ISTANBUL (AP) – Avstraliya, Yangi Zelandiya va Turkiyadan kelgan rasmiylar va mehmonlar shanba kuni Turkiyaning shimoli-g’arbiy qismida Gallipoli jangining 111 yilligini nishonlash uchun yig’ildi.

Tantanali marosim mahalliy vaqt bilan soat 5:30 da Avstraliya va Yangi Zelandiya armiyasi korpusi (ANZAC) 1915 yil 25 aprelda tongda Gallipoliga birinchi qo’ngan qirg’oq yaqinida boshlandi.

Bir soat davom etgan tadbirda ishtirokchilar, jumladan, dunyoning turli burchaklaridan kelgan vakillar tomonidan motam madhiyalari, duolar va gul sovg‘alari yangradi.

Usmonli imperiyasini mag’lub etish uchun Britaniya boshchiligidagi Gelipoli kampaniyasi oxir-oqibat muvaffaqiyatsizlikka uchradi va sakkiz oylik to’qnashuvda har ikki tomondan o’n minglab o’limga olib keldi. Maqsad O‘rta yer dengizidan Dardanel orqali Istanbulgacha bo‘lgan dengiz yo‘lini ta’minlash va Usmonlilar imperiyasini urushdan chetlashtirish edi.

Jang nafaqat Avstraliya va Yangi Zelandiyaning milliy o’ziga xosligini shakllantirishga yordam berdi, balki sobiq dushman Turkiya bilan ham do’stlikni mustahkamladi.

Yangi Zelandiya general-gubernatori Dame Cindy Killo o’zining kirish so’zida shunday dedi: “Buyuk azob-uqubatlar orqali ham tushunish chuqurlashadi va do’stlik sobiq dushmanlardan chiqishi mumkin. Turkiya, Avstraliya va Yangi Zelandiya o’rtasidagi munosabatlar umumiy insoniyatimizni xotirasi, hurmati va e’tirofiga asoslanadi”.

Turk polkovnigi Fotih Canciz Turkiyaning asoschisi Mustafo Kamol Otaturkning 1934-yilda urushda halok bo‘lganlar xotirasiga bergan tasannosini o‘qib chiqdi va shunday dedi: “Qoni to‘kib, hayotdan ko‘z yumgan qahramonlar… sizlar hozir do‘st yurt tuprog‘ida yotibsizlar. Shuning uchun tinchlaning. Biz uchun Jonni oilasi bilan yonma-yon yurtimizdagi Mehmetz oilasi o‘rtasida farq yo‘q”.

Otaturk dastlab Gallipolida turk qoʻshinlari qoʻmondoni sifatida shuhrat qozongan, soʻngra Turkiyaning mustaqillik urushiga boshchilik qilgan va yakunda Turkiya Respublikasiga asos solgan.

Source link

Jet2 samolyoti Turkiyadan Shotlandiyaga Glazgo aeroportiga yaqinlashganda favqulodda holat e’lon qildi – Boeing 737 “Squawk 7700” signalini berdi

20:24, 2026 yil 24 aprel, yangilangan 20:43, 2026 yil 24 aprel

Ikki samolyot Shimoliy dengizda favqulodda holat e’lon qildi (Foto) (Rasm: Getty Images)

Turkiyadan Buyuk Britaniyaga uchayotgan ikki samolyot bugun Glazgo aeroportiga yaqinlashganida havoda favqulodda holat e’lon qildi.

Bugun tushdan keyin Boeing 737 samolyoti Shimoliy dengiz uzra umumiy favqulodda vaziyat uchun xalqaro kod bo‘lgan Squawk 7700 samolyotini chiqardi. Ogohlantirish e’lon qilingan paytda samolyot taxminan 36 000 fut balandlikda uchayotgan edi.

