Eron ayollar futbol terma jamoasi seshanba kuni delegatsiyaning bir necha aʼzolari Avstraliyadan boshpana soʻrash boʻyicha daʼvolarini qaytarib olib, uylariga qaytishga qaror qilganlaridan soʻng Istanbul aeroportiga qoʻndi.

Turkiyaning DHA axborot agentligidan olingan kadrlarda Eron milliy terma jamoasi liboslarini kiygan futbolchilar Istanbul aeroportining kelish zonasidan o‘tayotgani aks etgan.

Futbolchilar Osiyo kubogi uchun Avstraliyani tark etib, Ummon va Kuala-Lumpur orqali Turkiyaga yetib kelishdi.

“Men oilamni sog’indim”, dedi dushanba kuni ulardan biri Kuala-Lumpur aeroportida AFPga.

DHA xabariga ko‘ra, futbolchilar politsiya hamrohligida Istanbul aeroportidan jo‘nab ketishgan va shahardagi mehmonxonaga yo‘l olishgan.

Turkiyaning xususiy axborot agentliklari chorshanba kuni Eronga qaytishlarini xabar qilishdi.

Avstraliya delegatsiyasining yetti nafar aʼzosi oʻtgan haftada ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi ochilish oʻyinida davlat madhiyasini kuylashdan bosh tortgani uchun “xoin” tamgʻasi ostida Avstraliyaga qochib ketdi.

Avstraliyada faqat ikkitasi qolgan, boshqalari fikrini o’zgartirgan.

Inson huquqlari guruhlari Eron hukumatini xorijlik sportchilarning qarindoshlari islomiy respublikaga qarshi chiqishsa yoki ularning mol-mulkini musodara qilish bilan tahdid qilib, ularga bosim o‘tkazishda ayblamoqda.

Ayni paytda Eron rasmiylari Avstraliyani futbolchilarni qolishlari uchun bosim o‘tkazishda aybladi.

burl-rba/ea/bc

Source link

ISTANBUL, Turkiya (AFP) – Yarador bo’lganidan keyin nafaqaga chiqqan to’rt yoshli britaniyalik poyga oti so’yilgan va turk oshxonasida befarq mijozlarga xizmat qilgan, deya xabar beradi mahalliy OAV.

Janjal o‘tgan oy janubiy Mersin shahrida kechki ovqatdan birining taomidagi biror narsadan shikoyat qilganidan keyin ma’lum bo‘ldi.

Qishloq, o‘rmon va baliq xo‘jaligi vazirligi tomonidan o‘tkazilgan tekshiruv natijasida bu narsa poyga otining mikrochipi ekanligi aniqlandi.
Smartlatch – yaqin atrofdagi Adana avtodromida birinchi o’rinni egallagan zotdor to’lg’oq.

Chip topilgan taom (qovurma deb ataladigan, odatda qovurilgan mol yoki qo‘zi go‘shtidan tayyorlanadi) tekshirilganda, uning ot go‘shti ekanligi aniqlangan.

Tafsilotlar 12 mart kuni vazirlikning yangilangan xabarida ma’lum bo‘lib, Mersin shahridagi oshxonadagi Kavruma “sinovdan o‘tkazilgan va tarkibida ot, eshak va xachir kabi bir tuyoqli hayvonlarning go‘shti borligi aniqlangan va shu sababli xavfli mahsulotlar ro‘yxatiga kiritilgan”.

“Biz qiyin ahvoldamiz”, dedi juma kuni egasi Suat Topju DHA axborot agentligiga va 2024 yilda poyga boshlagan toychoq oyog’idagi jarohat tufayli yaqinda nafaqaga chiqqanini aytdi.

Uning so’nggi poygasi oktyabr oyida bo’lgan.

Topju, otni o’zi tanigan mahalliy transporter yordamida ot sporti klubiga sovg’a qilishni tashkil qilganini, ammo Qishloq xo’jaligi vazirligi bilan bog’lanmaguncha toychoq bilan aslida nima bo’lganini bilmasligini aytdi.

Vazirlik xayriya to‘g‘risida rasman xabar bermagani uchun uni 132 ming turk lirasi (taxminan 3 ming dollar) miqdorida jarimaga tortganini aytdi.

“Jarima muhim emas. Muhimi bu vahshiylikni sodir etgan shaxsni topish”, – deydi u.

