O‘zbekiston delegatsiyasi Istanbulda bo‘lib o‘tgan Turkiy davlatlar parlamentlari rahbarlarining birinchi norasmiy uchrashuvida ishtirok etdi, deb xabar berdi Senat matbuot xizmati.

Tadbirda Senat raisi Tanzila Narbayeva boshchiligidagi O‘zbekiston Oliy Majlisi delegatsiyasi qatnashdi.

Uchrashuvda Turkiy davlatlar tashkiloti doirasida davlat rahbarlari o‘rtasida shakllangan samarali hamkorlik natijasida iqtisodiy rivojlanish, mintaqaviy xavfsizlikni mustahkamlash, iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashish hamda madaniy aloqalarni kengaytirishga qaratilgan qator tashabbuslar amalga oshirilayotgani ta’kidlandi.

Source link

Adliya vazirligi bolalarni zo’ravonlikdan himoya qilish tizimini mustahkamlashga qaratilgan bir qator qonunlarga katta o’zgartirish va qo’shimchalar kiritilganini e’lon qildi. Yangi chora-tadbirlar voyaga yetmaganlar ishtirokida taqiqlangan ashyolarga egalik qilish uchun javobgarlikni kuchaytiradi va yoshlar ishtirokidagi sud jarayonlarida huquqiy kafolatlarni kuchaytiradi.

Yangilangan qonunning asosiy yo‘nalishi voyaga yetmaganlar ishtirokidagi pornografik materiallarni tarqatish maqsadida egalik qilganlik uchun ma’muriy javobgarlikni joriy etishdan iborat. Yangi qoidalarga ko’ra, bunday materialni tarqatish niyatida oddiygina egalik qilish jazolanadigan jinoyatga aylanadi. Ushbu qoidabuzarlik uchun jarima miqdori 20 dan 100 BCA gacha (bazaviy hisoblangan summa) bo’lib, hozirda 8,2 milliondan 41,2 million so’mgacha to’g’ri keladi.

Qonun islohoti, shuningdek, internet orqali 16 yoshgacha bo’lgan shaxslarga nisbatan sodir etilgan nomaqbul xatti-harakatlar uchun jazoni oshirish orqali raqamli xavfsizlikni ko’rib chiqadi. Endilikda ilgari ma’muriy javobgarlikka tortilgandan keyin bunday jinoyatlarni takror sodir etgan shaxslarga nisbatan jinoiy javobgarlik qo‘llaniladi. Ushbu jinoyatlar uchun sanktsiyalar 100 BCA dan 600 BCA gacha jarima, 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari yoki 3 yilgacha qamoq jazosini o’z ichiga oladi. Ayni paytda qonun bunday materiallarni tayyorlash, olib kirish yoki tarqatish yoki voyaga etmaganlarning bevosita ishtiroki bilan bog‘liq o‘ta og‘ir jinoyatlar uchun besh yildan yetti yilgacha ozodlikdan mahrum qilishni nazarda tutadi.

“Jinoyat-protsessual qonunchiligiga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida”gi qonun loyihasi jazo choralari doirasidan tashqariga chiqadi va huquqiy tergov jarayonida voyaga yetmaganlar uchun qat’iy himoya choralarini belgilaydi. Endilikda bolalar bilan bog‘liq barcha jarayonlarda qonuniy vakil ishtirok etishi shart. Bundan tashqari, rasmiylar voyaga etmaganlarga psixologik stressni oldini olish uchun so’roq qilish vaqtlariga yoshga qarab aniq cheklovlar qo’ydi.

7 yoshgacha bo’lgan bolalar uchun so’roq 30 daqiqadan oshmasligi kerak, kuniga maksimal 1 soat. 7-14 yoshdagilar uchun vaqt chegaralari har bir seans uchun 1 soat va kuniga 2 soat qilib belgilanadi. 14 yoshdan 18 yoshgacha bo’lgan voyaga etmaganlar uchun davomiyligi har bir seans uchun 2 soat va kuniga jami 4 soat bilan cheklangan.

Source link

O‘zbekiston bank sanoati 2026-yilning birinchi choragida kuchli o‘sish va barqarorlikni ko‘rsatdi, umumiy sof foyda 36,3 foizga o‘sib, 3,1 trillion so‘mni (taxminan 254 million dollar) tashkil etdi.

Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi (CERR) tomonidan e’lon qilingan so’nggi Bank faoliyati indeksiga ko’ra, sektorning umumiy salomatligi aktivlarning o’sishi va kredit sifatining sezilarli yaxshilanishi bilan tavsiflanadi.

Hisobotda 2026-yil 1-mart holatiga ko‘ra faoliyat yuritayotgan 34 ta kredit tashkiloti tahlil qilinib, aktivlar hajmi va mintaqaviy mavjudligi bo‘yicha banklar yirik va kichik segmentlarga ajratilgan. Tizimning jami aktivlari 932,3 trillion so‘mga (76,3 milliard dollar) oshdi, qarzdorlik esa 793,9 trillion so‘mga (64,9 milliard dollar) yetdi. Ushbu kengayish kredit portfelining yillik 14 foizga o’sishi va jami depozitlar hajmining sezilarli darajada o’sishi bilan qo’llab-quvvatlandi, bu esa xuddi shu davrga nisbatan qariyb uchdan biriga o’sdi.

Hisobotning asosiy jihati – muammoli kreditlar (NPL) ulushining davom etayotgan pasayishi. Ishlamaydigan kreditlar koeffitsienti o’tgan yilgi 4,5 foizdan 3,3 foizga tushib ketdi, bu sog’lom kredit muhitini ko’rsatmoqda, garchi ba’zi alohida banklar hali ham sanoatning o’rtacha ko’rsatkichidan yuqoriroq raqamlarni xabar qilishdi. Bundan tashqari, bizning kapital yetarlilik koeffitsientimiz mustahkam bo‘lib, normativ minimumdan 1,4 baravar oshib ketdi.

Yirik banklar toifasida “Kapital Bank” o’zining yuqori o’rnini saqlab qoldi. Bank boshqaruv sifati va moliyaviy imkoniyatlar ko’rsatkichlarida biroz pasayish kuzatildi, bu aktivlar sifati va likvidligining yaxshilanishi bilan qoplanadi. Kapitalning yetarliligi, aktivlar sifati, boshqaruvi va rentabelligi bo‘yicha yaxshilanishlar bilan “Hamkorbank” ikkinchi o‘rinni egalladi. “Asia Alliance Bank” va “Ipak Yo‘li Bank” mos ravishda uchinchi va to‘rtinchi o‘rinlarni egalladi, “Trastbank” esa moliyaviy imkoniyatlarning pastligi tufayli ikkinchi o‘rindan tushib ketganiga qaramay kuchli beshlikka kirdi.

Reytingning quyi qismida sezilarli o’zgarishlar kuzatildi. Tenge Bank yirik o’yinchilar orasida eng ko’p muvaffaqiyatga erishdi va olti pog’ona yuqoriga ko’tarilib, kuchli o’ntalikka kirishga muvaffaq bo’ldi. Boshqa tomondan, Orient Finance Bank eng ko’p pasayib, besh pog’ona pastga tushib, 13-o’rinni egalladi. Agrobank moliyaviy qulaylik va aktivlar sifatini oshirish bo‘yicha yetakchiligi tufayli ikki pog‘ona yuqorilab 16-o‘ringa ko‘tarildi.

Kichik banklar sektorida TBC Bank Uzbekistan likvidlik va rentabellik ko‘rsatkichlari yaxshilangani evaziga universal banklarni ortda qoldirib, 2025-yil oxiridan beri birinchi marta yuqori o‘rinni egalladi. AVO Bank ilk bor aktivlar sifati va moliyaviy vositachilik sohasidagi yutuqlarni aks ettiruvchi kuchli uchlikka kirdi. Boshqa tomondan, Octobank 3-o’rindan 9-o’ringa sezilarli darajada tushib ketdi, bu asosan boshqaruv sifati ko’rsatkichining pasayishi tufayli.