Jet2 reysiga Glazgo aeroportiga ustuvor kirish huquqi berildi. Samolyot Turkiyaning Dalaman shahridan havoga ko‘tarilib, Buyuk Britaniya vaqti bilan 16:35 da Shotlandiyaga yetib borishi kerak edi.

AirLive xabar berishicha, parvozlarni kuzatish ma’lumotlari samolyotning havo harakatini boshqarish tizimi tomonidan ustuvor tushish va tushishdan oldin, ogohlantirish e’lon qilinganidan keyin qisqa vaqt davomida balandlikda saqlanganligini ko’rsatadi.

Jet2 reysi 23-qo‘nish yo‘lagiga 16:32 da eson-omon qo‘ndi. Hodisaning aniq tabiati noma’lumligicha qolmoqda.

KO’PROQ O’QING: Carnival Splendor kruiz yo’lovchisi navbatdagi fojiadan bir necha soat o’tib “satardan sakrab tushdi” BATTA O’QING: Buyuk Britaniyadan Tenerifega 2 ta reaktiv reys chaqaloq bortda kasal bo’lib qolganidan keyin havoda favqulodda vaziyatni keltirib chiqardi.

Bu yirik aviakompaniya rahbari aviakompaniya Buyuk Britaniyadan ba’zi sayohatlarni bekor qilishga majbur bo’lganidan keyin ko’proq reyslar bekor qilinishi kutilayotgani haqida ogohlantirganidan keyin sodir bo’ldi.

North Atlantic Airways bosh direktori Eyvind Roald allaqachon London Gatwick aeroportidan Los-Anjelesga parvozni bekor qilishga majbur bo’ldi. Uning aytishicha, samolyot yoqilg‘isi narxi “bir necha kun ichida 100 foizdan ko‘proqqa ko‘tarilgan” uchun chora ko‘rishga majbur bo‘lgan.

Eron global ta’minot uchun muhim suv yo’li bo’lgan Hurmuz bo’g’ozini to’sib qo’yishda davom etar ekan, dunyo bo’ylab o’nlab aviakompaniyalar parvozlarni bekor qildi. Shu bilan birga, Donald Tramp hamon AQSh harbiy-dengiz kuchlariga Eron portlarini blokirovka qilishni buyurmoqda.

Janob Roald BBC Newsnight ga bergan intervyusida aviakompaniyalar parvozlarni bekor qilishda davom etishini kutayotganini aytdi. “Biz shu yozda London Gatvik, Afina va Rim aeroportlaridan parvozlarni davom ettiramiz va boshqa reyslarni bekor qilish niyatimiz yo‘q”, dedi u.

“Raqobatchilarimiz haqida gap ketganda, buni aytish qiyin, lekin menimcha, biz ko’proq bekor qilishni ko’ramiz. Evropada qisqa masofali reyslar bekor qilinishiga ko’proq moyil. Uzoq masofali reyslar hali ham mavjud.”

London va Los-Anjeles o’rtasidagi reyslarni bekor qilgandan so’ng, Shimoliy Atlantika shunday dedi: “Bu bekor qilish kutilmagan global yoqilg’i inqirozi bilan bog’liq va afsuski, biz og’ir yurak bilan sevimli Los-Anjeles xalqaro aeroporti yo’nalishini bekor qilishga majburmiz, chunki yoqilg’i xavfi juda yuqori.”

“Bu barqaror kelajakni va bu yozda yoʻlovchilarimizga ishonchli xizmat koʻrsatishni davom ettirish qobiliyatini himoya qiladi. Bu sabab boʻlishi mumkin boʻlgan har qanday noqulaylik uchun uzr soʻraymiz. Shuningdek, sayohat rejalarini oʻzgartirgan barcha yoʻlovchilardan uzr soʻraymiz. Biz bu noqulaylikni boshdan kechirganlarga yordam berish uchun qoʻlimizdan kelganini qilamiz”.

