Iqtisodiyot
UzXCMG davlat ulushini sotish bo‘yicha Xitoy kompaniyasi bilan hamkorlik qilinadi
Tog‘-kon sanoati uchun texnika ishlab chiqarishga ixtisoslashgan UzXCMG qo‘shma korxonasidagi davlat ulushini xususiylashtirish bo‘yicha Xitoyning XCMG Construction Machinery Co., Ltd kompaniyasi bilan hamkorlik memorandumi imzolandi.
V Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida xususiylashtirishga oid ikkita bitim imzolandi, deya xabar berdi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi.
Bitimlardan biri Mobiuz mobil operatorini AQShning McKim and Company kompaniyasiga 351 mln dollarga sotishga oid. Ikkinchisi esa – UzXCMGʼdagi davlat ulushini xususiylashtirish bo‘yicha Xitoyning XCMG Construction Machinery Co., Ltd kompaniyasi bilan hamkorlik memorandumi.
Rasmiy xabarga ko‘ra, memorandum Davlat aktivlarini boshqarish agentligi hamda XCMG Construction Machinery Co., Ltd o‘rtasida “UzXCMG” MChJ ustav kapitalidagi davlat ulushini xususiylashtirish jarayonini samarali amalga oshirish maqsadida imzolangan.
Hujjatda tomonlar o‘rtasida hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, tajriba almashish va sa’y-harakatlarni muvofiqlashtirish orqali xususiylashtirish jarayonining samaradorligi hamda shaffofligini ta’minlash nazarda tutilgan.
Kun.uz’ning aniqlik kiritish haqidagi so‘roviga javoban Davlat aktivlarini boshqarish agentligi mazkur hujjat UzXCMG’ni sotish bo‘yicha bitim emasligini bildirdi. Agentlikka ko‘ra, korxonaning 50,9 foiz ulushi allaqachon Xitoyning XCMG HK International Corporation Development Company Limited kompaniyasiga tegishli bo‘lib, imzolangan hujjat davlat ulushini xususiylashtirish jarayoni bo‘yicha hamkorlik memorandumi hisoblanadi.
«Bu oldi-sotdi shartnomasi emas. Shuning uchun mazkur bosqichda bitim qiymati haqida gap bo‘lishi mumkin emas. Memorandum xususiylashtirish jarayonida hamkorlik qilishni nazarda tutadi. Agar kompaniyaning o‘zida qiziqish bo‘lsa, davlat ulushini sotib olishi mumkin. Shuningdek, u boshqa strategik investorlarni jalb qilishda ham ko‘maklashishi mumkin», – deya izoh berdi agentlik.
UzXCMG haqida
UzXCMG qo‘shma korxonasi 2014 yilda Xorazmda tashkil etilgan bo‘lib, tog‘-kon sanoati va yerosti konlari uchun texnika ishlab chiqarish bilan shug‘ullanadi. Korxonaning ustav fondi 81 mlrd so‘mni tashkil etadi.
Korporativ reyestrga ko‘ra, kompaniya ulushlarining 50,9 foizi XCMG HK International Corporation Development Company Limited’ga, 49,1 foizi esa Davlat aktivlarini boshqarish agentligiga tegishli.
Eslatib o‘tamiz, prezidentning 2023 yildagi 102-son qarori bilan UzXCMG MChJdagi davlat ulushini xususiylashtirish rejalashtirilgan edi. Mazkur hujjatda «O‘zbekiston temiryo‘llari» AJ tizimidagi 33 ta korxonani xususiylashtirish nazarda tutilgan bo‘lib, ular qatorida UzXCMGʼdagi 49 foizlik davlat ulushini ommaviy savdolarga chiqarish rejasi ham ko‘rsatilgan.
Iqtisodiyot
Octobank xalqaro hamkorlikni va global kapital bozorlariga kirishni kengaytirmoqda: TXIF-2026 natijalari
Bank AQSh, BAA, Turkiya, Yevropa va MDH mamlakatlaridan tashrif buyurgan hamkorlar bilan korrespondentlik tarmog‘ini rivojlantirish, investitsiyalar va savdoni moliyalashtirishni jalb etish masalalarini muhokama qildi.
16-18 iyun kunlari bo‘lib o‘tgan V Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida Octobank Boshqaruv raisining birinchi o‘rinbosari Hamid Jumayev va Boshqaruv raisi o‘rinbosari Sardor Shavqiyev boshchiligidagi delegatsiya AQSh, Yevropa, Yaqin Sharq va MDH mamlakatlaridan kelgan xalqaro moliya institutlari va sarmoyaviy hamkorlar bilan strategik muzokaralar o‘tkazdi.
Bankning asosiy ustuvor yo‘nalishlari korrespondentlik tarmog‘ini kengaytirish, valyuta va g‘aznachilik operatsiyalarini rivojlantirish, shuningdek, tashqi iqtisodiy faoliyat va investitsiya loyihalarini qo‘llab-quvvatlash uchun xalqaro kapitalni jalb qilish bo‘lib qolmoqda.
Hisob-kitob infratuzilmasi va likvidlikni kengaytirish
Uchrashuvlarning asosiy yo‘nalishlaridan biri transchegaraviy hisob-kitoblarni rivojlantirish va valyuta operatsiyalari samaradorligini oshirish bo‘ldi.
StoneX Group global moliya tarmog‘i bilan o‘tkazilgan muzokaralar korrespondentlik aloqalarini kengaytirish hamda xalqaro likvidlikka kirishni ta’minlaydigan valyuta va g‘aznachilik infratuzilmasini rivojlantirishga qaratildi.
Bundan tashqari, Turkiyaning “Aktif Bank” banki bilan hamkorlikni rivojlantirish davom ettirilib, amaldagi vakillik munosabatlaridan hamkorlikning keyingi bosqichiga – savdo moliyalashtirish vositalari va kastodiya yechimlarini kengaytirishga o‘tmoqda.
MDH va Sharqiy Yevropa bozorlaridagi aloqalarni mustahkamlash
Octobank, shuningdek, MDH hududida savdo infratuzilmasini rivojlantirish orqali mintaqadagi moliya institutlari bilan hamkorlikni kuchaytirmoqda.
Asosiy hamkorlar orasida Priorbank (Belarus) va BAKAI Bank (Qirg‘iziston) bor. Hamkorlar bilan vakillik aloqalarini kengaytirish, valyuta va pul bozorlaridagi operatsiyalarni rivojlantirish, shuningdek, savdoni moliyalashtirish vositalari muhokama qilindi.
Shu bilan birga, bank Armaniston Markaziy depozitariysi (AMX) bilan infratuzilmaviy hamkorlikni rivojlantirishni rejalashtirmoqda, xalqaro bozorlarda qimmatli qog‘ozlar operatsiyalarini amalga oshirish imkoniyati ko‘rib chiqildi.
Investitsiyalarni jalb qilish va kapital bozorlari
Muzokaralarning salmoqli qismi O‘zbekiston iqtisodiyotini qo‘llab-quvvatlash uchun uzoq muddatli kapitalni jalb qilish va investitsiya vositalarini rivojlantirishga bag‘ishlandi.
Nuqi Wealth (BAA) bilan muloqotda tizimli va islomiy moliyaviy yechimlar orqali xorijiy investitsiyalarni jalb qilish mexanizmlari muhokama qilindi.
Italiyaning Intesa Sanpaolo kompaniyasi bilan ko‘rib chiqilgan hamkorlik imkoniyati o‘zbek emitentlarining xalqaro qarz kapitali bozorlariga chiqish salohiyatini va DCM vositalarini rivojlantirishni o‘z ichiga oladi.
Ozarbayjon-O‘zbekiston investitsiya kompaniyasi bilan ikki tomonlama hamkorlik doirasidagi investitsiya tashabbuslariga, jumladan, qo‘shma loyihalarni qo‘llab-quvvatlash va barqaror investitsiya oqimlarini rivojlantirishga alohida e’tibor qaratildi.
Shu bilan birga, Octobank islomiy va impact-investitsiyalariga bag‘ishlangan sessiyalarda ishtirok etdi, unda mas’uliyatli kapitalni jalb qilish va uzoq muddatli moliyalashtirishni rivojlantirishning zamonaviy yondashuvlari muhokama qilindi.
«Forum doirasida o‘tkazilgan muzokaralar Octobank’ning xalqaro hisob-kitob infratuzilmasini kengaytirish, savdo va investitsiyaviy moliyalashtirishni rivojlantirish, shuningdek, O‘zbekiston iqtisodiyotiga sarmoya jalb qilish uchun yangi imkoniyatlar ochadi. Mijozlarimiz uchun bu global moliyaviy vositalardan kengroq foydalanish va xalqaro operatsiyalar samaradorligini oshirish demakdir», – deb ta’kidladi Octobank matbuot xizmati.
102 mamlakatdan 9 mingdan ortiq ishtirokchini birlashtirgan TXIF-2026 O‘zbekistonning mintaqadagi eng jadal rivojlanayotgan investitsiya markazlaridan biri sifatidagi maqomini tasdiqladi va Octobank’ning xalqaro bank ekotizimining faol ishtirokchisi sifatidagi mavqeini mustahkamladi.
Iqtisodiyot
Dollar kursi keskin tushdi
Markaziy bank 2026-yil 23-iyundan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 68,19 so‘mga tushib, 11 990,26 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 80,54 so‘mga tushdi va 13 738,44 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 861,91 so‘m bo‘ldi (-97,45).
Rossiya rubli 162,23 so‘m etib belgilandi (-1,81).
Iqtisodiyot
yangi xalqaro amaliyotlar joriy etiladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev kapital bozorini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.
So‘nggi yillarda mamlakatimizda iqtisodiyotni liberallashtirish, davlat ishtirokidagi korxonalarni transformatsiya qilish, xususiylashtirish jarayonlarini jadallashtirish va investorlar uchun qulay muhit yaratish bo‘yicha izchil ishlar amalga oshirilmoqda. Bu jarayonlarda kapital bozorini rivojlantirish muhim ahamiyat kasb etadi.
O‘tgan oyda mamlakatimiz moliyaviy hayotida ulkan voqea ro‘y berdi. Ilk bor London va Toshkent fond birjalarida Milliy investitsiya jamg‘armasi aksiyalari birlamchi ommaviy joylashtirildi. Bu iqtisodiyotimizning xorijiy sarmoya uchun ochiq va ishonchli maydonga aylanib borayotganini yana bir bor namoyon etdi.
Ta’kidlanganidek, xalqaro investorlar O‘zbekiston kapital bozoriga qiziqishini oshirmoqda. Ayniqsa, Osiyo taraqqiyot banki, Xalqaro moliya korporatsiyasi, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki kabi nufuzli xalqaro moliyaviy institutlar o‘z obligatsiyalarini milliy valyutada mahalliy fond bozorida chiqarishga qiziqish bildirmoqda.
Buning uchun zamonaviy infratuzilma, xalqaro standartlarga mos huquqiy rejim, soliq imtiyozlari, eng muhimi, biznes yuritishning ishonchli va shaffof muhitini shakllantirish zarurligi qayd etildi.
Shu bois, xalqaro moliya tashkilotlari bilan birgalikda yangi tahrirdagi “Kapital bozori to‘g‘risida”gi qonun loyihasi ishlab chiqildi. 16 ta bob va 123 ta moddadan iborat ushbu hujjat kapital bozorini zamonaviy bozor normalari asosida tartibga solish, investorlar huquqini himoya qilish, bozor infratuzilmasini mustahkamlash va yangi moliyaviy vositalarni joriy etishga qaratilgan.
Qonun loyihasida xalqaro amaliyotda keng qo‘llaniladigan yangi moliyaviy instrumentlarni joriy etish nazarda tutilmoqda. Xususan, Xalqaro derivativlar va svoplar assotsiatsiyasi standartlariga muvofiq, mamlakatimizda opsion, svop, fyuchers va forvard kabi hosila moliyaviy vositalar, shuningdek, netting shartnomasi asosida bitimlar tuzish tizimi yo‘lga qo‘yiladi.
Banklar tomonidan garov bilan qoplangan obligatsiyalar va ipoteka kreditlari majburiyatlari asosida maxsus obligatsiyalar chiqarishning huquqiy asoslari yaratilmoqda. Bu banklar uchun uzoq muddatli resurslarni jalb qilish, ipoteka bozorini rivojlantirish va aholi uchun moliyaviy imkoniyatlarni kengaytirishga xizmat qiladi.
Islom moliyasi vositalarini joriy etishga ham alohida e’tibor qaratilgan. Yurtimizda ilk bor sherikchilik, ijara, savdo va agentlik sukuki kabi islom moliyasi turlarini o‘z ichiga olgan “sukuk” qimmatli qog‘ozlarini chiqarish shartlari belgilanmoqda.
Taqdimotda qimmatli qog‘ozlar bozori infratuzilmasini takomillashtirish masalalari ham ko‘rib chiqildi. Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysining vakolatlari kengaytirilib, unga dividendlarni markazlashgan holda to‘lash, xorijiy banklarda vakillik hisobvaraqlari ochish huquqi berilmoqda.
Shuningdek, moliyaviy tashkilotlar tomonidan mijozlarning qimmatli qog‘ozlarini saqlash, hisobini yuritish va ular bilan bog‘liq operatsiyalarni amalga oshirish bo‘yicha professional xizmatlar joriy etiladi. Chet ellik nominal saqlovchilar uchun mahalliy bozorga kirish tartibini soddalashtirish orqali xorijiy institutsional investorlarni jalb qilish imkoniyatlari kengayadi.
Regulyator vakolatlarini xalqaro talablar va standartlarga muvofiqlashtirish ham nazarda tutilmoqda. Bu bozor ishtirokchilari faoliyatini samarali nazorat qilish, axborot oshkoraligini ta’minlash, qonunchilik buzilishi holatlariga tezkor munosabat bildirish va investorlar huquqini ishonchli himoya qilishga xizmat qiladi.
Milliy korxonalar aksiyalarini xalqaro moliya bozorlariga joylashtirish va investorlarning aktivlarini ishonchli himoya qilish maqsadida 10 dan ziyod qonun va kodekslarga o‘zgartirishlar kiritilmoqda.
Prezidentimiz kapital bozori iqtisodiyotga uzoq muddatli resurslarni jalb qilish, korxonalarni transformatsiya qilish va xususiy investitsiyalar oqimini kengaytirishda muhim manba ekanini ta’kidladi.
Mutasaddilarga yangi tahrirdagi “Kapital bozori to‘g‘risida”gi qonun loyihasini xalqaro hamkorlar bilan muhokama qilish, bozor infratuzilmasini xalqaro standartlar asosida rivojlantirish, yangi moliyaviy vositalarni joriy etish va soha uchun kadrlar tayyorlash yuzasidan topshiriqlar berildi.
Iqtisodiyot
Prezident kapital bozorini yanada rivojlantirish chora-tadbirlarini belgiladi
Shavkat Mirziyoyev 22 iyun kuni kapital bozorini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Yig‘ilishda qayd qilinishicha, xalqaro moliya tashkilotlari bilan birgalikda yangi tahrirdagi “Kapital bozori to‘g‘risida”gi qonun loyihasi ishlab chiqildi. U kapital bozorini zamonaviy bozor normalari asosida tartibga solish, investorlar huquqini himoya qilish, bozor infratuzilmasini mustahkamlash va yangi moliyaviy vositalarni joriy etishga qaratilgan.
Qonun loyihasida xalqaro amaliyotda keng qo‘llaniladigan yangi moliyaviy instrumentlarni joriy etish nazarda tutilmoqda. Xususan, Xalqaro derivativ va svop assotsiatsiyasi standartlariga muvofiq, opsion, svop, fyuchers va forvard kabi hosila moliyaviy vositalar, shuningdek, netting shartnomasi asosida bitimlar tuzish tizimi yo‘lga qo‘yiladi.
Banklar tomonidan garov bilan qoplangan obligatsiyalar va ipoteka kreditlari majburiyatlari asosida maxsus obligatsiyalar chiqarishning huquqiy asoslari yaratilmoqda. Bu banklar uchun uzoq muddatli resurslarni jalb qilish, ipoteka bozorini rivojlantirish va aholi uchun moliyaviy imkoniyatlarni kengaytirishga xizmat qiladi.
Islom moliyasi vositalarini joriy etishga ham alohida e’tibor qaratilgan. Ilk bor sherikchilik, ijara, savdo va agentlik sukuki kabi islom moliyasi turlarini o‘z ichiga olgan “sukuk” qimmatli qog‘ozlarini chiqarish shartlari belgilanmoqda.
Taqdimotda qimmatli qog‘ozlar bozori infratuzilmasini takomillashtirish masalalari ham ko‘rib chiqildi. Qimmatli qog‘ozlar markaziy depozitariysining vakolatlari kengaytirilib, unga dividendlarni markazlashgan holda to‘lash, xorijiy banklarda vakillik hisobvaraqlari ochish huquqi berilmoqda.
