Siyosat
Turkiy dunyo birdamligi O‘zbekistonga qanday manfaat keltiradi?
Turkiy dunyo bugun o‘z so‘zini aytishga qodir, o‘z yo‘lini belgilay oladigan kuchga ega. Kuni kecha bo‘lib o‘tgan Gabala sammitida hamkorlikni mustahkamlashga qaratilgan bir qator muhim tashabbuslar ilgari surildi. Ularning ba’zilari mamlakatlar rahbarlari tomonidan ma’qullanib, hujjatlarga kiritildi.
Turkiy dunyo uchun dasturilamal
Prezident Shavkat Mirziyoyev bugungi kunda Turkiy davlatlar tashkiloti doirasida o‘ttiz beshdan ziyod yo‘nalishlarda amaliy hamkorlik olib borilayotgani, mamlakatlarimiz o‘rtasida o‘zaro savdo hajmi barqaror o‘sib, bu ko‘rsatkich 2030 yilga qadar ikki barobar oshishi kutilayotganini ta’kidladi.
O‘zbekiston yetakchisining “Yangi iqtisodiy imkoniyatlar makonini yaratish” tashabbusi Gabala sammitidagi eng muhim g‘oyalardan biri bo‘ldi. Unga ko‘ra, turkiy davlatlar o‘zaro savdo, investitsiya, sanoat va texnologiya sohalarida yagona ekotizim yaratishi lozim.
Shavkat Mirziyoyev taklif etgan “Turkiy davlatlar iqtisodiy sheriklik bo‘yicha doimiy kengash” tuzish va uni Toshkentda joylashtirish tashabbusi O‘zbekistonning mavqeini yanada mustahkamlaydi.
Mashinasozlikdan to “yashil energetika”gacha, qishloq xo‘jaligidan to farmatsevtikagacha bo‘lgan sohalarda “Turkiy sanoat alyansi” g‘oyasi esa kelajak iqtisodiyotining turkiy formulasi sifatida qabul qilinmoqda.
Bugun dunyoda oziq-ovqat xavfsizligi masalasi strategik ahamiyat kasb etmoqda. Prezidentimiz bu yo‘nalishda ham muhim taklifni bildirdi: turkiy davlatlar organik qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish va eksport qilishda jahon yetakchilariga aylanishi mumkin. Shu maqsadda organik mahsulotlarimizni yagona brend bilan jahon bozoriga chiqarish g‘oyasi ilgari surildi.
O‘rta koridor hozirda qurilayotgan Xitoy – Qirg‘iziston – O‘zbekiston temir yo‘li va istiqbolli Transafg‘on yo‘lagi bilan bog‘lansa, keng mintaqamizda ko‘p tarmoqli, strategik magistrallar tizimi yaratiladi.
Sun’iy intellekt, raqamlashtirish va kreativ iqtisodiyot turkiy hamkorlikning yangi drayverlari sifatida qayd etildi. Ushbu tashabbus turkiy davlatlar uchun innovatsiya va bilim sohasida yagona maydon yaratishga imkon beradi. Bu esa yoshlarimiz uchun yangi imkoniyatlar ochadi.
Gabala sammiti turkiy xalqlarning siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy yaqinlashuvida yangi bosqichni boshlab berdi.
Tashkilotning bizga foydasi
TDT doirasidagi hamkorlik O‘zbekiston uchun bir qator imkoniyatlar eshigini ochadi.
Birinchidan, O‘zbekiston geografik jihatdan tashkilotning markazida joylashgan, transport koridorlarini rivojlantirish biz uchun katta plyus. “O‘rta koridor” va boshqa logistik transport yo‘laklari orqali tovarlarni tezroq, arzonroq va xavfsizroq yetkazib berish mumkin bo‘ladi.
