Iqtisodiyot
Xorijdan O‘zbekistonga yuborilayotgan pul o‘tkazmalari miqdori qanday o‘zgaryapti?
2025 yilda O‘zbekistonga pul o‘tkazmalarining kirib kelishi 27 foizga oshib, qariyb 19 mlrd dollarga yetdi. Uchta hududda aholi daromadlarining 30 foizdan ko‘proq qismi, yana beshta hududda esa 20 foizdan ko‘proq qismi aynan tashqaridan kelib tushgan o‘tkazmalar hisobiga shakllandi.
O‘zbekistonga 2025 yilda pul o‘tkazmalarining kirib kelishi 18,9 mlrd dollarni tashkil qildi. Bu haqda Markaziy bankda tashkil etilgan matbuot anjumanida taqdim etilgan ma’lumotlarga tayanib, Kun.uz muxbiri xabar berdi.
Yil davomida eng ko‘p o‘tkazmalar iyul oyida amalga oshirilgan – 1 mlrd 973 mln dollar. Eng kami yanvarda – 1 mlrd 60 dollar.
«O‘tkazmalar 2025 yilda 2024 yilga nisbatan 27,2 foizga o‘sdi, bunga asosan, rubl kursi mustahkamlanishi hamda boshqa davlatlarga migrantlar oqimi oshishi xizmat qildi. Aholining valuta sotuvi va xaridi o‘rtasidagi ijobiy tafovut 2025 yilda 9,7 mlrd dollarni tashkil etib, 2024 yilga nisbatan 1,4 barobarga oshdi», deyiladi MB hisobotida.
2017-2025 yillar oralig‘ida O‘zbekistonga amalga oshirilgan pul o‘tkazmalari dinamikasining o‘zgarishi
2020-2025 yillar oralig‘ida mamlakatga yuborilgan o‘tkazmalar miqdori 3 barobarga, ularning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi esa 8,6 foizdan 12,8 foizgacha ko‘paydi.
Pul o‘tkazmalariga bog‘liqlik
O‘zbekistonda aholi daromadlarining shakllanishida xorijdan amalga oshirilgan pul o‘tkazmalari juda muhim rol o‘ynaydi. Xususan, o‘tgan yil yakunlari bo‘yicha uchta hududda aholi daromadlarining 30 foizdan ko‘proq qismi, yana beshta hududda esa 20 foizdan ko‘proq qismi aynan tashqaridan kelib tushgan o‘tkazmalar hisobiga shakllangan. Mazkur ko‘rsatkich 2024 yilga nisbatan sezilarli darajada oshgan ham.
Bu esa o‘zbek migrantlari ishlaydigan mamlakatlarda talablarning qattiqlashtirilishi, ish o‘rinlari qisqarishi, migratsion siyosatda yuz berishi mumkin bo‘lgan o‘zgarishlarga hududlardagi uy xo‘jaliklarining ta’sirchan ekanini anglatadi. Xorijdan pul yuborishning oshishi yoki kamayishi odamlarning nisbiy boyishi yoki kambag‘allashishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.
Eskrou orqali tuzilgan bitimlar soni 40 mingdan oshdi
Source link
O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari aprel oyida yana o‘sib, qariyb 71 milliard dollarga yetdi. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 1-may holatida mamlakatning xalqaro aktivlari 70,89 milliard dollarni tashkil etgan. Bu mart oyiga nisbatan 1,9 milliard dollarga yoki 2,76 foizga ko‘pdir.
Asosiy ulush yana oltin hissasiga to‘g‘ri kelmoqda. Regulyator omborlaridagi oltin qiymati aprel davomida 743,6 million dollarga oshib, 61,59 milliard dollarga yetgan. Shu bilan birga, oltinning jismoniy hajmi qisqarib, 13,3 million troy unsiyasi yoki taxminan 413,7 tonnani tashkil etdi.
Markaziy bank 2025-yil sentyabridan beri ilk bor tashqi bozorda oltin sotgani qayd etildi. Aprel oyida zaxiralar qariyb 0,1 million unsiyaga, ya’ni 3,1 tonnaga kamaygan. Bu davrda jahon bozorida oltin narxi yuqori darajada saqlangani fond aktivlari qiymatining o‘sishiga ta’sir qildi.
Aprel oyida mamlakatning valyuta zaxiralari ham sezilarli ko‘paydi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, valyuta aktivlari 1,15 milliard dollarga yoki 15,2 foizga oshib, 8,72 milliard dollarga yetgan.
Xususan, xorijiy markaziy banklar va Xalqaro valyuta jamg‘armasida saqlanayotgan mablag‘lar 1,24 milliard dollargacha ko‘tarilgan. Xorijiy banklardagi valyuta mablag‘lari esa 5,92 milliard dollarni tashkil etgan.
Markaziy bankning xorijiy qimmatli qog‘ozlarga kiritgan investitsiyalari ham oshdi. Qimmatli qog‘ozlar portfeli qiymati 1,549 milliard dollarga yetgan bo‘lsa-da, ularning umumiy zaxiralardagi ulushi 2,2 foizgacha pasaygan.
