Siyosat
Turkiy dunyo birdamligi O‘zbekistonga qanday manfaat keltiradi?
Turkiy dunyo bugun o‘z so‘zini aytishga qodir, o‘z yo‘lini belgilay oladigan kuchga ega. Kuni kecha bo‘lib o‘tgan Gabala sammitida hamkorlikni mustahkamlashga qaratilgan bir qator muhim tashabbuslar ilgari surildi. Ularning ba’zilari mamlakatlar rahbarlari tomonidan ma’qullanib, hujjatlarga kiritildi.
Turkiy dunyo uchun dasturilamal
Prezident Shavkat Mirziyoyev bugungi kunda Turkiy davlatlar tashkiloti doirasida o‘ttiz beshdan ziyod yo‘nalishlarda amaliy hamkorlik olib borilayotgani, mamlakatlarimiz o‘rtasida o‘zaro savdo hajmi barqaror o‘sib, bu ko‘rsatkich 2030 yilga qadar ikki barobar oshishi kutilayotganini ta’kidladi.
O‘zbekiston yetakchisining “Yangi iqtisodiy imkoniyatlar makonini yaratish” tashabbusi Gabala sammitidagi eng muhim g‘oyalardan biri bo‘ldi. Unga ko‘ra, turkiy davlatlar o‘zaro savdo, investitsiya, sanoat va texnologiya sohalarida yagona ekotizim yaratishi lozim.
Shavkat Mirziyoyev taklif etgan “Turkiy davlatlar iqtisodiy sheriklik bo‘yicha doimiy kengash” tuzish va uni Toshkentda joylashtirish tashabbusi O‘zbekistonning mavqeini yanada mustahkamlaydi.
Mashinasozlikdan to “yashil energetika”gacha, qishloq xo‘jaligidan to farmatsevtikagacha bo‘lgan sohalarda “Turkiy sanoat alyansi” g‘oyasi esa kelajak iqtisodiyotining turkiy formulasi sifatida qabul qilinmoqda.
Bugun dunyoda oziq-ovqat xavfsizligi masalasi strategik ahamiyat kasb etmoqda. Prezidentimiz bu yo‘nalishda ham muhim taklifni bildirdi: turkiy davlatlar organik qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish va eksport qilishda jahon yetakchilariga aylanishi mumkin. Shu maqsadda organik mahsulotlarimizni yagona brend bilan jahon bozoriga chiqarish g‘oyasi ilgari surildi.
O‘rta koridor hozirda qurilayotgan Xitoy – Qirg‘iziston – O‘zbekiston temir yo‘li va istiqbolli Transafg‘on yo‘lagi bilan bog‘lansa, keng mintaqamizda ko‘p tarmoqli, strategik magistrallar tizimi yaratiladi.
Sun’iy intellekt, raqamlashtirish va kreativ iqtisodiyot turkiy hamkorlikning yangi drayverlari sifatida qayd etildi. Ushbu tashabbus turkiy davlatlar uchun innovatsiya va bilim sohasida yagona maydon yaratishga imkon beradi. Bu esa yoshlarimiz uchun yangi imkoniyatlar ochadi.
Gabala sammiti turkiy xalqlarning siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy yaqinlashuvida yangi bosqichni boshlab berdi.
Tashkilotning bizga foydasi
TDT doirasidagi hamkorlik O‘zbekiston uchun bir qator imkoniyatlar eshigini ochadi.
Birinchidan, O‘zbekiston geografik jihatdan tashkilotning markazida joylashgan, transport koridorlarini rivojlantirish biz uchun katta plyus. “O‘rta koridor” va boshqa logistik transport yo‘laklari orqali tovarlarni tezroq, arzonroq va xavfsizroq yetkazib berish mumkin bo‘ladi.
TDT davlatlari bilan iqtisodiy munosabatlarni kengaytirish O‘zbekiston mahsulotlari uchun yangi bozorlar ochadi. Mahsulotlarni eksport qilishda transport va bojxona to‘siqlari kamaysa, tadbirkorlarimizga yengillik bo‘ladi.
Hamkor davlatlar bilan birgalikdagi turli sanoat loyihalari, qo‘shma korxonalar, texnologiyalar transferi O‘zbekiston iqtisodiyotiga yordam beradi. Yangi ish o‘rinlari, innovatsiyalarni jalb etish imkoni paydo bo‘ladi.
Ikkinchidan, O‘zbekistonda iqlim o‘zgarishi, havo ifloslanishi, suv resurslari tanqisligi bilan bog‘liq muammolar bor. “Yashil energetika”, qayta tiklanadigan energiya, strategik minerallar, qo‘shilgan qiymatli mahsulotlar ishlab chiqarish kabi yo‘nalishlardagi hamkorlik bu muammolarga yechim berishi mumkin.
