Iqtisodiyot
Toshkentda xorijiy investitsiyalarni jalb qilish bo‘yicha ilg‘or tajribalar muhokama qilindi
Toshkent Xalqaro Investitsiya Forumining 2025 yilgi dasturida «Markaziy Osiyo va undan tashqarida to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni ko‘paytirish uchun investorlarni maqsadli yo‘naltirish va faol investitsiyalarni jalb qilish strategiyalari» mavzusida panel sessiyasi bo‘lib o‘tdi. Tadbir davomida mintaqa davlatlari sarmoyaga passiv yondashuvdan kapital jalb etishning faol va strategik modeliga o‘tayotgani alohida ta’kidlandi.
BMT ESCAPning TXI dasturlari rahbari Xeder Teylor-Strauss moderatorlik qilgan sessiyada raqamli texnologiyalar, tahlillarga asoslangan yondashuvlar va investor real ehtiyojlariga moslashtirilgan strategiyalar orqali yuqori sifatli TXI (to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar)ni jalb qilish bo‘yicha ilg‘or tajribalar muhokama qilindi. Mintaqaviy hamkorlikning natijadorlikka qanday ta’sir ko‘rsatayotgani va «ma’lumotga asoslangan» yondashuvlar investitsiya landshaftini qanday o‘zgartirayotgani yuzasidan fikr almashildi.
Ushbu jarayonlar samaradorligini oshirishda mintaqaviy hamkorlikning o‘rni, shuningdek, ma’lumotlarga asoslangan yondashuvlar investitsiyaviy landshaftni qanday o‘zgartirayotganiga alohida e’tibor qaratildi.
O‘zbekiston Respublikasi Xorijiy investitsiyalarni jalb qilish agentligi direktori vazifasini bajaruvchi Mansurjon Rasulev 2016-2017 yillarda klassik vositalardan foydalangan holda investitsiyalarni jalb qilish bo‘yicha sa’y-harakatlarni ikki baravar oshirishdan avval jamoa muhim qadamdan – «Asosiy muammo nimada, O‘zbekistonga xorijiy investitsiyalarning kirib kelishiga to‘sqinlik qilayotgan asosiy jihat nima?» degan savol bilan boshlagani haqida gapirib berdi. O‘sha paytda bu to‘siq valyuta ayriboshlashdagi cheklov edi.
Ishtirokchilar to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar oqimini ko‘paytirish uchun mamlakatlar qo‘llayotgan vositalar va yondashuvlarni batafsil muhokama qilib, investorlar bilan bevosita hamkorlik qilish, shaffof axborot muhitini ta’minlash va barqaror strategiyalarni amalga oshirish muhimligini ta’kidladilar.
SavvY kompaniyasining boshqaruvchi hamkori Mariam Koyavaning ta’kidlashicha, mamlakatlar hozirgina kelib, uy qurib, pulni olib chiqib ketayotganlarni emas, balki qo‘shimcha qiymat yaratadigan investorlarni jalb qilishga intilmoqda. Bugungi kunda yaratilgan qiymat imkon qadar mamlakatda qolishi maqsad qilingan.
– Agar investorlar bugungi kunda yangi mamlakatlarda nimani qidirayotganiga qisqacha to‘xtaladigan bo‘lsak, unda, albatta, hamma narsa siyosiy barqarorlik va investitsiya xavfsizligi kafolatlaridan boshlanadi. Bu haqda hamma gapiradi, shuning uchun chuqurlashib o‘tirmoqchi emasman. Ammo uchta qo‘shimcha, muhim jihat bor. Birinchisi – mamlakat ichida yuqori sifatli ma’lumotlarning mavjudligi. Agar investor jiddiy qiziqadigan bo‘lsa, u qiladigan birinchi narsa bozorni tadqiq qilish yoki texnik-iqtisodiy asoslash bo‘ladi. Ikkinchisi – ishchi kuchi. Bugungi kunda muayyan sohalarda kadrlarning haqiqiy imkoniyatlarini tushunish juda muhim. Shuni ham ta’kidlash kerakki, butun dunyodagi muvaffaqiyatli investitsiya agentliklari iste’dodlarni rivojlantirish bo‘yicha maxsus dasturlarni taklif qilishadi. Uchinchi jihat – raqobatbardosh narxlarda uzoq muddatli moliyaviy resurslar, ham qarz, ham kapitalning mavjudligi. Nima uchun bu muhim? Chunki bugungi kunda barcha investorlar o‘z kapitalidan maksimal foyda olishga intilishadi va bunga faqat to‘g‘ri moliyaviy yechim bilan erishish mumkin, – deya qo‘shimcha qildi Mariam Koyava.
