Connect with us

Jamiyat

20 yil o‘tib… Buxoroda 13 yoshli ona

Published

on


Bunday xabar har qanday kishini sarosimaga solmay qo‘ymaydi. Og‘riqlisi, oradan 20 yil vaqt o‘tibdi. Lekin, sahifalardagi sarlavhalar o‘zgarmadi. Faqat raqamlar «yoshardi»: 15 emas, 13… Bu shunchaki statistika emas, bu – bolalikning barvaqt yakunlanishi…

2005 yilda «Turkiston» (hozirgi «Yoshlar ovozi») gazetasi muxbiri vazifasida ishlardim. Gazeta sonlaridan birida «15 yoshli ona» sarlavhasi ostida yoritilgan maqola shov-shuvlarga sabab bo‘ldi. Ushbu maqola qattiq qarama-qarshiliklar bilan qarshilandi. Maqola e’lon qilinishi hamona bosh muharrir ayrim buxorolik mansabdorlarning turli bosimli qo‘ng‘iroqlari qurshovida qoldi. Biroq, manbaaning to‘g‘riligi, prokuratura tergovchisi taqdim etgan asosli ma’lumot bunday qo‘ng‘iroqlarning haqiqatan ham bosim ekanini oshkor qilib qo‘ydi. Shunda o‘z davridagi viloyat rahbari tomonidan «xotin-qizlar qo‘mitasi» oyoqqa turg‘azilib, o‘smir qizlarning har biri uchun javobgar va mas’ul bo‘lishi qat’iy talab ostiga qo‘yilgan edi.

Bugun negadir, «Turkiston»ning o‘tgan yillar sahifalarini shunchaki varaqladim. «15 yoshli ona» sarlavhali maqolaga ko‘zim tushib, beixtiyor shu voqealar ko‘z oldimdan o‘tib turgandi. Maqolaga ko‘ra, shofirkonlik 15 yoshli qiz qonuniy nikohdan o‘tmay turib, 23 yoshli yigitga turmushga chiqqan. Hali na jismonan, na ma’nan onalikka tayyor bo‘lmagan qiz 16 yoshida farzand ko‘rgandan keyingina «FXDYo» uni qonuniy nikohdan o‘tkazgan. Holatga esa mahalla-ko‘y, xotin-qizlar kengashlari tomoshabin bo‘lib turavergan.

20 yil avvalgi voqealarni bir-bir xayoldan o‘tkazib turganimda, qo‘ng‘iroq bo‘lib qoldi. «G‘ijduvon tumanidan 13 yoshli qiz ona bo‘libdi. Hali tasdiqlanmagan ma’lumotlarga ko‘ra, bola qizning o‘gay otasidan emish…»

Manbaaga yanayam oydinlik kiritish uchun Oliy Majlisning Inson huquqlari bo‘yicha vakili (Ombudsman)ning Buxoro viloyatidagi mintaqaviy vakili bilan bog‘landik. Vakil bu haqda «Xabar.uz»ga ma’lum qilar ekan, holat o‘tgan yil sodir etilganini, voyaga yetmagan qizga nisbatan sodir etilgan jinsiy zo‘ravonlikka oid dastlabki tergov harakatlari olib borilayotganini, hech bir jinoyat jazosiz qoldirilmasligini bildirdi.

Buxoro viloyati IIB axborot xizmati rahbari Ulug‘bek Shukrullayevning bildirishicha, Buxoro viloyatida voyaga yetmagan qizga jinsiy zo‘ravonlik sodir etilishi holati bo‘yicha 2025 yilning noyabr oyida Jinoyat kodeksining 118-moddasi (Nomusga tegish) 4-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Ayni paytda, tergovga qadar surishtiruv ishlari olib borilmoqda. Uning aytishicha, DNK testi (genetik test) o‘tkazilib, otalikni isbotlash va sud-tibbiy ekspertizasi qo‘llaniladi. Va DNK testi natijalariga ko‘ra, aybdor qilmishiga yarasha javobgarlikka tortiladi.

Ayni paytda, jinoyat sodir etishda ayblanayotgan shaxs esa protsessual tartibda ushlanib, unga tegishli tartibda qamoq ehtiyot chorasi qo‘llanilgan.

Asli g‘ijduvonlik bo‘lgan, 2013 yilda tug‘ilgan M.R. joriy yilning 23 fevralida Respublika ona va bola ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Buxoro filialiga qabul qilingan. Tug‘ruq natijasida M.R. vazni 2900 gramm bo‘lgan o‘g‘il farzandni dunyoga keltirgan. Bizni esa, aynan, shu – 13 yoshli «ona» va uning dunyoga kelgan bolasining salomatligi tashvishlantirardi. Shu yuzasidan Buxoro viloyati Sog‘liqni saqlash boshqarmasi boshlig‘i Elyor Oltiyevga murojaat qildik.

