Siyosat
zamonaviy hamkorlik va ochiq iqtisodiyot yo‘lidagi tarixiy bitim
Bryusselda imzolangan “Kengaytirilgan sheriklik va hamkorlik to‘g‘risidagi” bitim O‘zbekiston xalqining ochiq dunyo, barqaror rivojlanish va farovon kelajak sari intilishining yana bir yaqqol ifodasi bo‘ldi.
Iqtisodiy nuqtai nazardan qaraganda, Yevropa Ittifoqi – dunyodagi yirik iqtisodiy hududlardan biri bo‘lib, ayni vaqtda, uning yalpi ichki mahsuloti taxminan 19 trln AQSh dollarini tashkil etmoqda. Ittifoq aholisi 450 mln kishidan ortiq bo‘lib, bu dunyodagi yirik iste’mol bozorlaridan biri hisoblanadi. YeI tashqi savdoda global eksportning taxminan 17 % va global importning taxminan 15 % hudud hissasiga to‘g‘ri keladi.
Ushbu raqamlarning o‘zi ham mazkur tarixiy kelishuvning muhimligi, O‘zbekiston – YeI munosabatlarida yangi tarixiy davr boshlanayotganidan dalolatdir. Bu quyidagi omillar bilan uzviy bog‘liq:
Birinchidan, bozor imkoniyatlari yanada kengayadi, ya’ni mahalliy mahsulotlarimiz “made in Uzbekistan” brendi ostida YeIning 27 ta davlati bozorlariga kirishga yo‘l ochadi. Bu esa milliy ishlab chiqaruvchilarimiz uchun eksport hajmini oshirish, yangi iste’molchilar bilan ishlash va Yevropa standartlariga moslashish imkoniyatini yaratadi.
Ikkinchidan, bojxona jarayonlari soddalashadi, texnik to‘siqlar kamayadi. Tadbirkorlar uchun tovarlarni bojxonadan o‘tkazish tartibi yengillashadi, ortiqcha hujjatlar va rasmiyatchilik kamayadi. Bu tashqi savdoda vaqt va xarajatni tejash, savdo aylanmasini tezlashtirishga yordam beradi. Bitim bilan texnik reglamentlar, sertifikatlash va mahsulot standartlarini muvofiqlashtirish ham ko‘zda tutilgan. Natijada, O‘zbekiston mahsulotlari Yevropa talablari bilan moslashgan holda erkinroq savdoga chiqadi.
Uchinchidan, investitsiya muhiti liberallashtiriladi, viza jarayonlari soddalashtiriladi. Bitim Yevropa investorlariga O‘zbekistonda huquqiy kafolatlar va barqaror sharoit yaratadi. Bu yangi zavodlar, texnoparklar va ish o‘rinlarining tashkil etilishiga, pirovardida milliy iqtisodiyotning modernizatsiyasiga xizmat qiladi. Tadbirkorlar va mutaxassislar uchun Yevropaga borish jarayoni soddalashadi. Bu tomonlar o‘rtasida inson kapitali almashinuvini kuchaytiradi va madaniy-gumanitar hamkorlikni rivojlantiradi.
To‘rtinchidan, fan-ta’lim, ilmiy, raqamli va innovatsion sohalarda hamkorlik kuchayadi. Jumladan, O‘zbekiston talabalari uchun Yevropaning nufuzli universitetlarida o‘qish, stajirovka o‘tash va qo‘shma ilmiy loyihalarda qatnashish imkoniyatlari ortadi. Bu ta’lim sifati va ilmiy salohiyatning oshishiga xizmat qiladi.
Sun’iy intellekt, startaplar, raqamli xavfsizlik va texnologik innovatsiyalar sohasida qo‘shma dasturlar amalga oshiriladi. Bu yoshlar va IT-mutaxassislar uchun yangi imkoniyatlar, grantlar va hamkorlik loyihalariga yo‘l ochadi.
Bundan tashqari, tashqi siyosat va xavfsizlik, ekologiya, axborot xavfsizligi, inson huquqlarini himoya qilish va boshqa qator muhim yo‘nalishlar ham bitimning asosini tashkil etadi.
Bundan ko‘rinadiki, ushbu bitim faqat tashqi siyosiy yoki iqtisodiy hujjat emas, balki mamlakat taraqqiyotining yangi bosqichiga o‘tish yo‘lidagi mustahkam huquqiy poydevordir. Bu orqali O‘zbekiston xalqaro iqtisodiy munosabatlarni chuqurlashtirib, jahon bozorida o‘z o‘rnini mustahkamlaydi. Shu bilan birga, Yevropa standartlariga mos ish yuritish orqali milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligi oshadi.
Mazkur kelishuvning ahamiyati haqida xalqaro ekspertlar, bitim Prezident Shavkat Mirziyoyev boshchiligidagi Yangi O‘zbekiston uchun katta siyosiy va iqtisodiy yutuq ekani, mamlakatning xalqaro maydondagi nufuzini oshirishga, tashqi siyosatda ishonchli va barqaror sherik sifatida tan olinishiga xizmat qilishi, buni o‘zbek diplomatiyasining so‘nggi yillardagi eng muhim natijalaridan biri sifatida e’tirof etishmoqda.
Xususan, Anadolu agentligi (Anadolu Agency) YeI rahbarlarining O‘zbekistonni mintaqaviy va strategik hamkor sifatida, bitim ahamiyatini alohida e’tirof etishganiga e’tibor qaratgan. Nashrga ko‘ra, Yevrokomissiya rahbari Ursula fon der Lyayen bitimni imzolash marosimida: “O‘zbekiston Yevropa uchun tanlangan hamkor. Biz bir-birimizga tayanishimiz mumkin. Hozirgi global davrda bu har qachongidan ham muhimroq” deb bitimni qiymatiga yuqori baho bergan.
Yevropa kengashi raisi Antonio Koshta esa bitimni ikki tomonlama munosabatlarda “asosiy bosqich” ekani, ushbu kelishuv ikki tomonning o‘zaro ishonchini mustahkamlashi va kelajakdagi ishonchli sheriklik uchun zamin yaratishini ta’kidlagan.
YeI tashqi siyosat bo‘yicha vakili Kaja Kallas bitimni imzolash “sharaf” deya e’tirof etgan holda, uni YeI va O‘zbekiston munosabatlarida “yangi bobning boshlanishi” deb ta’riflagan.
Ta’kidlanganidek, mazkur bitim nafaqat O‘zbekiston balki Yevropa Ittifoqi uchun ham strategik ahamiyatga ega bo‘lib, YeIning Markaziy Osiyodagi savdo va investitsiya aloqalarini kengaytirish hamda mintaqaviy barqarorlik va xavfsizlikni ta’minlash imkonini beradi. Bitim YeIning global diplomatik obro‘sini oshirish va Markaziy Osiyoda strategik sherikliklar orqali iqtisodiy va siyosiy manfaatlarini mustahkamlashga ham xizmat qiladi.
Darhaqiqat, bugungi globallashuv va raqobat davrida bu kabi kelishuv va imkoniyatlar har bir tomon uchun juda muhim strategik ustunlik hisoblanadi.
Muxtasar aytganda, bu bitim nafaqat siyosiy kelishuv, balki har bir o‘zbekistonlik uchun yangi imkoniyatlar eshigini ochadigan, O‘zbekistonni global taraqqiyot yo‘liga dadil olib kiradigan tarixiy voqeadir.
Sherali Mamadetsoyev,
Demokratik jarayonlarni tahlil qilish markazi
Sirdaryo viloyati hududiy bo‘linmasi rahbari
Bishkek shahrida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Pokiston Islom Respublikasi Bosh vaziri Shahboz Sharif bilan uchrashdi.
Suhbat avvalida davlatimiz rahbari Pokistonni Shanxay hamkorlik tashkilotiga raislikni qabul qilayotgani bilan samimiy tabrikladi.
Joriy yilning fevral oyida Islomobodga amalga oshirilgan tarixiy tashrif va bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi uchrashuvlar munosabatlarimizni yangi sifat bosqichiga ko‘targani alohida qayd etildi.
Muloqot davomida savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy, transport va logistika bo‘yicha hamkorlik ko‘lamini yanada kengaytirish borasida fikr almashildi.
Uchrashuvda hududlararo hamkorlik va gumanitar yo‘nalishdagi aloqalarni rivojlantirish masalalariga ham e’tibor qaratildi. Xususan, joriy yilda Xiva shahrida Hududlararo forum o‘tkazishga tayyorgarlik ko‘rilayotgani hamda Pokistonda O‘zbekiston madaniyati va kinosi kunlarini tashkil etish rejalashtirilayotgani qayd etildi.
To‘qimachilik, tibbiyot, farmatsevtika, qishloq xo‘jaligi va boshqa muhim sohalardagi loyihalarni jadallashtirish maqsadida qo‘shma “yo‘l xaritasi”ni qabul qilishga kelishib olindi.
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Xitoy tashqi ishlar vaziri bilan uchrashdi.
Mirziyoyeva Xitoy Kommunistik partiyasi Markaziy Qo‘mitasi Siyosiy byurosi a’zosi, XKP MQ Tashqi ishlar bo‘yicha komissiyasi devoni rahbari, Xitoy tashqi ishlar vaziri janob Van I bilan uchrashuv samimiy va do‘stona ruhda o‘tganini bildirgan.
O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi strategik sheriklik yangi bosqichga ko‘tarilib, keng imkoniyatlar eshiklari ochilmoqda. Shu nuqtai nazardan savdo, iqtisodiyot, investitsiya va madaniy aloqalar kabi ustuvor yo‘nalishlardagi munosabatlar rivojini muhokama qilish alohida ahamiyat kasb etdi.
Suhbat chog‘ida tomonlar global masalalar bo‘yicha umumiy qarashlarni shakllantirishga alohida to‘xtaldi.
Saida Mirziyoyeva Van Iga iliq va mazmunli suhbat uchun minnatdorlik bildirdi.
Prezident Shavkat Mirziyoyevning davlat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan so‘zlagan tabrigidan asosiy fikrlar:
Buyuk istiqlolimizning ildizlari uch ming yildan ziyod bo‘lgan davlatchilik an’analarimiz va qadimiy sivilizatsiyamiz tarixiga borib taqaladi;
Mustaqillik, eng avvalo, bizga shonu sharafimizni, muqaddas dinimizni, ona tilimizni, unutilayotgan milliy qadriyatlarimizni qaytarib berdi;
Bugungi erkin hayot uchun jonini fido qilgan ulug‘ ajdodlarimiz, jadidlar xotirasiga ta’zim bajo keltiramiz;
Birinchi Prezidentimiz, atoqli davlat va siyosat arbobi Islom Abdug‘aniyevich Karimovning yorqin xotirasini ehtirom bilan yod etamiz;
Islohotlarni boshlagan birinchi kunlardanoq xalqning qalbiga quloq soldik, aholining dardiga darmon bo‘lishni maqsad qildik;
«Paxta qulligi», «majburiy mehnat va bolalar mehnati», «konvertatsiya cheklovi», «propiska» kabi odamlarni yillar davomida qiynab kelgan muammolarga barham berdik;
Har bir inson erkin va farovon yashaydigan jamiyatni barpo etish uchun keyingi 10 yilda tinimsiz izlandik, qattiq mehnat qildik. O‘zbekistonni dunyoga keng ochdik;
2030 yilga borib yalpi ichki mahsulot hajmini 160 milliard dollarga yetkazishni reja qilgan edik. Bu vazifani shu yilning o‘zida ortig‘i bilan amalga oshiramiz va daromadi o‘rtachadan yuqori bo‘lgan davlatlar qatoriga kiramiz;
Bugungi kunda kambag‘allik darajasini 2017-yildagi 35 foizdan 4 foizga tushirishga erishdik. 10 million nafar insonning turmush sifati yaxshilandi;
Mamlakatimiz oliy ta’lim muassasalari talabalarining yarmidan ko‘pini qizlar va ayollar tashkil etadi. Bilimli qizlar — bilimli oila, bilimli avlod, ma’rifatli jamiyat deganidir;
Ta’lim bilan bir qatorda ilm-fan, zamonaviy texnologiya va innovatsiyalarni ham taraqqiyotimizning hal qiluvchi omili deb bilamiz;
Mening niyatim: O‘zbekiston texnologiya sohalarida jahonga ilg‘or tashabbuslarni taklif qiladigan markazga aylanishi zarur.
Aholining o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi 1991-yildagi 66,4 yoshdan 2025-yilda 75,4 yoshga yetgani, go‘daklar va onalar o‘limi ko‘rsatkichi 4 barobar kamaygani sohadagi islohotlarimizning eng muhim natijasidir;
Mamlakatimiz taraqqiyotning mutlaqo yangi davriga qadam qo‘ymoqda. Kelgusi o‘n yillik biz uchun milliy yuksalish davri bo‘ladi;
Kelgusi yillarda yurtimizda inson qadrini yanada yuksaltiradigan 7 ta milliy dasturni amalga oshiramiz;
Birinchi milliy dastur bilim va malakani kelgusi taraqqiyotimizning asosiy kapitaliga aylantirishdan iborat bo‘ladi;
Tibbiyotda profilaktikani kuchaytirish orqali salomatlikni asrash modeliga o‘tamiz. Davlat tibbiy sug‘urtasi mamlakatning barcha xonadonlariga kirib boradi;
2030-yilgacha yalpi ichki mahsulot hajmi 300 milliard dollarga yetkaziladi;
To‘rtinchi milliy dastur suv va tabiatga munosabatni tubdan o‘zgartirishga qaratiladi;
Fuqarolar va tadbirkorlarning qonuniy kafolatlarini kuchaytirish bo‘yicha islohotlarimizni qat’iy davom ettiramiz;
Mahalla jamiyat taraqqiyotining asosiy buyurtmachisiga aylantiriladi;
O‘zbekistonni xalqaro diplomatiyaning muhim markaziga aylantirish uchun ko‘p qirrali, vazmin va muvozanatli tashqi siyosatni davom ettiramiz;
Biz bugun kechagidan kuchlimiz. Nasib etsa, ertaga bundan ham kuchli bo‘lamiz;
Xalq va davlat yagona maqsad yo‘lida birlashib, astoydil harakat qilsa, zabt etib bo‘lmaydigan marraning o‘zi yo‘q. Bunday buyuk qudratga ega xalq va davlatni yenga oladigan kuchning o‘zi yo‘q;
Matonatli, mard va olijanob xalqimiz o‘z oldiga qo‘ygan ulug‘ maqsadlarga albatta yetadi.
Prezident matbuot kotibi Sherzod Asadov Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tkazilayotgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi dunyo, yangi tashabbuslar» xalqaro media forumida nutq so‘zladi.
Forumda Sherzod Asadov zamonaviy jurnalistika oldida turgan tahdidlar, sun’iy intellekt, so‘z erkinligi, milliy media va jurnalistning jamiyatdagi o‘rni haqida fikr bildirdi.
«Bugun axborot chegara bilmaydi. Bir voqea haqidagi xabar sanoqli soniyalarda millionlab odamlarga yetib boradi. Biroq axborot bilan birga yolg‘on, manipulyasiya, feyk xabarlar va axborot xurujlari ham tez tarqalmoqda. Shuning uchun bugun jurnalistika oldidagi eng muhim vazifalardan biri — ishonchli axborotni ta’minlashdir», — dedi u.
Sherzod Asadov sun’iy intellektning jurnalistikaga jadal kirib kelayotganiga ham to‘xtaldi. Uning ta’kidlashicha, sun’iy intellekt jurnalistning o‘rnini bosmaydi, aksincha, uning imkoniyatlarini kengaytiradi.
«Texnologiyalar qanchalik rivojlanmasin, jurnalistikaning asosiy mezonlari — haqiqat, xolislik, vijdon va inson manfaatiga xizmat qilish tamoyillari o‘zgarmasligi kerak», — dedi Prezident matbuot kotibi.
U, shuningdek, zamonaviy jurnalistikaning bugungi global muammolardan biri sifatida haqiqiy so‘z erkinligi inqirozi masalasini ko‘tardi. Ayrim hollarda so‘z erkinligining siyosiy bosim vositasiga aylanishi jurnalistikaning xolisligi va ishonchliligiga putur yetkazayotganini qayd etdi.
Sh.Asadovga ko‘ra, milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas. Aksincha, bu — faktlarga tayanish, voqealarni xolis tahlil qilish va jamiyat bilan ochiq muloqot o‘rnatishdir.
Prezident matbuot kotibi jurnalistning vazifasi faqat axborot yetkazish bilan cheklanmasligini ham ta’kidladi. Jurnalist odamlarning dardu tashvishini eshitadi, muammolarini ko‘taradi va jamoatchilik ovozining davlat idoralariga yetib borishini ta’minlaydi.
Shu bilan birga, Sherzod Asadov forumning Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tkazilayotgani o‘ziga xos ramziy ma’noga ega ekanini ta’kidladi. Prezident tashabbusi bilan barpo etilgan ushbu maskan xalqimizning ko‘p ming yillik ilmiy va ma’naviy merosini jahonga tanitishga xizmat qiladi.
