Connect with us

Iqtisodiyot

Toshkentda shifobaxsh o‘simlikdan noyob dori vositasi ishlab chiqarilishi mumkin

Published

on


Vengriyaning yetakchi iqtisodiy nashrlaridan biri – Világgazdaság saytida “Vengriya ishtirokida Toshkentda Nobel mukofoti sovrindori tomonidan kashf qilingan shifobaxsh o‘simlikdan dori vositasi ishlab chiqarilishi yo‘lga qo‘yilishi mumkin” sarlavhali maqola e’lon qilindi.

“Shirin shuvoq ming yillar davomida xitoyliklar va yevropaliklar tomonidan ishlatilgan o‘simliklardan biridir. 2015 yilda xitoylik tadqiqotchi Tu Yuyu bezgakni davolashda 100 foiz samaradorlikni ko‘rsatgan shirin shuvoqning faol komponentini ajratib olgani va undan bezgakka qarshi dori yaratgani uchun Nobel mukofotiga sazovor bo‘ldi. Yaqinda ming yillik dorivor o‘simlik Vengriya-O‘zbekiston tadqiqot va innovatsion loyihasining asosiy elementiga aylandi. Asosiy ishlanmalar Debretsen universitetining farmatsevtika fakultetida amalga oshirilmoqda va Toshkent dori vositalari ishlab chiqarish markaziga aylanish istagini bildirdi”, – deya Debretsen universiteti dekani Ildiko Backay so‘zlaridan iqtibos keltirilgan maqolada.

Qayd etilishicha, dorivor o‘simliklardagi faol moddalarning tarkibi beqaror va ko‘plab tashqi omillarga, jumladan, iqlim va tuproqqa bog‘liq. Davom etayotgan Vengriya-O‘zbekiston ilmiy-tadqiqot loyihasi ushbu omillarning ayni zavoddagi faol komponentlar tarkibiga qanday ta’sir qilishini o‘rganmoqda.

Nashrda loyihaning O‘zbekiston tomonidan ishtirokchisi Toshkent farmatsevtika instituti, sanoat hamkori esa Vengriyaning Meditop Gyógyszergyártó Kft. farmatsevtika kompaniyasi ekanligi ma’lum qilingan.

“2023 yil iyul oyida Vengriya tashqi ishlar va savdo vaziri Peter Siyarto hamda O‘zbekiston investitsiyalar, sanoat va savdo vaziri Laziz Qudratov Budapeshtda O‘zbekiston tomoni Toshkent yaqinida Vengriya farmatsevtika sanoati vakillari uchun maxsus iqtisodiy zona tashkil etish niyatida ekanligini ma’lum qilgan edi”, – deb ta’kidlangan maqolada.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

iqtisodiyoti eng tez o‘sgan hududlar ro‘yxati

Published

on


Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yil yakunlari bo‘yicha O‘zbekiston iqtisodiyoti barqaror o‘sish sur’atlarini namoyon etgan. Xususan, mamlakat yalpi ichki mahsuloti hajmi joriy narxlarda 1 849,7 trln so‘mni tashkil etib, 2024 yilga nisbatan 7,7 foizga oshgan.

Hududlar kesimida yalpi hududiy mahsulot (YaHM) ko‘rsatkichlari tahlil qilinganda, Toshkent shahri iqtisodiy o‘sish sur’ati bo‘yicha yetakchilik qilgan. Poytaxtda YaHM hajmi 367 222,3 mlrd so‘mga yetgan bo‘lib, o‘sish sur’ati 11,3 foizni tashkil etgan.

Iqtisodiy o‘sish ko‘rsatkichlari bo‘yicha ikkinchi o‘rinni Sirdaryo viloyati egalladi. Ushbu hududda yalpi hududiy mahsulot 35 794,4 mlrd so‘mni tashkil etib, yillik o‘sish 9,8 foizga teng bo‘lgan. Keyingi o‘rinlarda esa Namangan va Jizzax viloyatlari qayd etildi — har ikki hududda ham iqtisodiy o‘sish sur’ati 8,2 foizni tashkil qilgan.

Shuningdek, Samarqand viloyatida YaHM 121 489,5 mlrd so‘m (+8,0 foiz), Farg‘ona viloyatida 111 305,3 mlrd so‘m (+8,1 foiz), Xorazm viloyatida 62 987,5 mlrd so‘m (+7,9 foiz) va Navoiy viloyatida 167 964,6 mlrd so‘m (+7,7 foiz)ga yetgan.

Toshkent viloyatida yalpi hududiy mahsulot 180 177,4 mlrd so‘mni tashkil etib, iqtisodiy o‘sish 7,2 foizni tashkil etgan. Buxoro viloyatida ham xuddi shunday ko‘rsatkich qayd etilgan — 86 608,1 mlrd so‘m (+7,2 foiz). Qoraqalpog‘iston Respublikasida esa YaHM 54 076,9 mlrd so‘mni tashkil etib, o‘sish 7,2 foiz bo‘lgan.

Andijon viloyatida yalpi hududiy mahsulot 107 717,6 mlrd so‘m (+6,8 foiz), Qashqadaryo viloyatida 98 783,4 mlrd so‘m (+6,8 foiz) va Surxondaryo viloyatida 66 186,5 mlrd so‘m (+6,6 foiz)ga yetgan.

Hududlarda iqtisodiy o‘sish sur’atlari sanoat, xizmatlar sohasi, qishloq xo‘jaligi, investitsiya loyihalari va infratuzilma rivoji bilan uzviy bog‘liq. Ayrim hududlarda yangi sanoat korxonalari ishga tushirilishi, ishlab chiqarish hajmining kengayishi va xizmatlar bozorining rivojlanishi iqtisodiy o‘sish sur’atlarini yanada jadallashtirgan.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

13-mart kuni ham dollar kursi pastlaydi

Published

on


Markaziy bank 2025-yil 13-martdan valyutalarning yangi kursini belgiladi. 

AQSh dollari 33,37 so‘mga tushib, 12 102,39 so‘m etib belgilandi.

Yevro kursi 77,41 so‘mga tushdi va 13 990,36 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 209,94 so‘m (-71,04).

Rossiya rubli 153,08 so‘m etib belgilandi (-0,32). 



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekiston va Afg‘oniston o‘rtasida imtiyozli savdo bitimi tasdiqlandi

Published

on


O‘zbekiston va Afg‘oniston o‘rtasida imtiyozli savdoni yo‘lga qo‘yishga qaratilgan xalqaro bitim tasdiqlandi. Prezident qaroriga muvofiq, mazkur shartnomani amalga oshirish uchun mas’ul vakolatli organlar ham belgilab berildi.

“Xalqaro shartnomani tasdiqlash to‘g‘risida”gi prezident qaroriga ko‘ra, O‘zbekiston hukumati va Afg‘oniston o‘rtasida imtiyozli savdo to‘g‘risidagi bitim tasdiqlandi. Hujjat 2026 yil 6 mart kuni PQ-84-son bilan qabul qilingan.

Qarorga asosan, Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qo‘mitasi ushbu xalqaro shartnomani amalga oshirish uchun mas’ul bo‘lgan vakolatli organlar etib belgilangan.

Shuningdek, Tashqi ishlar vazirligiga mazkur xalqaro shartnomaning kuchga kirishi uchun O‘zbekiston tomonidan zarur bo‘lgan ichki davlat tartib-taomillari bajarilgani haqida afg‘on tomoniga tegishli bildirishnoma yuborish vazifasi yuklatilgan.

Mazkur bitim O‘zbekiston va Afg‘oniston o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy munosabatlarni yanada rivojlantirish, o‘zaro savdo aylanmasini kengaytirish va hamkorlikni mustahkamlashga xizmat qilishi kutilmoqda.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekiston eksportida poytaxt ulushi eng yuqori bo‘ldi

Published

on


2025 yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekistonning umumiy eksport hajmi 33,8 mlrd AQSh dollarini tashkil etdi. Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, hududlar kesimida eksport hajmi bo‘yicha eng yuqori ko‘rsatkich Toshkent shahri hissasiga to‘g‘ri kelgan.

Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, poytaxtda eksport hajmi 6,6 mlrd dollarni tashkil etib, mamlakatdagi umumiy eksportning katta qismini ta’minlagan. Shuningdek, Toshkent viloyati 2,2 mlrd dollar bilan ikkinchi o‘rinni egallagan.

Keyingi o‘rinlarda Navoiy viloyati — 1,4 mlrd dollar, Andijon viloyati — 1,3 mlrd dollar va Samarqand viloyati — 1,2 mlrd dollar eksport ko‘rsatkichlari bilan qayd etilgan.

Shuningdek, Farg‘ona viloyati 1,1 mlrd dollar, Namangan viloyati 722,6 mln dollar, Qashqadaryo viloyati 513,5 mln dollar va Surxondaryo viloyati 507,5 mln dollarlik eksportni amalga oshirgan.

Bundan tashqari, Xorazm viloyati 435,7 mln dollar, Qoraqalpog‘iston Respublikasi 435,2 mln dollar, Buxoro viloyati 414 mln dollar, Sirdaryo viloyati 283,1 mln dollar hamda Jizzax viloyati 272,3 mln dollarlik eksport ko‘rsatkichlarini qayd etgan.