Tergovchilar ot hech qachon chavandozlar klubiga etib bormagan va so’yish uchun olib ketilgan deb hisoblashadi va ular otning go’shti noto’g’ri “mol go’shti” deb belgilanib, munitsipalitetni ta’minlovchi kompaniyaga sotilgan deb taxmin qilishadi.

Bunga javoban shahar maʼmuriyati foydalanilgan goʻsht zarur qoidalarga muvofiq olinganini aytdi.

Source link

Qadimgi Yunonistonning Siedra shahri, Alaniya, Turkiya. Kredit: Tero Maaniemi / CC BY-NC-ND 2.0

Turkiya janubidagi qadimgi Yunonistonning Siedra (yunoncha: Ssidra) shahrida ish olib borayotgan arxeologlar bugungi kunda ham qoʻllanilayotgan “Hasad portlasin” iborasiga oʻxshash yunoncha yozuv mavjud boʻlgan qariyb 1500 yillik mozaika topdilar.

Bu kashfiyot Alaniya yaqinida olib borilgan qazishmalar chog‘ida amalga oshirilgan bo‘lib, tadqiqotchilar katta turar-joy binosi kiraverishida yaxshi saqlanib qolgan mozaikani topdilar. Zamin bezaklari taxminan 15 kvadrat metrni (161 kvadrat fut) tashkil etadi va geometrik va gul naqshlariga ega.

Arxeologlarning ta’kidlashicha, mozaika eramizning IV-VI asrlariga to’g’ri keladi, mintaqa Sharqiy Rim (Vizantiya) dunyosining bir qismini tashkil qilgan va janubiy Anadoludagi ko’plab qirg’oq shaharlari kuchli yunon madaniy an’analariga ega edi.

Arxeologlar Turkiyaning qadimgi Yunonistondagi Syedra shahrida 1500 yillik tarixga ega bo‘lgan mozaikani topdilar, unda yozuvi “Hasad portlasin” degan zamonaviy iboraga o‘xshaydi. Qazishmalar Rim va Vizantiya davridagi kundalik hayotga oid tushunchalarni ochib berdi. pic.twitter.com/jc2vX4Bx6U

— Tom Marvolo Riddl (@tom_riddle2025) 2026 yil 16 mart

Qazish ishlari katta uy-joy majmuasi ichida mozaikani aniqladi

Qazish loyihasiga Alaniya Aladin Keykbat universiteti dotsenti Ertug Erguler rahbarlik qiladi. Tadqiqot Turkiya Madaniyat va Turizm Vazirligining “Kelajak merosi loyihasi” deb nomlanuvchi tashabbusi doirasida Turkiya boʻylab muhim arxeologik obidalarni himoya qilish va tadqiq etish maqsadida olib borilmoqda.

Tadqiqotchilar mozaikani qadimiy shahardagi eng yirik turar-joy binolaridan birini qazish paytida topdilar. Dalillar shuni ko’rsatadiki, bu bino markaziy hovli atrofida joylashgan bir necha xonalardan iborat katta uy bo’lib ishlagan.

Qazishmalar shuni ko’rsatadiki, bino dastlab uch qavatli bo’lib, ko’p asrlar davomida, taxminan milodiy II asrdan milodiy 7 asrgacha foydalanilgan. Vaqt o’tishi bilan turli egalar xonalarni qo’shib, yuqori qavatlarni kengaytirib, ma’lum qismlarni muhrlab, binoni o’zgartirdilar.

Qadimgi yozuvlar oilaviy xabarlarni aks ettiradi

Mozaik dizayni ichida ikkita yozuv mavjud. Birinchisi qavatning markaziy qismida joylashgan bo’lib, uyga kirgan mehmonlarga xush kelibsiz xabar sifatida xizmat qilgan.

Tadqiqotchilar bu iborani “mazza qilib ishlatmoq” yoki “baxt keltirish uchun ishlatmoq” ma’nosida talqin qiladilar. Xuddi shunday salomlashishlar Kech antik davrning sharqiy O’rta er dengizidagi uy mozaikalarida ham topilgan.

Ikkinchi yozuv xonaga kirish yaqinidagi dumaloq chegarada paydo bo’ladi. Qazish ishlari mudiri Ergülerning aytishicha, bu so’z zamonaviy turk tilida keng tarqalgan iboraga o’xshash majoziy ma’noga ega.

“Birinchi so‘z rashk yoki hasadgo‘y odamni nazarda tutsa, ikkinchi so‘z kimningdir yorilishi yoki yorilishi ma’nosini bildiradi”, dedi Erguler. “Bu ibora bugungi kunda “Hasadimiz yorilib ketsin” degan gapga o‘xshaydi.

Tadqiqotchilarning ta’kidlashicha, bu yozuv hasad yoki yomon niyatning oldini olishga qaratilgan ramziy bayonot bo’lib xizmat qilgan bo’lishi mumkin. Qadimgi O’rta er dengizi jamiyatlarida uy egalari ko’pincha o’z uylarini hasaddan va “yomon ko’z” dan himoya qilish uchun kirish joyiga yozuvlar yoki belgilar qo’yishgan.

Keyingi me’moriy o’zgarishlar mozaikani saqlab qolishga imkon berdi

Arxeologlarning fikricha, binoning keyingi ta’mirlanishi zamin bezaklarini saqlab qolishga yordam berdi. Bir vaqtning o’zida mozaikani o’z ichiga olgan kirish joyi binoni ta’mirlash vaqtida muhrlangan va yopilgan.

Ushbu yopilish mozaikani ob-havo va keyingi buzilishlardan himoya qildi, bu deyarli 1500 yillik ta’sirga qaramay, g’ayrioddiy yaxshi holatda omon qolishga imkon berdi.

U kashf etilgandan so’ng, tabiatni muhofaza qilish bo’yicha mutaxassislar mozaikani barqarorlashtirish bo’yicha ish boshladilar. Konservator Selma Yaguchining aytishicha, mozaika katta darajada saqlanib qolgan, ammo mahalliy ishlov berish zarur.

Mutaxassislar zaif joylarni mustahkamladilar, bo’shashgan toshlarni boshqa joyga ko’chirdilar va tesseralar orasidagi bo’shliqlarni to’ldirdilar.

Tadqiqotchilarning ta’kidlashicha, bu kashfiyot Siedraning kech Rim va Vizantiyaning ilk davrlaridagi kundalik hayoti haqida tushuncha beradi. Xususiy uylardagi dekorativ mozaikalar ko’pincha u erda yashagan oilalarning badiiy didlari va madaniy e’tiqodlarini aks ettirgan.

Yangi kashf etilgan mozaika insonning ba’zi his-tuyg’ulari va ifodalari asrlar davomida qanday saqlanib qolganligini ta’kidlaydi. Tillar va jamiyatlar o’zgarganda ham, inson hayotida mag’rurlik, raqobatbardoshlik va hasad kabi his-tuyg’ular odatiy bo’lib qolmoqda.

Source link

ISTANBUL – Turkiyaning “Baykal” mudofaa kompaniyasi o’zining K2 bedavo qurolining parvoz sinovlarini e’lon qildi, avtonom to’da hosil bo’lishi va GPS rad etilgan muhitda navigatsiyani aks ettiruvchi tasvirlar va ishlash ma’lumotlarini e’lon qildi.

K2 – uzunligi 5,1 metr, balandligi 2,1 metr va qanotlari kengligi 10 metr bo’lgan qo’zg’almas qanotli qurol. Maksimal uchish og’irligi 800 kilogrammni tashkil qiladi, shundan 200 kilogramm jangovar kallakning foydali yukiga to’g’ri keladi.

Baykalning ta’kidlashicha, K2 maksimal masofani 2000 kilometrdan, soatiga 200 kilometrdan ortiq kruiz tezligiga va 13 soatdan ortiq chidamlilikka ega.

K2 elektro-optik va infraqizil gimbal kameralar bilan jihozlangan bo’lib, ular kechayu kunduz razvedka va kuzatuv imkoniyatlarini ta’minlaydi, shuningdek, terminalni boshqarish uchun vizual nishonni blokirovka qilish qobiliyatini ta’minlaydi.

Urkiyning Kuzlerma jangovar uchuvchisiz uchoqlari barcha turkcha qurilmalar bilan sinov nishonlariga hujum qiladi

K2 navigatsiya arxitekturasi global navigatsiya sun’iy yo’ldosh tizimlari mavjud bo’lmagan yoki tiqilib qolishi mumkin bo’lgan holatlarda ishlash uchun mo’ljallangan. Platforma koordinataga asoslangan maqsadli va vizual blokirovkani qo’llab-quvvatlaydi. Datalink arxitekturasi ham koʻrish chizigʻi, ham koʻrmaydigan yoʻldosh aloqalarini oʻz ichiga oladi.