Source link

Turkiya shu hafta 15 yoshgacha bo’lgan bolalarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini taqiqlovchi qonunni qabul qildi, bu esa voyaga etmagan foydalanuvchilarni onlayn dunyoning mumkin bo’lgan zararlaridan himoya qilishga intilayotgan kichik, ammo ortib borayotgan mamlakatlar qatoriga qo’shildi.

Chorshanba kuni Turkiya parlamenti tomonidan qabul qilingan qonun loyihasiga ko‘ra, ijtimoiy media kompaniyalari voyaga yetmagan foydalanuvchilarga o‘z xizmatlarini taklif qilmasliklarini kafolatlashlari va onlayn tranzaksiyalar uchun ota-ona nazorati bilan ta’minlashlari shart. Prezident Rajab Toyyib Erdo‘g‘an uni imzolashi kutilmoqda.

Qonun tarafdorlari, jumladan, janob Erdo‘g‘on va uning Adolat va taraqqiyot partiyasi, bu chora bolalarni ijtimoiy tarmoqlarga qaramlik, kiberbullying, zo‘ravonlik, pornografiya va tijorat ekspluatatsiyasi kabi xavf-xatarlardan himoya qilishni maqsad qilganini aytdi.

“Biz ba’zi raqamli almashish ilovalari bolalar ongini buzayotgan va ijtimoiy media platformalari ochig’ini aytganda, axlatxonaga aylanib borayotgan bir davrda yashayapmiz”, dedi Erdo’g’an shu hafta ovoz berishdan oldin.

Chora bosqichma-bosqich amalga oshiriladi, ammo qaysi platformalarga ta’sir qilishi yoki foydalanuvchilarning qanday tekshirilishi haqida ma’lumot yo’q. Ammo turk rasmiylarining aytishicha, tizimga kirish jarayoni hukumat tomonidan boshqariladigan onlayn portaldan foydalanishni talab qiladi.

Qo’shimcha chora-tadbirlar so’z erkinligi tarafdorlari orasida yangi tartiblar onlayn maxfiylik va so’z erkinligiga tahdid soladi, degan xavotirlarni kuchaytirdi.

“Bolalarni himoya qilish nomi bilan ular yanada dahshatli tizimni joriy qilmoqdalar”, dedi Istanbul Bilgi universitetining huquq professori va IFOD so’z erkinligi guruhining hammuassisi Yaman Akdeniz.

So’nggi yillarda ota-onalar va hukumatlar o’rtasida ijtimoiy tarmoqlarning bolalarga ta’siri haqida xavotirlar kuchaymoqda. Cheklovlarning kuchayishi tarafdorlari e’tiborning pasayishi, o’z-o’zini hurmat qilishning buzilishi va onlayn suiiste’mollikka qarshi zaiflikni ta’kidlashadi.

Dekabr oyida Avstraliya dunyoda 16 yoshgacha bo’lganlar uchun ijtimoiy tarmoqlarga butun mamlakat bo’ylab taqiqlanganligini e’lon qilgan birinchi davlat bo’ldi. Mart oyida Indoneziya ham shunga ergashdi va Malayziya ham xuddi shunday cheklovlar bilan oldinga siljimoqda. Fransiya parlamenti 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini taqiqlovchi qonun loyihasini ko‘rib chiqmoqda. Fransiya prezidenti Emmanuel Makron qonun loyihasini qo‘llab-quvvatlashini bildirdi, u joriy yilning kuzida o‘quv yili boshlanishidan kuchga kirishiga umid qilmoqda.

Qonunchilik Turkiyada bir muncha vaqt ishlamoqda, biroq rasmiylarning aytishicha, shu oyda ikki kun ichida maktabda sodir bo’lgan ikkita otishma to’qqiz kishining halok bo’lishi va 29 kishining jarohatlanishiga sabab bo’lganidan keyin bu qo’shimcha shoshilinchlik kasb etgan. Tergovchilar jinoyatchining ijtimoiy tarmoqlardagi akkauntlarini motiv belgilari bor-yo‘qligini tekshirdi.

Tanqidchilar Turkiya hukumatining internet saytlarini cheklash va blokirovka qilish tarixini hisobga olsak, yangi qonun bolalarni himoya qilishdan ko’ra ko’proq maqsadda qo’llaniladimi, degan savolni berishadi.

Turkiya YouTube’ga kirishni bir necha bor to‘sib qo‘ygan va ba’zida norozilik namoyishlari va teraktlardan keyin Instagram va X’ni samarali ravishda yopgan.

Vikipediya onlayn ensiklopediyasiga ikki yarim yil davomida kirish imkoni yoʻq edi, chunki sayt Turkiyaning suriyalik jangarilar bilan aloqalari haqidagi havolalarni olib tashlashdan bosh tortdi, hukumat bunga qarshi. Vikipediyaga kirish 2020 yilda mamlakat Konstitutsiyaviy sudi sayt foydasiga qaror chiqarganidan keyin tiklangan.

Yangi qonun bilan bog’liq tashvishlarning aksariyati hukumatning odamlarning ijtimoiy media saytlariga qanday kirishi bo’yicha taklif qilayotgan rolidan kelib chiqadi.

Turkiya Adliya vaziri Akin Gurrek qonun loyihasi parlament tomonidan qabul qilinishidan oldin shu hafta televideniyega bergan intervyusida, ijtimoiy tarmoqlardagi anonim akkauntlardan jinoyatlar va “xarakterlarga suiqasd” uchun ishlatilishi mumkinligini aytdi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, bu yechim barcha foydalanuvchilardan ijtimoiy media platformalariga kirish uchun hukumat tomonidan boshqariladigan onlayn portalga kirishni talab qiladigan boshqa qonun loyihasini ishlab chiqishdir. Va agar akkaunt jinoyatga aloqadorlikda gumon qilinsa, hukumat ijtimoiy media kompaniyalaridan akkaunt egasi haqida ma’lumot olishi mumkin.

Gerlexning aytishicha, bu jarayon foydalanuvchining yoshini tekshirish uchun ham qo‘llaniladi.

“Biz ijtimoiy tarmoqlarga javobgarlikni keltiramiz”, dedi u. “Erkinlik hamma joyda, lekin hatto erkinlikning ham chegarasi bor.”

Huquq professori janob Akdenizning aytishicha, foydalanuvchilarning ijtimoiy media saytlariga kirishiga hukumat aralashuvi “muammoli yondashuv” va odamlarning onlayn muloqotiga “sovuq ta’sir qiladi”.

Uning so‘zlariga ko‘ra, anonim akkauntlar odamlarga siyosat va sport kabi mavzularni shaxsiy hujumlarga duch kelmasdan, ish joylariga tahdid solmasdan yoki hukumatdan o‘ch olish xavfiga duch kelmasdan erkinroq muhokama qilish imkonini beradi.

Turkiya hukumati ijtimoiy tarmoqlarda e’lon qilgan odamlarni jinoiy javobgarlikka tortish tarixiga ega, xususiy kompaniyalar esa internetdagi izohlari uchun hibsga olingan xodimlarni ishdan bo‘shatgan.

Akdenizning aytishicha, yangi cheklovlar foydalanuvchilarni ijtimoiy tarmoqlardan uzoqlashtirishi mumkin.

“Odamlar anonim akkauntlardan voz kechishadi, chunki ular nafaqat jinoiy javobgarlikka tortilishdan, balki ishini yo’qotishdan ham xavotirda”, deydi u.

Source link

Turkiyaning dron giganti Baykal o’zining K2 kamikadze dronini birinchi marta yangi yurish tizimi bilan sinovdan o’tkazdi, bu Anqaraning avtonom jang maydoni texnologiyasi va GPS signallari tiqilib qolsa, ishlash qobiliyatiga bo’lgan intilishidagi navbatdagi qadamni ko’rsatdi.