Source link

Yaqin Sharqdagi geosiyosiy vaziyat yana bir bor dunyo e’tiborini Ho‘rmuz bo‘g‘oziga qaratdi. Bu nafaqat geografik nuqta, balki global iqtisodiyot va xavfsizlikning hal qiluvchi bo‘g‘ini ekanini allaqachon anglab yetdik. So‘nggi voqealar esa ushbu strategik yo‘lak atrofidagi ziddiyatlar nafaqat harbiy, balki iqtisodiy va diplomatik frontlarda ham keskinlashib borayotganini ko‘rsatmoqda.

Dunyo energetikasining yuragi

Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali dunyo neft ta’minotining qariyb beshdan bir qismi tashiladi. Bu uni jahon energetika xavfsizligida eng muhim nuqtalardan biriga aylantiradi. Shu sababli bu yerdagi har qanday beqarorlik neft narxlarining keskin o‘zgarishiga, global bozorlarda izdan chiqishlarga sabab bo‘ladi.

So‘nggi keskinliklar fonida Eron ushbu bo‘g‘ozni yopish orqali strategik bosim vositasini ishga soldi. Bu harakat nafaqat iqtisodiy, balki siyosiy signal sifatida ham qabul qilindi.

Sulh – majburiy tanaffusmi?

8-aprel kuni AQSh va Eron o‘rtasida ikki haftalik o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha kelishuv e’lon qilindi. Bu kelishuv tashabbuskori Donald Tramp bo‘lib, u Eronga nisbatan harbiy bosimni vaqtincha to‘xtatish evaziga Ho‘rmuz bo‘g‘ozini ochishni talab qildi.

Vashington bu kelishuvni diplomatik imkoniyat sifatida baholagan bo‘lsa, Tehron uni siyosiy g‘alaba sifatida taqdim etdi. Eron rasmiylari AQShni o‘z shartlarini qabul qilishga majbur qilganini ta’kidladi.

Biroq bu sulhning mustahkamligi avvaldanoq shubha ostida edi.

Rasmiy bayonotlar bir-biriga zid: AQSh mudofaa tizimi vakillari bo‘g‘oz ochiqligini ta’kidlamoqda, xalqaro manbalar esa uni amalda yopiq deb baholamoqda. Pit Hegsetning ta’kidlashicha, kemalar harakati davom etmoqda. Ammo amalda kemalar faqat Eron ruxsati bilan o‘tmoqda, ruxsatsiz harakat “yo‘q qilish” tahdidi bilan cheklanmoqda, hatto kriptovalyuta orqali to‘lov joriy etilgan.

Bu holat xalqaro dengiz huquqi nuqtai nazaridan jiddiy savollarni keltirib chiqaradi.

Sulhning buzilishi

Kelishuv e’lon qilinganidan bir necha soat o‘tib, vaziyat yana keskinlashdi. BAA, Kuvayt va Bahrayn hududlariga nisbatan dron va raketa hujumlari qayd etildi. BAA havo mudofaa tizimi hujumlarni qaytardi. Kuvaytda neft infratuzilmasi zarar ko‘rdi. Bahraynda fuqarolar jabrlandi.

Eron bu harakatlarni dushman hujumlariga javob sifatida baholadi. Ammo xalqaro hamjamiyat buni sulh shartlarining buzilishi sifatida qabul qildi.

Livandagi vaziyat

Mintaqadagi vaziyatni yanada murakkablashtirgan omil – Isroilning Livandagi harbiy amaliyotlari bo‘ldi.

Isroil rasmiylari Eron bilan sulhni qo‘llab-quvvatlashini, ammo Livan yo‘nalishida operatsiyalar to‘xtamasligini ma’lum qildi. Bu esa mojaroning chegaralangan emas, balki kengayish ehtimoli yuqori ekanini ko‘rsatadi.

Iqtisodiy bosim: kriptovalyuta talabi

Eron tomonidan joriy etilgan yangi qoida – Ho‘rmuz bo‘g‘ozidan o‘tish uchun kriptovalyutada to‘lov qilish – xalqaro iqtisodiy tizimga nisbatan noan’anaviy yondashuv hisoblanadi. Har bir barrel uchun 1 dollar, bo‘sh tankerlar uchun imtiyoz, tranzaksiyalar sanksiyalardan himoyalangan.

Bu choralar Eronning moliyaviy sanksiyalarni aylanib o‘tishga qaratilgan siyosatining bir qismi sifatida baholanmoqda.

Diplomatik kelishuv – Pokiston omili

Muzokaralarda yangi vositachi sifatida Pokiston maydonga chiqdi. Avval bu vazifani O‘mon bajargan edi, ammo ishonch inqirozi tufayli u jarayondan chetlashdi.

Hozirda ikki xil yondashuv mavjud: Eron talabi – avval to‘liq kelishuv, keyin urushni to‘xtatish. AQSh pozitsiyasi – avval vaqtinchalik sulh, keyin muzokara. Bu farq muzokaralarning asosiy to‘sig‘i bo‘lib qolmoqda.

Yashirin operatsiyalar va taxminlar

Ayrim tahlilchilarning fikricha, harbiy harakatlar ortida boshqa maqsadlar ham yashirin bo‘lishi mumkin. Jumladan, boyitilgan uran zaxiralarini aniqlash, razvedka ma’lumotlarini yig‘ish, strategik ob’yektlarni xaritalash.

Bunga AQSh tomonidan yolg‘on va chalg‘ituvchi ma’lumot qo‘llangani haqidagi xabarlar ham qo‘shimcha shubha uyg‘otmoqda.

Ishonch inqirozi – asosiy muammo

Hozirgi vaziyatda eng katta muammo – ishonchning yo‘qligi. Tomonlar bir-birini ayblamoqda, rasmiy bayonotlar zid, voqealar tez o‘zgarmoqda. Bu esa har qanday kelishuvni zaif va vaqtinchalik qiladi.

Vaqtinchalik sulh va noaniqlik

Ho‘rmuz bo‘g‘ozi atrofidagi vaziyatdan shuni tushunish mumkinki, sulh – strategik tanaffus, xolos. Mojaro – hali yakunlanmagan, geosiyosiy raqobat kuchayib borayotganini ko‘rsatmoqda.

Agar tomonlar fundamental kelishuvga erishmasa, bu kabi sulhlar faqat navbatdagi to‘qnashuv oldidan qisqa dam olish bo‘lib qolishi mumkin.

Afsuski, Yaqin Sharqda tinchlik masalasi hali uzoq va murakkab yo‘ldek ko‘rinmoqda.

Source link

Prezident Shavkat Mirziyoyev aholini, ayniqsa, ijtimoiy himoyaga muhtoj toifalarni qo‘llab-quvvatlash, ijtimoiy xizmatlar qamrovi va sifatini oshirish, shuningdek, bu sohadagi qonunchilik bazasini yanada takomillashtirishga qaratilgan takliflar taqdimoti bilan tanishdi.

Keyingi yillarda mamlakatimizda ijtimoiy himoya sohasini yangi bosqichga olib chiqish, ehtiyojmand fuqarolarga davlat ko‘magini manzilli va shaffof tarzda yetkazish, xizmatlarni raqamlashtirish hamda ularni proaktiv shaklda taqdim etish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Bu jarayonda nogironligi bo‘lgan shaxslar, o‘zgalar parvarishiga muhtoj fuqarolar, nogironligi bo‘lgan bolalarni tarbiyalayotgan oilalar, tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan ayollar hamda ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatayotgan tadbirkorlarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlashga ustuvor ahamiyat qaratilmoqda.

Taqdimotda ruhiy holatida buzilishlari mavjud nogironligi bo‘lgan shaxslarga ijtimoiy xizmat ko‘rsatish tizimini tubdan takomillashtirish masalasi ko‘rib chiqildi. Qayd etilganidek, bu borada asosiy maqsad – ularning jamiyat hayotida to‘laqonli ishtirokini ta’minlash, oila muhitiga yaqin sharoitda kompleks xizmatlar ko‘rsatish, shuningdek, parvarish bilan band bo‘lgan oilalarni qo‘llab-quvvatlashdan iborat.