Uchinchidan, turkiy universitetlar, ilmiy loyihalar, adabiy meroslarni birgalikda targ‘ib qilish O‘zbekistonning madaniy nufuzini oshirish, olimlar o‘rtasida malakali almashinuvlarni yo‘lga qo‘yish imkoniyatini yaratadi.
To‘rtinchidan, jahondagi beqarorlik, mojarolar va geosiyosiy ziddiyatlar fonida turkiy davlatlar o‘z manfaatlarini himoya qilish, bir-birini qo‘llab-quvvatlash va yagona pozitsiyada bo‘lish zarurati bilan yuzma-yuz turibdi. Mintaqaviy va global xavfsizlik tahdidlari sharoitida bir-biri bilan strategik hamkorlik, xavfsizlik aloqa kanallarining ochilishi, hamkor davlatlar bilan tashkil etilgan birgalikdagi mashg‘ulotlar O‘zbekiston uchun xavfsizlik va barqarorlikni ta’minlashda muhim vosita bo‘ladi.
Umuman, turkiy dunyoning birodarligi barcha uchun katta manfaat keltiradi. Agar hamjihat bo‘lsak, savdo hajmlari keskin ortib, mahsulotlarimiz turkiy davlatlar bozorlariga erkin chiqadi, logistika xarajatlari esa ancha kamayadi. Axir, umumiy aholisi 160 milliondan ziyod, 4,25 million kvadrat kilometr hududni qamrab olgan bu tashkilot ulkan iqtisodiy, madaniy va geosiyosiy salohiyatga ega.
L.Tursunov, jurnalist
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Шанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатлар раҳбарлари кенгашининг навбатдаги йиғилиши ҳамда «ШҲТ плюс» форматидаги учрашувда иштирок этиш учун Бишкек шаҳрига келди.
«Манас» халқаро аэропортида давлатимиз раҳбарини Қирғиз Республикаси Вазирлар Маҳкамаси Раиси – Президент Администрацияси раҳбари Адилбек Қасималиев ва бошқа расмийлар кутиб олди.
Бугун Ўзбекистон Президенти қатор икки томонлама учрашувлар ўтказади ҳамда VI Бутунжаҳон кўчманчилар ўйинларининг очилиш маросимида иштирок этади.
Bishkek shahrida o‘tayotgan Shanxay hamkorlik tashkiloti sammiti doirasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Xitoy Xalq Respublikasi Raisi Si Szinpin bilan muzokaralari bo‘lib o‘tdi.
Uchrashuv avvalida davlatimiz rahbari Xitoy yetakchisiga O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan yo‘llagan samimiy tabrigi hamda O‘zbekiston – Xitoy ko‘p qirrali munosabatlarini mustahkamlashga qo‘shayotgan shaxsiy hissasi uchun minnatdorlik bildirdi.
Kelgusi yilda mamlakatlarimiz o‘rtasida diplomatik aloqalar o‘rnatilganiga 35 yil to‘ladi. Ushbu qutlug‘ sanani keng nishonlash bo‘yicha tadbirlar dasturini tayyorlash taklif etildi.
So‘nggi yillarda ikki tomonlama munosabatlar sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarildi. Barcha darajalarda aloqalar izchil mustahkamlanib, siyosiy muloqot, savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy va texnologik hamkorlik rivojlanmoqda, madaniy-gumanitar almashinuvlar kengaymoqda.
Tomonlar tashqi siyosat idoralari o‘rtasidagi tizimli strategik muloqotni davom ettirish va parlamentlararo aloqalarni yanada chuqurlashtirish muhimligini ta’kidladilar. O‘zbekiston “yagona Xitoy” siyosati hamda “uch yovuz kuch”ga qarshi qat’iy kurashni doimiy qo‘llab-quvvatlashi qayd etildi.
Savdo-iqtisodiy va investitsiyaviy hamkorlikka alohida e’tibor qaratildi. O‘tgan yili ikki mamlakat o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 18 milliard dollarga yaqinlashdi. Kelgusida uning yanada o‘sishiga ishonch bildirildi.
Yaqin yillarda tovar ayirboshlash hajmini 30 milliard dollarga yetkazish bo‘yicha yangi marrani belgilash taklif etildi. Shu maqsadda sanoat va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini o‘zaro yetkazib berishni ko‘paytirish hamda O‘zbekiston korxonalarining Xitoyda o‘tkaziladigan savdo ko‘rgazmalarida faol ishtirokini ta’minlash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar davom ettiriladi.