Tafsilotlar: Kompaniya juma kuni o’z matbuot bayonotida K2 kamikadze UAV Turkiyaning shimoli-g’arbidagi Edirne viloyatidagi parvoz sinov va o’quv markazida sinovdan o’tganini e’lon qildi.

Kompaniyaning ta’kidlashicha, UAVda sun’iy intellekt yordamida to’da avtonomiyasi, GPS rad etilgan muhitlarda navigatsiya va avtomatik nishonni aniqlash va hujum qilish imkoniyatlari mavjud bo’lib, unga og’ir sharoitlarda ishlashga imkon beradi.

Baykal shuningdek, turkchada “chivin” degan ma’noni anglatuvchi “Sivlisinek” nomli, mo’ljallarni qidirish va ularga hujum qilish uchun mo’ljallangan, o’zini o’zi boshqaradigan kichik uchuvchisiz uchuvchisiz qurolni namoyish qildi.

Baykal, bu tizimlarning 5-maydan 9-maygacha Istanbulda boʻlib oʻtadigan SAHA 2026 mudofaa koʻrgazmasida ilk bor ommaga namoyish etilishini bildirdi.Oʻtgan yili 1500 dan ortiq firma va 100.000 dan ortiq tashrifchini oʻziga jalb etgan mintaqaning eng yirik mudofaa koʻrgazmalaridan biri hisoblanadi.

Ma’lumot uchun: Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘anning kuyovi Selchuk Bayraktar oilasiga tegishli Baykal Turkiyaning mudofaa eksportini kengaytirishda asosiy o‘yinchi sifatida namoyon bo‘ldi.

2025 yil dekabr oyida Stokgolm Xalqaro Tinchlik Tadqiqot Instituti tomonidan e’lon qilingan ma’lumotlarga ko’ra, qurol-yarog’ni nazorat qiluvchi mustaqil guruh, kompaniya dunyodagi eng yaxshi 100 ta qurol ishlab chiqarish va harbiy xizmat kompaniyalari orasida 73-o’rinni egallaydi, 2024 yilda taxminan 1,9 milliard dollar qurol daromadi bilan, taxminan 95% eksportdan tushadi.

Nima uchun bu muhim: Ushbu namoyish Baykarning sun’iy yo’ldosh navigatsiyasi buzilishi mumkin bo’lgan ziddiyatli muhitlarda ishlashga mo’ljallangan, moslashtirilgan, to’dali, sun’iy intellektga ega dron tizimiga o’tishini aks ettiradi.

Turkiya avvalroq uchuvchisiz uchuvchisiz samolyotlarni, shu jumladan KARGU qurolini sinovdan o‘tkazgan. STM tomonidan ishlab chiqilgan va birinchi marta 2018-yilda ishga tushirilgan tizim avtonom nishonga olish va toʻda operatsiyalarini amalga oshirishga qodir boʻlgan portativ aylanma qanotli tizim boʻlib, Turkiyaning muvofiqlashtirilgan kamikadze dron tizimi uchun boshlangʻich asos boʻlib xizmat qiladi.

Shu bilan birga, Baykarning so’nggi namoyishi AI tomonidan qo’llab-quvvatlanadigan navigatsiya, maqsadni aniqlash va ko’p platformali muvofiqlashtirishning chuqurroq integratsiyasini ko’rsatadi.

Erondagi urush oddiy dronlarning to’lqinlari havo mudofaasini qanday kuchaytirishi mumkinligini ko’rsatdi, bu esa harbiylarni arzon tahdidlarga qarshi qimmat tutqichlardan foydalanishga majbur qiladi, sun’iy intellekt bilan ishlaydigan to’dalar esa bu qiyinchilikning keyingi bosqichidir.

Tafsilotlar: Baykar oʻzining Bayraktar TB2 uchuvchisiz samolyoti bilan mashhur boʻlib, u oʻnlab mamlakatlarga eksport qilingan va Ukrainadan Liviyaga qadar mojarolarda foydalanilgan.

