Iqtisodiyot
O‘zbekistonda tungi iqtisodiyotni rivojlantirishga oid loyiha e’lon qilindi – asosiy ma’lumotlar
Loyihaga ko‘ra, O‘zbekistonda tungi vaqtda faoliyat yuritadigan ko‘chalar aholi soni 50 mingdan oshgan shaharlarda tashkil etiladi. Ushbu ko‘chalarda filialini ochgan tadbirkorlik sub’yektlari moliyaviy qo‘llab-quvvatlanadi va ayrim xarajatlari qoplab beriladi. “Tungi iqtisodiyot menejeri” lavozimi joriy etiladi. Toshkent Farmatsevtika universiteti Toshkent viloyatiga ko‘chirilib, uning o‘rnida ming o‘rinli avtoturargoh va besh yulduzli mehmonxona quriladi.
Strategik islohotlar agentligi prezidentning tungi iqtisodiyotni rivojlantirish chora-tadbirlari bo‘yicha qarori loyihasini tayyorladi.
Loyihaga ko‘ra, 2025-2030 yillarda:
tun-u kun faoliyat ko‘rsatuvchi ko‘chalar (hududlar) soni 320 taga;
tun-u kun faoliyat ko‘rsatuvchi kafe va restoranlar soni 8 mingtaga;
tun-u kun faoliyat ko‘rsatuvchi savdo va xizmat ko‘rsatish nuqtalari soni 14,2 mingtaga yetkaziladi.
Bundan tashqari, loyihadan tun-u kun faoliyat ko‘rsatuvchi ko‘chalar (hududlar)da 755 ta avtoturargohlar tashkil etish, tun-u kun faoliyat ko‘rsatuvchi ko‘cha (hudud)larda tashkil etiladigan savdo va xizmat ko‘rsatish nuqtalarida 11,3 mingta yangi ish o‘rinlari yaratish, tunda faoliyat yuritadigan turistik obektlar va madaniy tadbirlarni rivojlantirish orqali 190 ming mahalliy va xorijiy sayyohlarni jalb qilish rejalari o‘rin oldi.
Hujjatga ko‘ra, savdo, xizmat ko‘rsatish va ko‘ngilochar sohalarning tungi vaqtda ham to‘siqsiz faoliyat ko‘rsatishi kafolatlanishi belgilanadi.
Tungi vaqtda faoliyat yurituvchi tadbirkorlar qo‘llab-quvvatlanadi
Qaror loyihasida gastronomik, ko‘ngilochar va turizm sohalarida ishlaydigan tadbirkorlik sub’yektlari uchun to‘langan soliqning bir qismini qaytarib berish (keshbek) tizimi kengaytirilishi nazarda tutilgan.
Mahalliy brendga ega tadbirkorlik sub’yektlari tomonidan tun-u kun faoliyat ko‘rsatuvchi ko‘cha va hududlarda o‘z filialini ochish uchun bitta filial kamida:
5 ta yangi ish o‘rni yaratgan taqdirda 1 milliard so‘mgacha;
10 ta yangi ish o‘rni yaratgan taqdirda 5 milliard so‘mgacha;
15 ta yangi ish o‘rni yaratgan taqdirda 10 milliard so‘mgacha moliyaviy qo‘llab-quvvatlanadi.
Bundan tashqari, hududlarda filial ochish istagini bildirgan mahalliy brend egalariga yangi xodimlarni o‘qitish va qayta tayyorlash bilan bog‘liq xarajatlarning yarmi bir nafar xodim uchun bazaviy hisoblash miqdorining 5 barobaridan oshmagan miqdorda qoplab beriladi. Shuningdek, mahalliy brend egalari tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotlarga sifat darajasini anglatuvchi milliy sertifikatlarni olish bilan bog‘liq xarajatlar to‘liq, xalqaro tan olingan sertifikatlarning 3 ming AQSh dollaridan oshmagan qismi qoplab beriladi.