Mazkur raqamlar mamlakat hududlarida eksport faoliyati bosqichma-bosqich kengayib borayotganini ko‘rsatadi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

XEA mamlakatlari neft zaxiralarining rekord hajmini bozorga chiqaradi

Published

on


Xalqaro energetika agentligi tarkibidagi 32 davlat jahon neft bozoridagi keskinlikni yumshatish uchun umumiy hajmi 400 million barrel bo‘lgan neft zaxiralarini chiqarish to‘g‘risida bir ovozdan qaror qabul qildi.

Foto: Global Look Press/Vernon Yuen

Erondagi urush va shu bilan bog‘liq ravishda energiya tashuvchilar narxining keskin oshishi fonida Xalqaro energetika agentligi (XEA)ga a’zo davlatlar milliy zaxiralaridan rekord hajmda neft chiqaradi. XEA tarkibiga kiruvchi 32 davlat 11 mart, chorshanba kuni Parijda bo‘lib o‘tgan favqulodda yig‘ilish yakunlariga ko‘ra, favqulodda holatlar uchun saqlanayotgan zaxiralaridan bozorga 400 million barrel xom neft chiqarishga bir ovozdan kelishib oldi, deb ma’lum qildi tashkilot.

XEA ma’lumotiga ko‘ra, qator davlatlar qo‘shimcha favqulodda choralarni ham ko‘radi.

“Neft bozorida duch kelayotgan muammolarimiz ko‘lami jihatidan misli ko‘rilmagan”, — deb izohladi agentlik rahbari Fotih Birol bu qarorni. Uning qo‘shimcha qilishicha, neft bozorlari global hisoblanadi, shu sababli yirik uzilishlarga javob ham global bo‘lishi kerak.

Dpa agentligining qayd etishicha, XEA mamlakatlarining qo‘shma aksiyasi doirasida bu qadar katta hajmda neft hali hech qachon chiqarilmagan. Ushbu qadam Erondagi urush va Ho‘rmuz bo‘g‘ozining to‘sib qo‘yilishi tufayli og‘ir ahvolga tushgan bozorlarni barqarorlashtirishga qaratilgan. Jahon neft savdosining taxminan 20 foizi aynan shu bo‘g‘oz orqali amalga oshiriladi. Jahon bozorlariga bosimni kamaytirish uchun AQSh Hindistonga Rossiya neftini vaqtincha sotib olishga ruxsat berdi. So‘nggi kunlarda neft narxi 2022 yildan beri birinchi marta 100 AQSh dollaridan oshib ketdi.

Xususan, Germaniya milliy zaxiradan 19,5 million barrel neft chiqarish rejasini e’lon qildi. Bundan tashqari, Germaniyadagi yonilg‘i quyish shoxobchalariga yonilg‘i narxini kuniga faqat bir marta oshirishga ruxsat berildi, deb ma’lum qildi 11 mart kuni iqtisodiyot vaziri Katarina Rayxe.

Bu choralar so‘nggi bir necha kun davomida XEA va G7 davlatlari o‘rtasida Isroil va AQShning Eronga qarshi urushi hamda shu orqali jahon bozorida yuzaga kelgan neft tanqisligi munosabati bilan muhokama qilingan edi. Tarkibiga “Katta yettilik” mamlakatlari ham kiruvchi XEA davlatlari 1,2 milliard barreldan ortiq strategik neft zaxirasiga ega. Bu hajmga yana 600 million barrel sanoat zaxiralari qo‘shiladi.

Milliy neft zaxiralari urush yoki falokat holatida avtomobil yonilg‘isi ishlab chiqarish, isitish va sanoat ehtiyojlari uchun yetarli neft mavjud bo‘lishini ta’minlaydi. Yevropa Ittifoqi va XEA o‘z a’zolaridan kamida 90 kunlik import hajmiga teng neft zaxiralarini saqlashni talab qiladi. XEA ma’lumotiga ko‘ra, 2025 yil noyabr oyida Germaniyada 34,42 million tonna neft saqlangan.

XEA 1974 yilda tashkil etilganidan beri neft zaxiralaridan foydalanishga atigi besh marta ruxsat berilgan — 1991 yilda Fors ko‘rfazidagi ikkinchi urush arafasida, 2005 yilda kuchli dovullardan keyin, 2011 yilda Liviyadagi fuqarolik urushi davrida, shuningdek, 2022 yilda Rossiyaning Ukrainaga keng ko‘lamli bostirib kirishidan keyin ikki marta.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.