Xususan, 2026-yil 1-iyunga qadar 0-3 yoshda rivojlanishida nuqsonlar aniqlangan bolalar uchun ilk bor «Erta aralashuv» xizmati bosqichma-bosqich joriy etiladi. Ushbu xizmat orqali maxsus pedagoglar va davolovchi jismoniy tarbiya yo‘riqchilari ishtirokida bolalarga korreksion-pedagogik yordam, nutq va jismoniy rivojlantirish mashg‘ulotlari ko‘rsatiladi. Xizmat nodavlat tashkilotlar tomonidan maxsus elektron reyestr asosida yo‘lga qo‘yiladi. Shuningdek, anatomik nuqsonlar bilan tug‘ilgan bolalarning qo‘shimcha tibbiy tekshiruv va jarrohlik xarajatlari Davlat tibbiy sug‘urta jamg‘armasi hisobidan qoplanadi.

Ruhiy holatida buzilishlari mavjud I va II guruh nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun ham 2026-yil davomida bosqichma-bosqich yangi ijtimoiy xizmatlar joriy etiladi. «Yangi kun» kunduzgi qarab turish xizmati, uy sharoitida qarab turish xizmati, kichik hajmli «Madad» uyi xizmati va «Ijtimoiy ta’til» qisqa muddatli joylashtirish xizmati yo‘lga qo‘yiladi. Bu xizmatlar qarab turish va parvarish qilish, kundalik hayot ko‘nikmalarini shakllantirish, maishiy ishlarga o‘rgatish, kasb va moliyaviy hisob-kitob ko‘nikmalarini rivojlantirish orqali oilalarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan bo‘ladi.

Mazkur yangi xizmatlar davlat-xususiy sheriklik asosida moakaga ega bo‘lgan va zarur talablarga javob beradigan nodavlat tashkilotlar tomonidan ko‘rsatiladi. Bu orqali 2026-yilda 8,3 ming nafar ruhiy holatida buzilishlari mavjud shaxsni yangi xizmatlar bilan qamrab olish, 600 tagacha nodavlat tashkilot va yakka tartibdagi tadbirkorlarni ijtimoiy xizmat ko‘rsatishga jalb etish rejalashtirilgan. Yangi xizmatlardan foydalanish bilan bog‘liq xarajatlar Ijtimoiy himoya davlat jamg‘armasi hisobidan subsidiya shaklida qoplab beriladi.

Shu bilan birga, 2026-yil 1-sentyabrdan boshlab 18 yoshdan katta chuqur darajadagi aqliy zaiflik tashxisi qo‘yilgan shaxslarning parvarishi bilan band bo‘lgan qonuniy vakillar uchun har oylik yangi parvarishlash nafaqasi joriy etiladi.

«Inson» ijtimoiy xizmatlar markazlari vakolatlari ham kengaytiriladi. 2026-yil 1-iyundan boshlab ularning xodimlari tuman va shahar hokimliklari huzuridagi vasiylik va homiylik komissiyalari tarkibiga kiritiladi. Shuningdek, ruhiy holatida buzilishlari mavjud shaxslarga tayinlangan vasiy va homiylar tomonidan majburiyatlarning bajarilishi, ushbu shaxslarning huquq va qonuniy manfaatlari, mol-mulkining muhofazasi, ularga nisbatan tazyiq va zo‘ravonlik holatlari muntazam monitoring qilib boriladi.

Internat muassasalarini transformatsiya qilishga ham alohida e’tibor qaratildi. Takliflarga ko‘ra, «Muruvvat» internat uylari bosqichma-bosqich «G‘amxo‘rlik» markazlariga aylantiriladi. Endi mazkur muassasalar asosan tibbiy-ijtimoiy emas, balki ijtimoiy yondashuv asosida ishlaydigan, shaxsni jamiyatga moslashtirishga qaratilgan markazlar sifatida faoliyat yuritadi. U yerda yashovchilarni sport, ijodiy, ergoterapiya, mehnat va ijtimoiy-ma’naviy terapiyaga jalb qilish, «murabbiy kuzatuvida» mustaqil yashash xizmati orqali hayotiy ko‘nikmalarni shakllantirish, oilaviy muhitga yaqin kichik hajmli uylar tashkil etish ko‘zda tutilgan.

