Mahalliy
Vaqt uvolining badali: uni to‘lashga tayyormisiz?
Vaqtning qadr-qimmati haqida o‘ylaganimda Fransuz yozuvchisi Mark Levining “Osmon va zamin o‘rtasida” nomli asaridagi ikki qahramon dialogi esimga keladi. Uning qisqacha mazmuni shunday: tasavvur qiling, har tong hisobingizga 86 400 dollar tushadi. Sharti ularni kun oxirigacha ishlatish, aks holda qoldiq kuyib ketadi. Eng yomoni, bu “o‘yin” istalgan soniyada to‘xtashi mumkin. Shu pullarni kuyib ketmasligi uchun albatta oxirgi tiyinigacha ishlatgan bo‘lardingiz…
Endi keling, o‘sha pul bankini vaqt banki deb tasavvur qilamiz. Har tong uyg‘onganimizda bizga 86 400 soniya hayot krediti beriladi va har oqshom ishlatilmagan lahzalar mangulikka g‘oyib bo‘ladi. Kun davomida nimani yashab o‘tmagan bo‘lsak — hammasi boy beriladi. Bu har tong takrorlanadi. Biroq biz shunday qoida asosida o‘ynaymizki, uni chetlab o‘tishning iloji yo‘q: bank istalgan daqiqada, ogohlantirishsiz hisobimizni yopib qo‘yishi, hayot har soniyada to‘xtashi mumkin. Biz o‘zimizning har kunlik 86 400 soniyalarimizni nimaga sarflayapmiz? Axir hayotning bir soniyasi dollardan ko‘ra muhimroq, shunday emasmi?
Biz uvol qilgan vaqtimiz uchun qanday badal to‘laymiz?
Vaqt isrofi, deganda avvallari shunchaki bo‘sh o‘tirishni tushunardik. Endi esa bekorchilikka vaqt yo‘q, uning o‘rnini maqsadsiz “virtual olam”da kezish istagi egallagan. Afsuski, bugungi kunda vaqt isrofi “diqqatning parchalanishi” qiyofasida namoyon bo‘lmoqda.
Agar inson kuniga atigi ikki soat vaqtini ijtimoiy tarmoqlardagi mazmunsiz videolarga, behuda bahslarga sarflasa, 70 yillik umr davomida bu raqam olti yilni tashkil etadi. Bu olti yil ichida inson bitta chet tilini mukammal o‘rganishi, bir kasb egasi bo‘lishi yoki o‘z sohasining dunyo miqyosidagi ekspertiga aylanishi mumkin ekan.
Zamonaviy texnologiyalar bizga vaqtni tejash uchun xizmat qilishi kerak edi, ammo ular vaqtni eng ko‘p yutadigan “qora tuynuk”ka aylandi.
Misol uchun birgina “qisqa videolar” algoritmi shunday tuzilganki, inson miyasi arzon dofamin olish ilinjida vaqt chegarasini yo‘qotadi. Bu yerda isrof bo‘layotgan narsa faqat soatlar emas, balki insonning diqqat jamlash qobiliyatidir. Diqqati parchalangan odam murakkab ilmiy va strategik muammolarni hal qila olmaydigan “yuzaki iste’molchi”ga aylanadi.
Ilm-fanda “Raqamli gipnoz” deb ataluvchi holat shunchaki irodasizlik bilan bog‘liq jarayon emas. Bu dunyodagi eng aqlli algoritmlarning inson psixologiyasi ustidan qozongan g‘alabasidir. Psixologiyada “Alisa mo‘’jizalar mamlakatida” sindromi bejiz tilga olinmaydi. Biz biror muhim ma’lumotni izlab yoki shunchaki bir daqiqaga ijtimoiy tarmoqqa kiramiz ya’ni quyon izidan tushamiz. Ammo algoritm bizni shunday devor bilan o‘rab oladiki, vaqt va makon tuyg‘usi yo‘qoladi. “Alisa devori”ning eng xavfli oqibati u insonni chuqur fikrlash qobiliyatidan mahrum qiladi. Alisa quyonning izidan yurib ajoyibotlar dunyosiga tushgan bo‘lsa, biz ijtimoiy tarmoqlar orqali “quyon uyasi”ga tushib, o‘z hayotimizni boy beryapmiz. Farqi shundaki, Alisa uyg‘onganida bu shunchaki tush edi, biz uyg‘onganimizda esa boy berilgan yillar va sovurilgan umr haqiqatiga duch kelamiz.
