Jamiyat
Yolg‘iz onalar farzandlari uchun ikki barobar kuchli bo‘lishni qanday uddalashmoqda?
O‘zbekistonda har yili o‘rtacha 45–49 ming oilaviy ajrimlar kuzatilmoqda. Bir qarashda – ikki kishi yo‘lini ajratdi, deyish mumkin. Ammo bu qarori hayotning eng beg‘ubor qahramonlariga – bolalarga qanday ta’sir o‘tkazadi? Ularni qanday ruhiy-ma’naviy muvozanatda tarbiyalash mumkin? Biz bu haqda hayotiy qahramonlar – yolg‘iz onalar bilan gaplashdik.
“Ayol barchasini uddalay oladi, lekin erkakning mas’uliyatini u yopolmaydi” — Dildora, 41 yosh, Namangan
Dildora 16 yoshli o‘g‘lini va 14 yoshli qizini yolg‘iz katta qilgan. Uning fikricha, har qancha mehr, fidoyilik bilan tarbiya qilinsa-da, bolaga erkak shaxsdan namuna bo‘lishi kerak.
“Men bolamga yaxshi ona bo‘ldim, lekin yaxshi ota bo‘la olmadim. Unga qat’iyatlilik, erkakcha qaror qabul qilishni o‘rgatishga harakat qildim, lekin shuni angladimki, otaning o‘rni boshqacha. Shuning uchun uni jiyanim, akam bilan ko‘p muloqotda bo‘lishiga e’tibor berdim.
Ammo qizim masalasida juda qiynaldim. O‘g‘ildan ko‘ra qizlarga ota mehri, e’tibori juda kerak ekan. Otalardan iltimos qilardim, ajrimdan oldin “mening qizim bu mehrni, e’tiborni qayerdan, kimdan oladi?” deb o‘ylab ko‘rishlarini. Turmush o‘rtog‘im boshqa oila qilgan, lekin iltimos qildim qizim bilan munosabatni yo‘lga qo‘yishini, o‘zim tashkillashtirdim biror joyda birga ovqatlanishlarini. Shundan keyin qizimda yaxshi tarafga o‘zgarish sezdim. Xotirjamlik paydo bo‘ldi unda. O‘qishida, orzularida o‘zgarish bo‘ldi”.
“Yolg‘iz ayollarda aybdorlik hissi ko‘p bo‘ladi” — Fotima, 35 yosh, Toshkent
“Qizimni uch yoshidan beri yolg‘iz tarbiyalayapman. Turmush o‘rtog‘im avtohalokat tufayli dunyodan o‘tib qoldi. Avvaliga juda qiynaldim: ham ish, ham bola, ham odamlarning gap-so‘zi… Endi esa o‘ylayman: shu paytgacha og‘ir kunlar bo‘lmaganida, shunday kuchli ona bo‘la olmasdim.
Har kech, uxlashdan avval qizimni quchoqlayman. Unga “sen menga tuhfasan, sen borliging uchun dunyo menga shunchalik chiroyli ko‘rinadi. Sendan kuch olaman” deyman. Biz to‘liq oila emasmiz, ammo ona-bolalik muhabbatimiz to‘liq. Qizimda ham hech qanday ortiqcha komplekslar yo‘q. Maktabda faol, kitobxonlik musobaqalarida g‘olib bo‘lyapti, sinfdoshlari bilan juda yaxshi chiqishadi.
Menimcha, yolg‘iz boshi bilan bolalarini katta qilayotgan ayollarda aybdorlik hissi ularga farzand tarbiyasida xalaqit beradi. Ayol o‘zini “men bolam uchun yetarli emasman” deb o‘ylasa, buni bola ham his qiladi. Shunday deb o‘ylamaslik kerak – bu taqdir axir, peshonada yozilganidan qochib bo‘lmaydi. O‘zini kechirish, taqdirni qabul qilish va oldinga qarab yashash lozim”.
“Farzandlarimga hayotdagi eng katta tayanch bo‘lishga harakat qilyapman” — Nargiza, 34 yosh, Samarqand
“Birinchi yil juda og‘ir o‘tdi. O‘zim yig‘lardim, lekin bolamni kulishga o‘rgatardim. Boshqa ilojim yo‘q edi – o‘zimni to‘g‘ri ushlashga, kuchli ko‘rsatishga harakat qildim. Qizlarim hech qachon o‘zini kam his qilmasligi uchun ularning muhitiga e’tibor qaratdim – bog‘cha, raqs to‘garagi, dadasining o‘rnini bosadigan amakisi, bobosi ishtirokini ta’minladim”.
