Dunyodan
Zelenskining aytishicha, AQSh Ukrainaning Donetsk viloyatida “maxsus iqtisodiy zonani” istaydi
Reuters
Ukraina prezidenti Volomasyr Zelensskiyning ta’kidlashicha, Qo’shma Shtatlar Ukraina Donetskning sharqiy mintaqasidan chiqib, hozirda boshqaradigan hududda “maxsus iqtisodiy zona” ni yaratishni taklif qilmoqda.
Zelenskiniyning so’zlariga ko’ra, Zaporjon atom elektr stantsiyasini nazorat qilish Ukraina tinchlik rejasida eng muhim muammolarga ega qoldi.
Tantanali matbuot anjumanida Prezident Zelenskiy AQShning mojaroga, doimiy muzokaralarning murakkab tabiati va Rossiya urushni to’xtatishga qodir emasligini ta’kidladi.
Zelensskiyning ta’kidlashicha, Ukraina AQShni 20 punktni yangilab borilgan 20 ochko rejasi, shuningdek Ukraina tiklanish uchun xavfsizlik va qoidalar bo’yicha alohida hujjat yubordi.
Ushbu kunlarda yuqori darajadagi diplomatik faoliyatning bir necha haftalik diplomatik faolligi, US.S. AQSh, Ukraina, rus va Evropa liderlari tomonidan bir qator tinchlik rejalari ishlab chiqilgan, kelishilgan va qayta ko’rib chiqilgan.
“So’nggi bir mil eng qiyin. Hamma narsa ko’p sabablarga ko’ra yiqilib tushishi mumkin”, dedi Zelenskiy payshanba kuni.
Rossiya Ukraina sharqiy Donetskning og’irligini to’xtatib qo’yishni talab qilmoqda, ammo Ukraina bu haqda davom etmoqda, ammo Ukraina bu haqda kelajakdagi invazyonlarga olib borishi mumkinligidan xavotirda.
Zelenskiyning ta’kidlashicha, Qo’shma Shtatlar hozirda ukraina kuchlari Donetsk va Rossiya kuchlarining donetsek qismlaridan chiqib ketishi mumkin bo’lgan echimni nazarda tutmoqda. Zelenskiyning ta’kidlashicha, bu hudud “maxsus iqtisodiy zonasi” yoki “demilitarizatsiya zonasi” bo’ladi.
Biroq, u bir tomonlama tartibda olib chiqish uchun Ukraina uchun adolatsiz bo’lishini aytdi va Rossiya ham bir xil masofani bosib o’tishi kerakligini aytdi.
“Oldingi (Rossiya) qanday qilib ilgari surilishiga xalaqit beriladi yoki ular tinch aholining notekisligi ostida ruhlanishiga to’sqinlik qiladi?” – deb so’radi u.
Prezident Zelenskiy bular “juda jiddiy tashvishlar” va u ukrainaliklarni tanlash uchun eshikni va referendumni ochgan bo’lsa ham, Ukraina bu taklifni umuman qabul qilmasligi mumkinligini aytdi.
Ammo u kurash davom etayotganini va muzokaralarning kelajagini shakllantirishi mumkinligini tan oldi. “Ko’p narsa bizning harbiyimizga bog’liq: ular dushmanni to’xtatishi mumkin, ular nimani yo’q qilishlari mumkin. Bu umumiy konfiguratsiyaga ta’sir qiladi.”
Zelenskiyning ta’kidlashicha, Zaporjonda atom elektr stantsiyasini boshqarish ham ulkan munozaralar mavzusi.
Evropaning eng katta, Evropaning eng katta, 2022 yildagi Rossiya nazorati ostida joylashgan elektr stantsiyasi joylashgan.
Prezident Zelenskiy Rossiya Rossiya bilan elektr energiyasini nazorat qilish uchun olib borishi mumkinligini aytdi, ammo bunday kelishuvning tafsilotlari hali ham noma’lum deb tan olindi va Rossiya rozi bo’lishiga shubhali edi.
AQSh prezidenti Donald Trump mojaroning murakkabligi bilan o’sib borayotgani va Kiev va uning ittifoqchilari AQShning Ukrainadagi echimini qo’llashdan qo’rqishadi.
