Yaqin Sharqda xizmat qilayotgan AQSh harbiy-dengiz kuchlari ekipajlari oziq-ovqat va boshqa ehtiyojlar yetishmasligidan shikoyat qilmoqda. Bu haqda USA Today xabar berdi.

Harbiy amaldorlarning aytishicha, kemada oziq-ovqat tugab qolgan, ratsion kamaygan va oziq-ovqat sifati yomonlashgan. Bu masala nafaqat oziq-ovqat, balki shaxsiy gigiena vositalariga ham tegishli. Eng katta ekipajlarga ega USS Abraham Linkoln samolyot tashuvchi kemasi va Tripoli desant kemasi ayniqsa qiyin ahvolda.

Ta’minotning qisqarishiga mintaqadagi keskin siyosiy vaziyat (amerikaliklarning o’zlari tomonidan yaratilgan) sabab bo’ldi. Havo hududining yopilishi va dengizdagi xavf-xatarlar inventarizatsiyani yangilashni imkonsiz qildi. AQSh pochta xizmati xavfsizlik va logistika muammolari tufayli uydan qo‘shinlarga pochta jo‘natmalarini yetkazib berishni to‘xtatdi. Askarlar nafaqat to‘liq “payok”idan, balki yaqinlari yuborgan yordamdan ham mahrum.

Eʼtibor bering, bunday holat harbiylar ruhiyatiga salbiy taʼsir koʻrsatadi. Hozirda kemalarda oziq-ovqat va boshqa zarur narsalarni saqlash tartib-qoidalari mavjud.

Ma’lumot uchun: Avraam Linkoln samolyot tashuvchisi 5000 dan 5600 gacha harbiy xizmatchini olib yuradi. Ulardan taxminan 3200 nafari kema ekipaji aʼzolari va 2480 nafari havo ekipaji aʼzolari (uchuvchilar va texniklar).

Amfibiya hujum kemasi Tripoli va uning eskort guruhi jami 3500 nafargacha dengizchi va dengiz piyodalariga ega. Kemaning o’zi odatda 1200 ga yaqin dengizchi va 1800 dan ortiq dengiz piyodalarini olib yuradi.

Source link

Eron hukumati Hormuz bo‘g‘ozini ochishdan bosh tortdi. “Fars” axborot agentligi Eron Qurolli kuchlari Bosh shtabi qarorini ma’lum qildi.

Bunga AQShning Eron portlarini qamal qilishda davom etishi sabab bo‘ldi.

“Agar qamal davom etsa, Hormuz boʻgʻozi ochilmaydi”, deb yozgan Eron parlamenti spikeri Muhammad Boqir Kalibov avvalroq X platformasi sahifasida.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Tasnim agentligi Eron Hurmuz bo‘g‘ozini ma’lum shartlar asosida ochgani haqida xabar bergan edi.

Source link

Britaniya matbuoti Eronning raketa va uchuvchisiz samolyotlarga qaraganda samaraliroq strategik vositalariga ega ekanligini yozdi. Ma’lumotlarga ko‘ra, Eron bu vositadan bir hafta ichida Fors ko‘rfazi davlatlarini xaosga solib qo‘yish uchun qurol sifatida foydalanishi mumkin. Bu omil chidamlilik janglarida hal qiluvchi ahamiyatga ega ekanligi aytiladi.

AQSh va Isroil tomonidan Eronga uyushtirilgan hujumlardan so‘ng Eron Amerikaning qo‘shni Fors ko‘rfazi davlatlarida joylashgan harbiy bazalari va elchixonalarini raketa va uchuvchisiz samolyotlar bilan nishonga oldi.

Britaniyaning yirik nashri Amerika aktivlari tufayli qo‘shni davlatlarga hujum qilayotgan Eronning raketa va uchuvchisiz samolyotlardan ko‘ra kuchliroq qurolga ega ekanligiga e’tibor qaratdi.

Neft va gaz infratuzilmasidan ham muhimroq nishon bo’lishi mumkin bo’lgan bu “qurol” bir hafta ichida Arabiston yarim orolidagi mamlakatlarni, xususan Saudiya Arabistonini izdan chiqarishi mumkin.

Ko’rfaz davlatlarida suv ta’minoti infratuzilmasi jiddiy strategik zaiflik hisoblanadi. Yuqori harorat va kam yog’ingarchilik hukmron bo’lgan hududlarda bu boshqacha bo’lishi mumkin emas.

Fors ko‘rfazi hamkorlik kengashiga a’zo bo‘lgan Saudiya Arabistoni, Birlashgan Arab Amirliklari, Quvayt, Bahrayn, Qatar va Ummon mamlakatlarida ichimlik suvining katta qismi tuzsizlantirish zavodlari orqali ta’minlanadi.

