Iqtisodiyot
Xitoy elektromobillarini eng ko‘p kim sotib olyapti?
Xitoy elektromobillar ishlab chiqarish bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolayotgan bo‘lsa-da, Xitoy brendlari Yevropa, Osiyo va Lotin Amerikasi avtosalonlarida tobora faolroq paydo bo‘lmoqda. Shu bilan birga, ularning AQSh bozoridagi ishtiroki hanuz juda kam.
Yangi infografika Benchmark Mineral Intelligence ma’lumotlariga asoslangan bo‘lib, 2018 yildan 2025 yilgacha ayrim mamlakatlarda sotilgan elektromobillar ichida Xitoyda ishlab chiqarilgan akkumulyatorli elektromobillarning ulushini ko‘rsatadi. Statistikaga faqat to‘liq elektr quvvatida yuradigan avtomobillar kiritilgan, gibridlar esa hisobga olinmagan.
Meksika qisqa vaqt ichida Xitoy elektromobillari uchun eng muhim xorijiy bozorlardan biriga aylandi. 2025 yilda mamlakatda sotilgan barcha elektromobillarning 89,9 foizi Xitoyda ishlab chiqarilgan bo‘lib, bu 2023 yildagi 28,3 foizga nisbatan keskin o‘sishdir. Absolyut raqamlarda bu o‘sish yanada yaqqol ko‘rinadi: Xitoy elektromobillari savdosi 2023 yildagi 3145 donadan 2025 yilda 53 742 taga yetgan.
Indoneziya ham shunga o‘xshash dinamikani namoyon etmoqda. Agar 2023 yilda Xitoy elektromobillarining ulushi atigi 3,2 foizni tashkil etgan bo‘lsa, 2025 yilga kelib bu ko‘rsatkich 61,6 foizga yetdi. Savdo hajmi esa 543 tadan 64 252 tagacha oshdi. Bu Xitoy brendlari rivojlanayotgan bozorlarda qanchalik tez mustahkam o‘rin egallayotganini ko‘rsatadi.
Buyuk Britaniyada 2025 yilda Xitoyda ishlab chiqarilgan elektromobillar bozorning 26 foizini egalladi — bu 129 069 ta sotilgan avtomobil demakdir.
Ushbu reytingda ayniqsa Avstraliya ajralib turadi: u yerda 2025 yilda elektromobillar savdosining 79,5 foizini Xitoy brendlari ta’minlagan. Yangi Zelandiyada ham ko‘rsatkich yuqori — 70,5 foiz, Isroilda esa 84,8 foizni tashkil etgan.
Xitoy elektromobillar ishlab chiqarishda jahon miqyosida ustunlik qilayotganiga qaramay, AQSh bozori Xitoy avtomobillari uchun deyarli yopiqligicha qolmoqda. 2025 yilda ular AQShdagi elektromobil savdosining faqat 0,5 foizini tashkil qildi — taxminan 6070 ta avtomobil. Savdo siyosatidagi cheklovlar, tarif to‘siqlari va geosiyosiy taranglik Xitoy avtoishlab chiqaruvchilarining Amerika bozoriga kirib borishini jiddiy ravishda cheklab turibdi.
Eskrou orqali tuzilgan bitimlar soni 40 mingdan oshdi
Source link
O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari aprel oyida yana o‘sib, qariyb 71 milliard dollarga yetdi. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 1-may holatida mamlakatning xalqaro aktivlari 70,89 milliard dollarni tashkil etgan. Bu mart oyiga nisbatan 1,9 milliard dollarga yoki 2,76 foizga ko‘pdir.
Asosiy ulush yana oltin hissasiga to‘g‘ri kelmoqda. Regulyator omborlaridagi oltin qiymati aprel davomida 743,6 million dollarga oshib, 61,59 milliard dollarga yetgan. Shu bilan birga, oltinning jismoniy hajmi qisqarib, 13,3 million troy unsiyasi yoki taxminan 413,7 tonnani tashkil etdi.
Markaziy bank 2025-yil sentyabridan beri ilk bor tashqi bozorda oltin sotgani qayd etildi. Aprel oyida zaxiralar qariyb 0,1 million unsiyaga, ya’ni 3,1 tonnaga kamaygan. Bu davrda jahon bozorida oltin narxi yuqori darajada saqlangani fond aktivlari qiymatining o‘sishiga ta’sir qildi.
Aprel oyida mamlakatning valyuta zaxiralari ham sezilarli ko‘paydi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, valyuta aktivlari 1,15 milliard dollarga yoki 15,2 foizga oshib, 8,72 milliard dollarga yetgan.
Xususan, xorijiy markaziy banklar va Xalqaro valyuta jamg‘armasida saqlanayotgan mablag‘lar 1,24 milliard dollargacha ko‘tarilgan. Xorijiy banklardagi valyuta mablag‘lari esa 5,92 milliard dollarni tashkil etgan.
Markaziy bankning xorijiy qimmatli qog‘ozlarga kiritgan investitsiyalari ham oshdi. Qimmatli qog‘ozlar portfeli qiymati 1,549 milliard dollarga yetgan bo‘lsa-da, ularning umumiy zaxiralardagi ulushi 2,2 foizgacha pasaygan.
Amaldagi tartibga ko‘ra, ushbu summa 100 AQSh dollarini tashkil etadi.
Bankdan shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarsiz 500 dollargacha naqd chet el valutasini olishga ruxsat beriladi. Adliya vazirligi tashabbusi bilan ishlab chiqilgan bu haqdagi idoraviy hujjat 2026 yil 8 mayda davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi.
Qayd qilinishicha, endi mijozlar bankdan 500 AQSh dollarigacha bo‘lgan naqd chet el valutasini pasport, ID-karta yoki ularning o‘rnini bosadigan boshqa hujjatlarsiz olishi mumkin. Amaldagi tartibga ko‘ra, ushbu summa 100 AQSh dollarini tashkil etadi.
Mazkur tartib 3 oydan keyin kuchga kiradi.
2026-yilning birinchi choragida O‘zbekistonda elektron xizmat ko‘rsatuvchi 89 ta xorijiy kompaniya tomonidan 65,7 milliard so‘m soliq to‘landi. Soliq qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 81 foizga ko‘p.
Eng katta soliq to‘lovchisi sifatida «Apple» qayd etildi. Kompaniya uch oyda O‘zbekiston budjetiga 16,1 milliard so‘m soliq o‘tkazgan. Keyingi o‘rinlarni «Google» — 14,9 milliard so‘m va «Meta» — 13,9 milliard so‘m bilan egalladi.
Shuningdek, «Valve Corp.» 8 milliard so‘m, sun’iy intellekt texnologiyalari bilan tanilgan «OpenAI» esa 2,5 milliard so‘m soliq to‘lagan. «Anthropic» kompaniyasi hissasi 1,5 milliard so‘mni tashkil etdi.
Ro‘yxatdan «Midasbuy» — 1,3 milliard so‘m, «TikTok» — 868,3 million so‘m, «Booking.com» — 694,7 million so‘m va «Netflix» — 570,4 million so‘m soliq to‘lagani ham o‘rin olgan.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonliklarning xorijiy bigtex kompaniyalar pulli xizmatlaridan foydalanishi 80 foizga oshdi
Iqtisodiyot | 18:27
344
2 daqiqa o‘qiladi
2026 yilning I choragida O‘zbekistonda Apple 16,1 mlrd so‘m, Google 14,9 mlrd so‘m, Meta korporatsiyasi (Facebook, Instagram, WhatsApp egasi) 13,9 mlrd so‘m soliq to‘ladi.
O‘zbekistonda elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 89 ta xorijiy kompaniya tomonidan 2026 yilning I choragida 65,7 mlrd so‘m soliq to‘langan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 81 foizga ko‘p, deya xabar berdi Soliq qo‘mitasi.
Eng ko‘p soliq Apple tomonidan to‘langan – 16,1 milliard so‘m.
To‘langan soliqlarning qariyb 92 foiz qismi elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 10 ta xorijiy kompaniya hissasiga to‘g‘ri keladi:
Apple – 16,1 mlrd so‘m;
Google – 14,9 mlrd so‘m;
Meta – 13,9 mlrd so‘m;
Valve Corp. – 8 mlrd so‘m;
OpenAI – 2,5 mlrd so‘m;
Anthropic – 1,5 mlrd so‘m;
Midasbuy – 1,3 mlrd so‘m;
TikTok – 868 mln so‘m;
Vooking.com – 694 mln so‘m;
Netflix – 570 mln so‘m.
Eslatib o‘tamiz, 2026 yil 1 yanvardan O‘zbekistonda soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tmay faoliyat yuritayotgan xorijiy onlayn kompaniyalarga cheklovlar qo‘llash tartibi ishga tushdi.
Yer maydonlarini sotish bilan bog‘liq firibgarlik holatlari fosh etildi
Biz telefoningiz qo’lingizda emas, havoda ishlay oladigan yoki iPhone ekransiz ishlaydigan davrda yashayapmiz.
Fuqarolarni ro‘yxatdan o‘tkazish tartibi belgilandi
-
Jamiyat5 days ago
Prezident Buyuk Britaniyaning ikki marhum fuqarosini mukofotladi
-
Jamiyat5 days agoChustda qalbaki dollar sotuvchilari qo‘lga tushdi
-
Dunyodan5 days ago
Amirliklar neft eksport qiluvchi arab davlatlari tashkilotini tark etadi
-
Dunyodan4 days agoXitoyda pirotexnika zavodining portlashi oqibatida 26 kishi halok bo‘ldi
-
Siyosat2 days agoOʻzbekistonda Mudofaa vazirligi tarkibida sunʼiy intellekt boʻlimi va kiberxavfsizlik instituti tashkil etildi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Endi chet el valyutasida obligatsiyalar chiqarish mumkin bo‘ladi
-
Jamiyat3 days ago
Askiya nozikfahm zakiylar bahsi, «tor» hazillar emas!
-
Iqtisodiyot4 days ago
budjet tarkibida qaysi soliqlarning ulushi ko‘proq?