Jamiyat
“Yong‘in payti oshxonada odam ko‘p edi” – Gulistondagi portlash joyidan reportaj
Guliston dehqon bozoridagi ovqatlanish shoxobchasida portlash bo‘lib, yirik yong‘in yuzaga keldi. Odamlar jarohatlangan, qurbonlar ham bor. “Portladi, yer larzaga keldi. Tepadan qora tutun chiqishni boshladi”, deydi Kun.uz bilan suhbatda bo‘lgan bozor ishchilaridan biri. Hodisa sabab salkam 30 kishi turli darajadagi kuyish bilan shifoxonaga yetkazilgan. Ularning 3 nafari vafot etgan.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
2 dekabr kuni Sirdaryo viloyati Guliston shahrida joylashgan dehqon bozoridagi ovqatlanish shoxobchasida gaz balloni portlashi ortidan yirik yong‘in yuzaga keldi. Tarmoqlarda hodisa va undan keyingi holat aks etgan videolar tarqaldi. Odamlar kuyib, jarohatlangan, hatto vafot etganlar borligi aytildi. Kun.uz vaziyatni o‘rganish uchun Gulistonda bo‘lib, reportaj tayyorladi.
“Uz Bek Family” korxonasiga qarashli bu shoxobcha mahalliy aholi orasida “Bek” choyxonasi nomi bilan tanilgan bo‘lib, u dehqon bozorining ichkariroq qismida joylashgan. Choyxona to‘liq yonib ketgan, joyda oyna siniqlari, erib ketgan konditsionerni, bino ichida esa kuyganidan qorayib ketgan idish-tovoq, qozonlar va oziq-ovqat mahsulotlarini ko‘rish mumkin.
Tahririyat muxbiri bilan suhbatda bo‘lgan bozor ishchilarining aytishicha, portlash bo‘lgan kunda qattiq gumburlash yuzaga kelgan, yer bir silkingan. Odamlar zilzila bo‘lyapti deb o‘ylagan. Keyin yong‘in va qiy-chuv boshlangan. Ayrim odamlarning ust-boshi to‘liq kuyib, yalang‘och bo‘lib qolgani, boshqalar turli mato va kiyimlar bilan ularni o‘rab, yong‘indan uzoqroqqa olib ketishga yordam qilgani aytildi.
Bozorning aynan shoxobcha joylashgan rastasidagi yo‘l yopilgan, uning atrofidagi boshqa sotuvchilarga javob berilgan. Vaqtincha ishlamay turishi ma’lum qilingan. Hozirda hududda huquq-tartibot xodimlari bo‘lib turishibdi.
Ta’kidlanishicha, baxtsiz hodisa ortidan chuqur jarohatlanganlar va hatto vafot etganlar ham bor. Kun.uz voqea tafsilotlarini o‘rganish uchun 2 nafar qurbonning janozasida ham bo‘ldi. Ulardan biri 32 yoshli oshpaz ayol va 38 yoshli “tabakachi” erkak bo‘lgan. Har ikki xodimning oilasi va farzandlari bor.
Tahririyat muxbirlari shundan keyin Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazining Sirdaryo viloyati filialida bo‘lib, bemorlarning holati bilan qiziqdi. “Bek” choyxonasida ofitsiant bo‘lib ishlovchi yigitga ko‘ra, portlash vaqtida oshxonada juda ko‘p odam bo‘lgan. Ovqat pishiradigan joydan olov chiqib, ko‘pchilikni bosim bilan joyidan itarib yuborgan.
Jarohatlangan ayrim bemorlar intervyu davomida kompensatsiya masalasini ko‘tarishdi. Ular buni kim, qanday tartibda qoplab berishi borasida savollarini yo‘llashdi.
Kattalar jarrohlik jonlantirish bo‘limi anesteziolog-reanimatologi Akbar Mixliyevning ma’lum qilishicha, portlash sabab 29 nafar fuqaro turli darajadagi kuyish va tan jarohatlari bilan shifoxonaga keltirilgan.
Shundan 10 nafari reanimatsiya bo‘limiga yotqizilgan, 4 nafarining ahvoli qoniqarli bo‘lgani bois ambulator yordam ko‘rsatilib, uyiga javob berilgan. Qolganlar boshqa bo‘limlarda davolanmoqda. 2 nafar bemor homiladorligi sabab davolanishni davom ettirish uchun perinatal markazga yuborilgan. O‘ta og‘ir qabul qilingan bemorlardan 3 nafari vafot etgan.
Qayd etilishicha, reanimatsiyadagi kasallarning asosiy qismida 100 foiz kuyish kuzatilgan. Boshqa bo‘limdagilarda esa 20-30-40 foiz darajadagi kuyishlar mavjud. Yordam uchun Toshkentdan tor doira mutaxassislari ham jalb qilingan.
Sirdaryo viloyati IIB holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 257-moddasi 2-qismi (Odam o‘lishi yoki boshqa og‘ir oqibatlarga olib kelgan mehnatni muhofaza qilish qoidalarining buzilishi) bilan jinoiy ish qo‘zg‘atilib, 1 kishi protsessual tartibda qamoqqa olinganini xabar qilgan.
Yuqoridagi link orqali reportaj va undagi intervyular bilan batafsil tanishishingiz mumkin.
Raqobat qo‘mitasi tomonidan 2026 yilning dastlabki sakkiz oyida o‘tkazilgan tekshiruvlar davomida 73 nomdagi mahsulot sifat va xavfsizlik talablariga javob bermasligi aniqlandi. Bu haqda qo‘mita matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, qo‘mita hamkor tashkilotlar bilan birgalikda chakana savdo nuqtalarida sotilayotgan xalq iste’moli tovarlarining sifat va xavfsizlik talablariga muvofiqligini tekshirish uchun muntazam ravishda nazorat xaridlarini o‘tkazib kelmoqda. Xarid qilingan mahsulotlar akkreditatsiyadan o‘tgan laboratoriyalarda tekshirilib, ularning davlat standartlari hamda normativ-texnik hujjatlar talablariga mosligi baholanadi.
Xususan, 2026 yilning sakkiz oyida 60 turdagi jami 558 nomdagi mahsulot laboratoriya ekspertizasidan o‘tkazilgan. Natijada ulardan 73 nomdagisi belgilangan normativ-texnik talablarga javob bermasligi ma’lum bo‘lgan.
Ushbu mahsulotlarni savdo rastalaridan qaytarib olish va qonunchilikka muvofiq choralar ko‘rish uchun tegishli materiallar O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasiga yuborilgan.
Qonunchilik palatasi deputatlari bugungi majlisida moliyaviy jarimalarni qo‘llash tartibini yengillashtirishga qaratilgan qonun loyihasini uchinchi o‘qishda qabul qilib, Senatga yubordi.
Hujjatga ko‘ra, tadbirkorlar jarima solish to‘g‘risidagi qaror topshirilgan kundan boshlab bir oy ichida jarimaning 50 foizini ixtiyoriy to‘lasa, qolgan qismini to‘lashdan ozod etilishi mumkin.
Shuningdek, jarimani 6 oy davomida bo‘lib-bo‘lib to‘lash imkoniyati nazarda tutilmoqda.
Agar jarima to‘g‘risidagi qaror bekor qilinsa yoki haqiqiy emas deb topilsa, noqonuniy undirilgan mablag‘ qaytariladi. Qaytarish kechiktirilgan taqdirda, Markaziy bank asosiy stavkasining uch yuzdan biri miqdorida foiz to‘lash tartibi joriy etiladi.
Hozircha bu qoidalar qonun loyihasida nazarda tutilgan, kuchga kirmagan.
O‘zbekistonda moda va dizayn sohasi uchun malakali mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan yangi davlat oliy ta’lim muassasasi tashkil etiladi.
Prezidentning 2026-yil 16-oktyabrdagi PQ–378-son qaroriga muvofiq, Toshkent xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi. Akademiya Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi tizimida faoliyat yuritadi.
Yangi oliygoh Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti hamda Parij xalqaro moda akademiyasining qo‘shma ta’lim dasturi negizida tashkil etiladi.
Mazkur dasturda tahsil olayotgan barcha talabalar o‘qishini yangi akademiyada davom ettiradi. Bitiruvchilarga Toshkent xalqaro moda akademiyasining diplomi beriladi.
O‘quv jarayoni 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Akademiyada xalqaro qo‘shma dasturlar bilan bir qatorda, mustaqil ta’lim dasturlari asosida bakalavr va magistrlar tayyorlashga ham ruxsat etiladi.
2027/2028 o‘quv yilidan boshlab to‘qimachilik, tikuvchilik, trikotaj va charm-poyabzal sohalarida korxonalar buyurtmasi asosida dual ta’lim joriy qilinadi. Bunda talabalar nazariy bilim olish bilan birga ishlab chiqarish jarayonlarida ham ishtirok etadi.
Shuningdek, yengil sanoat yo‘nalishidagi texnikumlarni muvaffaqiyatli tamomlagan, o‘rtacha bahosi akademiya belgilagan talabga javob beradigan bitiruvchilarga bakalavriatning uchinchi bosqichidan to‘lov-kontrakt asosida o‘qishni davom ettirish imkoniyati yaratiladi.
Akademiya bazasida davlat buyurtmasi asosida turli tashkilotlar uchun kiyim-bosh dizaynini ishlab chiqish va milliy brendlarni shakllantirish ham yo‘lga qo‘yiladi.
Qarorda xorijiy mutaxassislar va talabalarni jalb qilish uchun ko‘p martalik vizalar rasmiylashtirish tartibi ham nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, 2028-yil yakuniga qadar davlat-xususiy sheriklik asosida 400 o‘rinli talabalar turar joyi quriladi. Ungacha akademiyaga o‘tkazilgan talabalar Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti yotoqxonasidan belgilangan tartibda foydalanishi mumkin.
Xorijda o‘zbek milliy taomlariga ixtisoslashgan restoran yoki oshxona tashkil etgan mahalliy tadbirkorlar ayrim xarajatlarining 50 foizigacha bo‘lgan qismini subsidiya sifatida qaytarib olishi mumkin.
Ushbu xizmat Turizm qo‘mitasi tomonidan my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali bepul ko‘rsatiladi.
Subsidiya O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tgan va xorijda milliy restoran tashkil etgan tadbirkorlik subyektlariga ajratiladi.
Ariza topshirishda restoranning xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tganini va binodan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, sanitariya va yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqlik bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etilishi kerak.
Shuningdek, restoranni tashkil etish bilan bog‘liq amalga oshirilgan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar, zaruratga qarab O‘zbekistondan mahsulot yetkazib berilganini tasdiqlovchi ma’lumotlar va ularning rasmiy tarjimasi so‘ralishi mumkin.
Restoranning ichki va tashqi ko‘rinishini aks ettiruvchi fotosuratlar ham arizaga ilova qilinadi.
Ariza my.gov.uz portali orqali elektron shaklda yuboriladi va 18 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi. Ijobiy qaror qabul qilinsa, subsidiya mablag‘lari 7 ish kuni ichida tadbirkorning bank hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Arizada kamchiliklar aniqlangan taqdirda, tadbirkorga ularni bartaraf etib, hujjatlarni qayta taqdim qilish imkoniyati beriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi huzuridagi «Sayg‘ochiy» kompleks landshaft buyurtma qo‘riqxonasida yovvoyi hayvonlarni suv bilan ta’minlash maqsadida beshta avtonom suv ichish tizimi o‘rnatildi.
Tashabbus Ekologiya qo‘mitasi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Global ekologik jamg‘arma (GEF) bilan hamkorlikda «Aral Sea Wetlands» loyihasi doirasida amalga oshirildi.
Suv resurslari cheklangan Ustyurt cho‘li sharoitida qo‘shimcha suv manbalarining mavjudligi sayg‘oqlar va mahalliy faunaning boshqa vakillarini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.
Avtonom tizimlar quyosh energiyasida ishlaydi va to‘liq avtomatlashtirilgan. Ularning har biri 3 kub metr sig‘imga ega suv havzalari, nasoslar, datchiklar va hisoblagichlar bilan jihozlangan. Bu markazlashgan elektr energiyasi va suv ta’minoti manbalariga doimiy ulanish zaruratisiz suvni barqaror yetkazib berish imkonini beradi.
Suv ichish tizimlari bilan bir qatorda hududga 10 ta kamera va 10 ta fototuzoq ham o‘rnatildi. Ular hayvonlarni sutka davomida kuzatish, harakatlanishi va suv ichish joylaridan foydalanishini qayd etish, shuningdek, populyasiyalar holatini keyingi monitoring qilish uchun ma’lumot to‘plash imkonini beradi.
Ustyurtning og‘ir tabiiy sharoitida yashaydigan sayg‘oqlar uchun qo‘shimcha suv manbalarining yaratilishi yovvoyi hayvonlar populyasiyalarini saqlash va tiklashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Avtonom suv ichish tizimlarining o‘rnatilishi Ustyurtda bioxilma-xillikni asrash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlardan biri bo‘lib, zamonaviy kuzatuv vositalari orqali hayvonlar holatini monitoring qilish va zarur ma’lumotlarni to‘plash imkonini ham beradi.
