Iqtisodiyot
Xitoy O‘zbekistonda yerosti tabiiy gaz saqlash inshootlarini qurishi mumkin
O‘zbekiston prezidenti Xitoy milliy neft-gaz korporatsiyasi bilan investitsiyaviy hamkorlikni kengaytirish istiqbollarini muhokama qildi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Pekin shahriga tashrif doirasida O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev China National Petroleum Corporation (CNPC) kompaniyasi direktorlar kengashi raisi Day Xoulyanni qabul qildi.
Xitoy milliy neft-gaz korporatsiyasi uglevodorod xomashyosini qazib olish va qayta ishlash bo‘yicha yuqori texnologik loyihalarni mamlakat ichida va tashqi bozorlarda amalga oshirishga ixtisoslashgan dunyoning eng yirik energetika kompaniyalaridan biridir. Kompaniyaning bozor kapitallashuvi 200 milliard dollardan ziyod.
Uchrashuvda CNPC’ning mamlakatga kiritgan to‘g‘ridan to‘g‘ri investitsiyalari hajmi 5 milliard dollardan oshgani ta’kidlandi.
Xitoy kompaniyasi bilan investitsiyaviy hamkorlik portfelini kengaytirish va yerosti tabiiy gaz saqlash inshootlarini qurish, infratuzilmani modernizatsiya qilish, zamonaviy metrologik standartlar hamda innovatsion yechimlarni joriy qilish loyihalarini ilgari surish rejalari ko‘rib chiqildi.
Iqtisodiyot
Kreativ iqtisodiyot uchun qanday soliq imtiyozlari bor?
O‘zbekistonda kreativ iqtisodiyotni rivojlantirishning yangi bosqichi doirasida kreativ park rezidentlari uchun qator soliq imtiyozlari joriy etildi. Bu tartib Prezidentning 2025-yil 26-martdagi PF–61-son Farmoni bilan belgilangan.
Hujjatga muvofiq, mazkur imtiyozlar 2025-yil 1-maydan 2031-yil 1-yanvarga qadar amal qiladi. Ular kreativ sohada faoliyat yurituvchi tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy yukini kamaytirish, yangi ish o‘rinlari yaratish hamda sohaning raqobatbardoshligini oshirishga qaratilgan.
Farmonga ko‘ra, kreativ park rezidentlari ijtimoiy soliq hamda jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ini amaldagi stavkaning 50 foizi miqdorida to‘laydi. Bu mehnatga oid xarajatlarni qisqartirish va xodimlarni rasmiy ish bilan ta’minlashni rag‘batlantirishga xizmat qiladi.
Yangi tartibga muvofiq, kreativ park rezidentlari tovarlar, ishlar va xizmatlarni realizatsiya qilishdan olinadigan daromad hajmidan qat’i nazar, aylanmadan olinadigan soliq to‘lovchisi sifatida faoliyat yuritish huquqiga ega bo‘ladi.
Shu bilan birga, rezidentlar o‘z xohishiga ko‘ra umumbelgilangan soliq solish tartibiga o‘tish imkoniyatini ham saqlab qoladi.
Kreativ park rezidenti maqomini olgan yuridik va jismoniy shaxslar adabiy ijod, amaliy san’at va hunarmandchilik, arxitektura, loyihalashtirish va urbanistika, audiovizual san’at, ijrochilik san’ati hamda kreativ ijod bilan bog‘liq boshqa yo‘nalishlarda faoliyat yuritishi mumkin.
Soliq imtiyozlari barcha kreativ soha vakillariga emas, balki belgilangan talablarga javob beradigan kreativ park rezidentlariga tatbiq etiladi.
Xususan, mazkur yengilliklardan faqat daromadining kamida 80 foizi kreativ iqtisodiyot yo‘nalishidagi faoliyat hisobiga shakllanadigan hamda rasman kreativ park rezidenti maqomini olgan yuridik va jismoniy shaxslar foydalanishi mumkin.
Quyidagi jadvallarda Vazirlar Mahkamasining 90-sonli qarori bilan tasdiqlangan kreativ industriya sohalaridagi iqtisodiy faoliyat turlari keltirilgan:
Iqtisodiyot
Prezidentga kuz-qish mavsumiga tayyorgarlik bo‘yicha axborot taqdim etildi
Prezident Shavkat Mirziyoyev neft-gaz tarmog‘ida navbatdagi kuz-qish mavsumiga tayyorgarlik ishlarining borishi yuzasidan axborot bilan tanishdi.