Amaldagi qo‘shma investitsiya loyihalari portfeli qariyb 60 milliard dollarni tashkil etmoqda. O‘zbekistonda 6 mingdan ortiq qo‘shma korxona faoliyat yuritmoqda.
Energetika, kimyo sanoati, metallurgiya, qurilish materiallari va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish, transport va infratuzilma, qishloq xo‘jaligi hamda yuqori texnologiyalar sohalarida sanoat kooperatsiyasining istiqbolli yo‘nalishlari belgilandi. Raqamli iqtisodiyot, tog‘-kon sanoati, mineral resurslarni o‘zlashtirish va qayta ishlash sohalaridagi “o‘sish nuqtalari” kengaytiriladi.
Texnologik sheriklikning yorqin namunasi sifatida “BYD” kompaniyasi bilan elektromobillar ishlab chiqarish bo‘yicha hamkorlik qayd etildi. Ishlab chiqarish quvvatlari va mahalliylashtirish darajasini oshirish rejalari qo‘llab-quvvatlandi.
Xitoy kompaniyalariga O‘zbekiston hududlaridagi qo‘shma sanoat zonalarida ishlab chiqarish korxonalarini tashkil qilishda yanada faol ishtirok etish taklif qilindi.
Xitoyning yetakchi moliya institutlari bilan hamkorlikni yanada rivojlantirish va ularning mamlakatimizdagi loyihalardagi ishtirokini kengaytirishdan manfaatdorlik bildirildi.
Energetika sohasidagi hamkorlik yuqori baholandi. O‘zbekiston an’anaviy va muqobil energetika sohalaridagi sheriklikni kengaytirish hamda Xitoy kompaniyalarini tinch atom loyihalariga jalb etishdan manfaatdor.
Hududlararo almashinuvlar faol rivojlanmoqda. O‘zbekistonning barcha viloyatlari Xitoy provinsiyalari bilan faol hamkorlik qilib, ko‘pgina qo‘shma loyihalarni amalga oshirmoqda. May oyida Sian shahrida uchinchi Hududlar forumi bo‘lib o‘tdi.
Transport sohasidagi o‘zaro bog‘liqlikni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratildi. “Xitoy – Qirg‘iziston – O‘zbekiston” strategik temir yo‘lini qurish ishlari samarali davom ettirilmoqda. Mazkur yo‘nalish Yevroosiyo transport ekotizimining muhim bo‘g‘iniga aylanishi hamda “Bir makon, bir yo‘l” tashabbusi doirasidagi o‘zaro bog‘liqlikni yanada kuchaytirishiga ishonch bildirildi.
Muzokaralar davomida turizm va gumanitar almashinuvlarni kengaytirish masalalariga alohida to‘xtalib o‘tildi. Vizasiz tartib amal qilmoqda, ikki mamlakat shaharlari o‘rtasidagi aviaqatnovlar geografiyasini kengaytirish va parvozlar sonini ko‘paytirish rejalari muhokama qilindi.
O‘zbekiston va Xitoy madaniyat markazlarini ochish bo‘yicha izchil ishlar olib borilmoqda. Yil yakuniga qadar Xitoyda O‘zbekiston madaniyati kunlarini o‘tkazish rejalashtirilgan. 2027-2029-yillarga mo‘ljallangan madaniy tadbirlar dasturini qabul qilish taklif etildi.
Ilm-fan, ta’lim va kadrlar tayyorlash sohalaridagi hamkorlik muntazamlik kasb etgan. “Lu Ban ustaxonalari” va Konfutsiy institutlari faoliyati hamda hududlarda qo‘shma ta’lim loyihalarini rivojlantirish ishlari davom ettiriladi.
Xitoy tilini o‘rganishni, oliy ta’lim muassasalari o‘rtasidagi ta’lim dasturlarini yanada kengaytirish hamda yurtimiz yoshlarining Xitoyda tahsil olishi uchun kvotalarni oshirishdan manfaatdorlik bildirildi.
Kosmosni o‘zlashtirish hamkorlikning istiqbolli yo‘nalishlari qatorida qayd etildi.
