Siyosat
Tojikiston bilan savdo ziddiyatlari O‘zbekistonning o‘zaro harakatlari haqida gap-so‘zlarni tezlashtiradi
O‘zbekiston eksportyorlar duch kelayotgan savdo to‘siqlari, xususan, Tojikiston bozorida o‘zbek qurilish materiallari narxini sezilarli darajada oshirgan qo‘shimcha bojxona to‘lovlariga javoban “ko‘zgu” choralarini joriy qilishi mumkinligi haqida ogohlantirgan.
Foto: video ramka
Bu masala 17-yanvar kuni tadbirkorlar, elchilar va hukumat vakillari ishtirokidagi yig‘ilishda ko‘tarilib, Bosh vazir o‘rinbosari Jamshid Xodyaev Tojikistonga qurilish materiallari yetkazib beruvchi eksportchilarning shikoyatlariga izoh berdi.
Knauf tijorat direktorining so‘zlariga ko‘ra, Tojikistonga eksport qilinayotgan o‘zbek mahsulotlari to‘liq hujjatlar to‘plami taqdim etilganiga qaramay, “dastlabki” bojxona tizimi bo‘yicha rasmiylashtirilmoqda. Natijada, mahsulotning yakuniy tannarxi taxminan 15% ga oshib, raqobatbardoshlikni pasaytiradi.
“Tojikiston bilan muammomiz bor. Barcha hujjatlar topshirilgan taqdirda ham tovarlarimiz dastlabki bojxona tartib-qoidalari ostida qayta ishlanadi. Bu Tojikiston bozorida mahsulotimiz narxini 15 foizga oshiradi”, – deydi u.
Janob Knauf Turkmanistondagi qiyinchiliklar haqida ham ma’lumot berdi. Turkmanistonda viza masalalari innovatsion yangi mahsulotlarni joriy etish va ilgari surishni murakkablashtiradi. Kompaniya yuqori logistika xarajatlari Kavkaz bozoriga kirishda asosiy to’siq ekanligini ta’kidlab, qimmat transport yo’laklari eksportni iqtisodiy jihatdan nomaqbul qilishiga ishora qildi.
“O‘zanoakrish” bank uyushmasi raisi vazifasini bajaruvchi Ilyos Rahimovning aytishicha, o‘tgan yili O‘zbekiston qurilish materiallari ishlab chiqaruvchilari tomonidan dunyoning 70 ta davlatiga eksport qilingan. Uning taʼkidlashicha, import bojlarini kamaytirish va sertifikatlarning Marokash, Tunis, Misr, Jazoir, Saudiya Arabistoni, Qatar va Moʻgʻuliston kabi davlatlar bilan oʻzaro tan olinishini taʼminlash uchun davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashga talab ortib bormoqda.
“Logistika nuqtai nazaridan, bu bozorlar bir-biridan 4000 kilometrdan ortiq masofada joylashgan. Tarif masalasi hal etilgach, ishlab chiqaruvchilarimiz u yerda xavf-xatarsiz raqobatlasha oladilar. Ular, ayniqsa, alyuminiy profil va kompozit panellarda zarur salohiyatga ega”, – dedi Rahimov.
Xavotirga javoban Xodyaev tegishli vazirliklarga ko‘tarilgan muammolarni hal etish bo‘yicha topshiriqlar berdi. Logistika va transport masalalari transport vazirining birinchi o‘rinbosari Mamanby Omarovga, imtiyozli savdo masalalari esa investitsiyalar, sanoat va savdo vaziri o‘rinbosari Irsat Qosimovga yuklandi. Elchilardan eksport bilan bog’liq ishlash maqsadlarining bir qismi sifatida to’siqlarni olib tashlashni faol ravishda izlashlari so’ralgan.
Xodyaev Kavkaz yoʻnalishiga alohida nazar tashlar ekan, Transport vazirligi barqarorlikni taʼminlash va eksportchilar uchun logistika xarajatlarini kamaytirishni qanday rejalashtirayotgani haqida savol berdi.
Bosh vazir o‘rinbosari agar cheklovlar davom etsa, Tojikistonga qarshi o‘zaro choralar ko‘rilishini istisno etmadi. Tushuntirish uchun u rasmiylardan Tojikiston qo’ygan qo’shimcha ayblovlar ko’lamini aniqlashtirishni so’radi.
Rahimovning tushuntirishicha, Tojikiston bazaviy narxni 300 dollar qilib belgilagan va 2025-yil 1-dekabrdan o‘zbek keramik plitkalari uchun bir tonna uchun 450 dollardan qo‘shimcha to‘lov joriy qilgan. Natijada, avvalroq logistika va bojxona to‘lovlarini hisobga olgan holda 2000 dollar atrofida bo‘lgan umumiy xarajatlar 12 ming dollarga oshgani xabar qilingan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, o‘zbek kompaniyalari allaqachon tojik rasmiylariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri murojaat qilib, ushbu choraga qarshi maktub taqdim etgan, biroq ikki oydan ortiq vaqt davomida hech qanday qaror qabul qilinmagan. “Amaliy yordam kerak, ayniqsa Tojikistonga nisbatan”, – deya qoʻshimcha qildi u.
Bunga javoban janob Xodyaev bojxona organlariga Tojikiston tomoni bilan muvofiqlashtirishni topshirdi va O‘zbekistonning Tojikistondagi elchisi Ergash Shosmatovdan vaziyat yaxshilanmasa, o‘zaro choralar ko‘rilishi mumkinligi haqida aniq signal berishni so‘radi.
O‘zbekiston elchisi Ravshanbek Alimov Knauf kompaniyasining Turkmanistondagi ahvolini izohlar ekan, Knauf kompaniyasi Ashxobod va Turkmanobodda ko‘rgazma zallari faoliyat yuritayotganini ta’kidlab, kompaniya bundan buyon ham elchixona bilan yaqin aloqada bo‘lib, ko‘mak olishini aytdi. Biroq, Xodyaev viza masalalari biznes uchun nozik to’siq bo’lib qolayotganini ta’kidladi.
Rasmiy statistik maʼlumotlarga koʻra, Oʻzbekiston va Tojikiston oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 2025-yilning 11 oyida 737,9 million dollarni tashkil etib, oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 17,7 foizga oshgan. Xuddi shu davrda Turkmaniston bilan tovar ayirboshlash hajmi 1,06 milliard dollarni tashkil etib, 3,2 foizga o‘sdi.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
