Siyosat
Vazir Shermatov so‘nggi paytlarda sodir bo‘lgan kiberhujumlar va shaxsiy ma’lumotlarning sizib chiqishiga izoh beradi
Raqamli texnologiyalar vaziri Sherzod Shermatov matbuot anjumanida 27-30-yanvar kunlari O‘zbekistonda uchta davlat muassasasi kiberhujumga uchragani, natijada 60 mingga yaqin fuqaroning shaxsiy ma’lumotlari oshkor etilganini aytdi.
Sherzod Shermatov Foto: Kun.uz
Bu bayonot avvalroq internetda 15 millionga yaqin oʻzbekistonliklarning shaxsiy maʼlumotlari buzilgani haqida tarqalgan xabarlar fonida yangradi. Rasmiylar bu da’volarni noto’g’ri deb rad etishdi va ta’sirlangan odamlarning haqiqiy soni sezilarli darajada kamroq ekanligini aniqladilar.
Shermatovning aytishicha, hujum uchta davlat idoralari tomonidan boshqariladigan axborot tizimlarini nishonga olgan. Ruxsatsiz kirish sodir bo’lgan bo’lsa-da, buzilish ko’lami taxminan 60 000 fuqarolar bilan cheklangan.
Rasmiylar hodisaning oldini olish va ruxsatsiz kirishning oldini olish uchun favqulodda choralar ko’rilganini aytdi. Hukumatning axborot infratuzilmasi bo‘yicha texnik himoya choralari kuchaytirildi va qo‘shimcha himoya mexanizmlari joriy etildi.
Milliy yagona identifikatsiya tizimi (OneID) doirasida ham xavfsizlik choralari kuchaytirildi. Fuqarolar oʻzlarining shaxsiy maʼlumotlarini boshqa tizimlar bilan baham koʻrishni nazorat qilish imkoniyatlarini kengaytirdi, jumladan, rozilik asosida kirishga ruxsat berish yoki cheklash.
Rasmiylarning ta’kidlashicha, “shaxsiy ma’lumotlarning buzilishi” shaxsiy foydalanuvchi akkauntlari buzilganligini anglatmaydi. Aksariyat hollarda buzilgan ma’lumotlar to’liq hisob ma’lumotlari emas, balki shaxsning ismi, tug’ilgan sanasi, manzili va telefon raqami kabi elementlarni o’z ichiga olishi mumkin.
Shermatovning taʼkidlashicha, bunday maʼlumotlarga ega boʻlish firibgarlar fuqarolar nomidan ularning bevosita ishtirokisiz bitimlar yoki qonuniy harakatlarni amalga oshirishi mumkin degani emas. Shu bilan birga, u kiberjinoyatchilar olingan ma’lumotlardan aldash vositasi sifatida foydalanishi va qo’shimcha maxfiy ma’lumotlarni oshkor qilish uchun qurbonlarni manipulyatsiya qilishga urinishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
Jabrlangan fuqarolar nomidan har qanday firibgarlik tahdidi istisno qilingan bo’lsa-da, rasmiylar sizdirilgan ma’lumotlar ijtimoiy muhandislik sxemalarida ishlatilishi mumkinligini tan oldi.
Ushbu hodisa yuzasidan tergov davom etmoqda.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
