Iqtisodiyot
Vazir o‘rinbosari Toshkentning bosh rejasi o‘zgarishini rad etdi. Lekin aks bayonotlar va loyihalar ko‘p
Poytaxt bosh rejasini o‘zgartirish Qurilish vazirligining kun tartibida yo‘q, tadbirkorlarning bu boradagi takliflari ko‘rib chiqilmaydi, deya ma’lum qildi vazir o‘rinbosari Davron Odilov Kun.uz bilan suhbatda. Bu – avvalroq yangragan bayonotlar, xususan vazirlik boshqarma boshlig‘ining gaplarini rad etadi. Toshkentda bosh rejaga zid ekaniga qaramay, ilgari surilayotgan loyihalar ro‘yxati uzayib bormoqda.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Toshkent shahri bosh rejasiga o‘zgartirish kiritish masalasi Qurilish vazirligining kun tartibida yo‘q. Bu haqda Kun.uz muxbirining savoliga javoban vazir o‘rinbosari Davron Odilov ma’lum qildi.
Bu bilan u avvaliga vazirlik boshqarma boshlig‘i, keyin qurilish sohasidagi tadbirkor Murod Nazarov aytgan gaplarni inkor qildi.
“Unaqa narsa (Toshkent bosh rejasini o‘zgartirish – tahr.) bizning kun tartibimizda yo‘q. [Murod Nazarov] vazirlik haqida gapirmadi. Rasmiylar to‘g‘risida ham, Qurilish vazirligi to‘g‘risida ham gapirmadi. Bosh rejani o‘zgartirish haqida ham gapirmadi. “Bosh rejani korreksiya qilishga taklif bermoqchimiz”, dedi. Hali undan hech qanaqa taklif ham kelib tushgani yo‘q, biz uni hali ko‘rib chiqqanimiz yo‘q, ko‘rib chiqmaymiz ham. Qurilish vazirligining kun tartibida yo‘q”, – dedi Odilov Kun.uz muxbiri bilan 23 iyul kungi suhbatida.
Toshkent shahrining uzoq yillar kutilgan, 2045 yilgacha mo‘ljallangan bosh rejasi Vazirlar Mahkamasining 2024 yil 24 dekabr kungi qarori bilan tasdiqlangan edi. Qarorda bundan buyon har qanday qurilish ishlari tasdiqlangan bosh reja asosida bo‘lishi belgilangan.
Oradan yarim o‘tib, 2025 yil 9 iyul kuni Spot nashri Qurilish vazirligi boshqarma boshlig‘i Aziz Xalilovga tayanib poytaxt bosh rejasi o‘zgartirilishi mumkinligi haqida xabar berdi. Xalilov bu haqdagi savolga “bunday ehtimol mavjud” deb javob bergan va yakuniy qaror ekspert xulosalari asosida qabul qilinishini aytgan.
“Hozir Toshkent bosh rejasiga o‘zgartirishlar kiritish maqsadida tahlillar olib borilmoqda. Amaldagi hujjatda ayrim hududlar uchun bino balandligiga oid eskirgan hisob-kitoblardan foydalanilgan. Masalan, bosh rejada 5 qavatgacha balandlik ko‘rsatilgan, amalda esa bu hududlarda 16 qavatgacha qurilish qilsa bo‘ladi”, – degan vazirlik boshqarma boshlig‘i.
17 iyul kuni Savdo-sanoat palatasidagi ochiq muloqotda qurilish sohasidagi tadbirkor Murod Nazarov ham shu haqda gapirdi.
“Mana, xudo xohlasa, kutyapmiz: Toshkent shahrining bosh rejasi korreksiya bo‘lyapti. Xudo xohlasa, yaqinda chiqib qoladi”, dedi Murod Nazarov daraxtlar kesilishiga moratoriyni bekor qilish haqidagi shov-shuvli taklifini aytishdan oldin.
U ertasiga Kun.uz’ga bergan intervyusida ham shuni takrorlab, mas’ullar bosh rejaga “tuzatishlar kiritish” ustida ish olib borayotganini aytdi.
“Oxirgi korrektirovka kiritilishini biz quruvchilar ham, hamma kutib o‘tiribdi. Chunki e’lon qilinganidan keyin mayda-chuyda qayerdadir inobatga olinmagan joylar chiqib keldi va bu ko‘proq aholi va tadbirkorlar tarafidan asosli e’tirozlarga sabab bo‘ldi. Qurilish vazirligi va barcha tashkilotlarga ming rahmat, bu narsaga oqillik bilan yondashib, haqiqatan ham mayda-chuyda narsalarda kamchilik borligini ko‘rgan holda, o‘sha narsalar korrektirovka bo‘lyapti”, – dedi Murod Nazarov.
Bosh rejaga zid bo‘lishiga qaramay, ilgari surilayotgan yirik qurilish loyihalaridan hozirgacha bir nechtasi ma’lum. Ular shaharning markaziy nuqtalarida joylashgan va bosh rejada ruxsat etilganidan karrasiga baland qilib loyihalashtirilgan:
▪️Islom Karimov ko‘chasidagi “Foton” zavodi o‘rnida 53 qavatli (Nest One’dan ham balandroq) majmua; tashabbuskor – “Foton” AJ, loyiha qiymati – 175 mln dollar:
▪️Beshyog‘och bozori o‘rnida 30 qavatgacha bo‘lgan binolar majmuasi; tashabbuskor – Toshkent shahar hokimligi, loyiha qiymati – 461 mln dollar:
▪️Taras Shevchenko ko‘chasidagi sobiq Geologiya qo‘mitasining binosi o‘rnida 30 qavatgacha bo‘lgan binolar majmuasi; tashabbuskor – “Xamkar Inshaat” MChJ, loyiha qiymati – 180 mln dollar:
▪️Seul ko‘chasida Ritz Carlton brendi ostida kamida 30 qavatli mehmonxona; tashabbuskor – “PD Estates” MChJ XK; loyiha qiymati – 200 mln dollar;
▪️Bunyodkor ko‘chasida, “Katta Qozirobod mahallasi hududida har biri kamida 30 qavatli egizak binolar; tashabbuskor – TSC-HK-Investment (Xitoy), loyiha qiymati – 340 mln dollar;
Foto: Chilonzor tumani hokimligi
▪️Shota Rustaveli ko‘chasidagi Grand Mir mehmonxonasi o‘rnida 30 qavatgacha bo‘lgan binolar majmuasi:
Kompyuter grafikasi asosida qayta ishlangan surat
Bu loyihalar bo‘yicha taqdimotlar – Toshkentning ko‘plab mahallalarida energetika infratuzilmasi yoz jaziramasi bilan bog‘liq yuklamani ko‘tara olmayotgani sabab elektr ta’minotida uzilishlar kuzatilayotgani fonida ro‘y bermoqda.
Markaziy bank 2026-yil 14-iyuldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 16,89 so‘mga oshib, 12 092,87 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 24,14 so‘mga oshdi va 13 824,57 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 194,77 so‘m bo‘ldi (+0,88).
Rossiya rubli 157,13 so‘m etib belgilandi (-0,19).
Foto: Markaziy bank
O‘zbekistonda valuta operatsiyalarini amalga oshirish qoidalariga kiritilgan o‘zgartirishga ko‘ra, tadbirkorlik sub’yektlari endilikda ichki valuta bozoridan sotib olingan valuta mablag‘laridan foydalanish maqsadini qayta sotib olish amaliyotisiz o‘zgartirishi mumkin.
Adliya vazirligi tomonidan O‘zbekistonda valuta operatsiyalarini amalga oshirish qoidalarining 28-bandiga kiritilgan o‘zgartirish davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi (3281-6-son, 2026 yil 16 iyul).
Amaldagi tartibga ko‘ra, “Valutani tartibga solish to‘g‘risida“gi qonunning 15-moddasiga muvofiq, joriy xalqaro operatsiyalar bilan bog‘liq hollarda chet el valutasini sotib olish yoki sotish cheklovlarsiz amalga oshiriladi.
Shu bilan birga, maxsus valuta hisobvaraqlariga o‘tkazilgan mablag‘lar buyurtmada ko‘rsatilgan maqsadlar uchun sarflanishi shart edi.
Ilgari bir shartnoma doirasida sotib olingan valuta mablag‘laridan boshqa shartnoma bo‘yicha foydalanish zarurati tug‘ilganda, tadbirkorlar ushbu valutani avval bankka sotishi, so‘ngra yangi maqsad uchun qayta sotib olishi talab etilardi.
Yangi o‘zgartirish mazkur jarayonni soddalashtirishga qaratilgan. Endi tadbirkorlik sub’yektlari ichki valuta bozoridan sotib olingan valuta mablag‘laridan foydalanish maqsadini belgilangan tartibda o‘zgartirishi mumkin bo‘ladi.
Mazkur o‘zgartish tadbirkorlar uchun ortiqcha vaqt va xarajatlarni qisqartirish, shuningdek, valuta operatsiyalarini amalga oshirishda qo‘shimcha qulayliklar yaratishga xizmat qilishi kutilmoqda.
O‘zbekistonda «Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risida»gi Konstitutsiyaviy qonun qabul qilindi. Hujjatga ko‘ra, markaz alohida belgilangan hududda maxsus huquqiy rejim asosida faoliyat yuritadi.
Qonunda qayd etilishicha, moliya markazining dastlabki chegaralari uni tashkil etishga oid Prezident farmoni bilan belgilanadi. Markaz tomonidan qabul qilinadigan har bir qaror esa kuchga kirishidan avval rasmiy reyestrda e’lon qilinishi shart.
Shuningdek, qonun talablari yoki moliya markazi qarorlariga zid ravishda tijorat yoki moliyaviy faoliyat yuritgan ishtirokchilarga yirik miqdorda jarima qo‘llanilishi belgilandi. Jarima 10 million AQSh dollaridan yoki qoidabuzarlikka asos bo‘lgan bitim yoki faoliyat qiymatining 10 foizidan oshmasligi lozim.
Konstitutsiyaviy qonunga muvofiq, moliya markazi tuzilmasiga Kengash, Ma’muriyat, Moliyaviy xizmatlar boshqarmasi hamda Toshkent xalqaro tijorat sudi kiradi.
Markazning har bir organi moliya yili yakunlanganidan keyin to‘rt oy ichida yillik shaffoflik hisobotini e’lon qilishi shart.
Qonunga muvofiq, ingliz tili Toshkent xalqaro moliya markazining rasmiy tili etib belgilandi.
Konstitutsiyaviy qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran o‘n kun o‘tgach kuchga kiradi.
O‘zbekiston prezidentining tadbirkorlar huquqlari bo‘yicha vakili (Biznes-ombudsman) Toshkent shahridagi ko‘p qavatli uylarning tom qismiga o‘rnatilgan reklama konstruksiyalari demontaj qilinishi bilan bog‘liq vaziyatni nazoratga olganini ma’lum qildi. Idora reklama pasportlari qonuniy kuchida bo‘lgan tadbirkorlarning huquqlari buzilishiga yo‘l qo‘ymaslikka chaqirdi.
Reklama joyi pasportidan namuna
Nizoli holat yuzasidan avvalroq Kun.uz tarqatgan xabarda aytilganidek, poytaxt hokimligining Raqamli rivojlanish departamenti tomonidan dizayn kod kuchga kirishi bilan ko‘p kvartirali uylar tomidagi reklama konstruksiyalarini demontaj qilish borasida talabnoma yuborilgan.
Kun.uz’ga murojaat qilgan tadbirkor hokimlik tomonidan 2030 va 2034 yilgacha muddatga berilgan reklama pasportlarining bekor qilinishi noto‘g‘ri ekanini aytgandi.
14 iyul kuni Biznes-ombudsman ushbu masalani nazoratga olganini ma’lum qildi.
“Reklama to‘g‘risida”gi qonunga ko‘ra, reklama joyining pasporti — Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hamda Toshkent shahar hokimliklari tomonidan beriladigan hujjat bo‘lib, ushbu hujjat yuridik va jismoniy shaxslarning tashqi reklama va axborot obektlarini (konstruksiyalarini) unda ko‘rsatilgan yer uchastkasiga, binoga yoki inshootga, mulk shaklidan qat’i nazar, o‘rnatish huquqini tasdiqlaydigan hujjat hisoblanadi.
“Ma’muriy tartib-taomillar to‘g‘risida”gi qonunning 12-moddasiga ko‘ra, manfaatdor shaxslarga majburiyatlar orqali qiyinchilik tug‘dirish, faqat rasmiy qoidalar va talablarga rioya etilishi maqsadidagina ularga huquqlar berishni rad etish yoki ularning huquqlarini boshqacha tarzda cheklash ma’muriy organlarga taqiqlanadi.
Qolaversa, “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi qonunning 41-moddasiga ko‘ra, normativ-huquqiy hujjatlar orqaga qaytish kuchiga ega emas va ular amalga kiritilganidan keyin yuzaga kelgan ijtimoiy munosabatlarga nisbatan qo‘llaniladi”, – deyiladi Biznes-ombudsman bayonotida.
Tashkilot Toshkent shahar hokimligiga reklama pasportlari amalda bo‘lgan tadbirkorlik sub’yektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilishiga yo‘l qo‘ymaslik, shuningdek, qabul qilinadigan qarorlarda qonunchilik talablariga qat’iy amal qilish yuzasidan xulosa kiritgan.
Agar bu jarayonda tadbirkorlarning mulkiy huquqlari yoki qonuniy manfaatlari buzilsa, Biznes ombudsman o‘z vakolatlari doirasida ularning huquqlarini, jumladan, sudlarda ham himoya qilishini bildirdi.
Vaziyat bo‘yicha poytaxt hokimligi va Adliya vazirligining izohi bilan Kun.uz’ning avvalgi materialida tanishishingiz mumkin.
Oliy Majlis Qonunchilik palatasida «O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqida»gi qonun loyihasi birinchi o‘qishda ko‘rib chiqildi.
Muhokamalarda qayd etilishicha, keyingi yillarda mamlakatda viza berish va xorijiy fuqarolarni ro‘yxatdan o‘tkazish tartibining soddalashtirilishi, shuningdek, turizm sohasida yaratilgan imtiyozlar natijasida O‘zbekistonga kelayotgan chet el fuqarolari va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar soni ortib bormoqda.
Shu bilan birga, ayrim xorijiy fuqarolar hamda doimiy ravishda boshqa davlatlarda yashovchi fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar mehnat faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi tasdiqnoma olmasdan ishlayotgani qayd etildi. Shuningdek, tasdiqnomada ko‘rsatilmagan mehnat turlari bilan shug‘ullanish holatlari ham uchramoqda.
Qonun loyihasiga muvofiq, O‘zbekiston hududida tasdiqnomasiz mehnat faoliyati bilan shug‘ullangan xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar uchun ma’muriy javobgarlik joriy etilishi taklif etilmoqda. Shuningdek, tasdiqnomada nazarda tutilmagan mehnat faoliyati bilan shug‘ullanganlik uchun ham javobgarlik belgilanishi ko‘zda tutilgan.
Loyihaga asosan, mazkur turdagi ma’muriy huquqbuzarliklarga oid ishlarni ko‘rib chiqish vakolati Davlat mehnat inspeksiyasi, ichki ishlar organlari hamda jinoyat ishlari bo‘yicha sudlarga berilishi taklif qilinmoqda.
Deputatlar ta’kidlashicha, qonun loyihasi mehnat munosabatlari sohasidagi huquqbuzarliklarning oldini olish, qonuniy mehnat bozorini shakllantirish hamda fuqarolarning mehnat huquqlarini ishonchli himoya qilishga xizmat qiladi.
Ushbu qonun loyihasi birinchi o‘qishda qabul qilindi.
Jahon chempionati finaliga sloveniyalik hakamlar tayinlandi
Prezident O‘zbekiston madaniyatini jahonda targ‘ib qilish rejalari bilan tanishdi
16 ming dollarga Isroilga ishga yuborishni va’da qilgan shaxs ushlandi
-
Siyosat4 days ago
Prezident Shavkat Mirziyoyev Qatar amiriga ta’ziya bildirdi
-
Jamiyat4 days agoToshkent metrosiga yana 3 ta zamonaviy poyezd qo‘shildi
-
Dunyodan3 days agoMahmud Ahmadinejod atrofidagi sirli o’yin: “Mossad bilan hamkorlik”
-
Dunyodan4 days ago
Anqarada NATO sammiti boshlandi
-
Iqtisodiyot3 days agotadbirkor va davlat organlari o‘rtasida huquqiy bahs yuzaga keldi
-
Iqtisodiyot2 days agoMarkaziy bank huzurida Islomiy moliya kengashi tashkil etildi
-
Sport4 days agoIspaniyada Fransiya milliy jamoasi haqidagi bayonot ortidan siyosiy mojaro avj oldi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Andijonda Belarus texnologiyasi asosida qishloq xo‘jaligi texnikalari ishlab chiqariladi