«Tajinvest» direktori Dilshod Jo‘razoda Markaziy Osiyo butun dunyo uchun yangi investitsiya yo‘nalishi ekanligini ta’kidladi.
– Gap faqat Qozog‘iston, O‘zbekiston yoki Tojikiston haqida ketayotgani yo‘q – Markaziy Osiyo haqida. Bu 80 million aholiga ega yangi va jozibali mintaqa. Shunday ekan, gap raqobat haqida emas, balki integratsiya haqida ketyapti, – dedi Dilshod Jo‘razoda.
«Kazakh Invest» kompaniyasi boshqaruvi raisi Yerjan Yelekeyev Toshkent xalqaro investitsiya forumi kabi platformalar o‘zaro fikr almashish, ishonchni mustahkamlash va Markaziy Osiyoni yagona investitsiyaviy makon sifatida ilgari surishda yordam berishini ta’kidladi.
– Biz aniq bir savolga javob berish uchun tadqiqot boshlashga qaror qildik: hozir Markaziy Osiyo investitsiya kiritishga arziydimi? Markaziy Osiyo davlatlari boshqa mintaqalarga nisbatan qanchalik raqobatbardosh? Shaxsan o‘zim ushbu tadqiqotni boshida turganman, lekin u hali chop etilmagan. Raqamlarga qo‘shimcha ravishda aytadigan bo‘lsam, men butun dunyo bo‘yicha juda ko‘plab investorlar bilan suhbatlashish imkoniga ega bo‘ldim va natijalar juda qiziqarli bo‘ldi. Biz mintaqadagi mamlakatlarni bir-biri bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri solishtirmaymiz – ammo ambitsiya darajasi, yetuklik, iqtisodiy barqarorlik va institutsional rivojlanish darajasi hammada har xil ekanini yaxshi tushunamiz. Agar butun mintaqaga investitsiya kiritishga imkoniyat bo‘lganida, nima uchun bitta mamlakat haqida o‘ylash kerak? U holda investitsiyalarni aynan qayerga joylashtirish kerak? Raqamlar bo‘yicha butun mintaqa aholisi Turkiya bilan, YaIM bilan Malayziya, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar va savdo bo‘yicha Tailand bilan solishtirish mumkin, – deydi The Boston Consulting Group hamkori va direktori Konstantin Polunin.
StoneX’ning Rivojlanayotgan bozorlar bo‘yicha katta tahlilchisi Xuan Pablo mintaqaning bugungi kundagi ko‘rinishini tasvirlab berdi: iqtisodiy o‘sish – yuqori va ishonchli. Tashqi iqtisodiy ko‘rsatkichlar yuqori pul o‘tkazmalari va tovar bozorlaridagi qulay sharoitlardan foyda ko‘radi. Davlat qarzi jozibador zonada – qarz olish chegarasi yo‘q, qarz darajasi past va valyuta zaxiralari yuqori. Mintaqaning fundamental ko‘rsatkichlari juda yaxshi.
– Ammo biz o‘zimizga savol berishimiz kerak bo‘lgan asosiy savol: mintaqa boshqa hududlarni qanday qilib yutib chiqishi mumkin? Hozir dunyoda raqobat kuchli. Maslahatim esa ikkita narsaga e’tibor qaratishdir: institutsional kuch va shaffoflik, – deya qo‘shimcha qildi Xuan Pablo.
Sessiya Markaziy Osiyo davlatlarining jahon investitsiya bozorida raqobatbardoshligini kuchaytirishga intilishi va xorijiy hamkorlar uchun shaffof, oldindan aytib bo‘ladigan va samarali muhit yaratishga tayyorligini tasdiqladi.
Iqtisodiyot
Ro‘yxatga olish natijasida O‘zbekiston aholisi soni 39 milliondan oshiq ekani ma’lum bo‘ldi
O‘zbekistonda mustaqillik yillarida ilk marta o‘tkazilgan aholini ro‘yxatga olish natijalariga ko‘ra, mamlakat aholisi allaqachon 39 milliondan oshiq ekani ma’lum bo‘ldi.
Ro‘yxatga olishning dastlabki natijalari O‘zbekiston aholisi soni 39 047 321 nafar ekanini ko‘rsatdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi raisi Behzod Hamroyev ma’lum qildi.
Ro‘yxatga olish natijasidagi aholi soni rasmiy statistikadan 810,6 ming nafarga farq qilmoqda.
Aholi soni 1989 yildagi ro‘yxatga olish natijalariga nisbatan 2 barobarga oshgan.
Ro‘yxatga olishda aholining 97,3 foizi qamrab olindi
Qayd etilishicha, aholini ro‘yxatga olishda umumiy aholining 97,3 foizi ro‘yxatga olingan.
Aholining 2,7 foizi esa turli sabablarga ko‘ra ro‘yxatga olish jarayonlarida ishtirok etmagan.
Ta’kidlanishicha, mazkur ko‘rsatkich xalqaro me’yorlar bo‘yicha normal holat hisoblanadi. Ayrim davlatlar tajribasida ro‘yxatga olish jarayonida qamrab olinmagan aholi ulushi 10 foiz va undan yuqori bo‘lgan holatlar ham kuzatilgan.
Eslatib o‘tamiz, aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish 2026 yil yanvar-fevral oylarida bo‘lib o‘tgan edi.
2026 yilning yanvar-may oylarida jami 5 351 868 nafar chet el fuqarolari turistik maqsadlarda O‘zbekistonga tashrif buyurgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Mazkur davrda O‘zbekistonga jami 203 ta davlatdan turistlar tashrifi qayd etilgan.
Shundan:
erkaklar – 2 974 327 nafar;
ayollar – 2 377 541 nafar.
Ularning yosh bo‘yicha taqsimoti quyidagicha:
0-18 yosh – 584 171 nafar;
19-30 yosh – 892 166 nafar;
31-55 yosh – 2 791 843 nafar;
56 yosh va undan kattalar – 1 083 688 nafar.
Akmal Valiyev Surxondaryo viloyati soliq boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Akmal Hamzayevich Valiyev 1975-yilda Samarqand viloyatining Ishtixon tumanida tug‘ilgan. 1998-yilda Samarqand davlat universitetini tamomlagan, mutaxassisligi — iqtisodiyot va ishlab chiqarishni boshqarish. U soliq xizmatining 2-darajali maslahatchisi maxsus unvoniga ega.
Uzoq yillar Samarqand viloyati soliq organlarida turli mas’ul lavozimlarda mehnat qilgan. Tayinlovga qadar 2024-yildan Samarqand viloyati soliq boshqarmasi boshlig‘i o‘rinbosari sifatida faoliyat yuritib kelgan, deyiladi xabarda.
«Volkswagen» Germaniyadagi to‘rtta ishlab chiqarish maydonini yopish va umumiy ish o‘rinlari qisqarishini 100 ming nafargacha yetkazish masalasini muhokama qilmoqda. «Reuters» manbalariga ko‘ra, ushbu rejalar 9-iyul kuni bo‘lib o‘tadigan kuzatuv kengashi yig‘ilishida ko‘rib chiqiladi.
Manbalarning aytishicha, Gannover, Svikkau, Emden zavodlari hamda «Audi»ning Nekkarzulmdagi korxonasi yopilishi mumkin. Bu qaror 45 mingdan ortiq ish o‘rniga xavf tug‘diradi. Agar reja amalga oshsa, 2024-yil oxirida kasaba uyushmalari bilan kelishilgan 50 ming ish o‘rni qisqartirilishiga yana qo‘shimcha qisqartirishlar qo‘shiladi.
Kompaniya bosh direktori Oliver Blyume ushbu takliflarni haftaning boshida yuqori rahbariyatga taqdim etgan. Uning maqsadi boshqaruv jamoasini chuqur islohotlar atrofida birlashtirishdan iborat. Biroq rejalar kasaba uyushmalari va kompaniyaning ikkinchi yirik aksiyadori hisoblangan Quyi Saksoniya hukumati qarshiligiga uchrashi kutilmoqda.
«Manager Magazin» xabariga ko‘ra, kompaniya kelasi besh yillik investitsiya dasturini taxminan 15 foizga qisqartirib, uni 130 milliard yevrodan sal ko‘proq miqdorda belgilashni ham rejalashtirmoqda.
Nashr ma’lumotiga ko‘ra, Oliver Blyume va moliya direktori Arno Antlits «Volkswagen»ning asosiy brendi hamda ehtiyot qismlar biznesini alohida tuzilmalarga ajratish imkoniyatini ham ko‘rib chiqmoqda.
Kompaniya rasmiy vakili maxfiy hujjatlarga izoh berishdan bosh tortdi. Shu bilan birga, u «butun guruh, barcha brendlar va shuba korxonalar chuqur o‘zgarishlardan o‘tishi shart», deya ta’kidladi. «Volkswagen» ishchilar kengashi va «IG Metall» kasaba uyushmasi esa bunday rejalarga qarshi keskin kurashishini ma’lum qildi.
«Volkswagen» so‘nggi yillarda import bojlari, elektromobillarga o‘tish xarajatlari hamda xitoylik ishlab chiqaruvchilarning kuchayib borayotgan raqobati bosimi ostida qolmoqda.
«AlixPartners» ma’lumotlariga ko‘ra, Xitoyda xorijiy avtomobil ishlab chiqaruvchilarning bozor ulushi 2020-yildagi 57 foizdan 2025-yilda 32 foizgacha qisqargan. «Volkswagen» esa 2024-yilda mamlakatdagi yetakchilikni «BYD»ga boy bergan va 2025-yilda uchinchi o‘ringa tushib qolgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 29 iyun kuni Jahon banki ta’sischi davlatlarining “Shveytsariya guruhi” yig‘ilishida ishtirok etish uchun mamlakatimizda bo‘lib turgan bankning Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasi bo‘yicha vitse-prezidenti Antonella Bassani boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Jahon banki guruhi bilan strategik hamkorlikni O‘zbekistonda olib borilayotgan tarkibiy islohotlarning ustuvor yo‘nalishlari bo‘yicha keng miqyosda rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
So‘nggi yillarda ushbu nufuzli xalqaro moliyaviy institut bilan ikki tomonlama aloqalar va konstruktiv sheriklik misli ko‘rilmagan darajaga ko‘tarilgani mamnuniyat bilan qayd etildi.
O‘tgan yil sentabr oyida Nyu-York shahrida Jahon banki prezidenti bilan erishilgan oliy darajadagi kelishuvlar izchil amalga oshirilmoqda.
Qo‘shma loyihalar portfeli 15 milliard dollardan oshdi. Toshkent shahrida Jahon bankining mintaqaviy ofisi muvaffaqiyatli faoliyat yuritmoqda. Moliyalashtirishning yangi mexanizmlari samarali joriy etilmoqda.
Joriy yilda bo‘lib o‘tadigan Jahon banki oliy rahbariyatining tashriflari va qo‘shma tadbirlarga puxta tayyorgarlik ko‘rish muhimligi ta’kidlandi.
Ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning eng asosiy yo‘nalishlarini qamrab oluvchi yangi uzoq muddatli Mamlakat dasturini ishlab chiqish rejalari qo‘llab-quvvatlandi.
Kichik va o‘rta biznesni rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlash, kambag‘allikni qisqartirish chora-tadbirlarini amalga oshirish, davlat korxonalarini xususiylashtirish bo‘yicha qo‘shma dasturlarni ilgari surish hamda iqtisodiyot tarmoqlariga sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etishda Jahon banki guruhining moliyaviy vositalaridan foydalanishni kengaytirishga alohida e’tibor qaratildi.
Suv xo‘jaligi sohasini moliyalashtirish, inson kapitalini rivojlantirish, shuningdek, O‘zbekistonning xalqaro reytinglardagi o‘rnini yaxshilashga ko‘maklashish masalalarida yaqin hamkorlikni yo‘lga qo‘yish ham ustuvor vazifalardan biri sifatida qayd etildi.
Prezident Mirziyoyev XVJ bilan hamkorlikni kuchaytirishga chaqirmoqda
Saida Mirziyoyeva Fransiya tashqi ishlar vaziri Jan-Noel Barro bilan uchrashdi
Oshadigan pensiya, yoshlarga yangi dastur va “kvartplata”dan qarzdorlarga “jazo”: 1 iyuldan nimalar o‘zgaradi?
-
Jamiyat5 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport4 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan3 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Dunyodan5 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev AQSh Savdo vakili Jeymison Grini qabul qildi
-
Sport4 days agoDo‘stlar sharafiga Lamin Yamal deb nomlangan bola – jahon futbol yulduzi haqida
-
Jamiyat5 days agoMehnat inspeksiyasi Adiz Boboyevga ogohlantirish yubordi
-
Iqtisodiyot5 days agoQurilish materiallari tarmog‘ida kreditini to‘lolmayotgan korxonalar uchun 50 mln dollar ajratiladi