2026-2027-yillar kuz-qish mavsumida aholi, ijtimoiy soha obyektlari va iqtisodiyot tarmoqlarini energiya resurslari bilan barqaror ta’minlash maqsadida ishlab chiqilgan kompleks chora-tadbirlar ko‘rib chiqildi. Tabiiy va suyultirilgan gaz yetkazib berish, magistral va hududiy gaz tarmoqlarini ta’mirlash, yoqilg‘i zaxiralarini shakllantirish hamda avariya-tiklash brigadalarining shayligini ta’minlash bo‘yicha aniq vazifalar qo‘yildi.
Tabiiy gaz ta’minoti tizimini mavsumga tayyorlash ishlariga alohida e’tibor qaratildi. Jumladan, mavsumgacha magistral gaz quvurlarining 53,7 kilometr nuqsonli qismini almashtirish, kompressor stansiyalaridagi 77 ta gaz haydash agregatini mukammal ta’mirlash rejalashtirilgan.
Shuningdek, 881 ta mahalladagi 220 ming xonadonning gaz ta’minotini yaxshilash va texnologik yo‘qotishlarni qisqartirish maqsadida uch bosqichli taqsimlash tizimidan ikki bosqichli tizimga o‘tkazish ko‘zda tutilgan. 711,9 kilometr gaz tarmog‘i va 400 ta gaz taqsimlash punkti mukammal ta’mirlanadi hamda rekonstruksiya qilinadi.
Aholi va ijtimoiy soha obyektlarini suyultirilgan gaz bilan ta’minlash masalasi ham ko‘rib chiqildi. Kuz-qish mavsumida 325,7 ming tonna suyultirilgan gaz yetkazib berish, shu jumladan, borish qiyin bo‘lgan 229 ta qishloqdagi 104,7 ming iste’molchiga 8,2 ming tonna suyultirilgan gaz yetkazish belgilangan.
Qish davri uchun yoqilg‘i zaxiralarini shakllantirish bo‘yicha ham choralar ko‘rilmoqda. Jumladan, dekabr-yanvar oylari uchun 120 ming tonna avtobenzin zaxirasini yaratish rejalashtirilgan. Issiqlik elektr stansiyalariga mavsum davomida 4 million 161 ming tonna ko‘mir yetkazib berish prognoz qilinmoqda.
“O‘zbekneftgaz” tizimidagi korxonalarda texnologik barqarorlikni ta’minlash maqsadida 90 ta texnologik qurilmada ta’mirlash ishlari amalga oshiriladi. Bu ishlab chiqarish quvvatlarining uzluksiz ishlashi, aholi va iqtisodiyot tarmoqlariga energiya resurslarini barqaror yetkazib berishga xizmat qiladi.
Tayyorgarlik ishlari faqat neft-gaz tizimi bilan cheklanmay, umumiy energetika va kommunal sohalar bilan uzviy bog‘liq holda olib borish zarurligi ko‘rsatib o‘tildi. Shu maqsadda respublika va hududiy komissiyalar faoliyatini yo‘lga qo‘yib, mavsumga tayyorgarlik ishlarini muvofiqlashtirish va doimiy nazorat qilib borish topshirildi.
Mutasaddilarga belgilangan chora-tadbirlar ijrosini qat’iy nazorat qilish, mavsumga tayyorgarlik ishlarini muddatida va sifatli yakunlash, aholi hamda ijtimoiy soha obyektlariga tabiiy va suyultirilgan gaz, shuningdek, boshqa yoqilg‘i resurslarini barqaror yetkazib berish bo‘yicha tegishli topshiriqlar berildi.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda «E-bozor» yagona raqamli bozor platformasi joriy etiladi
«Bozorlar va savdo komplekslarida raqamlashtirish ishlarini samarali tashkil etish hamda maishiy korrupsiyaning oldini olishga doir chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi Hukumat qarori qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, 2026 yil 1 oktyabrgacha «E-bozor» yagona raqamli bozor platformasi sinov tarzida, 2027 yil 1 martgacha to‘liq amaliyotga joriy etiladi.