Platforma tashqi sun’iy yo’ldosh signallariga tayanmasdan pozitsiyani taxmin qilish uchun er yuziga havola qilingan vizual navigatsiyadan (gimbal va pastki kamera orqali yer xususiyatlarini skanerlash) foydalanadi.

Bu yondashuv Ukrainada kuzatilgan GPS tiqilishi va soxtalashtirish va boshqa so’nggi mojarolar tufayli ko’payib borayotgan qurol-yarog’ dasturlari uchun aniq dizayn talabiga aylandi.

Baykarning aytishicha, sinov stsenariysida sun’iy intellekt yordamida guruh sinergiyasida ishlaydigan beshta K2 platformasi guruhdagi boshqa samolyotlarga nisbatan o’z o’rnini aniqlash uchun sun’iy intellekt, sensorlar va dasturiy ta’minotdan foydalangan, shakllanishdagi o’z pozitsiyasini xatosiz saqlab qolgan va berilgan barcha vazifalarni muvaffaqiyatli bajargan.

Baykal K2 ni harbiylar uchun nisbatan arzon zarba varianti sifatida sotadi, birlik narxi keng miqyosli janglarni amalga oshirish va qimmatroq aniqroq qurollarga bo’lgan ishonchni kamaytirish uchun etarlicha past.

Source link

Vashingtonlik turkiyalik ekspert Asli Aydintasbas yakshanba kuni bergan intervyusida AQSh hukumati rasmiy kanallar orqali Turkiyaga Eronga qarshi urush bor-yoʻgʻi toʻrt kun ichida yakunlanishini aytganini aytdi.

“Turkiya va uning ba’zi ittifoqchilariga rasmiy kanallar orqali bu operatsiya bir necha kun davom etishi va to’rt kun ichida yakunlanishi haqida ma’lumot berildi”, dedi Brukings Instituti tadqiqotchisi Aydin Tasbas Serbestiyet axborot saytiga bergan intervyusida.

“NATO ittifoqchisiga to’rt kunlik reja berib, keyin operatsiyani 14 kunga uzaytira olmaysiz. Bu qaysidir ma’noda mintaqa mamlakatlariga xiyonatdir”.

Yanvar oyidan beri Turkiya Isroil va AQShning Eronga qo’shma hujumini oldini olishga ko’p harakat qilmoqda, Vashington va Tehronga bir necha takliflar kiritdi va hatto Istanbulda vositachilik muzokaralarini o’tkazishga harakat qilmoqda.

Biroq Turkiya rasmiylari Eron Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘on, Eron prezidenti Masud Pezeshkian va AQSh prezidenti Donald Tramp o‘rtasida uch tomonlama telefon muloqotini tashkil qilish kabi Turkiya takliflarini qabul qilmasligini aytdi.

Yangi MEE axborot byulleteni: Quddus Dispatch

Turkiya Unpacked va boshqa MEE axborot byulletenlari bilan birga Isroil va Falastin haqidagi soʻnggi maʼlumotlar va tahlillarni olish uchun roʻyxatdan oʻting.

Ummondagi muzokaralarning bir necha raundi Eron yadro dasturiga bag‘ishlangandan so‘ng, o‘tgan oy AQSh va Isroil Eronga asossiz hujum boshladi.

Oydintasbas, AQSh va Isroilning Eronga nisbatan maqsadlari boshqacha ekanini, Isroil ideal tarzda Eronda rejim oʻzgarishini xohlayotganini, ammo buning iloji boʻlmasa, Eron boʻlinib, “suriyalashgan” boʻlishini aytdi.

Ayni paytda prezident Tramp Erondan muhim imtiyozlarni qo‘lga kiritgandan so‘ng tezda g‘alaba qozonish va yadroviy muzokaralarga qaytishga intilmoqda va hech bo‘lmaganda ma’muriyat rasmiylari Vashington bilan hamkorlik qilish uchun Venesuelaga o‘xshash variantga umid qilayotganini qo‘shimcha qildi.

Oydintasbas, Tramp ma’muriyati Vashingtonda eronlik mutaxassislar bilan maslahatlashmaganini va ularni tezda almashtirishni afzal ko’rishini aytdi.

“Men bilan suhbatlashgan barcha Eron mutaxassislari harbiy amaliyotlar rejimni oʻzgartirmaydi, havo hujumlari esa rejimni oʻzgartirmaydi”, dedi u.

“Shunday qilib, qisman Isroilning daldasi va Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyaxuning da’vati bilan Prezident Tramp zarba va qochqinni amalga oshirishga harakat qildi va endi u hech qachon tugamaydigan urushda.”

Uning so‘zlariga ko‘ra, Vashington, agar oliy rahbar Ali Xomanaiy ag‘darilsa yoki o‘ldirilsa, rejim qulashiga ishonadi.

“Prezident Tramp bu jarayonni Eronda Delsi Rodrigesga oʻxshagan odamni topib, oʻz rejimi bilan kelishuvga erishish umidida boshladi. Buning oʻrniga hozir uning oldida Kim Chen Inga oʻxshagan odam bor”, – dedi u otasi bilan birga ish tashlashda xotini va qizini yoʻqotgan yangi oliy yetakchi Mojtaba Xameneiyga ishora qilib.

Kurd yarim rejasi

Shu oy boshidagi ko‘plab xabarlarda, Prezident Tramp chegara hujumlarini uyushtirish va ba’zi hududlarda nazorat o‘rnatish uchun ham eronliklar va ma’lum darajada Iroq kurdlaridan foydalanishni rejalashtirayotgani aytilgan edi.

Aidintasbasning aytishicha, bu g’oya Oq uyning Eronga qarshi global urush olib borishga yondashuvida jiddiylik yo’qligining yana bir ko’rsatkichidir.

“Oʻylaymanki, prezident Trampni uzoqdan kuzatgan har bir kishi buni payqagan. Bu “uchar ekansan, samolyotni ham yarat” uslubidagi yondashuv. Keling, endi boshlaylik va nima boʻlishini koʻraylik. Biz darhol Xamanaiyni oʻldiramiz, keyin tiz choʻkadi, keyin yadroviy kelishuvga erishamiz. Va men saylovlar oraligʻida katta muvaffaqiyat boʻlganini eʼlon qilaman”, dedi u.

“Ammo prezident Tramp rejimni oʻzgartirishning iloji yoʻqligini va Eron Xamanaiydan keyin ham qarshilik koʻrsatayotganini bilgach, u goʻyo “Xoʻsh, nima qila olamiz?” deb soʻragandek boʻldi.

Iroq kurd hukumatini Eron bilan urushga kirishmaslik haqida ogohlantirmoqda, deydi manbalar

ko’proq o’qish ”

Oydintasbasning aytishicha, rejim oʻzgarishi bir necha kun ichida sodir boʻlmasligi hammaga ayon boʻlgach, Amerika fuqarolik rasmiylari Vashington Iroq urushi, birinchi Fors koʻrfazi urushi va Suriyada tez-tez birga ishlagan kurdlarni oʻylab, bir nechta variantni oʻylab topgan.

“Senator Lindsi Grem qo‘ng‘iroq qilib, “Bir daqiqa kutib turing, bizda kurdlar bor”, deb aytgandir”, deydi u. “Prezident Tramp menga qo’ng’iroq qildi va “Kurdlar, ular ajoyib. Men kimga qo’ng’iroq qilaman?”

Oydintasbas, prezident Trampning kurdlar monolit guruh emasligini tushunishga sabri ham, qiziqishi ham yo‘q, deb o‘ylamasligini aytdi.

“Negadir bu reja bir-ikki kun davomida amalga oshdi. Lekin Turkiyada ham ommaviy axborot vositalarida, ham parda ortida katta repressiya bo’ldi”, dedi u.

“Menimcha, Turkiya AQSh maxsus elchisi Tomas Barak orqali va oʻz kanallari orqali jiddiy qarshilik bildirgan va eshitganimga koʻra, Saudiya Arabistoni kabi davlatlar ham “Bir daqiqa kuting, nima qilyapsan? Eronda fuqarolar urushi xavfli narsa” deyishgan.”

Turkiya tashqi ishlar vaziri Xoqon Fidan shu oy boshida AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Eronda kurdlardan foydalanish rejasini ilgari surganini rad etganini aytdi.

Prezident Tramp dastlab bu g‘oyani rag‘batlantirgan ko‘rinadi va kurd yetakchilariga mojaroda “bir tomonni tanlashi” kerakligini aytgan. Ammo keyin u o’z fikridan qaytganga o’xshaydi.

Prezident Trump o’tgan hafta jurnalistlarga: “Men kurdlarning Eronga kirishini xohlamayman” dedi.

“Ular urushga borishga tayyor, lekin men ularga urushga kirishishlarini istamasligimni aytdim. Kurdlar ishtirok etmagan holda urush etarlicha murakkab”.

Source link