«Bolaning ham, onaning ham salomatligi nazoratda. Shifokorlar qarayapti. Ahvoli yaxshi. Barcha sharoitlar yaratib berilgan. Jinoyat bilan bog‘liq masalalar tergov organlari tomonidan amalga oshiriladi. Biz, tibbiyot xodimlarining vazifamiz esa har qanday vaziyatda ham inson salomatligini saqlash bo‘yicha mas’uliyat bilan yondoshish. Uning kelib chiqishi yoki boshqa jihatlariga e’tibor bermaymiz. Biz yosh ona-bola hayotini saqlab qoldik, biz uchun shunisi muhim. Chunki, bu yoshda ular hayotini saqlab qolish juda qaltis va nozik»,-dedi Elyor Oltiyev.

***

13 yoshli ona… O‘zi hali qo‘g‘irchoq yoshidan chiqmagan. Hali orzu-havaslari, maktab daftari, sinfdoshlari bilan bolalik sho‘xligi bo‘lishi kerak edi. Ammo, u ona bo‘ldi. Qanday sharoitda, qanday og‘riqlarda va qanday ruhiy iztiroblarda… javobdan ko‘ra, savollar og‘irroq.

To‘g‘ri, shifokorlar ona va bola hayotini qiyin vaziyatlarda, soniyalarda saqlab qolishgan. Bu juda katta jasorat.

Ammo, jamiyatning beparvoligi yana bir 13 yoshli bolaning bolaligini saqlab qola olmadi. Tergov o‘z ishini qiladi. Qonun ishlaydi. Jinoyatchi jazosini oladi. Ammo, mahalla-ko‘y, oilasi, atrofdagilar, qo‘ni-qo‘shnilar, maktab… Bir bolaning taqdirini saqlab qolish uchun nega e’tiborsizlik qilishgan?

O‘ziga o‘zi suyana olmaydigan yoshda qo‘lida go‘dagi bor go‘dakni yana qanday sinovlar kutmoqda? Bu yerda gap faqat bitta 13 yoshli qiz haqida emas, bolalik haqida. Bolalarining bolaligini asray olmagan jamiyat ularning kelajagini qanday asraydi? Shuning uchun bu voqea faqat bir hudud yoki bir oilaning dardi emas. Bu barchamizning dardimiz. Bolalikni asrashga qodir bo‘lgan jamiyatgina o‘z kelajagini mustahkam qila oladi.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Jamiyat

Jurnalistlar uyushmasi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi bilan hamkorlik memorandumini imzoladi

Published

on


2026-yil 22-aprel kuni Toshkent shahrida Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi raisi Zulayxo Mahkamova O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi raisi vazifasini bajaruvchi Shuhrat Oripov bilan uchrashuv o‘tkazdi. 

Muloqotda oila institutini mustahkamlash, xotin-qizlarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, ularning jamiyatdagi faolligini oshirish hamda ayollar va bolalarga nisbatan zo‘ravonlikning oldini olishga qaratilgan islohotlarni ommaviy axborot vositalari orqali keng jamoatchilikka yetkazish yuzasidan o‘zaro fikr almashildi. 

Uchrashuv yakunida Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi va Jurnalistlar uyushmasi o‘rtasida hamkorlik memorandumi imzolandi. 

Memorandumga muvofiq, Jurnalistlar uyushmasi o‘z a’zolarini jalb qilgan holda oila va xotin-qizlar masalalariga oid davlat siyosati hamda sohada amalga oshirilayotgan islohotlarni ommaviy axborot vositalarida keng yoritish, shu jumladan video, audio va boshqa mediakontentlar tayyorlash ishlarini amalga oshiradi. 

 Shuningdek, tomonlar hamkorlikda: 

— Mamlakatimizda oila institutini mustahkamlash, xotin-qizlarning jamiyatdagi o‘rni va faolligini oshirishga qaratilgan tashabbuslar, milliy qadriyatlar va ijtimoiy loyihalarni xalqaro miqyosda keng targ‘ib qilish maqsadida xorijiy auditoriya uchun ham jurnalistik materiallar tayyorlash; 

— «Oltin qalam»,«Atirgul» kabi ko‘rik-tanlovlar orqali, shuningdek, ijodiy loyihalar va media tashabbuslarni yo‘lga qo‘yish eng yaxshi jurnalistik materiallarni aniqlash, ularni rag‘batlantirish; 

— mediaturlar, matbuot anjumanlari va brifinglarda jurnalistlar ishtirokini ta’minlash; 

— qo‘mita tizimi xodimlari va xotin-qizlar faollarining OAV bilan ishlash ko‘nikmalarini oshirish maqsadida seminar-treninglar va davra suhbatlari tashkil etish; 

— oila va xotin-qizlar hayotiga oid axborotlarni muntazam yig‘ish, tahlil qilish hamda tahliliy materiallar tayyorlash; 

 — milliy qadriyatlar, ijtimoiy tashabbuslar va ilg‘or tajribalarni xalqaro miqyosda targ‘ib etish uchun xorijiy auditoriyaga mo‘ljallangan materiallar tayyorlash; 

— ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda faol jurnalistlar va blogerlarni rag‘batlantirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish; 

— qo‘mita axborot xizmatiga jamoatchilik bilan ishlash va raqamli kommunikatsiyalar bo‘yicha metodik yordam ko‘rsatish; 

— joylarda jurnalistika sohasi faxriylarini e’zozlash va ularning yubileylarini nishonlashga qaratilgan tadbirlarni tashkil etish yo‘nalishlarida hamkorlik qiladi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Yozuvchi va shoirlar uchun Prezident mukofoti joriy etiladi

Published

on


Ilg‘or ijodkor Prezident mukofoti joriy etiladi.

Prezident farmoniga ko‘ra, 2027-yildan har 2 yilda 1 marta 12-avgust – Xalqaro yoshlar kuni arafasida «Avlodlar muloqoti» xalqaro yoshlar kongressi o‘tkaziladi. 

2026-yildan har yili sentyabr oyida davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida milliy urf-odatlarga tayanib, yuksak madaniy-estetik me’yorlar hamda xavfsizlikni ta’minlagan holda «Yoshlik – hayotning baxtli va oltin davri» shiori asosida umummilliy yoshlar festivalini o‘tkazib borish yo‘lga qo‘yiladi.

2026-yildan kitobxonlik madaniyatini yuksaltirish yo‘lida fidokorona mehnat qilayotgan yosh ijodkorlarni rag‘batlantirish maqsadida «Ilg‘or ijodkor» Prezident mukofoti joriy etiladi. Unga ko‘ra:

– she’riyat, dramaturgiya hamda bolalar adabiyoti yo‘nalishlari bo‘yicha eng yaxshi yozuvchi va shoirlar mukofotlanadi;

– har bir yo‘nalish bo‘yicha g‘oliblar BHMning 200 baravari miqdorida pul mukofoti bilan taqdirlanadi.

2026-yildan hududlarda ta’lim muassasasi, sport ob’yektlari, yoshlar va madaniyat markazi, kutubxona, kinoteatr, konsert-tomosha zali, ko‘ngilochar saylgoh va bog‘lardan iborat yoshlarga mo‘ljallangan infratuzilma ob’yektlari faoliyatini yo‘lga qo‘yish bo‘yicha minimal standartlar joriy etiladi.

2026–2027-yillarda har bir hududda 1 tadan turizm, gastronomik, yoshlar sayilgohi va savdo-servisga ixtisoslashgan maxsus xizmat ko‘rsatuvchi ko‘chalarda kutubxona,«book cafe», kitob do‘konlari joylashtiriladi.

Kitob sotuvini oyiga 10 mingdan oshirgan tadbirkorlarga 1 mlrd so‘mgacha Markaziy bank asosiy stavkasining 50 foizi miqdoridagi foiz stavkasida 6 oylik imtiyozli davr bilan 3 yilgacha muddatga ssuda ajratish choralari ko‘riladi. 

 



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Rossiyaning Novosibirsk shahridan o‘zbekistonlik 7 nafar bola vatanga qaytarildi

Published

on


Qayd etilishicha, bolalarning birortasida ham hujjat bo‘lmagan.

Foto: Migratsiya agentligi

Rossiyaning Novosibirsk shahrida ikki nafar o‘zbekistonlik onalarning biri 5 ta, ikkinchisi 2 ta voyaga yetmagan farzandi bilan og‘ir ahvolda qolib ketgan, deb xabar berdi Migratsiya agentligi.

Qayd etilishicha, bolalarning birortasida ham hujjat bo‘lmagan.

“Migratsiya agentligining Rossiyadagi vakolatxonasi hamda Bosh konsulxona tomonidan barcha tashkiliy ishlar hal etildi. Bolalarga vatanga qaytish guvohnomalari rasmiylashtirildi va avia chiptalar olinib, barchalari vatanga qaytarildi”, deyiladi xabarda.