“Cheksiz aylantirish” texnologiyasining ixtirochisi Aza Raskin uni “vizual kokain” deb ataydi, keyinchalik u bu ixtirosidan afsuslanishini aytgan.
Odatda, kitob o‘qiganda bob tugashi yoki gazetaning oxirgi sahifasi miyaga “to‘xta!” degan signal beradi. Ijtimoiy tarmoqlarda esa bu “to‘xtash signallari” ataylab yo‘q qilingan. Miya keyingi yangilikni kutib, to‘xtovsiz dofamin ajratadi va siz “bank”dan olgan soniyalaringizni bitta-bitta algoritm savatchasiga tashlayverasiz. Agar siz biror kontentda 3 soniya to‘xtasangiz, algoritm sizning diqqatingizni “sotib oladi”. Endi u sizni uyaning ichiga yanada chuqurroq tortadi — o‘xshash mavzularni qalashtirib tashlaydi.
Har tong berilgan 86 400 soniya bu sizning shaxsiy mulkingiz. Lekin sizning diqqatingiz hisobiga iqtisodiyotini boyitayotgan yirik korporatsiyalar uchun vaqtingiz xom ashyo hisoblanadi. Siz “tekin” video ko‘ryapman deb o‘ylaysiz, aslida esa vaqt bankingizdagi eng qimmatli soniyalarni o‘sha videoni yaratgan va reklama berganlarga to‘layapsiz, ya’ni sizning vaqtingiz mahsulotga aylanmoqda!
Microsoft kompaniyasi o‘tkazgan tadqiqotga ko‘ra, zamonaviy insonning diqqatni bir joyga jamlash davomiyligi 8 soniyagacha tushib ketgan — bu hatto akvariumdagi oltin baliqchaning diqqatidan ham kamroq! Yosh bolalarning miyasi bu tuzoqqa besh barobar tezroq tushadi. Ular “quyon uyasi”ga kirib qolganda, atrofdagi real dunyoni mutlaqo his qilmay qo‘yadi. Bu ma’naviy isrofning eng ayanchli nuqtasi, bolalikning ekran qarshisida yo‘qolishidir.
Har tongda 86 400 soniya hadya etuvchi sehrli bankka kirish yo‘lagida bizni “Alisa ajoyibotlar dunyosida” ertagidagi kabi “aldamchi quyonlar” kutib turibdi. Agar Mark Levining qahramoni har bir dollarni (soniyani) baxt va sovg‘alarga sarflashni orzu qilgan bo‘lsa, biz zamonaviy Alisalar bu xazinani raqamli “quyon uyalari”da qoldirib ketyapmiz va vaqt banki istalgan soniyada ogohlantirishsiz yopilishi mumkinligini unutayapmiz. Bugungi internet rivojlangan zamonda uvol qilingan vaqt badali juda og‘ir. Kun keladiki, siz nafaqat vaqtingizni boy berasiz, balki uni yelga sovurganingizni anglay olmaydigan, irodasi va diqqati algoritmlar tomonidan boshqariladigan raqamli zombiga aylanasiz.
Bugungi vaqt isrofi avvalgi zamonlardagidek shunchaki pushaymonlik emas. Bu ma’naviy o‘z-o‘zini qirg‘in qilishdir. Eng dahshatlisi, nafaqat soniyalarimiz, balki pushaymon bo‘lish tuyg‘ularimiz ham boy beriladi, hissiyotlarimiz birin-ketin karaxtlikka uchraydi. Diqqati titilgan, fikri sochilgan inson uchun boy berilgan umrning hech qanday qadri qolmaydi. Chunki u nimani yo‘qotganini anglay olmaydigan darajada ichki dunyosidan ayriladi. Biz shunchaki vaqtimiz bilan emas, balki inson bo‘lib qolish huquqimiz bilan badal to‘layapmiz. Vaqtning uvoli sizning his-tuyg‘ularingizni yemirib, qalbingizni muzlatgan holda o‘z haqqini olishi muqarrar.