Tun-u kun faoliyat yurituvchi ko‘chalar qanday bo‘ladi?
Loyihada belgilanishicha, tun-u kun faoliyat ko‘rsatuvchi ko‘cha yoki hududlar viloyat va tuman markazlarida, aholi soni 50 mingdan oshgan shaharlarda, aholi va turistlar tashrifi kuzatiladigan gavjum va tadbirkorlik sub’yektlari tomonidan tungi vaqtda faoliyat ko‘rsatish istagi bildirilgan ko‘cha yoki hududlarda tashkil etiladi.
Bundan tashqari, tun-u kun ishlaydigan ko‘chalarga quyidagi talablar qo‘yiladi:
Tun-u kun faoliyat ko‘rsatadigan ko‘chaning uzunligi o‘rtacha 800 metrdan 2000 metrgacha oraliqda bo‘lishi;
tadbirkorlik sub’yektlari uchun noodatiy (juma, shanba va yakshanba kunlari soat 06:00 dan 06:00 gacha) va kengaytirilgan (har kuni soat 09:00 dan 03:00 gacha) vaqt rejimida faoliyat ko‘rsatishi uchun yetarli infratuzilma shakllantirilishi;
• tun-u kun faoliyat ko‘rsatadigan ko‘chalar va hududlarda joylashgan tadbirkorlik sub’yektlariga yengil konstruksiyali qurilmalar (soyabonlar, o‘tirish joylari) o‘rnatish uchun o‘zlariga tutash hududlardagi yer maydonlari elektron onlayn-autsion savdolari orqali ijaraga berilishi;
avtomobil harakatlanadigan ko‘chalarda transport vositalarining tezligi 20 km/soatgacha cheklanishi;
tun-u kun faoliyat ko‘rsatadigan ko‘chalarda favqulodda holat, tez tibbiy yordam xizmatlari, xavfsizlik choralarini ta’minlash uchun maxsus joylar ajratilishi hamda «xavfsizlik chaqiruv tugmalari» o‘rnatilishi:
telekommunikatsiya (jumladan, Wi-Fi), bank-moliya xizmatlari yo‘lga qo‘yilishi;
tashrif buyuruvchilarning avtotransport vositalarini saqlash uchun aniq belgilangan avtoturargoh (parkovka, jumladan, ko‘p qavatli) bo‘lishi;
galereyalar, muzeylar va kinoteatrlar, hamda sport maydonchalari, sog‘lomlashtirish markazlari, kibersport va fitnes klublar ish vaqti uzaytirilishi;
obodonlashtirish, tozalik va jamoat xizmatlari yo‘lga qo‘yilishi.
Toshkent shahri tumanlari, Nukus shahri va viloyat markazlari hokimliklari tuzilmasida “tungi iqtisodiyot menejeri” lavozimi joriy etiladi.
Shuningdek, 2025 yil 31 dekabrga qadar: karshering milliy platformasi pilot shaklida Toshkent shahrining turistlar oqimi ko‘p bo‘lgan 3 ta tumanida (Mirobod, Yunusobod, Yakkasaroy) ishga tushiriladi. Toshkent shahar hokimligi davlat-xususiy sheriklik shartlarida Toshkent shahrida pilot shaklida avtomat veloshering loyihasini ishlab chiqadi va ishga tushiradi. Sog‘liqni saqlash vazirligi ko‘chma mobil klinikalar faoliyatini yo‘lga qo‘yadi.
Loyihada Toshkent Farmatsevtika institutini Toshkent viloyatida joylashgan “Tashkent 10 Pharma Park” hududiga ko‘chirgan holda, bo‘shagan yer maydonida 1 000 o‘rinli avtoturargoh qurib, davlat tasarrufiga o‘tkazish majburiyati bilan zamonaviy 5 yulduzli mehmonxona barpo etish taklifi ham ilgari surilmoqda.
Eslatib o‘tamiz, Strategik islohotlar agentligi O‘zbekistonda tungi iqtisodiyotni rivojlantirish maqsadida 2024 yilda maxsus hudud ajratilishiga oid rejalar haqida ma’lum qilgandi.
Agentlik joriy yil boshida Tungi iqtisodiyot konsepsiyasini ishlab chiqdi.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hudud yetakchi?
2026-yil yanvar–fevral oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan jami 4,1 trln so‘mlik kiyim-kechak ishlab chiqarildi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Andijon viloyatiga to‘g‘ri keldi. Ushbu hududda 1,8 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilib, respublikada mutlaq yetakchiga aylandi.
Shuningdek, Toshkent viloyatida 524,6 mlrd so‘m, Namangan viloyatida 438,6 mlrd so‘mlik kiyim ishlab chiqarilgan. Bu hududlar ham yuqori ko‘rsatkichlar bilan ajralib turibdi.
Farg‘ona viloyatida 371,4 mlrd so‘mlik, Toshkent shahrida esa 310,3 mlrd so‘mlik kiyim ishlab chiqarilgan.
So‘nggi o‘rinlarda esa Surxondaryo viloyati 10,4 mlrd so‘m va Jizzax viloyati 19,3 mlrd so‘mlik ko‘rsatkich bilan qayd etilgan.
Boshqa hududlar orasida Samarqand viloyati 158 mlrd so‘m, Buxoro viloyati 117,4 mlrd so‘m, Qashqadaryo viloyati 89 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqargan.
Iqtisodiyot
Soliq va tadbirkorlik sohasidagi qonunbuzarliklar uchun javobgarlik kuchaytirildi
“Soliq va tadbirkorlik sohasidagi ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi qonunga muvofiq, mazkur sohada muhim o‘zgartishlar amalga oshirildi.
Xususan, Jinoyat kodeksining 179-moddasiga o‘zgartirish kiritilib, soxta tadbirkorlik uchun jarima, muayyan huquqlardan mahrum qilish va ozodlikdan mahrum qilish kabi sanksiyalar nazarda tutilmoqda.
Endilikda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish maqsadini ko‘zlamasdan ssudalar, kreditlar olish, foydani (daromadni) soliqlardan ozod qilish (soliqlarni kamaytirish) yoki boshqacha mulkiy manfaat ko‘rish maqsadida tadbirkorlik sub’yektini tashkil etish BHMning 100 baravaridan 200 baravarigacha miqdorda jarima yoki 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari yoxud muayyan huquqdan mahrum qilib, 1 yildan 3 yilgacha ozodlikni cheklash yoki 1 yildan 3 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanishi belgilanmoqda.
Shuningdek, 184-modda (soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash) – jinoyat tarkibi aniqlashtirilib, jarima, majburiy to‘lovlarni undirish va ozodlikdan mahrum qilish choralari qayta belgilandi, ilk huquqbuzarlikda zarar to‘liq qoplansa, javobgarlikdan ozod etish tartibi saqlab qolindi, jinoyat ishlarida jamoat himoyachisi ishtiroki ta’minlandi.
Qonun rasman e’lon qilingan kundan e’tiboran 3 oy o‘tgach kuchga kiradi.
Iqtisodiyot
O‘zbekiston aholisining katta qismi qaysi sohalarda ishlaydi?
O‘zbekiston aholisining katta qismi qaysi sohalarda ishlaydi?
Source link
Iqtisodiyot
O‘zbekiston importida qaysi davlatlar yetakchilik qilmoqda?
2026-yilning yanvar-fevral oylarida O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasida import hajmi 8,1 milliard AQSh dollarini tashkil etdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 29,8 foizga o‘sgan. Ushbu davrda mamlakat 135 dan ortiq davlatdan tovar va xizmatlar import qilgan.
Import tarkibida eng katta ulushni Xitoy egalladi. Ushbu davlatdan 2,8 milliard dollarlik mahsulot olib kirilgan.
Rossiya ikkinchi o‘rinda bo‘lib, import hajmi 1,4 milliard dollarni tashkil etgan. Qozog‘iston esa 677 million dollarlik ko‘rsatkich bilan uchinchi o‘rindan joy olgan.
Koreya Respublikasi 306,1 million dollar, Turkiya 259,8 million dollar, Germaniya 182,6 million dollarlik import bilan keyingi o‘rinlarni egallagan.
Shuningdek, Hindistondan 179,3 million dollarlik, Belarusdan 144,3 million dollarlik tovarlar import qilingan.
Turkmaniston 121,5 million dollar, AQSh esa 98,6 million dollarlik ko‘rsatkich bilan kuchli o‘nlikka kirgan.
Iqtisodiyot
Biznes-ombudsman Toshkentning dizayn-kodi masalasida e’tiroz bildirdi
Qonunga ko‘ra, tadbirkorlik faoliyatiga ta’sir qiladigan hujjatlar loyihasi Biznes-ombudsman bilan majburiy tartibda kelishilishi kerak, lekin poytaxt kengashi shahar dizayn-kodini tasdiqlash haqidagi qarorini kelishmasdan qabul qilgan. Qolaversa, ranglarni bir xillashtirish talabi tadbirkorlarning intellektual mulk huquqiga zid.
Toshkent dizayn-kodidan render-parcha / Foto: Toshkent shahar hokimligi
Toshkent shahar kengashi shahar dizayn-kodini joriy etish bo‘yicha 2026 yil 17 fevral kuni qabul qilgan qaror qayta ko‘rib chiqilishi kerak. Biznes-ombudsman qarorni o‘rganib chiqib, shunday xulosaga keldi.
Prezidentning tadbirkorlar huquqlari bo‘yicha vakili bayonotiga ko‘ra, qarorning ayrim bandlari amaldagi qonunchilikka zid.
Xususan, “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi qonun talablariga ko‘ra, tadbirkorlik faoliyatiga ta’sir etuvchi loyihalar Biznes-ombudsman bilan majburiy tartibda kelishilishi lozim. Biroq ushbu qaror Vakil bilan kelishilmasdan qabul qilingan.
Qarorda reklama vositalari uchun belgilangan “past to‘yingan” yoki “neytral” rang kabi tushunchalarning huquqiy mezoni ochib berilmagan. Bundan tashqari, ranglarni bir xillashtirish talabi tadbirkorlarning intellektual mulk (ro‘yxatdan o‘tgan brend) huquqlariga zarar yetkazishi mumkin. Bir necha obektlarga ega bo‘lgan tarmoq tashkil etgan brendlarning manfaatlari inobatga olinmagan.
Yangi talablarga moslashish uchun belgilangan 3 oylik muddat yetarli emas. Jarayonni tadbirkorlarga ortiqcha yuklama tug‘dirmagan holda, bosqichma-bosqich amalga oshirish tartibi nazarda tutilmagan.
Yuqoridagilardan kelib chiqib, Biznes-ombudsman xalq deputatlari Toshkent shahri kengashiga mazkur qarorning tadbirkorlik faoliyatiga daxldor qismlarini qayta ko‘rib chiqish, normalarga o‘zgartirish kiritish va kuchga kirish muddatini uzaytirish yuzasidan rasmiy xulosa kiritdi.
Biznes-ombudsman qayta ko‘rib chiqishda o‘z xodimlari ishtirok etishini so‘ramoqda.
-
Siyosat5 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi
-
Siyosat4 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Jamiyat4 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Jamiyat4 days agoShavkat Mirziyoyev Ostonaga yetib bordi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi
-
Iqtisodiyot3 days agoQirg‘iziston ilk marta Yevropa Ittifoqining sanksiyalarni chetlab o‘tishga qarshi kurashish mexanizmiga tushdi
-
Dunyodan3 days ago
Buyuk Britaniyada “chekmaydigan avlod” dunyoga keldi
-
Jamiyat5 days ago
Toshkent viloyatida 11 mansabdor ishdan olindi, yana 8 nafari jazolandi