Shuningdek, moliyaviy tashkilotlar tomonidan mijozlarning qimmatli qog‘ozlarini saqlash, hisobini yuritish va ular bilan bog‘liq operatsiyalarni amalga oshirish bo‘yicha professional xizmatlar joriy etiladi. Chet ellik nominal saqlovchilar uchun mahalliy bozorga kirish tartibini soddalashtirish orqali xorijiy institutsional investorlarni jalb qilish imkoniyatlari kengayadi.
Regulyator vakolatlarini xalqaro talablar va standartlarga muvofiqlashtirish ham nazarda tutilmoqda. Bu bozor ishtirokchilari faoliyatini samarali nazorat qilish, axborot oshkoraligini ta’minlash, qonunchilik buzilishi holatlariga tezkor munosabat bildirish va investorlar huquqini ishonchli himoya qilishga xizmat qiladi.
Milliy korxonalar aksiyalarini xalqaro moliya bozorlariga joylashtirish va investorlarning aktivlarini ishonchli himoya qilish maqsadida 10 dan ziyod qonun va kodekslarga o‘zgartirishlar kiritilmoqda.
Prezident kapital bozori iqtisodiyotga uzoq muddatli resurslarni jalb qilish, korxonalarni transformatsiya qilish va xususiy investitsiyalar oqimini kengaytirishda muhim manba ekanini ta’kidladi.
Mutasaddilarga yangi tahrirdagi “Kapital bozori to‘g‘risida”gi qonun loyihasini xalqaro hamkorlar bilan muhokama qilish, bozor infratuzilmasini xalqaro standartlar asosida rivojlantirish, yangi moliyaviy vositalarni joriy etish va soha uchun kadrlar tayyorlash yuzasidan topshiriqlar berildi.
Iqtisodiyot
O‘zbekiston asosan qaysi davlatlarga eksport qilmoqda?
2026-yil yanvar–aprel oylarida O‘zbekistonning umumiy eksport hajmi qariyb 10 milliard AQSh dollarini tashkil etdi. Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, mamlakat mahsulotlari eng ko‘p Rossiya, Xitoy va Afg‘oniston bozorlariga yetkazib berilgan.
Eksport geografiyasi O‘zbekiston tashqi savdosida qo‘shni davlatlar va yirik iqtisodiyotlarga e’tibor kuchliligicha qolayotganini ko‘rsatadi. Ayniqsa, Rossiya 1,5 milliard dollarlik ko‘rsatkich bilan mamlakatning eng yirik eksport bozori bo‘lib turibdi.
Ikkinchi o‘rinni 919,6 million dollar bilan Xitoy egallagan bo‘lsa, Afg‘oniston 643,7 million dollarlik natija bilan uchinchi o‘rindan joy oldi.
Shuningdek, bu davrda Fransiyaga eksport hajmi 498,6 million dollarga yetgan. Bu ko‘rsatkich mamlakatning Yevropa bozorlaridagi ishtirokini kengaytirish imkoniyatlari mavjudligini ko‘rsatadi.
Qozog‘istonga 425,5 million dollarlik, Turkiyaga 361,4 million dollarlik mahsulot eksport qilingan. Shu jumladan, Birlashgan Arab Amirliklariga eksport hajmi 265,5 million dollarni tashkil etgan.
Qirg‘izistonga 254,2 million dollarlik, Tojikistonga 213,3 million dollarlik mahsulot yetkazib berilgan. AQSh esa 122,5 million dollarlik eksport bilan o‘nlikdan joy olgan.
-
Jamiyat4 days agoAbdulla Qodiriy ko‘chasida haydovchilar uchun yangi qayrilish joyi tashkil etildi
-
Iqtisodiyot4 days agoUch karra yer solig‘ining bekor qilinishi: pullar qanday qaytariladi?
-
Dunyodan3 days agoEron Hormuz boʻgʻozi yopilganini eʼlon qildi
-
Sport4 days agoQatarliklar chiday olmadi va raqibni «chopish»ga o‘ynadi
-
Dunyodan4 days ago
Isroil vaziri Trampga qarshi keskin bayonot berdi
-
Siyosat3 days agoO‘zbekiston AQSh-Eron bitimiga munosabat bildirdi
-
Jamiyat4 days agoZomin va Baxmalda sel kuzatildi, 3 ta avtomobil oqib ketdi
-
Jamiyat4 days agoKoreyaga ishga yuborish bilan bog‘liq yirik firibgarliklar fosh etildi