Uning ta’kidlashicha, Xorazmiy, Beruniy, Ibn Sino, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy, Ulug‘bek va Alisher Navoiy kabi buyuk allomalar merosi butun bashariyatning bebaho boyligidir. Xorazmiy nomi bugun «algoritm» atamasida yashab kelayotgani ham ajdodlarimiz merosi zamonaviy ilm-fan va texnologiyalar bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rsatadi.
Sh.Asadov milliy merosni faqat muzey va kitoblarda saqlash bilan cheklanmasdan, uni zamonaviy raqamli formatlarda, yosh avlodga tushunarli tilda va jahon jamoatchiligiga xolis yetkazish zarurligini ta’kidladi.
Давлатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёев ва Озарбайжон Президенти Илҳом Алиев рафиқалари ҳамроҳлигида Бухоронинг жаҳонга машҳур тарихий обидалари – Сомонийлар мақбараси, Арк қўрғони, Пойи Калон ва Лаби Ҳовуз мажмуалари, Кўкалдош мадрасасини зиёрат қилдилар.
Олий мартабали меҳмонларга ушбу ноёб обидаларнинг тарихи, меъморий хусусиятлари ҳамда Шарқда илм-фан, маданият ва шаҳарсозлик ривожидаги аҳамияти ҳақида батафсил маълумот берилди.
Ташриф Исмоил Сомоний томонидан барпо этилган Сомонийлар мақбарасидан бошланди. Ушбу обида 1993 йилда ЮНЕСКОнинг Умумжаҳон мероси рўйхатига киритилган.
Шундан сўнг етакчилар кўп асрлар давомида Бухоронинг сиёсий ва маъмурий маркази бўлиб келган қадимий Арк қалъасига ташриф буюрдилар. Археологик ва тарихий маълумотларга кўра, қалъа узоқ давр мобайнида шаклланиб келган ва яқин ўтмишдан бошлаб Бухоро ҳукмдорларининг қароргоҳи вазифасини бажарган. Бугунги кунда Арк шаҳарнинг энг машҳур обидаларидан бири ва Бухоро тарихий марказининг муҳим қисми ҳисобланади.
Пойи Калон мажмуаси – Марказий Осиёнинг энг салобатли меъморий мажмуаларидан бири. 1127 йилда бунёд этилган машҳур Калон минораси мажмуанинг энг эътиборли иншооти бўлиб, асрлар давомида нафақат Бухоро меъморчилиги намунаси, балки шаҳарнинг ҳақиқий “ташриф қоғози” бўлиб хизмат қилиб келмоқда.
Ансамбл таркибига XVI аср бошларига оид Калон масжиди ва Мир Араб мадрасаси ҳам киради. Ушбу мажмуа ҳақли равишда Шайбонийлар давридаги тарихий Бухоронинг дурдоналаридан бири ҳисобланади.
Олий мартабали меҳмонларда Лаби Ҳовуз мажмуаси ҳам катта таассурот қолдирди. У қадимий ҳовуз атрофида қурилган ва эски Бухородаги энг машҳур жамоат масканларидан бири ҳисобланади.
Бу ерда Кўкалдош мадрасаси, Нодир Девонбеги мадрасаси ва хонақоҳи жойлашган. Шаҳарнинг ушбу гўшаси асрлар давомида аҳоли, сайёҳлар ва илм аҳлини ўзига жалб қилувчи маскан бўлиб келган ҳамда ўрта асрлардаги Бухоронинг бетакрор муҳитини бугунги кунгача сақлаб қолган.
Ташриф давомида халқ ҳунармандчилиги намуналари ҳамда тарихий обидаларга туширилган бадиий безакларнинг хусусиятлари ҳам намойиш этилди.
Озарбайжонлик меҳмонларга Бухоронинг Буюк Ипак йўлидаги ислом цивилизациясининг энг йирик илм-фан, таълим ва савдо марказларидан бири сифатидаги кўп асрлик тарихи ҳақида сўзлаб берилди.
«Beradigan boshqa narsam qolmadi» — Messi Argentina terma jamoasidagi faoliyatini yakunladi
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Sport2 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Jamiyat1 day ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport1 day ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Siyosat2 days ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
-
Siyosat21 hours ago
Saida Mirziyoyeva Pekinda Va I bilan muloqot o‘tkazdi
-
Jamiyat15 hours ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Siyosat14 hours ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Sport4 hours ago
«Beradigan boshqa narsam qolmadi» — Messi Argentina terma jamoasidagi faoliyatini yakunladi