Ayting-chi, siz bunday mudhish badalni to‘lashga haqiqatdan ham tayyormisiz?
Barno Sultonova
Mahalliy
Tepadan sochilgan pul, havoga sovurilgan qadr
Tasavvur qiling, Nyu-Yorkning mashhur restoranlaridan birida taniqli xonanda kuylamoqda. Davraga chiqqan bir boyvachcha esa uning boshidan yuz dollarlik kupyuralarni xazonrezgidek sochyapti… Yoki Seuldagi hashamatli to‘yxonada kelin-kuyovning ustidan millionlab vonlar chirpirak qilib havoga uchirilyapti, odamlar esa yerda emaklab pul teryapti…
Ochig‘i, bu manzarani yozyapmanu, ko‘z oldimga umuman keltira olmayapman. Tasavvur qilishning ham iloji yo‘q! Chunki rivojlangan davlatlarda bunday holatni ko‘rgan odam sog‘lom fikrli insonni emas, balki jinnixonadan qochgan kimsani ko‘rgandek angrayib qolishi aniq.
Axir qanday tasavvur qilish mumkin? Kundalik hayotimizda o‘sha yashil dollarning yuziga kichkinagina bir nuqta tegsa yoki biroz chizilsa, banklar «eskirgan pul» deb narxini tushirib, bizdan sotib olishga ikkilanib tursayu, to‘yxonada uni oyoq osti qilib sovurish mumkinmi?
Afsuski, o‘zganing puliga, xorij valyutasiga kelganda ularni shu qadar qadrlaymizki, o‘z milliy valyutamiz, ya’ni so‘mimizning oyoq osti bo‘lishiga negadir o‘rganib qolganmiz. Yaqinda ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan, to‘yda xonandaning boshidan pul sochilayotgani aks etgan navbatdagi video ham buning achchiq isboti bo‘ldi.
Aslida pulning tepadan yerga sochilishing o‘zi uni qadrsiz ekanidan dalolat. Osmondan uchib tushayotgan pul davlat ramzi emas, shunchaki yengiltaklik va maqtanish qurboniga aylangan qog‘oz parchasidek tasavvur uyg‘otadi.
Xorijda vaziyat qanday?
Bu muammo faqat bizga xos emas, biroq rivojlangan va tizimli davlatlarda milliy valyutaga bo‘lgan munosabat butunlay boshqacha. U yerlarda pul — davlatning suvereniteti, inson mehnatining oliy ramzi sifatida qonun va yuksak madaniyat bilan himoyalanadi.
Misr
Yaqin Sharq, xususan Misr to‘ylarida ham pul sochish holatlari uchrab turadi. Biroq so‘nggi paytlarda tarmoqlarda mashhur san’atkorlarning ustidan pul sochilgan videolar tarqalishi ortidan Misr Soliq boshqarmasi (Egyptian Tax Authority) rasmiy surishtiruvlarni yo‘lga qo‘ydi. Bunday «shou» qilgan shaxslarning daromad manbasi va o‘sha pulni yig‘ib olgan xonandalarning yil yakunidagi deklaratsiyasi qattiq tekshiriladi. Pul sochish, yashirin iqtisodiyot va soliqdan bo‘yin tovlash omili sifatida davlat darajasida nazoratga olingan.
Amerika
Dunyodagi eng ommabop valyuta bo‘lgan dollar ham AQShda qattiq huquqiy himoyaga ega. AQSh Jinoyat kodeksining 18-tituli, 333-moddasiga ko‘ra, milliy banknotalarni qasddan yaroqsiz holga keltirish, shikastlash yoki yirtish qonunbuzarlik hisoblanadi. Buning uchun yirik miqdorda jarima yoki (6 oy)gacha bo‘lgan muddatga qamoq jazosi belgilangan. To‘ylarda pul sochib, uni oyoq osti qilish banknotalarning shikastlanishiga olib kelishi sababli, Amerika jamiyatida bunday xatti-harakatlar Federal qonunni buzish va moliyaviy tizimni haqorat qilish deb baholanadi.