Amaldagi tartibga ko‘ra, ushbu summa 100 AQSh dollarini tashkil etadi.
Bankdan shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarsiz 500 dollargacha naqd chet el valutasini olishga ruxsat beriladi. Adliya vazirligi tashabbusi bilan ishlab chiqilgan bu haqdagi idoraviy hujjat 2026 yil 8 mayda davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi.
Qayd qilinishicha, endi mijozlar bankdan 500 AQSh dollarigacha bo‘lgan naqd chet el valutasini pasport, ID-karta yoki ularning o‘rnini bosadigan boshqa hujjatlarsiz olishi mumkin. Amaldagi tartibga ko‘ra, ushbu summa 100 AQSh dollarini tashkil etadi.
Mazkur tartib 3 oydan keyin kuchga kiradi.
2026-yilning birinchi choragida O‘zbekistonda elektron xizmat ko‘rsatuvchi 89 ta xorijiy kompaniya tomonidan 65,7 milliard so‘m soliq to‘landi. Soliq qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 81 foizga ko‘p.
Eng katta soliq to‘lovchisi sifatida «Apple» qayd etildi. Kompaniya uch oyda O‘zbekiston budjetiga 16,1 milliard so‘m soliq o‘tkazgan. Keyingi o‘rinlarni «Google» — 14,9 milliard so‘m va «Meta» — 13,9 milliard so‘m bilan egalladi.
Shuningdek, «Valve Corp.» 8 milliard so‘m, sun’iy intellekt texnologiyalari bilan tanilgan «OpenAI» esa 2,5 milliard so‘m soliq to‘lagan. «Anthropic» kompaniyasi hissasi 1,5 milliard so‘mni tashkil etdi.
Ro‘yxatdan «Midasbuy» — 1,3 milliard so‘m, «TikTok» — 868,3 million so‘m, «Booking.com» — 694,7 million so‘m va «Netflix» — 570,4 million so‘m soliq to‘lagani ham o‘rin olgan.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonliklarning xorijiy bigtex kompaniyalar pulli xizmatlaridan foydalanishi 80 foizga oshdi
Iqtisodiyot | 18:27
344
2 daqiqa o‘qiladi
2026 yilning I choragida O‘zbekistonda Apple 16,1 mlrd so‘m, Google 14,9 mlrd so‘m, Meta korporatsiyasi (Facebook, Instagram, WhatsApp egasi) 13,9 mlrd so‘m soliq to‘ladi.
O‘zbekistonda elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 89 ta xorijiy kompaniya tomonidan 2026 yilning I choragida 65,7 mlrd so‘m soliq to‘langan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 81 foizga ko‘p, deya xabar berdi Soliq qo‘mitasi.
Eng ko‘p soliq Apple tomonidan to‘langan – 16,1 milliard so‘m.
To‘langan soliqlarning qariyb 92 foiz qismi elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 10 ta xorijiy kompaniya hissasiga to‘g‘ri keladi:
Apple – 16,1 mlrd so‘m;
Google – 14,9 mlrd so‘m;
Meta – 13,9 mlrd so‘m;
Valve Corp. – 8 mlrd so‘m;
OpenAI – 2,5 mlrd so‘m;
Anthropic – 1,5 mlrd so‘m;
Midasbuy – 1,3 mlrd so‘m;
TikTok – 868 mln so‘m;
Vooking.com – 694 mln so‘m;
Netflix – 570 mln so‘m.
Eslatib o‘tamiz, 2026 yil 1 yanvardan O‘zbekistonda soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tmay faoliyat yuritayotgan xorijiy onlayn kompaniyalarga cheklovlar qo‘llash tartibi ishga tushdi.
Samolyot Denver aeroportining uchish-qo‘nish yo‘lagida odamni urib yubordi
2027 yilgi Osiyo kubogiga qur’a tashlandi
Germaniyadagi AQSh qo’shinlari Polshaga yuborilishi mumkin
-
Dunyodan4 days agoXitoyda pirotexnika zavodining portlashi oqibatida 26 kishi halok bo‘ldi
-
Siyosat2 days agoOʻzbekistonda Mudofaa vazirligi tarkibida sunʼiy intellekt boʻlimi va kiberxavfsizlik instituti tashkil etildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
budjet tarkibida qaysi soliqlarning ulushi ko‘proq?
-
Siyosat2 days agoOliy sud 161 nafar Sovet repressiyasi qurbonlarini reabilitatsiya qiladi
-
Dunyodan4 days agoTahlilchilar neft haqida xavotirli ma’lumotlarni e’lon qilishdi
-
Jamiyat3 days ago
Askiya nozikfahm zakiylar bahsi, «tor» hazillar emas!
-
Iqtisodiyot4 days ago
Dollar to‘xtovsiz o‘sib bormoqda
-
Jamiyat3 days ago
Toshkent viloyatidagi kafeda 4 mlrd so‘mlik elektr o‘g‘irlangani aniqlandi