittifoqiga qo‘shilishni istaydi.
Islandiya Yevropa Ittifoqiga (YeI) qo‘shilish bo‘yicha yangi muzokaralarni boshlash masalasini referendumga qo‘ymoqchi. Bu haqda mamlakat bosh vaziri Kristrun Xrostadottir ma’lum qildi.
“Keyingi bir necha oyni referendumga tayyorgarlik ko’rishga sarflaymiz. Bilamizki, bu qaror biz uchun yangi imkoniyatlar ochadi. Biz Yevropaga yaqinlashmoqchimiz”, – dedi u.
Islandiya ham 2009-yilda Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish uchun ariza bergan, biroq 2015-yilda muzokaralar toʻxtatilgan edi.Yangi hukumatning bu tashabbusi mamlakat tashqi siyosatida muhim burilish nuqtasi boʻlishi kutilmoqda.
Politico nashrining xabar berishicha, Reykyavik hukumati referendum o‘tkazish muddatini ko‘paytirishga qaror qilganiga bir qancha sabablar bor. Bu asosan Tramp omiliga bog‘liq bo‘lib, Islandiya AQSh prezidentining Grenlandiyaga bo‘lgan da’volari (uning Grenlandiyani sotib olish yoki nazorat qilish istagi) va yangi tariflar joriy etilishidan xavotirda. Islandiya hukumati YeI bilan muzokaralarni 2027-yilgacha qayta boshlashni rejalashtirgan edi, biroq hozirgi geosiyosiy vaziyat referendumni joriy yilning avgustiga ko‘chirish masalasi muhokamasiga sabab bo‘ldi.
Dunyodan
Janubiy Koreyada tug‘ilish darajasi 15 yil ichida birinchi marta oshdi
2025 yilda Janubiy Koreya so‘nggi 15 yil ichida tug‘ilishning eng yuqori o‘sish sur’atini qayd etdi. Bu haqda Guardian gazetasi Janubiy Koreya axborot va statistika vazirligi e’lon qilgan hujjatga asoslanib xabar berdi.
O‘tgan yili mamlakatda 254,5 ming chaqaloq tug‘ildi, bu 2024-yilga nisbatan 6,8 foizga ko‘pdir. Shuningdek, tug‘ilish darajasi 0,75 dan 0,8 ga ko‘tarilib, 2021 yil darajasiga qaytdi.
Mutaxassislar tug‘ilishning o‘sishini “ekzo-bumerlar” mikroavlodi bilan bog‘laydi. Bu 1991-1995 yillarda tug’ilgan avlod, reproduktiv faollikning eng yuqori cho’qqisida. “Ekso-bumer” Janubiy Koreya hukumati oilani rejalashtirish siyosatidan voz kechgan davrda tug‘ilishlar sonining qisqa muddatli o‘sishi natijasida dunyoga keldi.
Yana bir muhim omil – pandemiyadan keyin birinchi nikohlar sonining ko’payishi. Nikohning dastlabki ikki yilida farzand ko‘rish darajasi 10,2 foizga oshgan. Demograflarning ta’kidlashicha, kechroq oila qurgan juftliklar farzand ko‘rishni rejalashtirishadi.
Ijobiy tendentsiyalarga qaramay, o’lim darajasi hali ham tug’ilishdan taxminan 109 000 kishiga oshadi. Janubiy Koreya Iqtisodiy Hamkorlik va Taraqqiyot Tashkiloti (OECD)dagi tug’ilish darajasi 1,0 dan past bo’lgan yagona davlatdir. Demograflarning ogohlantirishicha, “ekzo-bumer” ning ta’siri taxminan 2027 yilga borib yo’qoladi, 1996 yildan keyin tug’ilgan kichik avlodlar reproduktiv yoshga yetadi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, tug’ilishning pasayishiga sabab bo’lgan muammolar saqlanib qolmoqda. Asosiy muammolar orasida uy-joy narxining yuqoriligi, yuqori ta’lim xarajatlari, yosh bolalari bo’lgan xodimlarga nisbatan salbiy korporativ munosabatlar va yoshlarning ishsizligi kiradi. So‘nggi 20 yil ichida mamlakat hukumati tug‘ilishni qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlariga, jumladan, grantlar, uy-joy subsidiyalari va bolalar bog‘chalarini rivojlantirishga yuzlab milliard dollar mablag‘ ajratdi.
Ma’lumot uchun: Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonda 879 599 nafar chaqaloq tug‘ilishi kutilmoqda.
Dunyodan
Umumiy uzunligi 55 metr bo‘lgan shokoladli poyezd Ginnesning rekordlar kitobiga kiritildi
Mashhur maltalik shokoladchi Endryu Farrujia uzunligi 55,27 metr bo‘lgan shokoladli poyezd haykalini yaratdi va Ginnesning rekordlar kitobiga kirdi. Ushbu durdona Olimpiada suzish havzasidan uzunroq va Belgiya shokoladidan tayyorlangan. Poyezd lokomotiv va har birining og‘irligi 160 kilogrammgacha bo‘lgan 22 vagondan iborat.
Foto: Franchesko Enrikes/IPA ZUMA Press/TASS orqali
Ushbu yozuvga tayyorgarlik bir yil davom etdi va haqiqiy yozish jarayoni to’rt oy davom etdi. Haykalni yaratishda Malta va Italiyadagi oshpazlik maktablari talabalari ham qatnashgan. Hammasi bo’lib 5000 ga yaqin detallar qo’lda tayyorlangan. Eng qiyin jarayon bu ulkan eksponatni Milanaga zarar yetkazmasdan yetkazish edi.
Endryu Farrujia allaqachon bir nechta rekordlarni o’rnatgan. U 2012 yilda Bryusselda 34 metr uzunlikdagi shokoladli poyezdni va 2014 yilda Dubaydagi Burj Xalifaning 13,5 metrli shokoladli nusxasini yaratgan. Poyezdlar uzoq vaqt tashqarida qoldirilgan, shuning uchun ularni yeyish mumkin emas.
-
Iqtisodiyot4 days agoO‘zbekiston Afg‘onistonda temir va mis konlarini qidirishni boshladi
-
Mahalliy4 days agoO‘zbekiston Jahon banki indeksida o‘z o‘rnini 43 pog‘onaga yaxshiladi
-
Siyosat3 days agoSaida Mirziyoyeva Toshkent transport tizimini modernizatsiya qilish boshlanganini maʼlum qildi
-
Sport5 days ago«Budyo-Glimt» «Inter»ni, Syorlot «Bryugge»ni musobaqadan chiqarib yubordi
-
Siyosat3 days agoShavkat Mirziyoyev Surkandaryo harbiy qismining havo hujumidan mudofaa tizimini ko‘zdan kechirdi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Wolt servisi O‘zbekistonda faoliyatini to‘xtatmoqda
-
Siyosat5 days agoO‘zbekiston Afg‘onistondagi uchta neft va gaz konida geologik qidiruv ishlarini boshladi
-
Dunyodan4 days ago
Yun Seok-Yol umrbod qamoq jazosi ustidan shikoyat qiladi