Taqdimotda ijtimoiy himoya sohasidagi qonunchilikni yanada takomillashtirish yuzasidan ishlab chiqilgan yangi tashabbuslar ham muhokama qilindi. Xususan, shaxsni nogironlik belgisi bo‘yicha kamsitish uchun javobgarlikni kuchaytirish, sud qarorlarini nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun maqbul shaklda taqdim etish, ijtimoiy xizmat va kafolatlarni yagona Ijtimoiy reyestr asosida manzilli yo‘naltirish nazarda tutilmoqda.

Kunduzgi parvarish xizmatlarini rivojlantirish ham muhim yo‘nalish sifatida qayd etildi. 3-18 yoshgacha nogiron farzandini kunduzgi parvarish xizmatiga bergan ota-onalar uchun ushbu xizmatga har oyda to‘lanadigan 3 million so‘mgacha bo‘lgan mablag‘ni daromad solig‘idan, davlat-xususiy sheriklik asosida nogiron bolalarga kunduzgi parvarish xizmatini ko‘rsatayotgan tadbirkorlarni esa 2030 yilgacha soliqlardan ozod qilish ko‘zda tutilmoqda. Bugungi kunda bunday xizmatlar 396 ta tadbirkor tomonidan yo‘lga qo‘yilgan bo‘lib, ular 4,4 mingdan ortiq nogironligi bo‘lgan bolaga xizmat ko‘rsatmoqda.

Shahar yo‘lovchilar transportidan bepul foydalanish huquqiga ega toifalarni kengaytirish masalasi ham ko‘rib chiqildi. Jumladan, I guruh nogironi bo‘lgan shaxslar va ularga hamrohlik qiluvchi bir nafar shaxsga, shuningdek, 1941-1945-yillardagi urush nogironlariga tenglashtirilgan shaxslarga mazkur huquqni tatbiq etish taklif qilinmoqda.

Taqdimotda tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan ayollarning iqtisodiy mustaqilligini ta’minlashga qaratilgan yangi mexanizmlar ham muhokama qilindi. Xususan, ularni alohida murojaatsiz, «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazlari talabnomasi asosida ish qidirayotgan shaxs sifatida ro‘yxatga olish, ishga joylashtirish xizmatlarini ko‘rsatish va natijalar bo‘yicha tezkor axborot almashish tartibini joriy etish rejalashtirilgan.

Bolalar huquqlarini himoya qilish va voyaga yetmaganlarga nisbatan zo‘ravonlikning ayrim shakllariga qarshi kurashish sohasida ham qonunchilikni kuchaytirish masalasi ko‘rib chiqildi. Ularga ko‘ra, voyaga yetmaganlar tasvirlangan pornografik materiallarni tarqatish maqsadida saqlaganlik uchun alohida ma’muriy javobgarlikni belgilash, shu kabi huquqbuzarlik takroran sodir etilganda jinoiy javobgarlikni qo‘llash, internet va telekommunikatsiya tarmoqlari orqali 16 yoshga to‘lmagan shaxslarga nisbatan uyatsiz-buzuq harakatlar sodir etganlik uchun jazoni kuchaytirish nazarda tutilgan. Voyaga yetmaganlar tasvirlangan pornografik mahsulotlarni tarqatish maqsadida respublikaga olib kirganlik, bunday mahsulotni tayyorlaganlik, reklama qilganlik, namoyish etganlik yoki voyaga yetmaganni pornografik harakat ijrochisi sifatida jalb etganlik uchun ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlanishi belgilanmoqda.

Shuningdek, voyaga yetmagan guvoh va jabrlanuvchilarning huquqlarini ishonchli himoya qilish maqsadida ularning qonuniy vakili instituti joriy etilmoqda va so‘roq qilishning aniq vaqt me’yorlari belgilanmoqda.

Taqdimotda Jizzax viloyatida «islohotlar shtabi» tomonidan mahallalarning solishtirma ustunliklaridan kelib chiqqan holda shakllantirilgan loyihalar to‘g‘risida ham axborot berildi.

Davlatimiz rahbari ijtimoiy himoya sohasidagi yangi mexanizm va takliflarni ma’qullab, tegishli qonun hujjatlarini imzoladi.

Source link