Avvalroq Sankt-Peterburg shahrida murakkab vaziyatga tushib qolgan O‘zbekiston fuqarosi va uning uch nafar voyaga yetmagan farzandi Bosh konsulxona ko‘magi bilan vatanga qaytarilgani xabar qilingandi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Endi bank kartalaridan avtomatik yechib olishda minimal qoldiqqa amal qilinadi

Published

on


2026-yil 15-apreldan boshlab akseptsiz (roziliksiz) yechib olishlardan foydalanilganda minimal kamaytirilmaydigan qoldiq joriy etiladi. Ya’ni kartada har doim kamida BHMning 3 baravari miqdoridagi qoldiq saqlanadi.

Aniqroq aytganda, avtomatik yechib olishlarda bank kartalarning balansi nolga tushib qolmaydi. Amaliyotlar faqat belgilangan chegaradan ortiq bo‘lgan mablag‘ doirasida amalga oshiriladi.

Ma’lumot uchun, akseptsiz yechib olishlar odatda karta egalarining banklar va boshqa moliyaviy institutlar oldidagi majburiyatlarini (masalan, kreditlar, bo‘lib-bo‘lib to‘lash va boshqa majburiyatlar) so‘ndirish hollarida qo‘llaniladi.

UZCARDning bildirishicha, ushbu shartlar Bank tomonidan mijozdan olingan va OTP tasdiqlangan karta rekvizitlariga nisbatan qo‘llanilmaydi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Toshkentda avtobuslar uchun yana 16 ta yo‘nalish tashkil etilib, 70ta yangi bekat quriladi

Published

on


Poytaxtda 16,2 km BRT yo‘laklari hamda 56 km ajratilgan avtobus yo‘laklarini tashkil etish, ajratilgan yo‘laklarda 600 dan ortiq kameralar o‘rnatish, 1116 ta bekatni rekonstruksiya qilish, 545 ta «aqlli» svetofor o‘rnatish ko‘zda tutilmoqda.

Foto: Toshshahartransxizmat

Toshkent shahrida qo‘shimcha ravishda 240 ta avtobus xarid qilish orqali 16 ta yangi yo‘nalish tashkil etiladi. Bu haqda Xalq deputatlari Toshkent shahar Kengashining Qurilish, kommunal, suv xo‘jaligi, ekologiya, sanoat va transport masalalari bo‘yicha doimiy komissiyasi qarorida aytilmoqda.

Qayd etilishicha, Toshkent shahri jamoat transporti tizimida jami 169 ta yo‘nalish faoliyat yuritib, mazkur yo‘nalishlarga 1927 ta avtobus biriktirilgan. Kun davomida ushbu transport vositalari orqali o‘rtacha 23 000 ta qatnov amalga oshirilmoqda.

O‘tkazilgan tahlillar natijasida Toshkent shahri jamoat transporti tizimi faoliyatida qator tizimli muammolar mavjudligi aniqlangan. Xususan, tirbandlik yuqori bo‘lgan vaqtlarda avtobuslarni kutish vaqti 35–40 daqiqagacha oshib ketmoqda. Bu esa aholi uchun ortiqcha vaqt sarfiga, ish va o‘qish joylariga o‘z vaqtida yetib borishda qiyinchiliklarga, shuningdek jamoat transportiga nisbatan ishonchning pasayishiga sabab bo‘lmoqda. Ayrim yo‘nalishlarda harakat intervallarining ortib ketishi esa yo‘lovchilar uchun noqulayliklarni yanada kuchaytirmoqda.

Mavjud muammolarni bartaraf etish maqsadida quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirish rejalashtirilmoqda:

Qo‘shimcha ravishda 240 ta avtobus xarid qilish orqali harakat tarkibini kengaytirish;

16 ta yangi yo‘nalishni tashkil etish, kunlik qatnovlar sonini qo‘shimcha 2000 taga oshirish;

16,2 km BRT yo‘laklari hamda 56 km ajratilgan avtobus yo‘laklarini tashkil etish, ajratilgan yo‘laklarda nazoratni kuchaytirish maqsadida 600 dan ortiq kameralar o‘rnatish;

bekat infratuzilmasini modernizatsiya qilish doirasida 1116 ta bekatni rekonstruksiya qilish hamda 70 ta yangi bekat qurish;

545 ta «aqlli» svetoforlarni o‘rnatish orqali transport harakatini real vaqt rejimida boshqarishni yo‘lga qo‘yish.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.