“Xitoy – Markaziy Osiyo” formatidagi mintaqaviy sheriklikni yanada chuqurlashtirish va uning kelgusi yilda Xitoyda bo‘lib o‘tadigan uchinchi sammitiga tayyorgarlik ko‘rish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
O‘zbekiston Prezidenti Xitoy Raisini mamlakatimizga tashrif bilan kelishga taklif etdi. Uchrashuv har doimgidek ishonch, ochiqlik va do‘stlik ruhida o‘tdi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Bishkek shahrida o‘tayotgan ShHT sammiti tadbirlari doirasida BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Suhbat avvalida BMT Bosh kotibi davlatimiz rahbari va O‘zbekiston xalqini mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligi bilan samimiy tabriklab, tinchlik-osoyishtalik, farovonlik va ravnaq tiladi.
BMT va uning institutlari bilan hamkorlikni yanada kengaytirish va mustahkamlash masalalari muhokama qilindi.
Davlatimiz rahbari Antoniu Guterrishning O‘zbekiston va BMT o‘rtasidagi ko‘p qirrali hamkorlikni rivojlantirishga qo‘shayotgan shaxsiy hissasini yuqori baholadi. Bosh kotibning tashkilot tizimini isloh qilishga qaratilgan tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlashini aytdi.
Faol muloqot va o‘zaro tashriflar hamda O‘zbekistonning BMTning saylanadigan organlari faoliyatidagi ishtiroki kengayib borayotgani mamnuniyat bilan qayd etildi. So‘nggi yillarda mamlakatimiz tashabbusi bilan BMT Bosh Assambleyasining 15 ta rezolyusiyasi qabul qilindi.
Antoniu Guterrish O‘zbekistonning Barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishda katta yutuqlarga erishayotganini olqishladi. Bu boradagi hamkorlikni yanada faol davom ettirishga tayyorlik tasdiqlandi.
Suhbat davomida xalqaro va mintaqaviy kun tartibining dolzarb masalalari yuzasidan fikr almashildi. Bo‘lajak qo‘shma tadbirlar rejasi ham ko‘rib chiqildi.
Bishkek shahrida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Pokiston Islom Respublikasi Bosh vaziri Shahboz Sharif bilan uchrashdi.
Suhbat avvalida davlatimiz rahbari Pokistonni Shanxay hamkorlik tashkilotiga raislikni qabul qilayotgani bilan samimiy tabrikladi.
Joriy yilning fevral oyida Islomobodga amalga oshirilgan tarixiy tashrif va bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi uchrashuvlar munosabatlarimizni yangi sifat bosqichiga ko‘targani alohida qayd etildi.
Muloqot davomida savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy, transport va logistika bo‘yicha hamkorlik ko‘lamini yanada kengaytirish borasida fikr almashildi.
Uchrashuvda hududlararo hamkorlik va gumanitar yo‘nalishdagi aloqalarni rivojlantirish masalalariga ham e’tibor qaratildi. Xususan, joriy yilda Xiva shahrida Hududlararo forum o‘tkazishga tayyorgarlik ko‘rilayotgani hamda Pokistonda O‘zbekiston madaniyati va kinosi kunlarini tashkil etish rejalashtirilayotgani qayd etildi.
To‘qimachilik, tibbiyot, farmatsevtika, qishloq xo‘jaligi va boshqa muhim sohalardagi loyihalarni jadallashtirish maqsadida qo‘shma “yo‘l xaritasi”ni qabul qilishga kelishib olindi.
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Xitoy tashqi ishlar vaziri bilan uchrashdi.
Mirziyoyeva Xitoy Kommunistik partiyasi Markaziy Qo‘mitasi Siyosiy byurosi a’zosi, XKP MQ Tashqi ishlar bo‘yicha komissiyasi devoni rahbari, Xitoy tashqi ishlar vaziri janob Van I bilan uchrashuv samimiy va do‘stona ruhda o‘tganini bildirgan.
O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi strategik sheriklik yangi bosqichga ko‘tarilib, keng imkoniyatlar eshiklari ochilmoqda. Shu nuqtai nazardan savdo, iqtisodiyot, investitsiya va madaniy aloqalar kabi ustuvor yo‘nalishlardagi munosabatlar rivojini muhokama qilish alohida ahamiyat kasb etdi.
Suhbat chog‘ida tomonlar global masalalar bo‘yicha umumiy qarashlarni shakllantirishga alohida to‘xtaldi.
Saida Mirziyoyeva Van Iga iliq va mazmunli suhbat uchun minnatdorlik bildirdi.
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
Shavkat Mirziyoyev va Si Szinpin o‘rtasida muzokaralar bo‘lib o‘tdi
-
Sport3 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Jamiyat3 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport3 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat2 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Siyosat4 days ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
-
Siyosat2 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Siyosat2 days ago
Saida Mirziyoyeva Pekinda Va I bilan muloqot o‘tkazdi
-
Jamiyat16 hours ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif