Siyosat
Vazir Shermatov so‘nggi paytlarda sodir bo‘lgan kiberhujumlar va shaxsiy ma’lumotlarning sizib chiqishiga izoh beradi
Raqamli texnologiyalar vaziri Sherzod Shermatov matbuot anjumanida 27-30-yanvar kunlari O‘zbekistonda uchta davlat muassasasi kiberhujumga uchragani, natijada 60 mingga yaqin fuqaroning shaxsiy ma’lumotlari oshkor etilganini aytdi.
Sherzod Shermatov Foto: Kun.uz
Bu bayonot avvalroq internetda 15 millionga yaqin oʻzbekistonliklarning shaxsiy maʼlumotlari buzilgani haqida tarqalgan xabarlar fonida yangradi. Rasmiylar bu da’volarni noto’g’ri deb rad etishdi va ta’sirlangan odamlarning haqiqiy soni sezilarli darajada kamroq ekanligini aniqladilar.
Shermatovning aytishicha, hujum uchta davlat idoralari tomonidan boshqariladigan axborot tizimlarini nishonga olgan. Ruxsatsiz kirish sodir bo’lgan bo’lsa-da, buzilish ko’lami taxminan 60 000 fuqarolar bilan cheklangan.
Rasmiylar hodisaning oldini olish va ruxsatsiz kirishning oldini olish uchun favqulodda choralar ko’rilganini aytdi. Hukumatning axborot infratuzilmasi bo‘yicha texnik himoya choralari kuchaytirildi va qo‘shimcha himoya mexanizmlari joriy etildi.
Milliy yagona identifikatsiya tizimi (OneID) doirasida ham xavfsizlik choralari kuchaytirildi. Fuqarolar oʻzlarining shaxsiy maʼlumotlarini boshqa tizimlar bilan baham koʻrishni nazorat qilish imkoniyatlarini kengaytirdi, jumladan, rozilik asosida kirishga ruxsat berish yoki cheklash.
Rasmiylarning ta’kidlashicha, “shaxsiy ma’lumotlarning buzilishi” shaxsiy foydalanuvchi akkauntlari buzilganligini anglatmaydi. Aksariyat hollarda buzilgan ma’lumotlar to’liq hisob ma’lumotlari emas, balki shaxsning ismi, tug’ilgan sanasi, manzili va telefon raqami kabi elementlarni o’z ichiga olishi mumkin.
Shermatovning taʼkidlashicha, bunday maʼlumotlarga ega boʻlish firibgarlar fuqarolar nomidan ularning bevosita ishtirokisiz bitimlar yoki qonuniy harakatlarni amalga oshirishi mumkin degani emas. Shu bilan birga, u kiberjinoyatchilar olingan ma’lumotlardan aldash vositasi sifatida foydalanishi va qo’shimcha maxfiy ma’lumotlarni oshkor qilish uchun qurbonlarni manipulyatsiya qilishga urinishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
Jabrlangan fuqarolar nomidan har qanday firibgarlik tahdidi istisno qilingan bo’lsa-da, rasmiylar sizdirilgan ma’lumotlar ijtimoiy muhandislik sxemalarida ishlatilishi mumkinligini tan oldi.
Ushbu hodisa yuzasidan tergov davom etmoqda.