Connect with us

Iqtisodiyot

2025 yilda eng katta davlat qarziga ega mamlakatlar

Published

on


2025 yilda jahonda davlat qarzi hajmi 110,9 trln dollarga yetdi. Lekin uning asosiy qismi aynan qaysi mamlakatlarga to‘g‘ri keladi?

Ushbu infografikada 2025 yilda eng yuqori umumiy davlat qarziga ega davlatlar ko‘rsatilgan. Ma’lumotlar Xalqaro valuta jamg‘armasi (XVJ)ning 2025 yil oktyabr oyidagi “Jahon iqtisodiyoti rivojlanish istiqbollari”ning so‘nggi nashridan olingan.

Yetakchi beshlik — AQSh, Xitoy, Yaponiya, Buyuk Britaniya va Fransiya — jahon davlat qarzining uchdan ikki qismini to‘plagan, bu jami 74,8 trln dollarni tashkil etadi.

AQSh hanuz birinchi o‘rinda bo‘lib, 38,3 trln dollarlik davlat qarziga ega — bu global qarz massasining salkam uchdan bir qismidan ko‘prog‘iga to‘g‘ri keladi. Undan keyin Xitoy va Yaponiya 18,7 trln va 9,8 trln dollar miqdoridagi qarzlar bilan joylashgan. Bu uch yetakchi mamlakat ulushi jami jahon qarzining 60 foizini tashkil etishini anglatadi.

Keyingi o‘rinlarda Buyuk Britaniya, Fransiya va Italiya 4,1 trln, 3,9 trln va 3,5 trln dollarlik davlat qarzi bilan bormoqda. Bu rivojlangan iqtisodiyotlar odatda absolyut ko‘rsatkichda ham, YaIMga nisbatan ham yuqori qarz yukiga ega — keng ko‘lamli fiskal dasturlar va aholining qarishi bilan izohlanadi.


Foto: Visualcapitalist

Garchi AQShning davlat qarzi Xitoynikidan ikki baravardan ko‘proq bo‘lsa-da, 2025 yilda uning yillik o‘sishi foiz ifodasida unchalik katta bo‘lmadi.

2025 yilda AQSh davlat qarzi 2,9 trln dollarga oshgan bo‘lsa, Xitoy qarzi 2,2 trln dollarga ko‘paydi. Absolyut raqam kichikroq bo‘lsa-da, Xitoy qarzi foizda tezroq o‘sdi — yillik o‘sish sur’ati 13,6 foizni tashkil etdi, AQShda esa 8,4 foiz.

Yaponiyaning davlat qarzi/YaIM koeffitsiyenti (230 foiz) yuqoriligi bilan mashhur, ammo 2025 yilda bu ko‘rsatkich pasaydi, chunki mamlakat davlat qarzi taxminan 200 mlrd dollarga, ya’ni foiz ifodasida 2 foiz atrofidagina oshdi.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

O‘zbekistonliklarga martda go‘sht va sut hamda energetika mahsulotlari qimmatlashgani eng ko‘p sezildi

Published

on


Markaziy bank o‘tkazgan so‘rovlarda Toshkent shahrida yashovchilar oxirgi 12 oyda narx-navo 13,3 foizga oshganini aytgan bo‘lsa, qashqadaryoliklar 11,6 foizlik inflatsiyani sezganliklarini bildirgan. Namanganda sezilgan inflatsiya ko‘rsatkichi esa eng past – 10 foiz. Daromadlari 2 mlndan 4 mln so‘mgacha bo‘lgan aholi qatlami eng kam – 9,9 foizlik inflatsiyani sezgan bo‘lsa, 30 mln so‘mdan ko‘proq daromad topuvchilar narx-navo 16,4 foizdan ko‘proqqa oshdi deb hisoblayapti. 

2026 yil mart oyida O‘zbekiston aholisi sezgan yillik inflatsiya darajasi fevral oyiga nisbatan 0,5 foiz bandga pasayib, 11,1 foizni tashkil etdi. Bu haqda Markaziy bank xabar berdi.

So‘rovnomada 3239 nafar respondent ishtirok etgan. Ular bergan javoblarga qaraganda, sezilgan inflatsiya Toshkent shahrida eng yuqori – 13,3 foizni, Qashqadaryo viloyatida 11,6 foizni, Sirdaryo viloyatida 11,5 foizni tashkil etgan.

Namanganliklar esa narx-navo oshishini hammadan ham kamroq sezgan – 10 foiz. Xorazm viloyatida yashovchilar 10,5 foiz, Qoraqalpog‘iston Respublikasi aholisi 10,6 foizlik inflatsiyani his etgan.

Mart oyida aholi tomonidan narxlarida yuqori o‘sish kuzatilgan asosiy tovar va xizmatlar quyidagilar: go‘sht va sut, benzin va yoqilg‘i, elektr va tabiiy gaz, meva va sabzavotlar,dorilar, shuningdek, yo‘lkira va tashish xizmatlari.

Daromadlari 2 mlndan 4 mln so‘mgacha bo‘lgan aholi qatlami eng kam – 9,9 foizlik inflatsiyani sezgan bo‘lsa, 30 mln so‘mdan ko‘proq daromad topuvchilar oxirgi 12 oyda narx-navo 16,4 foizdan ko‘proqqa oshdi deb hisoblayapti.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Parvarish xizmati ko‘rsatuvchi tadbirkorlar 2030 yilgacha soliqdan ozod etiladi

Published

on


Yangi qonunga ko‘ra, nogironligi bo‘lgan bolalar uchun kunduzgi parvarish xizmatini ko‘rsatuvchi tadbirkorlar 2030 yil 1 yanvarga qadar barcha turdagi soliqlardan (ijtimoiy soliqdan tashqari) ozod qilinadi.

O‘RQ–1129-sonli qonun bilan Soliq kodeksi va boshqa qonun hujjatlariga tegishli o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi.

Unga muvofiq, 3 yoshdan 18 yoshgacha nogironligi bo‘lgan bolalar uchun davlat-xususiy sheriklik asosida kunduzgi parvarish xizmatini ko‘rsatuvchi tadbirkorlar belgilangan muddatgacha soliq imtiyozlariga ega bo‘ladi.

Shuningdek, farzandlari xususiy maktab yoki bog‘chaga boradigan nogironligi bo‘lgan bolalar uchun kunduzgi parvarish xizmatidan foydalangan ota-onalar tomonidan har bir bola uchun oyiga 3 mln so‘mgacha bo‘lgan to‘lovlar jismoniy shaxslar daromad solig‘idan ozod qilinishi belgilandi.

Bundan tashqari, “Aholi bandligi to‘g‘risida”gi qonunga kiritilgan qo‘shimchalarga ko‘ra, tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan xotin-qizlar tegishli tartibda ish qidirayotgan shaxs sifatida ro‘yxatga olinishi mumkin.

Mazkur qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonliklar ikki oyda ta’lim olish uchun 6,8 trln so‘m sarfladi

Published

on


2026-yil yanvar–fevral oylarida O‘zbekistonda ta’lim xizmatlari hajmi 6,8 trln so‘mni tashkil etdi. Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotiga ko‘ra, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 24,8 foizga oshgan.

Qayd etilishicha, ta’lim xizmatlari hajmida hududlar bo‘yicha eng yuqori ko‘rsatkich Toshkent shahri hissasiga to‘g‘ri kelib, 3,6 trln so‘mni tashkil etgan.

Keyingi o‘rinlarda Samarqand (445,7 mlrd so‘m) va Farg‘ona viloyati (413 mlrd so‘m) qayd etilgan. Andijon viloyati, Namangan viloyati ham yuqori ko‘rsatkichlar qatorida.

Eng past ko‘rsatkich Sirdaryo viloyati hissasiga to‘g‘ri kelib, 67,8 mlrd so‘mni tashkil etgan.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonga 2 oyda 6,6 ming tonna shokolad import qilindi

Published

on


2026-yil yanvar–fevral oylarida O‘zbekistonga 34 ta davlatdan qariyb 6,6 ming tonna shokolad mahsulotlari import qilindi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.

Qayd etilishicha, importning umumiy qiymati 27,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan.bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,1 ming tonnaga kamaygan.

2026-yilning dastlabki ikki oyida O‘zbekistonga eng ko‘p shokolad yetkazib bergan davlat Rossiya bo‘lib, 4 407 tonna mahsulot import qilingan.

Shuningdek, Ukraina 607 tonna, Turkmaniston 209,1 tonna, Qozog‘iston 201,8 tonna va Turkiya 190,7 tonna hajmda shokolad yetkazib bergan.

Polsha ham 124,4 tonna bilan yetakchi eksportchilar qatoriga kirgan. Qolgan 825,9 tonna mahsulot boshqa davlatlar hissasiga to‘g‘ri kelgan.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Yaqin Sharqdagi mojaro O‘zbekistonga ham ta’sir ko‘rsatadi – Timur Ishmetov

Published

on


Timur Ishmetov regulyatorning asosiy vazifasi o‘z siyosatini ishlab chiqish uchun xatarlarni to‘g‘ri baholash ekanini ta’kidladi.

Yaqin Sharqdagi qurolli mojaro O‘zbekistonga ham ta’sir ko‘rsatadi. Bu haqda Spot nashri Markaziy bank boshqaruvi raisi Timur Ishmetovning Uzreport TV telekanaliga bergan intervyusiga tayanib yozmoqda.

Ishmetovning so‘zlariga ko‘ra, vaziyat nafaqat mintaqaviy, balki global xarakterga ega. Asosiy omil neft narxining oshishi bo‘ldi, bu esa o‘z navbatida narxlarning umumiy oshishi orqali jahon inflyasiyasiga ta’sir qilishi mumkin. Vaziyat narxlarga qo‘shimcha bosim o‘tkazayotgan transport-logistika qiyinchiliklari bilan ham murakkablashmoqda.

Ishmetovning ta’kidlashicha, hozirgi sharoitda har bir markaziy bankning asosiy vazifasi bir qator chuqur jihatlarga ega bo‘lgan ushbu xatarlarni to‘g‘ri baholashdir. Regulyator vaziyatning har bir mamlakat iqtisodiyotiga qay darajada va qaysi kanallar orqali uzoq muddatli ta’sir ko‘rsatishini aniqlab, shunga mos siyosat yuritishi lozim.

«Markaziy bankka, albatta, narxlar barqarorligi, lekin shu bilan birga, moliyaviy barqarorlik, ya’ni bank tizimining barqarorligiga ham e’tibor qaratish tavsiya etilmoqda. Nega deganda, ko‘p bizneslarda eksport-import operatsiyalari bilan bog‘liq muammo paydo bo‘lsa, bu bizneslarning banklar oldidagi kreditlari bo‘lsa, bu kreditlarga xizmat ko‘rsatishga ham ta’sir qilishi mumkin», – dedi u.

Mojaroning O‘zbekiston uchun oqibatlari haqida gapirar ekan, Markaziy bank rahbari to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir sezilarli bo‘lmasligini, ammo bilvosita ta’sirlar bo‘lishi mumkinligini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, salbiy oqibatlarning oldini olish uchun hukumat allaqachon bir qator choralarni ko‘rgan, xususan, oziq-ovqat mahsulotlarini import qilishda transport xarajatlari uchun subsidiyalar taqdim etgan.

Shu bilan birga, u bunday qo‘llab-quvvatlash maqsadli va qisqa, oldindan e’lon qilingan muddatga joriy etilishi va shaffof subsidiyalash mexanizmlari bilan birga amalga oshirilishi kerakligini ta’kidladi.

Bu Xalqaro valyuta jamg‘armasi tavsiyalariga muvofiq bo‘lib, unda umumiy subsidiyalar va narxlarni tartibga solishdan qochish tavsiya etilgan.

Ma’lumot uchun, o‘tgan hafta Shavkat Mirziyoyev aholini asosiy oziq-ovqat mahsulotlari bilan ta’minlashni qo‘llab-quvvatlash choralarini tasdiqladi. 2026 yil 1 apreldan 1 avgustgacha tadbirkorlarga mol va qo‘y go‘shtini import qilishda, ularni havo transportida tashish xarajatlarining 50 foizi, biroq har bir kilogramm uchun 0,8 AQSh dollaridan oshmagan qismi qoplab beriladi. 

Shuningdek, yil oxirigacha xorijiy davlatlardan samolyotlarda import qilingan nasldor qoramol qiymatining 10 foizi, biroq har bir bosh qoramol uchun 4 mln so‘mdan oshmagan miqdorda subsidiya ajratiladi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.