“Bola bilan ochiq muloqot – mehrsiz muhitni yumshatadi” — Feruza, 39 yosh, Toshkent
“Ularni himoya qilish uchun haqiqatni yashirmaslikka qaror qildim. Otalari bilan munosabatimiz nima uchun uzilganini xotirjamlik bilan tushuntirdim. Shu bilan birga, ularni hayotda yelkasi qisilmasligi, o‘zini kerakli inson deb his qilishlarini ta’minlash muhimligini angladim”.
“Ertaklar orqali bolamga haqiqiy erkaklar sifatini singdiraman” — Saida, 28 yosh, Buxoro
“Men farzandimga har kunida tartib, me’yor, mehr bor muhit kerakligini angladim. Ota-ona munosabatini u ko‘rmadi, lekin ona-farzand munosabatini kuchli qildim. Har kuni unga ertak aytib berishga imkon qadar harakat qilaman. Ertak qahramonlarini kuchli, jasur erkaklar sifatida tasvirlayman. Chunki kelgusida o‘g‘limda haqiqiy erkaklik xarakterlari yaxshi shakllanishini istayman”.
Bolaning sog‘lom ruhiyati uchun asosiy narsa – barqaror muhit va uni yaxshi ko‘rishlarini his qilish
Harvard universiteti 2022 yilda olib borgan uzoq muddatli tadqiqotga ko‘ra, onasining munosabati, empatiyasi va doimiy e’tibori farzand shaxsiyatining shakllanishida otaning doimiy ishtirokiga teng ta’sir ko‘rsatar ekan. Lekin bu faqat holat doimiy muhabbat va barqaror muhitda bo‘lsa amalga oshadi. Bolalardagi ko‘p ruhiy muammolarning sababi – muhitdagi beqarorlik. To‘liq oilada o‘sgan bolada ham agar janjal, tahqir, ruhiy bosim bo‘lsa, u zaif shaxs bo‘lib ulg‘ayishi mumkin. Yolg‘iz ona farzandi esa, agar muhit tinch, mehr va tushunishga boy bo‘lsa, juda aqlli va kuchli inson bo‘lib yetishishi mumkin. Albatta, otaning o‘rnini ayol to‘ldira olmaydi. Lekin o‘g‘il bolaga ijobiy erkak obrazini ko‘rsatish mumkin: bobo, amaki, sport ustozi va hokazolar misolida. Muhimi, bola erkak shaxsni hurmat, mas’uliyat va shafqat bilan bog‘lashi lozim.
Gulmira Toshniyozova tayyorladi.
Toshkent shahrining Chilonzor tumanida Navro‘z bayrami munosabati bilan o‘tkaziladigan tadbirlar sabab Al-Xorazmiy ko‘chasining bir qismi vaqtincha transport harakati uchun yopiladi.
Foto: Toshkent shahar hokimligi
Ma’lum qilinishicha, Chilonzor tumanidagi 24/7 Al-Xorazmiy yangi sayr va gastro turizm ko‘chasida Navro‘z umumxalq bayrami munosabati bilan “Xalq sayli” tadbiri tashkil etilmoqda.
Shu munosabat bilan Al-Xorazmiy aylanma yo‘li qismidan 2-Qatortol ko‘chasigacha bo‘lgan hudud 20 mart kuni soat 15:00 dan 21 mart kuni soat 24:00 gacha transport harakati uchun vaqtincha yopiladi.
Mutasaddilar haydovchilar va yo‘lovchilardan harakat yo‘nalishlarini oldindan rejalashtirishni hamda muqobil yo‘llardan foydalanishni so‘ramoqda.
Vaqtinchalik noqulayliklar uchun uzr so‘ralgan.
Ramazon hayiti va Navro‘z bayramlari munosabati bilan Toshkent shahrida jamoat transporti harakati vaqtinchalik maxsus jadval asosida tashkil etildi.
Foto: Transport vazirligi
«Toshshahartransxizmat» AJ ma’lumotiga ko‘ra, 2026 yil 20–23 mart kunlari poytaxt avtobus yo‘nalishlari maxsus tartibda ishlaydi.
Jumladan, 20, 21 va 22 mart kunlari avtobuslar yakshanba kuni uchun tasdiqlangan jadval asosida harakatlanadi. 23 mart kuni esa avtobuslar shanba kungi jadval bo‘yicha xizmat ko‘rsatadi.
Shuningdek, Ramazon hayiti kuni — 20 martda avtobuslar harakati ertalab soat 04:00 dan boshlangan.
Mazkur qaror fuqarolarga qulaylik yaratish, yo‘llarda tirbandliklarni kamaytirish hamda bayram kunlari xavfsiz va sifatli jamoat transporti xizmatini ta’minlash maqsadida qabul qilingan.
Mutasaddilar bayram kunlari transport oqimi ortishini inobatga olgan holda, fuqarolarni shaxsiy avtomobildan ko‘ra jamoat transportidan foydalanishga chaqirmoqda.
Muqaddas Ramazon oyida O‘zbekistondagi Coca-Cola kompaniyasi “Made by – barcha yaxshiliklar o‘zimiz tomonimizdan yaratiladi” umumiy g‘oyasi ostida birlashgan bir qator keng ko‘lamli ijtimoiy tashabbuslarni o‘tkazdi. Tashabbuslar mahalliy hamjamiyatlarni qo‘llab-quvvatlash va bayramona muhit yaratishga qaratildi.
Tashabbus doirasida Coca-Cola mamlakatimizning to‘qqizta oliy o‘quv yurti bilan hamkorlikda talabalar uchun tadbirlar tashkil qildi. Maydonchalarda boshlovchilar va didjyeylar ishlashdi, talabalar esa estafeta, tanlovlar va shopperlarga rasm chizish bo‘yicha mahorat darslarida ishtirok etishdi. Shuningdek, “Besh Qozon” oshpazlari bilan hamkorlikda palov va turli taomlar tayyorlanib, talabalar hamda o‘qituvchilar bir dasturxon atrofida yig‘ilishdi.
Ramazon oyida mahalliy hamjamiyatlarni qo‘llab-quvvatlashga alohida e’tibor qaratildi. Toshkent shahrining oltita mahallasida xayriya iftorliklari tashkil etildi. Har bir mahallaga “Besh Qozon”ning afsonaviy oshpazlari taklif qilindi; ular tayyorlagan palov uzunligi 60 metrgacha yetadigan dasturxonlarning asosiy taomiga aylanib, oilalar, qo‘shnilar va do‘stlarni bir dasturxon atrofida birlashtirdi. Bunday xayriya iftorliklari O‘zbekistonning Samarqand, Nukus, Xiva, Jizzax, Andijon va Namangan kabi bir qator shaharlarida ham o‘tkazildi.
O‘zbekistondagi Coca-Cola kompaniyasi “Coca-Cola Ichimligi O‘zbekiston” hamda “ONA” jamoat fondi bilan hamkorlikda mamlakatning yetti shahri — Toshkent, Samarqand, Nukus, Xiva, Jizzax, Andijon va Namangandagi 1 000 ta ehtiyojmand oilaga yordam ko‘rsatdi. Oilalarga har biri 1 000 000 so‘mlik 1 000 ta oziq-ovqat vaucheri, shuningdek, Coca-Cola ichimliklari hamda The Coca-Cola Foundation ko‘magida amalga oshirilayotgan Coozin loyihasi ishtirokchilari tomonidan tayyorlangan an’anaviy chak-chak taomi topshirildi.
“Ramazon oyida bir-birini qo‘llab-quvvatlash va g‘amxo‘rlikka muhtojlarga yordam berish ayniqsa muhim. Maqsadimiz — bu kunlarda juda ahamiyatli bo‘lgan mehr-oqibat, hamjihatlik va o‘zaro yordam muhitini yaratishga o‘z hissamizni qo‘shish. Eslatib o‘tmoqchimizki, yaxshilik o‘z qo‘llarimiz bilan yaratiladi — xuddi o‘zbek oshpazlari tayyorlagan palov va shu yerda, O‘zbekistonda ishlab chiqarilgan Coca-Cola mahsulotlari kabi. Coca-Cola o‘zi faoliyat yuritayotgan jamiyatning bir qismi bo‘lishga intiladi: biz uchun nafaqat biznesni rivojlantirish, balki hamjamiyatlar hayoti sifatini yaxshilashga hissa qo‘shish ham muhimdir”, – deya ta’kidladi Nazi Aripjanova, O‘zbekiston, Tojikiston va Turkmanistondagi Coca-Cola kompaniyasining hukumat bilan aloqalar, kommunikatsiyalar va barqaror rivojlanish bo‘yicha direktori.
Tez orada biz bahor bayrami — Navro‘zni nishonlaymiz va Coca-Cola uni birgalikda kutib olishga taklif qiladi. 21–22 mart kunlari kompaniya Markaz-1 gastronomik ko‘chasida yarmarka uyushtiradi, shuningdek, “Navro‘z” bog‘ida, Tashkent City va Seoul Mun gastro-ko‘chasida bayram tadbirlari o‘tkazilishi rejalashtirilgan. Mehmonlarni musiqa, taomlar va oilaviy mashg‘ulotlarga boy ajoyib tadbir kutmoqda — yorqin taassurotlar kafolatlangan.
21 mart kuni: Namangandagi “Afsonalar vodiysi” va “Bobur” bog‘larida, Andijondagi “Navro‘z” savdo-ko‘ngilochar markazida hamda Samarqanddagi “Samarkand Silk Road” majmuasi hududida an’anaviy taomlar, osh va sumalak tortiladigan bayram tadbirlari bo‘lib o‘tadi.