Unda quyidagilar nazarda tutiladi:
bozorlar va savdo komplekslari pasporti, manzili, bo‘sh savdo shoxobchalari va savdo o‘rinlari ochiq e’lon qilib borilishi;
aholini bozorlar va savdo komplekslari faoliyatiga oid ma’lumotlar bilan tanishtirish, bozor ma’muriyatiga elektron murojaat yo‘llash va javob olish imkoniyatlari.
«E-bozor» platformasi «Soliq» axborot tizimlari kompleksi tarkibida joriy etiladi.
Har bir bozor va savdo kompleksiga soliq xodimlari biriktiriladi va ularning faoliyati samaradorligi kunlik tahlil qilib boriladi.
Bozorlar hududida va ularga tutash hududlarda joylashgan avtotransportlarni vaqtincha saqlash joylarida to‘lovlarni yagona QR kod orqali to‘lash imkoniyati yaratiladi.
2026 yil 1 avgustdan transportlarni saqlash joylaridan chiqarib yuborish bo‘yicha ruxsatnoma faqat ma’muriy ishni ko‘rib chiquvchi organ va ijro organi tomonidan «Jarima maydonchasi» axborot tizimida QR-kod bilan tasdiqlanadi va elektron tarzda yuboriladi.
Iqtisodiyot
«Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risida»gi Konstitutsiyaviy qonun qabul qilindi
Prezident Shavkat Mirziyoyev «Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risida»gi Konstitutsiyaviy qonunni imzoladi. Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva buni joriy yilning eng muhim iqtisodiy yangiliklaridan biri va so‘nggi o‘n yilda amalga oshirilgan tizimli islohotlarning mantiqiy natijasi deb baholadi.
Foto: Telegram / Saida Mirziyoyeva
Prezident Shavkat Mirziyoyev «Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risida»gi Konstitutsiyaviy qonunni imzoladi. Bu haqda Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva xabar berdi.
«Bu joriy yilning eng muhim iqtisodiy yangiliklaridan biri hamda qariyb o‘n yildan buyon amalga oshirib kelinayotgan tizimli islohotlarimizning mantiqiy natijasidir. Endi Toshkent xalqaro moliya markazini tashkil etish rasman Konstitutsiyaviy qonun darajasida mustahkamlandi. Markaz Angliya huquqi asosida, alohida huquqiy maqomga ega bo‘lgan hudud sifatida faoliyat yuritadi. Shuningdek, o‘zining maxsus tartibga solish tizimi, mustaqil tijorat sudi hamda ilg‘or xalqaro standartlarga asoslangan huquqiy muhitiga ega bo‘ladi. Global investorlar, banklar, investitsiya fondlari va xalqaro moliya kompaniyalari aynan mana shunday shaffof mexanizmlar bilan ishlashga o‘rgangan. Mazkur yangi regulyatorlik ekotizimi xalqaro kapital, zamonaviy moliya xizmatlari va yirik transmilliy loyihalar uchun mamlakatimizning jozibadorligini oshirishi kutilmoqda. Mohiyatan olganda, ushbu qonun jahon bozorining eng qimmatli aktivi — ishonchga investitsiyadir. Toshkent investorlar uchun tushunarli qoidalarni hamda kapitalning eng yuqori darajadagi himoyasini kafolatlagan holda, jahon moliya tizimining uzviy qismiga va butun mintaqa iqtisodiy rivojining yetakchi drayveriga aylanish sari dadil qadam tashlamoqda», deb yozdi Saida Mirziyoyeva ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida.
Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatining huquqiy asoslarini mustahkamlash maqsadida Konstitutsiyaviy qonun qabul qilinishi haqida prezident Shavkat Mirziyoyev 18 iyun kuni Xorijiy investorlar kengashining navbatdagi yig‘ilishida ma’lum qilgan edi.
«Yaqinda O‘zbekiston Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkilotining Xalqaro investitsiyalar va ko‘p millatli korxonalar to‘g‘risidagi deklaratsiyasiga qo‘shilishi e’lon qilindi. Ushbu yo‘nalishdagi ishlarning mantiqiy davomi sifatida Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risidagi Konstitutsiyaviy qonun qabul qilinishi kutilmoqda. Bularning barchasi g‘oyalaringiz amaliyotda izchil tatbiq etilayotganining yorqin dalilidir», dedi prezident.
