Connect with us

Jamiyat

Firibgarlar odamlarni aldash uchun sun’iy intellektni qanday qo‘llashadi?

Published

on


Octobank eng keng tarqalgan firibgarlar tomonidan aldov usullari haqida so‘zlab beruvchi, ularning alomatlarini tanishni o‘rgatadigan hamda moliyaviy va shaxsiy ma’lumotlaringizni qanday himoya qilish bo‘yicha amaliy maslahatlar beradigan materiallar turkumini ishga tushirmoqda. Hushyor bo‘ling – aldanib qolmang.

Ko‘zga ko‘rinmas firibgarlik tahdidlari har qadamda. Octobank’ning birinchi materialida sun’iy intellektdan foydalangan holda yaratilgan sxemalar, jumladan, ovozni o‘xshatib nusxalash, yozishmalarni tahlil qilish va ishonarli dipfeyklarni yaratish ko‘rib chiqiladi. Bu sxemalar qanday ishlashini va qanday himoya usullari mavjudligini aytib o‘tamiz.

Firibgarlar bank mijozlarini aldash uchun sun’iy intellektdan foydalanishmoqda

1. Telegram-akkauntni o‘zlashtirib olish

— Firibgarlar .apk kengaytmasi va foydalanuvchiga ularni ochishga undashi mumkin bo‘lgan iboralar yozilgan fayllarni yuboradi. Ko‘pincha bu “Salom, suratdagi senmisan?” degan matnli xabar. Stiller-virus (zararli dasturiy ta’minot) firibgarlarga qurilmaga, shu jumladan SMS xabarlarga, qo‘ng‘iroqlar, kontaktlar, galereya va boshqa ta’sirchan ma’lumotlarga to‘liq kirish imkonini beradi, bu esa foydalanuvchini hamda uning bank va boshqa ilovalarini keyinchalik komprometatsiya qilish mumkin.

— Qurilma muvaffaqiyatli komprometatsiya qilingandan so‘ng buzg‘unchilar chatlar va barcha ovozli xabarlarga kirish huquqiga ega bo‘ladi, jabrlanuvchining akkauntiga kirish uchun buzg‘unchilar bulutli parolni o‘rnatadi va qurbonning barcha faol seanslarini yakunlaydi.

2. Qalbaki ovoz yaratish

— Ovozli xabarlar yozuvlarini olgandan so‘ng firibgarlar sun’iy intellektdan foydalanib, jabrlanuvchining ohanglari va nutq uslubini taqlid qiluvchi soxta ovozni yaratadi.

3. Jabrlanuvchining qarindosh va do‘stlarini aldash

— Firibgarlar jabrlanuvchining qarindoshlari yoki do‘stlariga qo‘ng‘iroq qiladi yoki Telegramʼda xabar yozadi.

— Oldindan tayyorlangan ovozli iboralardan foydalanadi, masalan: “Menga shoshilinch pul kerak, yordam qiling” yoki “Muammoga duch keldim, mana shu hisobraqamiga pul o‘tkazing”.

— Avvalgi yozishmalarni tahlil qilish orqali muloqot uslubini hisobga oladi.

4. Soxta videoqo‘ng‘iroqlar

— Yuqori darajali firibgarlar real vaqt rejimida dipfeyklardan foydalanib, jabrlanuvchining oldin chatda yozilgan yuzi va ovozli xabarlarini sinxronlashi mumkin.

— Messenjerlarda qalbaki videoqo‘ng‘iroqlar paydo bo‘lmoqda. Ularda sun’iy intellekt oldindan yozib olingan iboralarga mos ravishda lab harakatlarini va yuz ifodalarini moslashtirmoqda.

Sun’iy intellekt firibgarligidan qanday himoyalanish mumkin

— Ovozli xabarlar va qo‘ng‘iroqlarga e’tiborli bo‘ling: agar sizdan zudlik bilan pul o‘tkazish so‘ralsa, albatta, ma’lumotlarni qayta tekshiring.

— Telegramʼda ikki bosqichli autentifikatsiyani sozlang va murakkab parollardan foydalaning.

— Notanish manbalardan fayl va ilovalarni yuklab olmang, hatto ularni do‘stingiz yuborgan bo‘lsa ham.

—Bank va yaqinlaringizning rasmiy kontaktlarini saqlab qo‘ying va pul yuborishdan oldin raqamlar va ma’lumotlarni solishtiring.

— Ovoz va muloqot uslubini tekshiring: agar sizga “tanish” inson yozsa yoki qo‘ng‘iroq qilsa, lekin sizga xos bo‘lmagan iboralarni aytsa yoki o‘zini g‘alati tutsa, bu firibgar bo‘lishi mumkin..

Bu Octobankʼdan firibgarlik haqida tayyorlangan materiallar turkumidagi sxemalardan biri hisoblanadi. Keyingi nashrlarida bank firibgarlikning boshqa usullarini tahlil qiladi, firibgarlarni dastlabki bosqichdayoq qanday aniqlash mumkinligini tushuntiradi va o‘zingizni moliyaviy yo‘qotishlardan qanday himoya qilish yo‘llarini ko‘rsatib beradi.

Reklama huquqi asosida



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Jamiyat

Toshkent ko‘chalarida ta’mirlash ishlari davom etmoqda: asosiy manzillar ma’lum qilindi

Published

on


Yo‘l harakatini tashkil etish markazi ma’lumotiga ko‘ra, 2026 yil 2 mart kuni poytaxtda ko‘cha-yo‘l tarmog‘ining xavfsizligi va o‘tkazuvchanligini oshirishga qaratilgan ishlar rejali tarzda davom ettirildi.

Foto: Toshkent shahar hokimligi

Kun davomida bir qator tuman va markaziy ko‘chalarda frezalash, asfaltlash, yo‘l chiziqlarini yangilash hamda yo‘l belgilari o‘rnatish ishlari amalga oshirildi. Shuningdek, “aqlli” svetoforlar infratuzilmasini joriy etish bo‘yicha ishlar olib borildi.

Joriy ta’mirlash ishlari

Frezalash — 7 002 kv m. Bektemir (Ohanguzar), Mirobod (Banokatiy), Olmazor (Chimboy), Sergeli (Qo‘shqo‘rg‘on 4-tor), Shayxontohur (Xiromi, Bedil, Uchqo‘rg‘on 2-tor), Yunusobod (Baraka), Yakkasaroy (Sirojiddinov), shuningdek Markaziy ko‘cha boshqarmasi tasarrufidagi Furqat, Bobur va Buyuk Ipak yo‘li ko‘chalarida ishlar bajarildi.

Asfaltlash — 3 899 kv m. Yangixayot tumani (Do‘stlik, Qo‘rg‘ontepa, Chinor) hamda Markaziy ko‘cha boshqarmasi hududidagi Buyuk Ipak yo‘li va Qorasaroy ko‘chalarida amalga oshirildi.

Yo‘l chiziqlari va belgilari

00:00–06:00 oralig‘ida Osiyo va Maxtumquli ko‘chalarida 4 000 metr yo‘l yotiq chiziqlari chizildi. Shuningdek, Buyuk Ipak yo‘li, Muqimiy, Bobur, Nukus, Sebzor va Labzak ko‘chalarida 14 ta yangi yo‘l belgisi o‘rnatildi, 51 ta belgi almashtirildi.

“Aqlli” svetoforlar bo‘yicha ishlar

Qatortol–Taxtapul va Qatortol 1-tor chorrahalarida yer qazish, Cho‘ponota–Hamkorbank chorrahasida kabel-montaj ishlari olib borildi. Farobiy ko‘chasida ayrim nuqtalarda asfalt qoplamasi kesildi, Lutfiy–Cho‘ponota chorrahasida esa svetofor qurilmalari montaj qilindi.

Qo‘shimcha ishlar

Mirzo Ulug‘bek tumanidagi Buyuk Ipak yo‘li ko‘chasida lyuklar holati kommunal xizmatlar bilan birgalikda o‘rganildi, bordyur o‘rnatish ishlari boshlandi. Mirishkor, Zaytun va Sho‘rtepa kesishmalarida yo‘l belgilari yangilandi. Shuningdek, Shukur Burxonov kesishmasida avtobus bekatini yangilash ishlari boshlandi (eski bekat vaqtinchalik ko‘chiriladi).

Qayd etilishicha, ishlar shahar ko‘chalarining texnik holatini yaxshilash, harakat xavfsizligini ta’minlash hamda transport oqimini samarali tashkil etish maqsadida ob-havo sharoitiga mos holda davom ettirilmoqda.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Nurafshonda bankomatni ochishga urinish to‘xtatildi, gumonlanuvchi ushlandi

Published

on


Nurafshon shahrida tungi soat 03:10 da bankomatdan kelib tushgan tashvish signali asosida tezkor guruh 4 daqiqa ichida voqea joyiga yetib borib, bankomatni buzib ochishga uringan gumonlanuvchini ushladi.

Toshkent viloyati Nurafshon shahri hududida joylashgan bankomat qurilmasidan tashvish signali kelib tushdi.

Toshkent viloyati IIBB Qo‘riqlash boshqarmasiga Nurafshon shahar “Oppoq” MFY, Toshkent yo‘li ko‘chasida joylashgan bankomatdan tashvish xabari kelib tushgan. Xabar navbatchilik qismi orqali tungi xizmatga biriktirilgan tezkor guruhga zudlik bilan yetkazilgan va xodimlar 4 daqiqa ichida voqea joyiga yetib borgan.

Aniqlanishicha, bankomat ichida bo‘lgan noma’lum shaxs ushlangan. Tekshiruv davomida uning yonidan bolg‘a, otvertka va boshqa xo‘jalik anjomlari borligi ma’lum bo‘lgan. U bankomat eshigini buzib ochib, ichidagi pul mablag‘larini o‘g‘irlashga uringan.

Ko‘rilgan tezkor choralar natijasida O‘rta Chirchiq tumanida yashovchi, 1994 yilda tug‘ilgan fuqaro (Y.A.) voqea joyida issiq izidan qo‘lga olindi.

Holat yuzasidan hududiy IIB tomonidan tergovga qadar tekshiruv harakatlari olib borilmoqda.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Surxondaryoda nohaq ayblanganini aytgan yolg‘iz onaning ishi kassatsiyada o‘zgartirildi

Published

on


Qabriston nazoratchisining xatti-harakati uchun aybdorga chiqarilgan obodonlashtirish bo‘limi mutaxassisining ishi kassatsiya instansiyasida ko‘rib chiqilib, sud hukmi o‘zgartirildi. Ikki bolani yolg‘iz voyaga yetkazayotgan, oilaning yagona boquvchisi bo‘lgan ayol o‘ziga nisbatan adolatsiz hukm chiqarilganini aytib, tergov va suddan norozi bo‘lgandi.

Uzun tumani obodonlashtirish boshqarmasi kadrlar bo‘limi mutaxassisi Iroda Sharipovaga nisbatan chiqarilgan sud hukmi kassatsiya instansiyasi ajrimi bilan o‘zgartirildi. Kun.uz sud hujjati bilan tanishdi.

Sud ajrimiga ko‘ra, Iroda Sharipovaga tayinlangan 1 yil mansabdorlik va moddiy javobgarlik bilan bog‘liq lavozimlarda ishlash huquqidan mahrum qilgan holda ish haqining 20 foizini davlat daromadi hisobiga ushlab qolib, 1 yil axloq tuzatish ishlari jazosi bekor qilindi. Kassatsiya sudi Iroda Sharipovaning qilmishi ijtimoiy xavflilik xususiyatini yo‘qotgan, deb hisoblab, uni jazodan ozod qildi. 

Shu bilan birga, sud hukmining qolgan qismi o‘zgarishsiz qoldirildi, oqlov hukmi chiqarishni so‘rab qilingan kassatsiya shikoyati esa qanoatlantirilmadi.

Nima bo‘lgandi?

Uzun tumani qabriston nazoratchisi vazifasida ishlab kelgan Abubakr Hotamov ismli xodim 2022 yil sentabrdan 2025 yil apreligacha o‘z xizmat faoliyatida ishlab turgan holda qo‘shimcha ravishda Termiz shahridagi Imom Termiziy nomli o‘rta maxsus kasb-hunar diniy maktabida ta’lim olib kelgan, bundan rahbariyatni xabardor qilmagan.

Iroda Sharipova Abubakr Hotamov ish joyida bo‘lmagani holatida tabellarga soxta ma’lumotlar kiritib, unga ish haqi sifatida to‘langan 44,7 mln so‘m budjet mablag‘larini rastrata yo‘li bilan talon-toroj qilganlikda ayblangan.

Abubakr Hotamovning faoliyatini nazorat qilish Iroda Sharipovaning vakolatiga kirmagan. Qolaversa, aynan Hotamov ishlagan hudud Irodadan 35-40 km uzoqda, uni har kuni nazorat qilishga imkon yo‘q va u bo‘lim boshliqlari bergan hisobotga ko‘ra ish haqi yozgan. Ishga guvoh sifatida jalb etilgan Abubakr Hotamov ham Sharipovaning aybi yo‘qligini aytgan.

JIB Qiziriq tuman sudining 2025 yil 25 oktyabrdagi hukmi bilan Iroda Sharipova o‘zlashtirish yoki rastrata yo‘li bilan talon-toroj qilish hamda hujjatlar, shtamplar, muhrlar, blankalar tayyorlash, ularni qalbakilashtirish, sotish yoki ulardan foydalanish jinoyatlarida aybli deb topilgan. Unga 1 yil muddatga mansabdorlik va moddiy javobgarlik lavozimlarida ishlashdan mahrum qilib, ish haqining 20 foizini davlat daromadi hisobiga ushlab qolgan holda 9 oy axloq tuzatish ishlari jazosi tayinlangan.

Ikki farzandni ulg‘aytirayotgan yolg‘iz ayol sud tayinlagan jazodan so‘ng og‘ir ahvolga tushib qolgan. U kassatsiya tartibida shikoyat bergach, ish kassatsiya sudida ko‘rib chiqilishi belgilangandi. 



Source link

Continue Reading

Jamiyat

FVV xodimiga 30 ming dollar pora taklif qilgan tadbirkor qo‘lga olindi

Published

on


Tadbirkor bir qator kamchiliklar bilan qurilgan 12 qavatli “dom”ni pora berish orqali foydalanishga qabul qilishga erishmoqchi bo‘lgan. U shu maqsadda Toshkent shahar FVB xodimiga 30 ming dollar bergan vaqtida tezkor tadbirda ushlangan.

Toshkentda FVV xodimiga pora bergan tadbirkor qo‘lga olindi. Bu haqda Davlat xavfsizlik xizmati xabar berdi.

Ma’lum qilinishicha, tadbirkor o‘zi rahbarlik qiladigan MChJ tomonidan Yakkasaroy tumanida qurilgan ko‘p qavatli uyni pora berish orqali foydalanishga qabul qildirishga uringan. U “Nazorat.MS.UZ” elektron portali orqali yuboradigan arizasini ijobiy hal qilib berishi evaziga Toshkent shahar FVB xodimiga 30 ming AQSh dollari miqdorida pora taklif qilgan.

Aslida 12 qavatdan iborat mazkur “dom”ning bir qator kamchiliklari bartaraf etilmagan bo‘lgan.

Huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlari hamkorligida tezkor tadbir o‘tkazilgan. Unda MChJ rahbari 30 ming dollarni FVB xodimiga bergan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlangan.

Holat yuzasidan tadbirkorga Jinoyat kodeksining 211-moddasi (pora berish) 3-qismi “a” bandi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Unga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qo‘llangan.

Hozirda tergov harakatlari olib borilmoqda.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

819 mln so‘mlik oltinni chegaradan yashirincha olib o‘tishga uringanlar ushlandi

Published

on


“Do‘stlik” chegara bojxona posti orqali Qirg‘izistonga 819 mln so‘mlik oltin quymalarni yashirincha olib chiqmoqchi bo‘lgan ayol va uning qizi to‘xtatib qolindi.

Davlat xavfsizlik xizmatining Andijon viloyati bo‘yicha boshqarmasi hamda bojxona idoralari xodimlari hamkorligida tovar-moddiy boyliklarning mamlakat hududidan noqonuniy olib chiqilishining oldini olishga qaratilgan tezkor tadbir o‘tkazildi.

Ma’lum bo‘lishicha, Baliqchi tumanida yashovchi 1985 yilda tug‘ilgan ayol hamda uning 2006 yilda tug‘ilgan qizi nostandart shakldagi 7 dona, jami 473 gramm oltin quymalarni kiyimlari ostiga yashirgan holda Xo‘jaobod tumanidagi “Do‘stlik” chegara bojxona posti orqali olib o‘tishga uringan vaqtida ushlangan.

Hozirda ushbu holat yuzasidan qonunbuzarlarga nisbatan Jinoyat kodeksining 182-moddasi (bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish) 2-qismi “a” bandi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.

Bu kabi qonunbuzilish holatlariga duch kelinsa, Davlat xavfsizlik xizmatining 1520 qisqa raqamiga qo‘ng‘iroq qilish mumkin. Shaxsning sir saqlanishi kafolatlanadi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.