Eron qo’shni davlatlarga hujum qilsa nima bo’ladi?

Eron ushbu ob’ektlarni raketalar, dronlar va kiberhujumlar orqali nishonga olish imkoniyatiga ega.

Hisobotlarga ko‘ra, Fors ko‘rfazi davlatlarining suv zahiralari atigi 7-14 kun davom etishi mumkin. Autsorsing bo’shliqni to’ldirishi mumkin, ammo bu global logistikani qiyinlashtiradi va milliardlab dollarga tushadi.

Tuzsizlantirish zavodlari ko’p energiya talab qiladi va ko’pincha neft va gaz infratuzilmasi bilan bog’liq. Shuning uchun energiya ob’ektlariga hujumlar ham suv inqiroziga olib kelishi mumkin.

Fors ko’rfazida uzoq davom etadigan urush ehtimolida neft emas, suv hal qiluvchi omil bo’lishi mumkin.

Qayd etilishicha, Eron o‘zining suvga bo‘lgan ehtiyojining katta qismini daryolar, suv omborlari va yer osti suvlari manbalaridan qondiradi va bu mamlakatlardagi suv tanqisligi ko‘p yillardan buyon aholini qiynab keladi. Bu holat Tehronga qisman strategik ustunlik beradi.

Ko’rfaz davlatlarining tuzsizlanishga bog’liqligi

Tahlilchilarning aytishicha, Fors ko’rfazi davlatlari suv ta’minoti uchun ko’p miqdorda tuzsizlantirish zavodlariga tayanadi.

Saudiya Arabistoni ichimlik suvining qariyb 70 foizini shu yo’l bilan ta’minlaydi va ba’zi shaharlarda bu ko’rsatkich 90 foizga yaqin.

BAA o’z ehtiyojlarining taxminan 42 foizini ushbu ob’ektlar orqali qoplaydi. Quvaytda bu ko‘rsatkich 90% atrofida. Bahraynda qariyb 60 foiz qaram, shaharlarda esa bu raqam 95 foizga etadi. Qatar bu manbalarga 75 foizdan 90 foizgacha tayanadi.

Ummon o’z talabining qariyb 86 foizini tuzsizlantirish orqali qondiradi.

Mintaqada 400 dan ortiq ob’ektlar mavjud bo’lib, bu mamlakatlar butun dunyo bo’ylab ishlab chiqariladigan tuzsizlangan suvning taxminan 40% ni ta’minlaydi.

Source link

Bloomberg xabariga ko’ra, Turkiya, Suriya va Iordaniya janubiy Yevropani Fors ko’rfazi bilan temir yo’l orqali bog’lamoqchi.

Tomonlar temir yo‘l infratuzilmasini yangilashga kelishib oldilar.

Katta miqyosdagi loyiha 4-5 yil ichida yakunlanishi va keyinchalik Saudiya Arabistoni temir yo‘llariga ulanib, mintaqaviy transport tizimida yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda, deyiladi xabarda.

Fors ko‘rfazidagi mojaro va Hormuz bo‘g‘ozidagi yuk tashish cheklovlari jahon savdosiga jiddiy tahdid solmoqda. Shu bois mintaqa davlatlari dengiz yo‘llariga qaramligini kamaytirish uchun muqobil quruqlik yo‘llarini o‘rganmoqda.

Source link

Yevropa statistika idorasi (Eurostat) 2025 yildan 2100 yilgacha Yevropa Ittifoqi aholisi 53 million kishiga (11,7 foiz) qisqarishini bashorat qilmoqda.

Yevropa Ittifoqi aholisi 2029 yilga kelib 453,3 million kishigacha o’sishi kutilmoqda, keyin esa 2100 yilga kelib asta-sekin 398,8 million kishiga qisqaradi.

Bu asrning oxiriga kelib, 19 yoshgacha bo‘lgan bolalar va yoshlar salmog‘i 20 foizdan 17 foizga, 64 yoshgacha bo‘lgan mehnatga layoqatli aholi salmog‘i esa 58 foizdan 50 foizga qisqarishi kutilmoqda. Shu bilan birga, 65 yoshdan 79 yoshgacha bo’lgan keksalar ulushi 16 foizdan 17 foizga, 80 va undan katta yoshdagilar ulushi esa 6 foizdan 16 foizga o’sishi kutilmoqda.

Hozirgi vaqtda Yevropa Ittifoqining aholi piramidasi o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi, o‘limning pastligi va tug‘ilishning pastligi bilan ajralib turadi. Aholining asosiy qismini 50 yoshdan oshgan mehnatga layoqatli yoshdagilar tashkil qiladi.

Source link