22 mart kuni: Gulbozor mahallasining sayyohlik ko‘chasida Navro‘z bayrami o‘tkaziladi: mehmonlarni sumalak, osh va ko‘plab qiziqarli mashg‘ulotlar kutmoqda.
Reklama huquqi asosida
Bayram arafasida Toshkent shahrida yo‘l tarmog‘iga katta yuklama tushdi – 19 mart kuni atigi 11 soat ichida poytaxtdan 500 mingdan ortiq transport vositasi chiqib ketgan.
Toshkent shahar IIBB Yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasi ma’lumotiga ko‘ra, 19 mart kuni soat 09:00 dan 20:00 gacha bo‘lgan vaqt oralig‘ida 500 mingdan ortiq avtomobil poytaxt hududini tark etgan.
Ma’lum qilinishicha, bunday yuqori transport oqimi Ramazon hayiti bayrami va dam olish kunlari munosabati bilan aholining ommaviy ravishda shahardan chiqib ketishi bilan bog‘liq.
Shahardagi yo‘l harakati holati Yagona tezkor boshqaruv markazi orqali sutka davomida nazorat qilinmoqda. Mutaxassislar videokuzatuv tizimlari yordamida ko‘chalar, asosiy magistrallar hamda chiqish postlaridagi vaziyatni real vaqt rejimida kuzatib bormoqda.
Bayram kunlari ayrim hududlarda qisqa muddatli tirbandliklar kuzatilgan. Yo‘l harakatini tartibga solish va tirbandliklarning oldini olish maqsadida ichki ishlar organlarining qo‘shimcha kuch va vositalari jalb etilgan.
YHXB xodimlari haydovchilarni yo‘l harakati qoidalariga qat’iy rioya qilishga chaqirmoqda. Ayniqsa, shaharlararo yo‘llarda harakat jadalligi yuqori bo‘lgani sababli masofani saqlash va tezlik rejimini buzmaslik tavsiya etilmoqda.
Turkiyaning Bodrum shahrida 36 yoshli O‘zbekiston fuqarosiga nisbatan jinoyat sodir etganlikda gumonlangan ikki nafar erkak qo‘lga olindi.
Foto: bodrumsicakhaber.com
Ma’lum qilinishicha, voqea Bodrumning Yalikavak tumanidagi Go‘kchebel mahallasida sodir bo‘lgan. Jabrlanuvchi ayol yo‘l chetida transport kutib turgan vaqtda, ikki nafar erkak bo‘lgan avtomobil to‘xtab, uni Turkbuku hududiga olib borishni taklif qilgan.
Yo‘l davomida haydovchi yo‘nalishni o‘zgartirib, ayolni qurilish obektiga olib borgan. Jabrlanuvchining aytishicha, u yerda erkaklar tomonidan kuch ishlatish tahdidi ostida jinoyat sodir etilgan.
Shundan so‘ng gumonlanuvchilar ayolning sumkasi, pul mablag‘lari va mobil telefonini olib, voqea joyidan yashiringan.
Og‘ir holatiga qaramay, jabrlanuvchi yaqin atrofdagi uylarga yetib borib, mahalliy aholidan yordam so‘ragan. U shifoxonaga yotqizilib, tibbiy va psixologik yordam ko‘rsatilmoqda.
Huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan olib borilgan tezkor tadbirlar natijasida gumonlanuvchilar — 24 va 25 yoshli ikki nafar erkak aniqlanib, qo‘lga olingan. Sud qarori bilan ular qamoqqa olindi.
Mazkur ish mahalliy huquqni himoya qiluvchi tashkilotlar nazoratida bo‘lib, tergov harakatlari davom etmoqda.
Chilonzorda Al-Xorazmiy ko‘chasining bir qismi yopiladi
Toshkentda bayram kunlari jamoat transporti uchun maxsus jadval joriy etildi
Coca-Cola O‘zbekistonda Ramazon oyida bir qator xayriya tashabbuslarini amalga oshirdi
-
Dunyodan2 days ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Turk dunyosi4 days agoTurkiyaning Baykal K2 bir tomonlama hujumga uchragan uchuvchisiz samolyotining toʻda harakatini sinovdan oʻtkazdi
-
Jamiyat2 days ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Siyosat1 day agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Iqtisodiyot2 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Jamiyat4 days ago
Ichki ishlar xodimlarining qo‘pol muomalasi va tergov sifatidan norozilik ko‘paygan – Prezident
-
Iqtisodiyot3 days ago“Markaziy Osiyo umumiy investitsiya makonini yaratishi zarur” – Alisher Umirdinov
-
Iqtisodiyot3 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar