Connect with us

Jamiyat

Transport vositalaridan chiqindi tashlaganlik uchun jazo chorasi kuchaytiriladi

Published

on


O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi Kodeksga transport vositalaridan chiqindi tashlaganlik uchun jazo chorasi kuchaytirilishini nazarda tutuvchi o‘zgartirish kiritilishi ko‘zda tutilgan. Bu haqda 2030 yilgacha bo‘lgan davrda aholining ekologik madaniyatini yuksaltirish konsepsiyasida belgilab qo‘yilgan.

Negaki chiqindilar atrof-muhitni ifloslantiruvchi asosiy vositalardan hisoblanadi va aksariyat chiqindilar, xususan, plastiklar uzoq muddat chirimaydi va tabiatga zarar yetkazadi. Transport vositalari haydovchilari ko‘chaga tashlaydigan chiqindilarning aksariyat qismini esa aynan plastik idishlar tashkil etadi.

Ma’lumot o‘rnida: Hozirgi kunda O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi Kodeksining 91¹-moddasida belgilanmagan joylarga qattiq maishiy chiqindilarni va qurilish chiqindilarini tashlagan jismoniy shaxslarga bazaviy hisoblash miqdorining 1 baravaridan 3 baravarigacha, yuridik shaxslarga esa 3 baravaridan 5 baravarigacha miqdorda jarima qo‘llash belgilangan. Vaholanki, dunyo tajribasida bunday huquqbuzarliklarga katta miqdorda jarimalar qo‘llaniladi. Shuning uchun bizda belgilangan jarima miqdorini ham ko‘paytirish, jazo chorasini kuchaytirish lozim (masalan, huquqbuzarlik birinchi marta sodir etilganda BHMning 3-5 baravari, takroriy holatda esa 10-15 baravari).

Baholashlarga ko‘ra, haydovchilar va yo‘lovchilar ko‘chalardagi chiqindilarning asosiy manbai hisoblanadi. Masalan, Buyuk Britaniyada yiliga yo‘llardan taxminan 200 000 qop chiqindi yig‘ishtirib olinadi, bu chiqindilar tarkibiga fastfud qadoqlari, tamaki qoldiqlari, plastik butilka va boshqalar kiradi.

Tadqiqotlarga qaraganda, yo‘llardagi barcha chiqindilarning taxminan 53 foizi avtomobillar haydovchilari va yo‘lovchilari tomonidan tashlab ketilar ekan. Bu chiqindilar orasida tamaki qoldiqlari, ovqat va ichimlik qadoqlari, plastik butilkalar hamda qog‘oz mahsulotlari ko‘p uchraydi.

O‘tgan yilgi ma’lumotga ko‘ra, Toshkent shahrida 638,8 mingdan ortiq transport vositasi mavjud, unga qo‘shimcha ravishda bir kunda poytaxtga o‘rtacha 150 mingdan 300 mingggacha transport vositasi kirib keladi. Endi tasavvur qiling, bir kunda har 10 ta avtomobildan bittasidan chiqindi tashlanganda ham Toshkent ko‘chalari bir kunda 15 mingdan 30 mingtagacha chiqindi bilan to‘ladi. Bu esa salbiy oqibatlarni keltirib chiqarishi tayin.

Yuqoridagi raqamlar avtomobillardan chiqindi tashlash jiddiy muammo ekanligini va bu holat alohida e’tibor hamda yechimlarni talab qilishini ko‘rsatib turibdi. Shuning uchun ham konsepsiyada aynan shunday huquqbuzarliklarga nisbatan jazo choralarini kuchaytirishga alohida e’tibor qaratilgan.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Jamiyat

Yoqilg‘i xarajatiga 3 foizgacha komissiya minyapti. Farg‘onadan reportaj

Published

on


1 apreldan benzin va dizel, metan va propanni naqd pulga sotish taqiqlandi. Kun.uz muxbiri Farg‘ona viloyatining ayrim tumanlaridagi shoxobchalarda yangi tartib qanday ishlayotganini o‘rgandi, haydovchilar fikriga qiziqdi.

Mashinangizga benzin yo gaz quyishga kirdingiz, yoningizda esa faqat naqd pul bor. Lekin tushkunlikka tushishga hali erta: har qanday cheklovda bo‘lgani kabi, amaliyotda noqulaylikni imkon qadar yengil o‘tish yo‘llari paydo bo‘lib ulgurgan. Quva va Farg‘ona shaharlari hamda Rishton tumanidagi qator shoxobchalarga kirib, bunga yana bir bor guvoh bo‘ldik.

“Naqdga quyaveramiz-u, foizi bor-da…”

Birinchi shoxobchada operatorga yuzlanib, yonimizda faqat naqd pul borligini aytdik va plastik kartasiz ham ishimizni bitirib berishlari yoki yo‘qligini so‘radik. Operator buni kassa xodimi hal qilishini aytdi. Kassaga borib, 50 ming so‘m uzatdik. Xodim naqd puldan foiz ushlab qolinishi va 47 500 so‘mlik propan quyib berishlarini aytdi.

Lekin hamma joyda ham bunday emas. Yana bir shoxobchada 50 ming so‘mlik propan quydik, kassa xodimi hech qanaqa komissiya ushlab qolmadi. Bu vaziyatda, taxminimizcha, u ikki yo‘ldan birini tanlagan: yo xarid cheki chiqarmagan, yoki boshqa bir jismoniy shaxsning kartasidan 50 ming so‘m yechib hisobni to‘g‘rilab qo‘ygan.

65 ming so‘mga qo‘shimcha 1 000 so‘m…

Keyin, boshqa bir shaharda naqd pulga AI-92 benzini quyishga muvaffaq bo‘ldik. 5 litr benzinning narxi 65 ming so‘m bo‘ldi. Lekin ularning talabi bilan kassaga qo‘shimcha 1 000 so‘m, jami 66 ming so‘m to‘lashga to‘g‘ri keldi.

Shunga o‘xshash komissiyani boshqa bir shoxobchada ham uchratdik. Operator 100 ming so‘mlik propanga naqd to‘lov qilganimiz sabab, 1 000 so‘m komissiya borligini aytdi.

“Otaxon pul qo‘yishni bilmayapti, yordam beringlar…”

Metan shoxobchalardan birida qo‘lida bir taxlam pul bilan boshini qashib turgan yoshi ulug‘ haydovchini uchratdik. U mashinasiga metan quyib olgan, to‘lash uchun qo‘lidagi naqd pulini bankomatga solishni bilmay o‘ylanib turardi. Shu payt kassa ichkarisidan mikrofonda “otaxon pul qo‘yishni bilmayapti, yordam beringlar…” degan ovoz eshitildi. Operatorlardan biri ishini tashlab yordamga kelib haydovchining pulini plastik kartasiga solib berdi.

Kassa xodimining aytishicha, naqd pul savdosining taqiqlanishi haydovchilarga ham, zapravka xodimlariga ham noqulayliklar tug‘diryapti.

“70-80 foiz mijozlar naqd pul bilan kelyapti. Kartasi borlar – 20-25 foiz. Endi, yangilik bo‘lgani uchun-da bu”, deydi u.

Kartani infokiosklar orqali to‘ldirayotgan haydovchilar ushlab qolinayotgan komissiyadan norozi. Biz suhbatlashgan ko‘plab aholi vakillari yangi tartibni bekor qilish kerak, deb hisoblashini bildirdi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

16:13 “Qo‘rquv bo‘lishi tabiiy, ammo bu sizni to‘xtatmasin”, – 17 yoshida NASA va SpaceX bilan kosmik loyihani amalga oshirgan Akbar hikoyasi

Published

on



16:13

“Qo‘rquv bo‘lishi tabiiy, ammo bu sizni to‘xtatmasin”, – 17 yoshida NASA va SpaceX bilan kosmik loyihani amalga oshirgan Akbar hikoyasi



Source link

Continue Reading

Jamiyat

“Ulardan fanga nima foyda?” – O‘zFA prezidenti darrov ilmiy daraja olayotgan mansabdorlar haqida

Published

on


“Hozir rahbar kadr bo‘ldimi, ikki yilda PhD bo‘lyapti. Yana ikki-uch yil o‘tmasdan fan doktori bo‘lyapti… Endi ulardan nima foyda fanga?” – deydi Shavkat Ayupov.

Shavkat Ayupov / Jadid.uz videosidan kadr

O‘zbekiston Fanlar akademiyasi prezidenti, O‘zbekiston Qahramoni Shavkat Ayupov Jadid.uz’ga bergan intervyusida yuqori lavozimga o‘tirgan mansabdorlar ko‘p o‘tmay ilmiy darajali bo‘lib qolishi va “qaroqchi” ilmiy jurnallardagi maqolalar soni jihatidan O‘zbekiston yuqori o‘rinlarda turishi haqida gapirib o‘tdi.

“Fanga e’tibor berila boshlagandan keyin, [ilm kishilariga] qancha imkoniyat yaratildi: mana, fan nomzodiga 30 foiz, fan doktoriga 60 foiz qo‘shimcha haq to‘lanadi, yana boshqa imtiyozlar bor… Bu bir tomondan yaxshi, olimlar qo‘llab-quvvatlanadi, ikkinchi tomondan, bu ishonchni, prezidentimiz bu berayotgan imkoniyatlarini suiiste’mol qilish avj olib ketdi.

Men o‘zim 1997–2003 yillarda, olti yil davomida Oliy attestatsiya komissiyasi raisi bo‘lganman. O‘shanda bir yilda hamma fanlar bo‘yicha umumiy taxminan 100-100 ta doktorlik himoyasi bo‘lardi, 500–600 ta fan nomzodligi uchun himoyalar bo‘lardi. Lekin keyin, shunaqa bo‘ldiki, o‘n barobar oshib ketdi. Ikki barobar ham emas, o‘n barobar.

Men o‘zim OAK Prezidiumi a’zosi sifatida ko‘rdim: ko‘p [ilmiy] ishlar juda yuzaki. Yuzaki bo‘lgani ham mayli, plagiat ko‘payib ketdi. Rossiyadan olib, tarjima qilib, himoya qilinganlarni ham ko‘rdim-da. Shuni men ko‘rsatdim, qoida bo‘yicha bunaqalarni diplomini bekor qilish kerakligini aytdim. Shuni qilishmadi-da.

Bu masaladan prezidentimiz xabarlari bor. Shu tizimni isloh qilmasa bo‘lmaydi. Hozir rahbar kadr bo‘ldimi, ikki yilda PhD bo‘lyapti. Yana ikki-uch yil o‘tmasdan fan doktori bo‘lyapti… U rahbar odam qachon ilm qiladi? O‘zining ishi [ko‘p bo‘lsa]… Men mana bunaqa mansabga o‘tirib, ko‘ryapman: umuman vaqt yo‘q, kitob o‘qishgayam, boshqagayam. Katta-katta rahbarlar fan nomzodi, fan doktori bo‘lib ketyapti. Endi ulardan nima foyda fanga?

Natijada O‘zbekiston fanining obro‘si tushib ketyapti. Internetlarda ko‘p chiqadi: “qalbaki” jurnallarda chiqqan eng ko‘p maqolalar O‘zbekistondan. Yoki eng ko‘p sifatsiz maqolalar O‘zbekistondan, deb chiqadi. Bu – bizning fanimiz uchun juda katta sharmandagarchilik-ku”, – dedi Shavkat Ayupov.

Olimning qo‘shimcha qilishicha, sifatsiz ilmiy ishlar yoki maqolalarning aksariyati oliy ta’lim tizimiga to‘g‘ri keladi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Qashqadaryoda yerfurushlar va firibgarlar qo‘lga olindi

Published

on


Qashqadaryo viloyatida yer maydonlarini noqonuniy sotmoqchi bo‘lgan shaxslar ashyoviy dalillar bilan ushlandi. Jinoyatlar DXX va IJQKD xodimlari hamkorligida o‘tkazilgan tezkor tadbirlarda fosh bo‘ldi.

Kadastr agentligining Qarshi tuman bo‘limi yetakchi inspektori fuqaroning noqonuniy egallab olingan 12 sotix yeri uchun belgilangan 82 mln so‘mlik jarimani mansabdor tanishlari orqali bekor qilib berishni va’da qilgan. Shuningdek, u ushbu yer maydoniga kadastr hujjatlarini tayyorlab berish evaziga 2 000 AQSh dollari so‘ragan va pulni olayotgan vaqtida qo‘lga tushgan.

Shahrisabz tumanida esa muqaddam firibgarlik uchun sudlangan 59 yoshli shaxs va Davlat kadastrlari palatasi tuman filiali xodimi ushlandi. Ular o‘zaro kelishib, dehqon xo‘jaligiga tegishli 9 sotix yerni qurilish firmasi rahbari nomiga rasmiylashtirib bermoqchi bo‘lishgan.

Ular ushbu «xizmat» uchun 7 000 AQSh dollari so‘rashgan va kelishilgan puldan 4 000 dollarini olayotgan vaqtda qo‘llariga kishan solingan.

Har ikki holat bo‘yicha jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

«Toshkent to‘y oshi» patentlandi

Published

on


O‘zbekistonda milliy taomlardan biri — «Toshkent to‘y oshi» geografik ko‘rsatkich sifatida davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi. Adliya vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, bu qaror mahsulotning kelib chiqishi va o‘ziga xos xususiyatlarini huquqiy jihatdan mustahkamlaydi.

Qayd etilishicha, «Toshkent to‘y oshi» nomi faqat Toshkent shahri va Toshkent viloyatiga xos an’anaviy usulda tayyorlangan mahsulotlarga nisbatan qo‘llaniladi.

Adliya vazirligi xabariga ko‘ra, «Toshkent to‘y oshi» oddiy taom emas, balki murakkab texnologik jarayon sifatida baholanadi. U asosan tong saharda, yarimsfera shaklidagi cho‘yan qozonlarda tayyorlanadi.

Ma’lumot o‘rnida, geografik ko‘rsatkich maqomi mahsulot nomini va uning tayyorlash texnologiyasini huquqiy jihatdan himoya qiladi. Bu orqali mahsulot sifati davlat me’yorlariga muvofiqligi kafolatlanadi hamda soxta mahsulotlarning oldi olinadi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.