Dunyodan
Biz nima bilamiz va bu qonuniymi?
Matt Merfi & Joshua CheetambBB tasdiqlaydi
Donald Trump / Haqiqat Jamiyati
AQShning Karib dengizi kemasidagi AQSh harbiy hujumi – Oq uyning aytishicha, 11 ta giyohvand moddalar savdogarlari halok bo’lganligi va dengiz huquqlari va dengiz instituti qonun ekspertlari tomonidan tasdiqlangan.
Prezident Donald Trump seshanba kuni AQSh qo’shinlari Venesueladan ketgan kemani yo’q qilganini e’lon qildi. Uning so’zlariga ko’ra, qayiq TREN DE Aragua Kartel tomonidan boshqarilgan va AQShga giyohvand moddalarni tashlagan.
AQSh mudofaachilari shu paytgacha haqiqiy jamg’arma tafsilotlarini, shu jumladan u asosli huquq vakolati haqida ma’lumot berishdan bosh tortdilar.
Bi-bi-si xalqaro va dengiz qonunchiligiga erishganini tasdiqladi, ba’zilari AQSh noqonuniy kemalarda noqonuniy harakat qilgan bo’lishi mumkin.
Amerika Qo’shma Shtatlari Birlashgan Millatlar Tashkilotining dengiz qonunchiligiga imzo qo’ymaydi, ammo avval AQShning harbiy maslahatchilari ilgari AQShning “o’z-o’zidan bog’liq bo’lgan tarzda harakat qilishlari kerak”.
Shartnoma bo’yicha davlat xalqaro suvlarda ishlaydigan kemalarga xalaqit bermaslikka rozi. Buning uchun, masalan, “issiq ta’qib” kabi cheklanganlar, uning suvlaridan baland dengizlarga tushadi.
“Siz qayiqni to’xtatish uchun kuch ishlatishingiz mumkin, ammo umuman olganda, bu halokatli bo’lmagan choralar bo’lishi kerak”, dedi professor Luqmonsning Kvots universiteti Bitast.
Biroq, u hujumkor taktikani ishlatishda jiddiy jarohat yoki huquqni himoya qilish zobitiga zudlik bilan himoya qilish uchun oqilona va zarur bo’lgan o’zini oqlash uchun oqilona va zarurdir.
Kartelga qarshi AQShning hujumchisi qonuniy javobgarlikka tortilganmi?
Shuningdek, ekspertlar, shuningdek, gumon qilinuvchi De AraGua Kartelda gumon qilinayotgan shaxsning o’ldirilishi kuch ishlatish to’g’risidagi xalqaro huquqni buzishi mumkinmi degan savolga ham savol berishadi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti nizomining 2-moddasi 2 (4) asosida, davlatlar hujumga uchragan va o’zini mudofaa kuchlari qo’shinlari uyushtirganlarida ularga tayanishi mumkin. Trump ilgari AQShga qarshi nomutanosib urushda Tren Deragua kartelini ishlab chiqarishda aybladi va Davlat Departament guruhni xorijiy terrorchilik tashkiloti sifatida tayinladi.
Biroq, Dublinning Uchbirlik kollejining professori Maykl Bekker Bi-bi-siga aytdi Bi-bi-si AQShning harakatlari “ajralish nuqtasining ma’nosini kengaytiradi”, dedi.
“AQSh rasmiylari AQShning narkotik hujumida o’ldirilgan shaxslarni tavsiflashdi, chunki narkoterroristlar ularni qonuniy harbiy maqsadlarga aylantirmaydi”, dedi u. “Amerika Qo’shma Shtatlari Venesuela yoki Tren de Aragua shahrida jinoiy tashkilotlar bilan shug’ullanmaydi.”
“Ishirish nafaqat kuch ishlatishni taqiqlagan, balki inson huquqlari to’g’risidagi xalqaro qonun bo’yicha hayot huquqlarini ham buzgan.”
Professor Moffett bu ishda kuch ishlatish “ajrim o’zboshimchalik bilan o’ldirilishi” va “inson huquqlarining tub qoidabuzarlik” bo’lishi mumkinligini aytdi.
“Terroristlarni har kimning huquqiy nishoniga aylantirmaydi va davlat ikkilamchi xalqaro huquqni ta’minlay olmaydi”, dedi u.
Notre Dame Huquqshunos Meri Ellonell BBCga “Xalqaro huquqning asosiy printsiplarini buzgan” deb aytdi:
“Hukumatga qarshi urush olib borayotgan qurolli guruhlar nohaq guruhlarga mojaroda ishtirok etish uchun to’lashi mumkin. Gang prezidenti prezident Trump maqsadlari bunday guruh ekanligini isbotlovchi dalillar yo’q.”
Ammo AQSh rasmiylari ish tashlashni tezda himoya qilishga tayyor. Respublika sen.pinsay Graham ish tashlash “yakuniy – xush kelibsiz – shaharda yangi sherifga ega ekanligi belgisi.”
Getty Images
Respublikachiligi sen.çee Graham ish tashlashni himoya qildi
Uning respublikachi senatori Bernie Moreno: “Men amerikaliklarning hayotini saqlab qolish uchun bu qayiqni bo’g’ib qo’ydim. Men Narco savdogarlaridan va diktatorlardan bir xil munosabatda bo’laman.”
Oq uy rasmiylari Bi-bi-si tomonidan Trumpdan keyin Trumpeladan ketganidan keyin Tren de Aragua a’zolari tomonidan yig’ilganini aytishdi va Trump qayiqqa ish tashlashni ma’qulladi. Rasmiylarning qo’shimcha qilishicha, prezident AQShga etib boradigan giyohvand moddalarni oldini olish uchun barcha choralarni ishlatishga sodiqligini ta’kidladi.
Pentagon ish tashlashni amalga oshirishdan oldin olingan har qanday yuridik maslahatlarni taqdim etishdan bosh tortdi.
Trump Kongressni tasdiqlamasdan hujumni boshladimi?
Oq uyning ish tashlash paytida AQSh qonunlariga rioya qilganligi yoki yo’qligi haqida savollar ham tug’ildi. AQSh Konstitutsiyasining ta’kidlashicha, faqat Kongress urushni e’lon qilish huquqiga ega.
Biroq, 2-modda, “Prezident armiya boshliqining qo’mondoni” deb aytadi va ba’zi konstitutsiyaviy ekspertlarning ta’kidlashicha, bu prezidentga harbiy maqsadlarga qarshi zarbalarni tasdiqlash huquqini beradi. Trump ma’muriyatidan manbalar ilgari Eronga hujum qilayotganimizni himoya qilishda ushbu qoidani keltirgan.
Biroq, ushbu qoida nopok kartellari kabi nodavlat subyektlariga kuch ishlatishga yo’naltirilganligi noma’lum.
Londonning 11 sentyabrdan beri AQShning Qirollik kollejida AQShning Konstitutsion Kollejidagi ekspert Rumen Cholakov hujumga qarshi kurashda (AUMF) harbiy kuchlarning (AUMF) ishlatishga ruxsat berganligini aytdi.
“Keyingi ma’muriyatda doiraviy doirada izchil kengaytirildi”, deya qo’shimcha qildi u. “Tren de Aragua kabi giyohvand moddalar prezident Asumf hokimiyatiga kirishi, ammo bu” giyohvand moddalar terrorchilari “degan ma’noni anglatadi.”
Shuningdek, Trump urush kuchini hal qilishga mos keladimi yoki yo’qmi degan savollar mavjud. Prezidentdan “Kongress bilan maslahatlashing, barcha mumkin bo’lgan holatlarda AQSh kuchlarini jalb qilishdan oldin Kongress bilan maslahatlashing”.
AQSh ish tashlashini qanday amalga oshirdi?
AQShning hujumini qanday boshlashi aniq emas. Trump Oval ofisidagi matbuot anjumanida tafsilotlarni taqdim etmadi va Mudofaa vazirligi qo’shimcha ma’lumot bera olmadi.
Venesuelada Prezident Maduro AQShning ish tashlashiga hali hech qachon javob bermadi, ammo uning aloqa vaziri Fredins Oq uy tomonidan chiqarilgan maysalar AI yordamida yaratilgan bo’lishi mumkin. X-ga xostda u videodagi suv “juda stilize va g’ayritabiiy ko’rinadi” deb taklif qildi.
BBC Syntid-Google-ning AIni aniqlash dasturi orqali klipni tekshirdi, ammo rasmlar soxta ekanligi haqida hech qanday dalil topmadi.
Ish tashlash marosimi xabar berishicha, AQSh Venesuelaga qarshi giyohvandlikka qarshi kurashni qo’llab-quvvatlash uchun mintaqada bir nechta harbiy kemalarni joylashtirdi.
Ushbu kemalarning barchasi kuzatilmas edi. Biroq, ulardan to’rttasi mintaqada ommaviy axborot vositalarida ommaviy axborot vositalari va videolar bo’yicha ma’lumotlardan foydalanishgan bo’lishi mumkin.
30-avgust kuni AQSh ko’lidagi Elie Leyk Creaser sifatida aniqlangan kema 30 avgust kuni Panama kanalining sharqidagi Karama kanalining sharqida joylashgan Karama kanalining sharqida joylashgan Karib dengizi tomon joylashganligi haqida xabar berdi.
Qolgan ikkitasi o’zlarini AQShning tortishish kuchi deb atashdi va AQShning Guantanamo ko’rfazidagi AQSh bazasida joylashgan Jason Dunxem shaharning o’rtalarida joylashganligini aytdi. To’rtinchidan, Fort Lauderdale 28 avgust kuni Dominikan Respublikasining shimolidagi joyini yubordi.
Trump uzoq vaqtdan beri Venesuela Prezidenti Nikolas Maduro tashqariga chiqishga intildi – uning hibsga olinishiga olib kelgan ma’lumotlar uchun 50 million dollar mukofot beradi. Venesuela rahbarlari o’tgan yilgi saylovlarda g’alabani qo’lga kiritgan va keng qamrovli qabul qilingan.
Lucy Quruvchi tomonidan qo’shimcha xabarlar.
Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Qurolli kuchlar bosh qo‘mondoni Aleksandr Shirskiy lavozimidan chetlatilganini ma’lum qildi. Oliy qo‘mondon etib Ukraina Qurolli kuchlari birlashgan kuchlarining sobiq qo‘mondoni general-mayor Mixaylo Drapati tayinlandi.
Financial Times o‘tgan hafta oxirida Sarskiy iste’foga chiqqani haqida xabar bergan edi. Nashr manbalarining ta’kidlashicha, qaror faqat butun front mudofaasiga putur yetkazmasdan, qo‘mondonlikning silliq o‘tishi ta’minlangan taqdirdagina qabul qilinadi. FT shuningdek, mudofaa vaziri Mixaylo Fedorov ishdan bo‘shatilishi ortidan bu masala prezidentga ko‘tarilgani va bosh qo‘mondon bilan ziddiyat to‘laqonli kadrlar inqiroziga aylangani haqida xabar berdi. Janob Fedorov iste’foga chiqqanidan so’ng, u janob Silskiyni korrupsiyada va islohotlarga to’sqinlik qilishda ochiq aybladi.
Kiyev va boshqa shaharlarda namoyishlar bir necha kun davom etdi. Vazir Fedorovni qo’llab-quvvatlovchi shiorlar asta-sekin Ukraina Qurolli kuchlari bosh qo’mondoni iste’fosi talabiga aylandi.
2014-yilda Aleksandr Shirskiy Terrorga qarshi operatsiyalar (ATO) bosh shtab boshlig‘i etib tayinlangan, keyinroq Ukraina Qurolli kuchlarining qo‘shma operatsiyalari bo‘yicha bosh shtab boshlig‘i lavozimida ishlagan. Vladimir Zelenskiy 2019-yilgi prezidentlik saylovlarida g‘alaba qozongach, Ukraina quruqlikdagi kuchlari oliy qo‘mondoni bo‘ldi. 2022 yil aprel oyida unga Ukraina Qahramoni unvoni berildi. 2024 yil boshida, Valeriy Zarjniy iste’foga chiqqanidan so’ng, Aleksandr Shirskiy Ukraina Qurolli kuchlari Oliy qo’mondoni etib tayinlandi.
Dunyodan
Janubiy Koreya Tashqi ishlar vazirligining minglab xodimlari haqidagi ma’lumotlar sizdirildi
Janubiy Koreya Tashqi ishlar vazirligining 10 ming xodimi haqidagi maʼlumotlar oshkor qilingani aytilmoqda.
Koreya Diplomatik Akademiyasining (KNDA) onlayn taʼlim tizimi kiberhujumga uchragani, 10 mingga yaqin xodimning, jumladan, amaldagi va sobiq diplomatlarning shaxsiy maʼlumotlari oshkor qilingan boʻlishi mumkinligi maʼlum qilingan edi.
Yonhap News xabariga ko‘ra, Janubiy Koreya Tashqi ishlar vazirligining anonim vakili onlayn ta’lim tizimi 2026-yil fevralida shubhali kirish hodisasi aniqlanganidan keyin darhol yopilganini aytdi.
Vakilning soʻzlariga koʻra, kiberhujum natijasida amaldagi va sobiq diplomatlar hamda boshqa xodimlar haqidagi maʼlumotlar buzilgan boʻlishi mumkin. Hujum qilgan shaxs hozircha aniqlanmagan. Ayni paytda identifikatorlar, mobil telefon raqamlari yoki uy manzillari kabi maxfiy shaxsiy ma’lumotlar o’g’irlangani haqida hech qanday dalil yo’q.
Shu bilan birga, rasmiylar kiberhujum uchun mas’ul shaxs yoki guruhni aniqlash uchun yetarli texnik imkoniyatlarga ega emasliklarini aytishdi. Tashqi ishlar vazirligi vakili, “Biz xorijlik xakerlar guruhining aloqador boʻlganini istisno qilmadik. Biz bu vaziyatni milliy xavfsizlik masalasi sifatida baholaymiz” dedi.
Hozirda ushbu kiberhujum yuzasidan tergov olib borilmoqda.
Gretsiyadagi haddan tashqari jazirama tufayli bugun soat 13:00 dan 17:00 gacha ochiq havoda ba’zi tadbirlar vaqtinchalik taqiqlangan.
Mamlakat Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi xabariga ko‘ra, mamlakatning ayrim hududlarida havo harorati keskin ko‘tarilishi kutilmoqda.
Ishchilar xavfsizligini ta’minlash uchun Gretsiya markazi, Fesaliya, Peloponnes va poytaxt Afinani o’z ichiga olgan Attika mintaqasida qurilish, kema ta’mirlash ustaxonalari va etkazib berish xizmatlari kabi ochiq havoda ishlash soat 13:00 dan 17:00 gacha to’xtatiladi.
Xavf guruhidagi xodimlarga, shu jumladan sog’lig’i bilan bog’liq muammolar bo’lganlar, qariyalar va homilador xodimlarga uydan ishlashga ruxsat berildi.
Gretsiya Milliy meteorologiya xizmati maʼlumotlariga koʻra, mamlakatda 19-iyuldan beri davom etayotgan jazirama tufayli bugun koʻplab hududlarda havo harorati Selsiy boʻyicha 40 darajadan oshishi kutilmoqda. Tesaliya viloyatida havo harorati 43 darajagacha ko‘tarilishi kutilmoqda.
Bundan tashqari, ko’plab mintaqalar, xususan Krit, Peloponnes va Egey dengizining janubidagi orollarda Sahroi Kabir cho’lidan haddan tashqari issiqlik va chang paydo bo’lishi kutilmoqda.
Ukrainaning uchuvchisiz samolyotlari Moskva va Tambov viloyatlaridagi Wildberry tarqatish markazlariga uyushtirgan hujumlari keng muhokamalarga sabab bo‘ldi. Ushbu baxtsiz hodisa natijasida odamlar halok bo’ldi va tan jarohati oldi, minglab tadbirkorlarning mollari yong’inda yo’qoldi.
Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy hujum Rossiyaning logistika infratuzilmasini nishonga olganini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, dronlarni ishlab chiqarish uchun ehtiyot qismlar va navigatsiya uskunalari maqsadli tarqatish markazida saqlangan. U, shuningdek, bu hujumlarni Rossiyaning Ukrainadagi fuqarolik infratuzilmasiga hujumlariga javob deb baholadi.
Rossiya maʼlumotlariga koʻra, Tambov viloyatidagi logistika markaziga hujum oqibatida kamida sakkiz kishi halok boʻlgan, 50 dan ortiq kishi jarohatlangan. Moskva viloyatining Elektrostal shahridagi yirik logistika markazida ham keng ko‘lamli yong‘in sodir bo‘ldi.
Elektrostal tarqatish markazi Wildberries kompaniyasining eng yirik ob’ektlaridan biridir. U 360 000 kvadrat metrdan ortiq maydonni egallaydi va bir necha ming kishini ish bilan ta’minlaydi. Tambov viloyatining Kotovsk shahridagi logistika markazi 2025 yilda ochiladi va bir vaqtning o‘zida 54 million donagacha mahsulotni saqlash imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Hujum natijasida sotuvchilarning omborlarda saqlanayotgan minglab mollari ham yonib ketgan. Biroq, Wildberries bu holatda tovon to’lamasligini ma’lum qildi. Kompaniya iyul oyi boshida sotuvchilar bilan tuzilgan shartnomalariga dron hujumlari, harbiy amaliyotlar va favqulodda vaziyatlarni fors-major deb belgilash uchun o‘zgartirdi. Shu sababli, Marketplace bunday sharoitlarda etkazilgan har qanday zarar uchun javobgar emas.
Bu qaror ijtimoiy tarmoqlarda tadbirkorlarning noroziligiga sabab bo‘ldi. Ko’pgina sotuvchilar tovarni sug’urtalashga vaqtlari yo’qligini, natijada millionlab rubl yo’qotishlarini aytishadi.
Ommaviy axborot vositalarining dastlabki hisob-kitoblariga ko‘ra, yong‘in yetkazgan umumiy zarar 50 milliard rubldan oshishi mumkin, ayrim ekspertlarning hisob-kitoblariga ko‘ra, 100 milliard rublgacha yetishi mumkin. Biroq bu raqamlar hali rasman tasdiqlanmagan.
Eron mojaroga barham berish uchun AQSh bilan imzolangan anglashuv memorandumi boʻyicha oʻz majburiyatlarini vaqtinchalik toʻxtatganini eʼlon qildi.
Eron tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari Kazem Gʻolibobodiyning soʻzlariga koʻra, Eron hozirda mamlakat mudofaa masalalariga eʼtibor qaratmoqda va shuning uchun ham oʻzaro anglashuv memorandumi boʻyicha oʻz majburiyatlarini bajarmayapti.
“Biz ham oʻz majburiyatlarimizni bajarishni toʻxtatdik. Ayni damda asosiy eʼtiborimiz mamlakat mudofaasini taʼminlashga qaratilgan”, — dedi u.
Avvalroq, 15 iyul kuni Eron parlamenti spikeri va Eronning AQShdagi muzokaralar delegatsiyasi rahbari Muhammad Boqir Qolibaf Vashington o‘z shartlarini bajarmasa, Eron memorandum shartlarini bajarishi ma’nosiz ekanini aytgan edi.
18 iyun kuni Eron va Vashington oʻrtasida mojaroga barham berish boʻyicha oʻzaro anglashuv memorandumi imzolangan edi. Biroq 8 iyuldan beri AQSh kuchlari Eron hududiga bir necha bor hujum qilgan. AQSh Markaziy qo‘mondonligi bu harakatlarini Eronning Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tayotgan tijorat kemalariga qarshi harakatlariga javob sifatida baholadi.
Bunga javoban Eron kuchlari AQShning Yaqin Sharqdagi harbiy bazalariga hujum qildi. Tehron, shuningdek, Vashingtonni sulh memorandumini buzganlikda aybladi. AQSh prezidenti Donald Tramp 9 iyul kuni o‘t ochishni to‘xtatish rejimi amalda emasligini aytdi.
Markaziy bank iyun oyida 21 ta bankni jarimaga tortdi
Ukraina armiyasining bosh qo‘mondoni almashtirildi.
Prezident Tramp shu oy boshida Eron proksilari tahdidi tufayli Turkiyadagi samolyotlarini almashtirdi – Hisobot | Donald Tramp
-
Dunyodan4 days ago
Vengriya prezidenti isteʼfoga chiqish toʻgʻrisidagi konstitutsiyaviy oʻzgartirishni imzoladi
-
Mahalliy5 days ago
O‘zbekistonda Integratsiyalashgan dasturlar oliy maktabi tashkil etiladi
-
Turk dunyosi4 days agoTurkiya uchinchi davlatlar bilan S400 tizimining kelajagi haqida gaplashmoqda
-
Jamiyat4 days ago
Alkogol ichimliklarni reklama qilgan bloger ma’muriy javobgarlikka tortildi
-
Mahalliy1 day ago
Test kitobini yirtgan abituriyent, «shpargalka» sabab yo‘qotilgan 3 yil: imtihon manzaralari
-
Dunyodan2 days ago
Gretsiyada issiq tufayli ochiq havoda faoliyat yuritish taqiqlangan
-
Siyosat5 days ago
Prezident Davlat xavfsizlik xizmati rahbari Alisher Usmonov ishdan haydaldi
-
Iqtisodiyot1 day ago
Toshkent yarim yilda 1,5 mlrd dollarlik mahsulot va xizmatlarni eksport qildi