TDT davlatlari bilan iqtisodiy munosabatlarni kengaytirish O‘zbekiston mahsulotlari uchun yangi bozorlar ochadi. Mahsulotlarni eksport qilishda transport va bojxona to‘siqlari kamaysa, tadbirkorlarimizga yengillik bo‘ladi.
Hamkor davlatlar bilan birgalikdagi turli sanoat loyihalari, qo‘shma korxonalar, texnologiyalar transferi O‘zbekiston iqtisodiyotiga yordam beradi. Yangi ish o‘rinlari, innovatsiyalarni jalb etish imkoni paydo bo‘ladi.
Ikkinchidan, O‘zbekistonda iqlim o‘zgarishi, havo ifloslanishi, suv resurslari tanqisligi bilan bog‘liq muammolar bor. “Yashil energetika”, qayta tiklanadigan energiya, strategik minerallar, qo‘shilgan qiymatli mahsulotlar ishlab chiqarish kabi yo‘nalishlardagi hamkorlik bu muammolarga yechim berishi mumkin.
Uchinchidan, turkiy universitetlar, ilmiy loyihalar, adabiy meroslarni birgalikda targ‘ib qilish O‘zbekistonning madaniy nufuzini oshirish, olimlar o‘rtasida malakali almashinuvlarni yo‘lga qo‘yish imkoniyatini yaratadi.
To‘rtinchidan, jahondagi beqarorlik, mojarolar va geosiyosiy ziddiyatlar fonida turkiy davlatlar o‘z manfaatlarini himoya qilish, bir-birini qo‘llab-quvvatlash va yagona pozitsiyada bo‘lish zarurati bilan yuzma-yuz turibdi. Mintaqaviy va global xavfsizlik tahdidlari sharoitida bir-biri bilan strategik hamkorlik, xavfsizlik aloqa kanallarining ochilishi, hamkor davlatlar bilan tashkil etilgan birgalikdagi mashg‘ulotlar O‘zbekiston uchun xavfsizlik va barqarorlikni ta’minlashda muhim vosita bo‘ladi.
Umuman, turkiy dunyoning birodarligi barcha uchun katta manfaat keltiradi. Agar hamjihat bo‘lsak, savdo hajmlari keskin ortib, mahsulotlarimiz turkiy davlatlar bozorlariga erkin chiqadi, logistika xarajatlari esa ancha kamayadi. Axir, umumiy aholisi 160 milliondan ziyod, 4,25 million kvadrat kilometr hududni qamrab olgan bu tashkilot ulkan iqtisodiy, madaniy va geosiyosiy salohiyatga ega.
L.Tursunov, jurnalist
O‘zbekiston va AQSh o‘zaro savdo va investitsiyalar to‘g‘risidagi bitimni tuzish bo‘yicha muzokaralarni jadallashtirishga kelishib oldi. Bu haqda Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva AQSh savdo vakili, elchi Jeymison Grir bilan Toshkentda bo‘lib o‘tgan uchrashuv yakunlari bo‘yicha ma’lum qildi.
Uning ta’kidlashicha, tomonlar so‘nggi bir yilda ikki tomonlama munosabatlarda salmoqli natijalarga erishgan va kelishuv yaqin vaqt ichida imzolanishi kutilmoqda. Saida Mirziyoyeva bu jarayon ikki davlat o‘rtasidagi iqtisodiy hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqishini qayd etdi.
AQSh Savdo vakili idorasi ma’lumotiga ko‘ra, uchrashuvda iqtisodiy va investitsiyaviy aloqalarni mustahkamlash, savdoda o‘zaro manfaatdorlik, muvozanat va barqarorlikni ta’minlashga qaratilgan savdo majburiyatlarining dastlabki to‘plami bo‘yicha kelishuvga erishildi.
Kelishuvga muvofiq, O‘zbekiston AQShning sanoat mahsulotlari va qishloq xo‘jaligi tovarlarining keng ro‘yxati uchun bojxona tariflarini bekor qilish yoki pasaytirish majburiyatini oldi.
AQSh esa o‘z navbatida, Amerika qonunchiligi doirasida va bu o‘rinli deb topilgan hollarda O‘zbekistondan import qilinadigan sanoat hamda qishloq xo‘jaligi mahsulotlariga nisbatan tarif choralarini ijobiy ko‘rib chiqish niyatini bildirdi.
Shuningdek, tomonlar sarmoyaviy hamkorlikni yanada rivojlantirish, ikki tomonlama investitsiyalarni rag‘batlantirish mexanizmlarini ishlab chiqish hamda o‘zaro savdo va investitsiyalar to‘g‘risidagi bitim bo‘yicha muzokaralarni tezlashtirishga kelishib oldi.
AQSh Savdo vakili idorasiga ko‘ra, ushbu kelishuvlar prezidentlar Donald Tramp va Shavkat Mirziyoyevning 2025-yildagi uchrashuvlari davomida erishilgan kelishuvlarning mantiqiy davomi hisoblanadi.
Idoraning eslatishicha, ikki davlat avvalroq umumiy qiymati 32 milliard dollarlik tijorat bitimlari, jumladan, «Boeing» bilan 8,5 milliard dollarlik shartnoma, shuningdek, muhim minerallar, tog‘-kon sanoati, energetika, moliya va axborot texnologiyalari sohalarida investitsiyalar bo‘yicha kelishuvlarni e’lon qilgan.
AQSh, shuningdek, O‘zbekistonning Jahon savdo tashkilotiga a’zo bo‘lish jarayonini qo‘llab-quvvatlashini yana bir bor tasdiqlab, dastlabki kelishuvlar yaqin haftalarda rasman qayd etilishini ma’lum qildi.
TIV rahbari Baxtiyor Saidov Eron Islom Respublikasi tashqi ishlar vaziri Sayyid Abbos Aroqchi bilan telefon orqali muloqot o‘tkazdi.
Suhbat davomida Yaqin Sharqdagi ziddiyatni yakunlashga qaratilgan kelishuvlarni amalga oshirish jarayonining so‘nggi bosqichlari yuzasidan ma’lumot olingan hamda mintaqadagi mavjud vaziyat yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekistonning mintaqadagi keskinlikni yumshatishga qaratilgan diplomatik sa’y-harakatlarni izchil qo‘llab-quvvatlashini yana bir bor ta’kidlab, muloqotni davom ettirish va erishilgan kelishuvlarni izchil amalga oshirish muhimligini qayd etildi.
«Shuningdek, O‘zbekiston–Eron munosabatlarini yanada mustahkamlash masalalarini muhokama qilib, o‘zaro manfaatli yo‘nalishlar bo‘yicha yaqin muloqotni davom ettirishga kelishib oldik», deya ta’kidlaydi Saidov.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 25-iyun kuni AQSh Savdo vakili Jeymison Greerni qabul qildi va ikki mamlakat o‘rtasidagi strategik sheriklikni chuqurlashtirish, iqtisodiy va savdo aloqalarini kengaytirishga alohida e’tibor qaratdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Uchrashuv avvalida AQSH delegatsiyasi rahbari Shavkat Mirziyoyevga AQSh Prezidenti Donald Trampning samimiy salomi va tabriklarini yetkazdi.
Muhokamalarda asosiy e’tibor o‘zaro savdo va sarmoyalarning barqaror o‘sishiga qaratildi, har ikki tomon ham ishbilarmonlar o‘rtasidagi qoniqarli aloqalar ko‘payib borayotganini ta’kidladilar. Davlat rahbarlari Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida yaqinda AQSH ishbilarmonlari bilan oʻtkazilgan davra suhbatlarining amaliy natijalarini koʻrib chiqdilar.
Muzokaralarda asosiy e’tibor O‘zbekistonning Jahon savdo tashkilotiga (JST) a’zo bo‘lish jarayoniga qaratildi. Prezident Mirziyoyev va Amerika Qoʻshma Shtatlari Savdo vakili idorasi mamlakatning Jahon savdo tashkilotiga aʼzo boʻlishini ragʻbatlantirishda Qoʻshma Shtatlarning doimiy qoʻllab-quvvatlashi va hamkorligini muhokama qildi.
Shuningdek, tomonlar Amerika-O‘zbekiston biznes va sarmoyaviy kengash imkoniyatlaridan to‘liq foydalanish muhimligini ta’kidladilar. Bu mexanizm endilikda Amerika kompaniyalari va Oʻzbekiston hamkorlari oʻrtasida yangi loyiha tashabbuslarini aniqlash, ishlab chiqish va ilgari surish uchun asosiy platforma boʻlib xizmat qiladi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 25-iyun kuni Buyuk Britaniyaning sobiq Bosh vaziri, Global o‘zgarishlar instituti raisi Toni Blerni qabul qildi.
Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlarni ekspertlik jihatidan qo‘llab-quvvatlash maqsadida Global o‘zgarishlar instituti bilan amaliy hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari ko‘rib chiqildi.
Toni Bler Yangi O‘zbekistondagi izchil va keng ko‘lamli transformatsiya jarayonlariga yuksak baho berdi. Yaqinda bo‘lib o‘tgan Toshkent xalqaro investitsiya forumi yurtimiz investitsiyaviy jozibadorligini mustahkamlash, ishbilarmonlik aloqalarini rivojlantirish va istiqbolli tashabbuslarni ilgari surish uchun samarali xalqaro maydon bo‘lgani e’tirof etildi.
Iqtisodiyotning muhim tarmoqlarida qo‘shma loyihalarni amalga oshirish, yetakchi xalqaro texnologik kompaniyalar va yirik strategik investorlarni jalb etish hamda raqamli transformatsiya jarayonlarini jadallashtirish, jumladan, ilg‘or innovatsion yechimlarni joriy qilish kelgusidagi hamkorlikning ustuvor yo‘nalishlari sifatida belgilandi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayev 24-iyun kuni bo‘lib o‘tgan telefon orqali muloqotda O‘zbekiston – Qozog‘iston strategik sheriklik va ittifoqchilik munosabatlarini yanada mustahkamlash muhim ekanini ta’kidladilar.
Amaliy hamkorlik, eng avvalo, savdo, sanoat kooperatsiyasi, energetika, transport, ekologiya, qishloq va suv xo‘jaligi sohalarida yuqori sur’at bilan rivojlanayotgani mamnuniyat bilan qayd etildi.
Barcha darajadagi faol almashinuvlar alohida e’tirof qilindi. Yetakchilar ikki mamlakat Prezidentlari Administratsiyalari o‘rtasida erishilgan kelishuvlarni o‘z vaqtida amalga oshirish hamda sheriklik kun tartibini yangi loyiha va tashabbuslar bilan boyitishga xizmat qilayotgan yaqin hamkorlik yo‘lga qo‘yilganini olqishladilar.
O‘zbekiston va Qozog‘iston yetakchilari mintaqaviy siyosatning dolzarb masalalari yuzasidan ham fikr almashib, bo‘lajak ikki va ko‘p tomonlama tadbirlar rejasini ko‘rib chiqdilar.
AQSh Oliy sudi yuz minglab muhojirlar taqdiriga daxldor qaror chiqardi.
Poytaxtning uch va Toshkent viloyatining bir tumani elektrsiz qoldi
Karl III tomonidan bir yil ichida to’langan soliqlar miqdori ma’lum bo’ldi
-
Jamiyat3 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport3 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan2 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Sport5 days agoEldor Shomurodov muxlislardan uzr so‘radi
-
Jamiyat2 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman
-
Dunyodan5 days ago
BAAda 15 yoshgacha bo’lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlar taqiqlangan
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston banklari aktivlari 962,8 trln so‘mga yetdi
-
Dunyodan3 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.