Iqtisodiyot
Rossiya gazining O‘zbekistonga yetkazib berish hajmi oshishi kutilmoqda
Rossiya «O‘rta Osiyo – Markaz» magistral gaz quvurlari tizimi orqali Qozog‘iston hududidan O‘zbekistonga eksportni oshirishda davom etmoqda.
Foto: Aleksandr Demyanchuk / TASS
2026 yilda Rossiya quvur gazining O‘zbekistonga yetkazib berish hajmi 40 foizdan ko‘proqqa — 7 mlrd kub metrdan 10 mlrd kub metrdan oshiqroqqa yetishi mumkin. Bu haqda Xalqaro energetika agentligining (XEA) jahon gaz bozoriga bag‘ishlangan choraklik sharhida so‘z boradi.
Rossiya «O‘rta Osiyo — Markaz» magistral gaz quvurlari tizimi orqali Qozog‘iston hududidan O‘zbekistonga eksportni oshirishda davom etmoqda, deb qayd etiladi hisobotda.
Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda Rossiya va Turkmanistondan import qilingan gaz qiymati 1,2 foizga arzonlab, 1,66 mlrd dollarni tashkil etgan. Shu bilan birga, Rossiya gazini yetkazib berishning fizik hajmi 14,9 foizga — 5,64 mlrd kub metrdan 6,48 mlrd kub metrga oshgan.
Importning o‘sishi mamlakatda gaz qazib olish hajmining pasayib borayotgani fonida kuzatilmoqda. XEA ma’lumotlariga ko‘ra, yanvar–may oylarida O‘zbekistonda tabiiy gaz qazib olish o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 14 foizga yoki 2,6 mlrd kub metrga kamaygan.
Agentlik bu pasayishni mavjud konlarning avvalgi qazib olish hajmlarini saqlab qolish imkoniyatlari yomonlashgani bilan izohlamoqda.
Taqqoslash uchun, Turkmanistonda bu davrda gaz qazib olish hajmi deyarli o‘zgarmagan. Qozog‘istonda esa taxminan 8 foizga yoki 1 mlrd kub metrdan ko‘proqqa kamaygan.
Umuman olganda, Yevroosiyoda gaz qazib olish 2025 yil yakunlari bo‘yicha 3 foizlik pasayishdan so‘ng birinchi yarim yillikda tiklana boshladi. Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, bu ko‘rsatkich asosan Rossiya hisobiga qariyb 2,5 foizga o‘sgan. 2026 yil yakunlari bo‘yicha XEA mintaqada qazib olish hajmi 2 foizga oshishini kutmoqda.
Yevroosiyoda (Armaniston, Ozarboyjon, Gurjiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Rossiya, Tojikiston, Turkmaniston va O‘zbekiston) gazga bo‘lgan talab qariyb 3 foizga o‘sishi mumkin. Bunga yil boshidagi qish oylarining sovuqroq kelgani ham sabab bo‘ldi. Shu bilan birga, mintaqada qazib olish hajmi hamon 2021 yilgi darajadan 9 foizga pastligicha qolmoqda.
-
Iqtisodiyot4 days agoNeft mahsulotlari zaxiramiz 2−3 oy uchun yetarli – Energetika vazirligi
-
Turk dunyosi3 days agoPrezident Tramp Anqarada NATO sammiti boshlanishi munosabati bilan Turkiyaga F-35 samolyotlariga ega boʻlishiga ruxsat berishni koʻrib chiqmoqda
-
Turk dunyosi5 days agoPrezident Tramp Turkiyadagi NATO sammiti oldidan Ukraina urushining yakunlanishi haqida optimistik fikr bildirdi
-
Jamiyat4 days agoHaydovchi YPX xodimiga pasport yoki ID-kartaning asl nusxasini ko‘rsatishi shart
-
Dunyodan2 days ago
Ramzan Qodirov yana Checheniston rahbariyatiga nomzod sifatida ko‘rsatilgan
-
Jamiyat4 days ago«Tashabbusli budjet»ning 11-mavsumi 15 iyuldan start oladi
-
Turk dunyosi4 days agoPrezident Tramp, Anqaradagi NATO sammitiga Prezident Erdog’an tufayli qatnashayotganini aytdi
-
Sport4 days ago
UYeFA FIFAni «qizil chiziq»dan o‘tganlikda aybladi