Yaponiya
Yaponiyada milliy valyuta iyenaga munosabat insonning o‘ziga va atrofdagilarga bo‘lgan hurmati belgisidir. Bu yerda pul hech qachon g‘ijimlanmaydi, yerga otilmaydi. To‘y va marosimlarda san’atkorga yoki xizmatchilarga pul berilmoqchi bo‘lsa, u hech qachon ochiq uzatilmaydi. Pulni nafis, an’anaviy shugibukuro konvertlariga solib, ikki qo‘llab, ta’zim bilan topshirishadi. Bu ham pulning qadrini, ham qarshisidagi insonning mehnatini ulug‘lashdir.
Qadriyatlar qanday buziladi?
To‘ylarda pul sochilganda, davra o‘rtasiga birinchi bo‘lib yosh bolalar yugurib chiqadi. Ularning bir-birini itarib, yerda emaklab pul terayotgan manzarasini kuzatish juda achinarli. Biroz chuqurroq mushohada qilsak, bu jarayon go‘daklar ongida salbiy iz qoldiradi. Pulga sig‘inish va ochko‘zlik ana shunday paydo bo‘ladi. Bola go‘dakligidanoq pul uchun yerga egilish, tiz cho‘kish, pul uchun talashish oddiy hol ekan, degan xulosaga keladi. Pul uning ko‘ziga mehnat bilan topiladigan vosita emas, balki davralarda oyoq ostidan terib olinadigan, talashiladigan qandaydir buyumdek bo‘lib ko‘rinadi.
Ular pul topgan odamning peshona terini, mehnatini, mashaqqatini ko‘rmaydi, balki pulni havoga sovurayotgan boyvachchani va uning ortidan yerda dumalab yurganlarni ko‘radi. Kattalar o‘zlari sezmagan holda yosh avlodga pul uchun har qanday holatga tushish mumkinligini ana shunday namoyish qilib berishadi.
Yerga tushgan pul mikrobning koni…
Endi masalaning eng oddiy va sanitariya jihatiga e’tibor qarataylik. To‘yxona sahnida odamlar raqsga tushadi. Ko‘chadan chang, loy va turli iflosliklar tekkan yuzlab tuflilar bosgan o‘sha sahnaga milliy valyutamiz uchib tushadi. Yer bilan bitta bo‘lgan, ustidan kimdir bosib o‘tgan pul shunchaki qog‘oz emas, balki eng xavfli infeksiyalar o‘chog‘iga aylanadi. Ilmiy tadqiqotlarga ko‘ra, qog‘oz pullar yuzasida shundoq ham millionlab bakteriyalar yashaydi. Endi ularni to‘yxonaning chang poliga tashlab, so‘ng yerdan terib olish sanitariya qoidalariga mutlaqo ziddir. O‘sha iflos pullarni bolalar yerdan oladi, cho‘ntagiga soladi, keyin esa to‘y dasturxonidagi shirinliklarga yuvilmagan qo‘lini uzatadi.
Havoga uchgan pullar…
Yana o‘sha manzaraga qaytamiz: to‘yxona chiroqlari ostida raqqosa sho‘x kuylarga xirom aylamoqda. Uning atrofida esa ko‘k, qizil, yashil rangli qog‘oz pullar chirpirak bo‘lib havoga uchib, chang va tufli izlari tushgan yerga tushmoqda. Davradagilar qarsak chalib, maza qilmoqda…
Endi shu suratning ortiga yashiringan ikkinchi, asl manzarani ko‘raylik. Davrada xazonrezgidek sochilayotgan o‘sha yashil va ko‘k pullarni ishlab topish uchun to‘y egalari begona yurtlarda, qahraton sovuqda tong saharlab ko‘cha supurgan, qurilishlarda og‘ir mehnat qilgan. Oilasini boqish, to‘y qilish ilinjiga o‘zga yurtlarda kimlargadir bosh egib, past kelib, tish-tirnog‘i bilan topgan mablag‘i ortida bir insonning orttirgan kasalligi, yaqinlari sog‘inchi va ko‘z yoshlari yotibdi. Qanday qilib o‘z vatandoshingning, balki o‘z ota yoki aka-ukaning sog‘lig‘i, or-nomusi evaziga kirib kelgan mablag‘ni bir necha daqiqalik soxta obro‘ uchun raqqosaning, xonandaning oyoq ostiga sovurish mumkin? Bu nafaqat milliy valyutaga, balki o‘sha mashaqqatli mehnatga va inson qadriga bo‘lgan eng oliy darajadagi hurmatsizlikdir.
Achchiq e’tirof
Ha, men AQSh dollari yoki Koreya voniining to‘ylarda sochilishini tasavvur qila olmayman. Lekin, afsuski, o‘zbek so‘mining osmondan chirpirak bo‘lib yerga tushishini, oyoq ostida sochilishini juda oson «hazm» qila olaman. Chunki bolaligimdan, yoshligimdan to‘ylarimizda aynan mana shu manzarani ko‘rib ulg‘aydim.
Eng achinarlisi, biz o‘z pulimizga, demakki, o‘z peshona terimiz bilan qilgan mehnatimizga mana shunday munosabatda bo‘lishga ko‘nikib bo‘lganmiz. Bu ko‘nikmani, bu qon-qonimizga singib ketgan madaniyatsizlikni bugun o‘zgartirmasak, ertaga farzandlarimiz ham milliy ramzimizni oyoq ostida ko‘rib ulg‘ayaveradi… O‘z milliy valyutasini, o‘z vatandoshining mashaqqatli mehnatini qadrlamagan millat, o‘zgalar ko‘zida ham hech qachon qadr topmaydi.
Milliy bayrog‘imiz va gerbimizni tahqirlaganlik uchun qonunda javobgarlik belgilangan. Demak, milliy so‘mimizni oyoq osti qilish odati qonun bilan taqiqlanmas va jazo muqarrar bo‘lmas ekan, bu xunuk holat davom etaveradi.
Barno Sultonova
Mahalliy
Yosh ixtirochi qizga Prezident sovg‘asi — Volkswagen elektromobili topshirildi
30 iyun — Yoshlar kuni munosabati bilan Olimpiya shaharchasida tashkil etilgan bayram tadbiri doirasida Yoshlarning tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash ofisi tomonidan bir qator innovatsion loyihalar O‘zbekiston Prezidentiga taqdim etildi.
Taqdimot davomida iqtidorli yoshlar o‘zlarining innovatsion g‘oyalari, muhandislik loyihalari va ilmiy tashabbuslari bilan ishtirok etdi.
Jumladan, Ibrohimov No‘monjon «Kelajak muhandislari» xalqaro festivalining natijalari hamda mamlakatimizda muhandislik sohasida amalga oshirilayotgan ishlar haqida ma’lumot berdi.
Ismoilov Biloliddin 2024–2025 yillarda FPV dronlar poygasi bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi chempioni sifatida «Shunqor-8» va «X1» antidron tizimlarini yaratish hamda takomillashtirish ishlaridagi ishtiroki haqida taqdimot qildi.
Kurmayeva Diyora oliy ta’lim muassasalarida «Fudomika va metabolomika» ta’lim yo‘nalishi hamda maxsus laboratoriyani tajriba tariqasida tashkil etish bo‘yicha taklifini ilgari surdi.
Asanova Ayzada — «Kelajak muhandislari» xalqaro festivalining «Yangi avlod avtomobillari» yo‘nalishi g‘olibasi bo‘lib, Belgiyada bo‘lib o‘tadigan xalqaro tanlov yo‘llanmasini qo‘lga kiritgan.
Asanova Ayzada Prezident sovg‘asi — Volkswagen elektromobili bilan taqdirlandi.
Mahalliy
Jahon banki O‘zbekiston boshlang‘ich ta’limini imtiyozli moliyalashtiradi
Jahon banki O‘zbekistonda boshlang‘ich ta’lim sifatini yaxshilashga qaratilgan 100 million dollarlik imtiyozli moliyalashtirishni ma’qulladi.
«BILIM» («Iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish uchun maktab ta’limini o‘zgartirish») dasturi Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Buxoro, Qashqadaryo, Navoiy, Surxondaryo va Xorazm viloyatlarida amalga oshiriladi.
Dasturning umumiy qiymati 378 million dollarni tashkil etadi. Shundan 273 million dollar O‘zbekiston hukumati, 100 million dollar Jahon banki va 5 million dollar Ta’limni moliyalashtirish xalqaro jamg‘armasi (IFFEd) granti hisobiga moliyalashtiriladi.
2030-yilgacha dastur doirasida 50 ming nafar boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi, maktab rahbarlari va ta’lim tizimi mutaxassislarining malakasi oshiriladi. Shuningdek, yangi maktablar qurish va mavjudlarini kengaytirish orqali 27 mingta yangi o‘quv o‘rni yaratiladi.
Loyihaning asosiy maqsadi 1–4-sinflarda tahsil olayotgan qariyb 2 million nafar o‘quvchining o‘qish, matematika va ijtimoiy-emotsional ko‘nikmalarini rivojlantirish hamda ular uchun sifatli ta’lim imkoniyatlarini kengaytirishdan iborat.
Mahalliy
Birov bildi, birov bilmadi…
U bir oz kechikib tug‘ilgan bola edi. Shu bois chaqaloqning inga-ingasi er-xotin o‘rtasida soviy boshlagan munosabatlarni yana asl holiga keltirdi…
Chaqaloqqa Orzimurod deb ism qo‘yishdi. Topgan-tutganlarini dasturxonga to‘kib, qarindosh-urug‘, do‘st-qadrdonga aqiqa oshi tortmoqchi bo‘lishgandi, kimdir: «Hay-hay, aslo unday qilmang, bola ko‘zikib ketadi», dedi. Aqiqa marosimi juda kamtarin o‘tdi, birov bildi, birov bilmadi.
Orzimurodning sunnat to‘yi ham choqqina o‘tdi. Otasining yelkasiga omad qushi qo‘nib, balandroq lavozimga o‘tirgan payt edi-da, bir-ikkita hamkasbi: «To‘yni katta qivormang, nozik joyda ishlayapsiz», deb shipshib qo‘yishdi.
Orzimurod uylanganida, o‘zi farzand ko‘rganida ham shunday bo‘ldi. Farzandlari ulg‘aygach, orttirgan uch-to‘rt so‘miga hovli qurmoqchi bo‘lgandi, «Hay birodar, sal o‘ylab ish qiling. Otangiz falon joyda, o‘zingiz pismadon joydasiz, «dom»ingiz bo‘lsa bor, hovlini nima qilasiz, gap-so‘z bo‘lishi mumkin», deb bu niyatidan qaytarishdi.
Gap-so‘z bo‘lishidan qo‘rqib, hovli qurmadi, mashina sotib olmadi, umrida biror marta bo‘lsin bola-chaqasi bilan kurortga borib dam olmadi. Ellik, oltmishga kirganini birov bildi, birov bilmadi.
Nabirasi uylanayotganida yoshlar «To‘yni falon restoranda qilamiz, falon-pismadon san’atkorlarni taklif qilamiz, qancha deyishsa, beramiz», deb oyoq tirab qolishdi. Maslahatchilarning fikri esa butunlay boshqacha bo‘ldi: «Dabdabaning nima keragi bor, el og‘izga tushgan to‘yning xosiyati bo‘lmaydi».
To‘y mahalla choyxonasida, mahalla havaskorlari ishtirokida o‘tdi. Birovga ma’qul keldi, boshqa birov burnini jiyirdi: «O‘l, xasis, puling bo‘lsa bor, to‘y deganni varanglatib qilmaysanmi…»
Orzimurod ota pensiyaga chiqayotganida hamkasblari maromiga yetkazib maqtashdi. Kamtar, kamsuqumligi, o‘zini o‘t-cho‘qqa urmasligi, betga chopmasligi, kim nima desa «xo‘p» deyishini takror-takror aytib, qo‘liga bir dasta gul tutqazishdi.
Otaxon gulni ko‘tarib uyiga keldi. Bekorchilik, kun sanashga o‘tdi. Umrida birinchi marta kasal bo‘ldi. Uzoq vaqt yotib qoldi. Birov bildi, birov bilmadi.
O‘tgan yili bahorda Orzimurod otaning qazosi yetdi. Mahalladoshlaridan biri: «Ta’ziya marosimida bir-ikki kishi gapirsin», deganday gap qilgandi, masjid imomi unga yovqarash qildi. Marhum «Menga hech narsa kerakmas», deganday qo‘llarini ko‘ksiga qo‘yib, shahar chekkasidagi qabristonning bir chetidan qazilgan qabrga beozorgina kirib ketdi.
Xotira marosimlari choqqina o‘tdi. Birov bildi, birov bilmadi…
(«Siz yozmagan kitob»dan)
Mahalliy
O‘zbekistonning 24 universiteti xalqaro reytingga kirdi
Jakarta shahrida bo‘lib o‘tgan «Global Sustainable Development Congress-2026» doirasida «Times Higher Education» xalqaro reyting agentligi «THE Sustainability Impact Ratings-2026» natijalarini e’lon qildi. Reyting oliy ta’lim muassasalarining Birlashgan Millatlar Tashkilotining Barqaror rivojlanish maqsadlariga qo‘shayotgan hissasini baholaydi.
Bu yilgi reytingga O‘zbekistonning 50 ta oliy ta’lim tashkiloti kiritildi. Ulardan 24 tasi dunyoning eng yaxshi 1000 ta universiteti qatoridan joy oldi.
101–200 o‘rinlar:
Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti;
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti.
201–300 o‘rinlar:
O‘zbekiston Milliy universiteti;
«TIQXMMI» Milliy tadqiqot universiteti.
301–400 o‘rinlar:
Buxoro davlat universiteti;
Samarqand davlat tibbiyot universiteti;
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti.
401–600 o‘rinlar:
Farg‘ona davlat texnika universiteti;
O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti;
Toshkent davlat texnika universiteti;
Toshkent davlat yuridik universiteti;
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti;
Termiz davlat universiteti;
Toshkentdagi «Vestminster» xalqaro universiteti.
601–800 o‘rinlar:
International School of Finance Technology and Science;
Navoiy davlat universiteti;
Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti;
Samarqand davlat universiteti;
Toshkent davlat tibbiyot universiteti;
Toshkent davlat transport universiteti;
Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti.
801–1000 o‘rinlar:
Farg‘ona davlat universiteti;
O‘zbekiston Respublikasi Huquqni muhofaza qilish akademiyasi;
Toshkent farmatsevtika instituti.
O‘zbekiston universitetlari Barqaror rivojlanish maqsadlarining alohida yo‘nalishlari bo‘yicha ham yuqori o‘rinlarni egalladi. Xususan, Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti «Gender tengligi» yo‘nalishida dunyoda 8-o‘rinni egalladi. Toshkent davlat texnika universiteti «Arzon va toza energiya» yo‘nalishida 5-o‘rin, Farg‘ona politexnika instituti esa shu yo‘nalishda 6-o‘rinni qayd etdi.
Shuningdek, O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti «Gender tengligi» bo‘yicha 20-o‘rin, Termiz davlat universiteti 36-o‘rin, Toshkent axborot texnologiyalari universiteti 48-o‘rinni egalladi. Toshkent davlat tibbiyot universiteti «Sog‘liq va farovonlik» yo‘nalishida 81-o‘rin, Samarqand davlat tibbiyot universiteti esa 82-o‘rindan joy oldi.
-
Dunyodan4 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Sport5 days agoShomurodov jahon chempionatidagi deyarli imkonsiz gol muallifi bo‘ldi
-
Jamiyat5 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Iqtisodiyot5 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Jamiyat22 hours agoToshkentda Malibu qahvaxonaga borib urildi
-
Dunyodan2 days ago
Tojikistonning Togri-Badaxshon muxtor viloyati raisining jasadi topildi.
-
Iqtisodiyot4 days ago
24-iyunda dollar yana ko‘tariladi
-
Turk dunyosi4 days agoAsaddan keyin Suriya: Turkiya yuksaladi, Eron chidaydi