Prezident Zelenskiy jurnalistlarga AQSh “erta tugashini” istaganligini aytdi, ammo kelishuvning oxirgi muddati yo’q.
Ukraina deyarli har oqshomning nishoni bo’lgan, uni kechiktirishga intilayotgan va tez tikishni to’xtatadi, yanada qiyin bitim paydo bo’lishidan oldin darhol sulhni to’xtatadi.
Ammo rus kuchlari kichik, ammo asta-sekin oldinga siljish davom etmoqda va rossiyalik tajovuz ukrainalik aholisidan charchadi, shuning uchun kechiktirilgan sulhlar ko’proq foyda keltirishi mumkin.
Zelenskiyning ta’kidlashicha, “Rossiya bilan bir nechta turdan keyin”, – deydi U.S. AQSh. Rossiya bilan ushbu lavozimda Rossiya bilan rozi.
Kreml rasmiylari Evropaning, AQSh va Ukrainada hamkasblaridan ko’ra qattiqroqroq bo’lishdi.
Ammo Rossiya Moskva va Vashington tinchlik bitimining shartlarini istashlari uchun birlashmoqdalar.
Payshanba kuni Rossiya tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov Prezident Vladimir Putin va AQShning maxsus elchisi Stive Stive Stiv Vitkovning so’nggi elchisi Stiv Vitkov ikki mamlakat o’rtasidagi “tushunmovchilikni tugatdi” deb aytdi.
Tashqi ishlar vaziri, shuningdek, Kievga Ukrainada joylashgan xorijiy qo’shinlar ko’rinishida takliflarni rad etdi.
“Bu janob Zelenskiyning tinchlik maydoniga yana bir qaytish, – dedi Lavrov Moskva AQShning NATO yoki EI mamlakatlariga hujum qilmaslik uchun” qo’shimcha “takliflar berishga tayyorligini qo’shimcha qildi.
Biroq, Rossiyaning o’t ochishni va sulh kelishuvlarini buzganligi sababli, Ukraina yoki Evropa Moskvaning nominal va’dalarini qabul qilishlari dargumon.
Evropa va Ukraina rasmiylari AQSh Kievning yangi hujumlarning maqsadi bo’lishiga to’sqinlik qilish uchun xavfsizlikni ta’minlashlarini istashadi.
Prezident Zelenskiy AQSh xavfsizligi to’g’risidagi hujjatni olganini aytdi, ammo u AQShning AQShning xavotiri bilan AQShning taqdim etilishi mumkin bo’lgan qoidalardan qat’iy nazar yaqqol bo’lganligi to’g’risida fikr bildirdi.
“Amerika Qo’shma Shtatlari Ukraina NATOga a’zo bo’lishini xohlamaydi. Ular bu ochiqchasiga aytishadi … Shuning uchun, menimcha, NATO bilan NATOni muhokama qilishda qiyinchilik bo’lmaydi”, dedi Zelenskiy.
Zelenskiy ham Ukraina “ehtiyotkor” bo’lishi kerakligini aytdi: “Biz Rossiya bilan yana qanday kelishuvlarni bilmaymiz. Biz o’z vaqtida o’rganamiz.”
Ukraina prezidenti AQShning Kievni qo’llab-quvvatlashi, AQShning boshqa davlatlar orqali sotilishi nuqtai nazaridan qurol va razvedka qilish nuqtai nazaridan, ikkalasi ham, Kievni qo’llab-quvvatlashi shart.
Prezident Zelenskining muzokaralari va shubhalarning xavfli ekanligini aks ettirgan, Prezident Zelenskiniy jurnalistlarga: “Ertadan keyingi kun nima bo’lishini bilmaydi … biz ushbu muzokaralar qanday tugaydi.”
Xurmuz bo‘g‘ozi orqali suzib ketayotgan yuk kemasi snaryadga uchradi. Britaniya harbiylari hodisada kemaning boshqaruv qismi shikastlanganini, biroq qurbonlar va atrof-muhitga zarar yetkazilgani haqida xabar berilmaganini aytdi.
Hodisa Ummon qirg‘oqlaridan 12,5 dengiz mili uzoqlikda sodir bo‘lgan. Hodisa Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi Tehron ruxsatisiz Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan kemalar haqida navbatdagi ogohlantirish berganidan bir necha soat o‘tib sodir bo‘lgan.
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan videoda IIMK dengiz floti nomidan radio ogohlantirish eshitilishi mumkin. Unda aytilishicha, Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtish faqat Eron ruxsati bilan va belgilangan yoʻnalishlar boʻylab amalga oshirilishi kerak.
Shu bilan birga, Ummon Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xalqaro dengiz tashkiloti bilan hamkorlikda kemalar uchun yangi xavfsiz marshrutni ishga tushirdi. Maʼlumotlarga koʻra, ushbu yoʻnalish boʻylab oʻtuvchi kemalar soni tez surʼatlar bilan ortib bormoqda.
Eron bu yo‘nalishni “qabul qilib bo‘lmaydigan va o‘ta xavfli” deb atadi, chunki u o‘z roziligisiz o‘rnatilgan.
AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Fors ko‘rfazi mamlakatlari tashqi ishlar vazirlari bilan uchrashuvda AQSh va uning ittifoqchilari Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashish erkinligini ta’minlashda davom etishini aytdi. Uning aytishicha, yangi dengiz yo‘llari ochiq qolishi muhim.
Venesuela shimolida sodir bo‘lgan ikki kuchli zilzila oqibatida vayron bo‘lgan binolar va uylar vayronalari ostidan tirik qolganlarni qidirish ishlari davom etmoqda. Rasmiylarga ko’ra, 235 kishi halok bo’lgan va 4300 kishi yaralangan.
“Afsuski, bizda jasadlari tibbiy muassasalarimizga olib ketilgan yoki to’g’ridan-to’g’ri vafot etgan 235 qurbon haqida ma’lumot bor”, dedi payshanba kuni sog’liqni saqlash vaziri Karlos Alvarado davlat televideniyesida.
Chorshanba kuni kechki 7,2 va 7,5 magnitudali zilzilalar ortidan minglab odamlar bedarak yo‘qolganligi sababli qurbonlar soni yanada ortishi kutilmoqda. Ushbu zilzilalar Venesuelada 100 yildan ortiq vaqt davomida sodir bo’lgan eng kuchli zilzilalar qatoriga kirdi va ular butun mintaqada sezildi.
Ushbu fojiaga javoban, AQSh Moliya vazirligi Venesueladagi zilzila oqibatlarini bartaraf etish bilan bog’liq faoliyatga ruxsat berish uchun 23 oktyabrgacha ba’zi sanksiyalardan voz kechishga qaror qildi.
Shu bilan birga, Venesuela shimolidagi shaharlarning vahimaga tushgan aholisi vayronalar orasidan bedarak yo‘qolganlarni qidirish uchun ko‘chalarga chiqdi.
Chang va qonga botgan qurbonlar vayronalar ostidan olib chiqildi. Ular orasida bolalar va hayvonlar ham bor edi.
Venesuela davlat televideniyesi qutqaruv operatsiyasining dramatik lavhalarini namoyish etdi.
Biroq tabiiy ofat yuz bergan hudud aholisi qutqaruv guruhlari yetarli emasligidan noligan. Ba’zilar rasmiylar va’da qilgan og’ir texnika qayerdaligini so’rashdi, aholi va qo’shnilar esa vayronalarni o’zlari olib tashlashga majbur bo’lganidan shikoyat qilishdi.
Uch farzandning onasi Diana Delgado bedarak yo‘qolgan 8 yoshli o‘g‘li haqida “Men farzandim qayerdaligini bilmoqchiman, u vayronalar ostidami yoki evakuatsiya markazidami, bilishni xohlayman”, dedi.
Poytaxt Karakasdan shimolda joylashgan La Guayra qirg‘oq mintaqasi bo‘ronning eng og‘ir qismini ko‘tardi. U yerda mamlakatning asosiy aeroporti joylashgan. Zarar tufayli yopilgan, bu esa yordam yetkazilishini imkonsiz qilgan.
Dunyoning turli burchaklaridan, jumladan, shu yil boshida Venesuelaning o‘sha paytdagi prezidenti Nikolas Maduroni harbiy amaliyotda qo‘lga olgan AQShdan yordam va materiallar takliflari kelib tushdi.
Belarus Rossiya va Ukraina o’rtasidagi urushda qatnashish niyatida emas. Bu haqda Aleksandr Lukashenko Rossiyaning Belarusdagi elchisi Boris Grizlov va Moskva viloyati gubernatori Andrey Vorobyov bilan uchrashuvda gapirdi.
Bu Lukashenko Kreml Boris Grizlov orqali Belarusni mojaroda faolroq ishtirok etishga undayotganini birinchi marta oshkora tan oldi.
Lukashenko Grizlovga shunday dedi: “Urushga aralashishning hojati yo’q. Boris Vyacheslavovich bizni urushga tortish jarayonini uyushtirmoqda. Bizni bunga undash ham kerak emas”.
Lukashenko bu masalani Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan bir necha bor muhokama qilganini va belaruslar ukrainaliklar bilan jang qilishni istamasligini aytdi.
Shu bilan birga, u Belarus Rossiya mintaqasini, jumladan, Moskva viloyatini iqtisodiy va xavfsizlik sohalarida qo‘llab-quvvatlashga tayyorligini bildirdi.
Wall Street Journal gazetasining yozishicha, Ukraina neftni qayta ishlash zavodlaridagi ish tashlashlar tufayli Belarus Rossiyaga benzin va boshqa neft mahsulotlarini yetkazib bermoqda.
Nashr Rossiya va Yevropaning sobiq va amaldagi rasmiylariga tayanib, Rossiya yil boshidan beri Belarus hududidan Ukrainaga hujum qilish va NATO davlatlariga qarshi gibrid operatsiyalarni o‘tkazish uchun ruxsat so‘raganini xabar qiladi. Manbalarning aytishicha, bu muzokaralarga birinchi navbatda Boris Grizlov rahbarlik qiladi.
Hisobotda, shuningdek, Fransiya prezidenti Emmanuel Makron may oyida janob Lukashenkoga qo‘ng‘iroq qilib, uni urushga qo‘shilmaslikka chaqirgan.
AQSh Oliy sudi prezident Donald Tramp ma’muriyati mamlakatda qonuniy istiqomat qilayotgan 350 ming gaitilik va 6 ming suriyalikni gumanitar himoyadan zudlik bilan mahrum qilishi mumkinligi haqida qaror chiqardi.
Avvalroq quyi sud prezidentning muhojirlarni vaqtincha himoyalangan maqomdan (TPS) mahrum qilish haqidagi farmonini bloklagan edi. 1990 yilda Kongress tomonidan kiritilgan dastur deportatsiya xavfi ostida bo’lgan muhojirlarni himoya qilishga qaratilgan.
Oliy sud qarori immigratsiya organlariga ko‘proq vakolatlar beradi. Shu nuqtai nazardan, bu qaror Trampning immigratsiya bo‘yicha navbatdagi g‘alabasi sifatida ko‘rilmoqda.
Hozirda 17 mamlakatda 1,3 millionga yaqin odam vaqtinchalik himoyaga ega. Gaitiliklarga bu maqom birinchi marta 2010 yilda dahshatli zilziladan keyin berilgan edi. Mamlakatdagi qurolli guruhlarning zo‘ravonliklari tufayli 1 milliondan ortiq odam o‘z uyini tashlab ketishga majbur bo‘lganidan keyin bu himoya muddati bir necha bor uzaytirildi.
Suriyaliklar bu maqomga 2012-yilda fuqarolar urushi tufayli erishgan.
2025-yil yanvar oyida Oq uyga qaytganidan beri Tramp 17 mamlakatdan 13 tasida TPS maqomini olib tashlashga harakat qildi. Oliy sudning so‘nggi qarori ushbu sa’y-harakatlarni davom ettirish uchun huquqiy asos yaratadi.
Qaror, shuningdek, hali ham TPS maqomiga ega bo’lgan to’rtta davlat vakillariga ham tegishli: Salvador, Livan, Sudan va Ukraina, chunki ularning kafolatlari joriy yilda tugaydi.
Avval xabar qilinganidek, ayni damda Qo‘shma Shtatlar ham siyosiy boshpana so‘ragan xorijlik fuqarolarni qabul qilishni to‘xtatmoqda.
Joriy yilning boshida Qo’shma Shtatlar 75 davlat fuqarolariga immigratsion vizalar berishni to’xtatdi.
2025-yil sentabrida Tramp ma’muriyati chet elliklar uchun immigratsion bo‘lmagan vizalar, jumladan B1/B2 turistik vizalar berish tartib-taomillarini kuchaytirdi.
2025-yil may oyida Oq uy Qo‘shma Shtatlarda o‘qish uchun ariza topshirgan barcha xalqaro talabalar ijtimoiy tarmoqlardagi ma’lumotlar tekshiruvidan o‘tkazilishini e’lon qildi. Vashington AQShning butun dunyodagi elchixonalariga majburiy tekshiruvga tayyorgarlik ko’rish maqsadida yangi talaba vizalari uchun rejalashtirilgan suhbatlarni bekor qilishni buyurdi.
2025-yilning 4-iyunida Tramp ma’muriyati Afg‘oniston, Chad, Kongo, Ekvatorial Gvineya, Gaiti, Somali va Eron kabi 12 davlat fuqarolari uchun AQSh eshiklarini yopdi va ikki hafta o‘tib, AQShga kirishi taqiqlangan davlatlar ro‘yxatiga yana 36 davlat qo‘shildi.
Buyuk Britaniya qiroli Charlz III Bukingem saroyining 10 yillik rekonstruksiya ishlaridan keyin ko‘chib o‘tmaydi. Bu haqda qirollik vakili xabar berdi.
Deyarli ikki asr davomida Britaniya monarxining asosiy qarorgohi bo‘lib kelgan Bukingem saroyi bundan buyon monarxning doimiy qarorgohi bo‘lmaydi.
Qirollik ma’murlari, shuningdek, Charlz III 2024/25 moliyaviy yilida 12,9 million funt sterling (17 million AQSh dollari) soliq to’laganini aniqladi. Ushbu indeks birinchi marta ommaga taqdim etilmoqda. Bu Qirollik oilasini Buyuk Britaniyadagi eng yaxshi 100 soliq to’lovchilar qatoriga kiritadi.
Qirollik oilasi 2022-yilda qirolicha Yelizaveta II vafotidan keyin moliyaviy ahvoli keskin tanqid qilinganidan keyin shaffofroq bo‘lishga va’da bergani aytiladi.
Qirollik oilasining Bukingem saroyiga ko’chib o’tmaslik qarori 369 million funt sterlinglik ta’mirlash ishlari yakunlanishi arafasida paydo bo’ldi. Qayta tiklash ishlari doirasida eskirgan elektr tarmoqlari, quvurlar va isitish tizimi to‘liq yangilanmoqda.
Charlz III o’zining uzoq vaqtdan beri Londondagi qarorgohi Klarens Xausda yashashni davom ettiradi.
Qirollik g’aznachisi Jeyms Chalmers Bukingem saroyi qirollik oilasining asosiy qarorgohi bo’lib qolishini aytdi. U yerda davlat tashriflari, tantanali marosimlar va boshqa rasmiy tadbirlar davom ettiriladi.
“Bu monarxiyaning uyi va Oliy hazratlari Londonda bo’lganida, qirollik bayrog’i saroy tomida hilpirab turadi”, dedi janob Chalmers.
Shavkat Mirziyoyev Gurbanguli Berdimuhamedovni tavallud kuni bilan tabrikladi
Issiq havoda qanday himoyalanamiz? – mutaxassislar muhim tavsiyalar berdi
Janubiy Koreya guruhdan chiqa olmagani mojaro keltirib chiqardi
-
Jamiyat5 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport4 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan3 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Dunyodan5 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev AQSh Savdo vakili Jeymison Grini qabul qildi
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston banklari aktivlari 962,8 trln so‘mga yetdi
-
Jamiyat4 days agoMehnat inspeksiyasi Adiz Boboyevga ogohlantirish yubordi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Dollar bir necha kunlik ko‘tarilishdan so‘ng pastladi