Kompaniya, shuningdek, Bayraktar Akinji jangovar uchuvchisiz samolyoti va dengizga xos Bayraktar TB3 kabi ilg’or tizimlarni ishlab chiqaradi.

Source link

Voyaga etgan erkak Shimoliy Bald Ibis – Kredit, Endryu Korbli ©

Furot daryosining tiniq suvlari ustida ko’tarilgan qumtosh qoyalari ming yillar davomida bahorgi migratsiya paytida Efiopiyadan qaytgan kal ibislarning yashash joyi sifatida ishlatilgan.

Ammo zamonaviy xavf-xatarlar bu uzoq vaqtdan beri mavjud bo’lgan nozik muvozanatni buzganida, mahalliy yovvoyi tabiatni sevuvchilar va xalqaro tabiatni muhofaza qilish mutaxassislari o’rtasidagi hamkorlik bu ulug’vor qushni qirg’oqdan qutqardi.

Taxminan 50 yil ishlab chiqilgan bu voqea hayvonlarning migratsiya yo’llari bo’ylab xavf saqlanib qolsa ham, ko’chmanchi qushlarni uzoq muddatda saqlab qolish mumkinligining dastlabki belgisi edi.

“U bir yoshli bola, jigarrang, boshida patlar bor”, dedi Mustafo Turko‘g‘li kameramni qayerga qaratishim kerakligini ko‘rsatib. “Katta, kal bosh, quyosh yashil va qizil qanotlari, siz ularni taniysizmi?”

Yovvoyi tabiat bo’yicha mahalliy yo’lboshchi va uchinchi avlod kal ibis ishqibozi Mustafo o’zi tug’ilgan Turkiyada yovvoyi tabiatga munosabat qanday o’zgarib borayotganini ko’rdi. U Furot daryosi bo’yida qumtosh qoyalari ustiga to’kilgan tarixiy shahar Bilecikda tug’ilib o’sgan.

Bald Ibis naslchilik markazi yaqinida uchadi – Kredit, Endryu Korbli ©

“Har yili 14 fevralda Afrikadan kal ibis qaytadi. Bu odamlarga bahor kelganidan dalolat edi”.

Mustafo buvisining qoyaga chiqmaslik haqida ogohlantirganini esladi. “U: “U yerda yoqimli qush bor va u sizni qo’rqitadi”, dedi.

Jarliklardagi g’orlar, teshiklar va yoriqlar tuxumlarni quyosh nurlaridan himoya qilish uchun mukammal yashash joyini ta’minlaydi, u ufq bo’ylab janubi-g’arbdan g’arbga o’tib, qoyalarni olovli nur bilan yoritadi.

Ibislar tom ma’noda o’n minglab yillar davomida kuzatilgan va hayratda qolgan. Bilesikdan taxminan 100 kilometr sharqda dunyoga mashhur Göbeklitepe xarobalari joylashgan. Sayt 11,600 yil oldin paydo bo’lgan va biz o’tmish haqida bilgan narsalarni butunlay bekor qiladigan ibodat markazidir.

Saytning tosh devori ichida bir nechta katta T shaklidagi ustunlar uzun, egilgan tumshug’li qushlar, ehtimol tulporlar bilan o’yilgan.

Diniy an’analar bu turning Bileshikda Evropada yo’qolib ketganidan keyin uzoq vaqt saqlanib qolishiga imkon berdi, chunki ibis har yili Makkaga ziyoratchilarni yo’naltirish uchun ko’chib o’tadi, deb ishonilgan.

Bileshikni o’rab turgan pista bog’lari va zaytun bog’lari kalxat o’ljasi, mayda kalamushlar va yirik hasharotlar uchun mukammal uydir va zamonaviy insektitsidlar kiritilgandan so’ng, bu taomlar deyarli halokatli ekanligi isbotlangan.

Mustafo kal ibisni boqmoqda – Kredit, Endryu Korbli © Bilesik shom oldidan qoyalar – Kredit, Endryu Korbli ©

“Ikkinchi jahon urushidan so‘ng, “Marshall rejasi” degan siyosat bo‘lib, bog‘larga DDT kiritildi va kal ibis o‘ldi, o‘ldi, o‘ldi, 10 tasini bu yerga olib kelguncha”, dedi u.

Ba’zi muhojirlar Marokashdan Avstriyaga yo’l olishdi, ammo Furot bo’yidagi odamlar o’zlarining eng qimmatli jonzotlarini yo’qotish xavfi bor edi.

1977 yilda BirdLife International Turkiya hukumati ko’magida turlar oralig’ida birinchi turdagi Birecik kal Ibis ko’paytirish markazini tashkil etdi. Qoyalarning bir qismini himoya qilish va hayvonlar uchun uyalarni qurish asirlar sonining ko’payishiga olib keldi, ammo oxir-oqibat ularning tabiatda yo’q bo’lib ketishiga to’sqinlik qilmadi.

Biroq, naslchilik markazi Bald Ibis (Geronticus eremita) deb tan olingan populyatsiyani saqlab qolishga muvaffaq bo’ldi va hozirda bir necha yuzlab qushlar yarim yovvoyi sharoitda yashaydi.

Mustafo GNNga ko’chib yuruvchi yo’llar bo’ylab tahdidlar hali ham mavjudligini va erkin yuradigan qushlar Efiopiyaga va orqaga ta’qiblarsiz sayohat qilishlariga ishonch hosil qilmagunlaricha ko’chib o’tishlariga yo’l qo’ymaslik uchun uyalash mavsumida amfiteatr o’lchamidagi qushxonalarda saqlanayotganini aytdi.

Göbeklitepedagi C binosining ustunlaridan biri, o’ng tomonda ibisga o’xshash qushning relefi – Kredit, Endryu Korbli ©

Uning so’zlariga ko’ra, Iordaniya va Saudiya Arabistonidagi badaviylar kal ibislarni ovlaydi, ammo erdan foydalanishning o’zgarishi, urush va mojarolar va boshqa ta’sirlar hayvonlarning xavfsiz harakatlanishini imkonsiz qilgan.

Mustafo imkon qadar sayyohlar guruhini qush kuzatuviga olib chiqishda davom etmoqda. Uning so‘zlariga ko‘ra, u o‘z mamlakatida yovvoyi tabiatga bo‘lgan qiziqishda katta o‘zgarishlarni ko‘rgan. Bilecik atrofidagi qishloqlarda ko’k tojli boyo’g’li, Furot yumshoq qobiqli toshbaqa va chiziqli sirtlon ham yashaydi, ularning barchasi Turkiyada yo’qolib ketish xavfi ostidagi turlardir.

Qushni qutqarishga yordam berish: Guamning qirol baliqchasi 30 yillik yo’qligidan so’ng, shuhratparast olim tufayli tez orada tabiatga qaytishi mumkin

“Yigirma yil oldin faqat Gollandiya va Germaniya qushlarni kuzatishga kelgan. Hozir ko’plab yoshlar keladi. Ular durbin va telefoto linzalarni sotib olishlari mumkin va kal ibis kabi hayvonlarga qiziqishadi “, dedi u GNNga.

Bu eng baxtli yakun emas. Qushlar bir paytlar Göbeklitepe tosh o‘ymakorlari va Hajga ziyoratchilar uchun namuna bo‘lgan ota-bobolari kabi ko‘chib keta olmaydi. Ammo bu butunlay yo’q bo’lib ketganidan ko’ra yaxshiroqdir.

Yo’q bo’lib ketgan turlarni saqlab qolishdagi katta muvaffaqiyatimiz bilan o’rtoqlashing…

Source link