Iqtisodiyot
XEA mamlakatlari neft zaxiralarining rekord hajmini bozorga chiqaradi
Xalqaro energetika agentligi tarkibidagi 32 davlat jahon neft bozoridagi keskinlikni yumshatish uchun umumiy hajmi 400 million barrel bo‘lgan neft zaxiralarini chiqarish to‘g‘risida bir ovozdan qaror qabul qildi.
Foto: Global Look Press/Vernon Yuen
Erondagi urush va shu bilan bog‘liq ravishda energiya tashuvchilar narxining keskin oshishi fonida Xalqaro energetika agentligi (XEA)ga a’zo davlatlar milliy zaxiralaridan rekord hajmda neft chiqaradi. XEA tarkibiga kiruvchi 32 davlat 11 mart, chorshanba kuni Parijda bo‘lib o‘tgan favqulodda yig‘ilish yakunlariga ko‘ra, favqulodda holatlar uchun saqlanayotgan zaxiralaridan bozorga 400 million barrel xom neft chiqarishga bir ovozdan kelishib oldi, deb ma’lum qildi tashkilot.
XEA ma’lumotiga ko‘ra, qator davlatlar qo‘shimcha favqulodda choralarni ham ko‘radi.
“Neft bozorida duch kelayotgan muammolarimiz ko‘lami jihatidan misli ko‘rilmagan”, — deb izohladi agentlik rahbari Fotih Birol bu qarorni. Uning qo‘shimcha qilishicha, neft bozorlari global hisoblanadi, shu sababli yirik uzilishlarga javob ham global bo‘lishi kerak.
Dpa agentligining qayd etishicha, XEA mamlakatlarining qo‘shma aksiyasi doirasida bu qadar katta hajmda neft hali hech qachon chiqarilmagan. Ushbu qadam Erondagi urush va Ho‘rmuz bo‘g‘ozining to‘sib qo‘yilishi tufayli og‘ir ahvolga tushgan bozorlarni barqarorlashtirishga qaratilgan. Jahon neft savdosining taxminan 20 foizi aynan shu bo‘g‘oz orqali amalga oshiriladi. Jahon bozorlariga bosimni kamaytirish uchun AQSh Hindistonga Rossiya neftini vaqtincha sotib olishga ruxsat berdi. So‘nggi kunlarda neft narxi 2022 yildan beri birinchi marta 100 AQSh dollaridan oshib ketdi.
Xususan, Germaniya milliy zaxiradan 19,5 million barrel neft chiqarish rejasini e’lon qildi. Bundan tashqari, Germaniyadagi yonilg‘i quyish shoxobchalariga yonilg‘i narxini kuniga faqat bir marta oshirishga ruxsat berildi, deb ma’lum qildi 11 mart kuni iqtisodiyot vaziri Katarina Rayxe.
Bu choralar so‘nggi bir necha kun davomida XEA va G7 davlatlari o‘rtasida Isroil va AQShning Eronga qarshi urushi hamda shu orqali jahon bozorida yuzaga kelgan neft tanqisligi munosabati bilan muhokama qilingan edi. Tarkibiga “Katta yettilik” mamlakatlari ham kiruvchi XEA davlatlari 1,2 milliard barreldan ortiq strategik neft zaxirasiga ega. Bu hajmga yana 600 million barrel sanoat zaxiralari qo‘shiladi.
Milliy neft zaxiralari urush yoki falokat holatida avtomobil yonilg‘isi ishlab chiqarish, isitish va sanoat ehtiyojlari uchun yetarli neft mavjud bo‘lishini ta’minlaydi. Yevropa Ittifoqi va XEA o‘z a’zolaridan kamida 90 kunlik import hajmiga teng neft zaxiralarini saqlashni talab qiladi. XEA ma’lumotiga ko‘ra, 2025 yil noyabr oyida Germaniyada 34,42 million tonna neft saqlangan.
XEA 1974 yilda tashkil etilganidan beri neft zaxiralaridan foydalanishga atigi besh marta ruxsat berilgan — 1991 yilda Fors ko‘rfazidagi ikkinchi urush arafasida, 2005 yilda kuchli dovullardan keyin, 2011 yilda Liviyadagi fuqarolik urushi davrida, shuningdek, 2022 yilda Rossiyaning Ukrainaga keng ko‘lamli bostirib kirishidan keyin ikki marta.
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev «Wabtec» kompaniyasi direktorlar kengashi raisi va bosh ijrochi direktori Rafael Santanani qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Uchrashuvda mamlakatda temir yo‘l infratuzilmasi va tranzit salohiyati rivojlanayotganini hisobga olib, lokomotivlar parkini yangilash va kengaytirish masalalari ko‘rib chiqildi.
AQSh moliya institutlari ishtirokida lokomotivlarni uzoq muddatli servis xizmati bilan birga yetkazib berish imkoniyatlari muhokama qilindi.
Shuningdek, O‘zbekistonda texnik xizmat ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish, butlovchi qismlar ishlab chiqarish va mutaxassislar tayyorlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Tog‘-kon korxonalari karer texnikasiga xizmat ko‘rsatuvchi servis markazini tashkil etish hamda dizel-generator qurilmalari bo‘yicha hamkorlik qilishga ham e’tibor qaratildi.
«Wabtec» lokomotivlar, temir yo‘l texnikasi, raqamli va servis yechimlarini ishlab chiqarish bo‘yicha jahondagi yetakchi kompaniyalardan biri hisoblanadi. Kompaniya Markaziy Osiyo mamlakatlarida ham loyihalarni amalga oshirmoqda.
Iqtisodiyot
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva XXRning Gonkong maxsus ma’muriy hududidagi eng yirik xoldinglardan biri — Henderson Land Group boshqaruvi raisi Piter Li bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Tomonlar qayta tiklanuvchi energetika, Yangi Toshkent infratuzilmasini rivojlantirish va ta’lim sohalaridagi istiqbolli qo‘shma loyihalarni muhokama qildi.
«Mamlakatimiz investitsiyalar uchun ochiq va biz Gonkongning yetakchi biznes doiralari bilan hamkorlikdan manfaatdormiz. Sheriklikdagi tashabbuslarni, jumladan, yangi tashkil etilayotgan Toshkent xalqaro moliya markazi orqali ham qo‘llab-quvvatlashga tayyormiz», — deb yozdi Saida Mirziyoyeva.
Administratsiya rahbari O‘zbekiston va Gonkong o‘rtasida uzoq muddatli iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar borligiga ishonch bildirdi.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 46 davlatdan qariyb 28,5 ming tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan.
Import qilingan mahsulotlarning umumiy qiymati 123,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 ming tonnaga yoki 6 foizga ko‘p.
Import hajmi bo‘yicha Rossiya keskin ustunlik qilgan. Yilning dastlabki yetti oyida Rossiyadan O‘zbekistonga 19,5 ming tonna shokolad mahsulotlari yetkazib berilgan.
Rossiyadan kelgan shokolad mahsulotlari umumiy importning qariyb 70 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinda Ukraina bo‘lib, undan 2,2 ming tonna mahsulot import qilingan.
Qozog‘istondan 914 tonna, Belarusdan 805,2 tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan. Litvadan import 746,2 tonnani tashkil etgan.
Turkmaniston 715,2 tonna, Turkiya esa 569,5 tonna ko‘rsatkich bilan keyingi o‘rinlarda qayd etilgan. Qolgan davlatlar hisobiga 3 ming tonna mahsulot to‘g‘ri kelgan.
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi
-
Iqtisodiyot1 day ago
O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi
-
Jamiyat1 day ago
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
-
Jamiyat1 day ago
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi