Jamiyat
“Teleportatsiya qiluvchi robot yasayman” – kattalardek fikrlayotgan 7 yoshli Solih
Solih Qosimovning maktabga chiqqaniga hali bir yil ham to‘lgani yo‘q. Shunday bo‘lsa-da u ingliz tilida erkin gaplashadi, matematika va fizika fanlaridan yuqori sinf darsliklaridagi masalalarni bemalol yecha oladi, kosmos hamda atomlar haqida o‘z tasavvurlari bor. Qizig‘i, Saloh bog‘chaga bormagan. Kun.uz muxbiri yosh vunderkind suhbatlashdi. Shuningdek, uning otasi bola uy sharoitida til va fanlarni ustozsiz qanday o‘zlashtirgani, xonadondagi muhit haqida gapirib ham berdi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Solih Qosimov ayni vaqtda Toshkent shahridagi xususiy maktabning 1-sinf o‘quvchisi. Oilada to‘ng‘ich farzand. Otasining aytishicha, uning qobiliyati – tug‘ma. Bola kichik yoshidan savol berishga qiziqib, atrofdagi voqealarni yaxshiroq tushunishga intilgan. Ko‘cha-ko‘yda yurganda esa peshtaxtalardagi yozuvlarni o‘qiy boshlagan.
“Solih 2-3 yoshidan “nega?”, “qanday?” degan savollarni ko‘p berardi. Atrofdagi har bir hodisani yaxshiroq anglashga harakat qilardi. Ko‘chaga onasi bilan aylantirishga olib chiqqan paytlarimizda peshtaxtalar, bannerlardagi yozuvlarni o‘qishga urinardi”, – deydi To‘lanboy Qosimov.
Bolakay hozirda ingliz tilida erkin gaplasha oladi. U tilni mustaqil tarzda, asosan, tinglash va muloqot orqali o‘rgangan. Multfilmlar, platformalardagi videolar yosh vunderkindga tilni tabiiy muhitda o‘zlashtirish imkonini bergan. Solih grammatik qoidalarni yodlab emas, amalda tushunib gapira boshlagan.
“Ingliz tilini multfilmlar tomosha qilib o‘rgandim. Qoidalarni yodlamaganman. Qahramonlar nima deyayotganini ilg‘ashga harakat qilardim. Ba’zi so‘zlar notanish bo‘lsa, rasmlarga qarab bilib olardim”, – deydi Solih.
Matematika va fizika fanlariga qiziqish esa bolakayda biroz keyinroq paydo bo‘lgan. Dastlab, oddiy hisob-kitoblar bilan boshlangan mashg‘ulotlar vaqt o‘tib murakkab masalalarga ulangan. Otasining aytishicha, bolaga hech qachon “majburiy dars” o‘tilmagan: u o‘zi qiziqqan savoliga javob izlagan, xolos.
“Biz unga alohida reja tuzib, darslar o‘tmadik, repititorga yubormadik. Solih nimaga qiziqsa, o‘sha yo‘nalishda material topib berardik. Masalan, bir kuni sonlar haqida so‘radi, so‘ng formulalar, keyin esa murakkab masalalarga o‘zidan o‘zi qiziqib ketdi. YouTube platformasida xorijiy professorlarning videolarini tomosha qilib, murakkab misollarni yechishni boshladi. Hozir 12-sinf darsliklaridagi ayrim masalalarni bemalol ishlay oladi”, – deydi To‘lanboy Qosimov.
Solih fizika fani bo‘yicha ham tengdoshlaridan ancha ilgarilab ketgan. Uni ko‘proq kosmos, sayyoralar, atom tuzilishi va energiya masalalari qiziqtiradi. Bundan tashqari, u astronomiya, biologiya fanlarini ham katta ishtiyoq bilan o‘rganadi. Masalan, quyosh tizimi, sayyoralar harakati, tortishish kuchi kabi tushunchalarni yoshiga nisbatan yaxshiroq tushunadi. Xususan, intervyu mobaynida ham kichkintoy bu mavzularda oddiy bolalarga xos qiziqish bilangina emas, alohida mulohaza va mantiq bilan fikr bildirdi.
Mutaxassislar bunday bolalar bilan ishlashda eng muhim jihat ularni majburlamaslik va qiziqishini so‘ndirmaslik ekanini ta’kidlashadi. Solihning oilasida ham aynan shunday muhit yaratilgan. Uyda televizor kam yoqiladi, telefon va planshetlar esa nazorat ostida. Asosiy e’tibor yangi bilimlarni egallash, suhbat, savol-javob va birgalikdagi izlanishga qaratilgan.
6 yoshli bolaning matematika va fizika fanlaridan yuqori sinf darsliklarini idrok eta olayotgani, ikki tilda erkin muloqot qilayotgani, albatta, odamda hayrat uyg‘otadi. Ammo Solih Qosimov misolida gap ketganda, mavzu faqat iqtidor haqida emas: bu oilaviy tarbiya, ta’lim muhiti va iste’dodli bolalar bilan qanday ishlash kerakligi haqidagi muhim savollarni ham kun tartibiga olib chiqadi.
Intervyuni to‘liq holda Kun.uz’ning YouTube’dagi sahifasida tomosha qilishingiz mumkin.
Jamiyat
Zo‘ravonlik qurbonlariga qo‘shimcha huquqiy kafolatlar berildi
O‘zbekistonda tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan xotin-qizlarni himoya qilish tizimi yanada kuchaytirildi. Yangi qonun bilan jabrlanuvchilarning huquqlarini sudda himoya qilish, ularga ijtimoiy ko‘mak ko‘rsatish hamda bolalarning eng ustun manfaatlarini ta’minlashga qaratilgan qator o‘zgartishlar kiritildi.
2026 yil 1 iyulda qabul qilingan O‘RQ–1156-sonli qonun bilan ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritildi.
Qonunga muvofiq, milliy qonunchilikka «bolaning eng ustun manfaatlari» tushunchasi hamda uni ta’minlash kafolatlari kiritildi. Ushbu tushuncha bolaning oila muhitida tarbiyalanishi, xavfsizligi, sog‘lig‘i, ta’lim olishi, har tomonlama kamol topishi, shaxsiy daxlsizligi, sha’ni va qadr-qimmati, shuningdek, uning fikrini inobatga olgan holda belgilanadigan boshqa manfaatlarni qamrab oladi.
Shuningdek, Ijtimoiy himoya milliy agentligi tizimidagi tashkilotlar, jumladan, Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish markazlariga tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlanganlar manfaatlarini ko‘zlab davlat boji to‘lamasdan sudlarga da’vo arizalari kiritish hamda sud majlislarida ularning vakili sifatida ishtirok etish vakolati berildi.
Qonun bilan yana bir muhim yangilik joriy etildi. Endi tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxs maxsus markazga joylashtirilgan taqdirda, bu holat unga bir oygacha bo‘lgan muddatga vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqasini rasmiylashtirish uchun asos hisoblanadi.
Mazkur qonun rasmiy e’lon qilingan kundan boshlab kuchga kirdi.
Jamiyat
Davlat arxiv hujjatlari elektron shaklda saqlanadi
O‘zbekistonda davlat organlari va tashkilotlarining arxiv hujjatlarini Yagona milliy arxiv axborot tizimida elektron shaklda saqlash va yuritish tartibi belgilandi. Tegishli nizom hukumat qarori bilan tasdiqlandi.
Hukumatning 2026 yil 30 iyundagi 352-son qarori bilan «Davlat organlari va tashkilotlarining arxiv hujjatlarini Yagona milliy arxiv axborot tizimida elektron shaklda saqlash tartibi to‘g‘risida»gi nizom tasdiqlandi.
Mazkur nizom respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, xo‘jalik birlashmalari hamda boshqa davlat tashkilotlarining arxiv hujjatlarini elektron shaklda shakllantirish, yuritish va saqlash, shuningdek, Yagona milliy arxiv axborot tizimidan foydalanish tartibini belgilaydi.
Nizomga muvofiq, arxiv axborot tizimidan davlat organlari va tashkilotlari hamda operator o‘rtasida tuziladigan shartnoma asosida foydalaniladi.
Tizimga ulanish uchun davlat organlari va tashkilotlari maxsus elektron oyna orqali operatorga ariza yuboradi. Operator ariza kelib tushgan kundan e’tiboran ikki ish kuni ichida uni ko‘rib chiqadi.
Agar ariza nizom talablariga muvofiq deb topilsa, operator davlat organi yoki tashkilotga elektron shaklda shartnoma yuboradi.
Shartnoma imzolanib, unda nazarda tutilgan to‘lovlar amalga oshirilganidan keyin operator foydalanuvchini ikki ish kuni ichida Yagona milliy arxiv axborot tizimiga ulash choralarini ko‘radi.
Jamiyat
1,4 mlrd so‘mni talon-toroj qilgan guruh fosh etildi
Jamiyat | 08:49
3296
1 daqiqa o‘qiladi
Qoraqalpog‘iston Respublikasining Beruniy tumanida tijorat banki mas’ullari, mahalladagi hokim yordamchilari va boshqa shaxslar o‘zaro til biriktirib, 37 nafar fuqaro nomidan 1,4 milliard so‘mni talon-toroj qilgani aniqlandi.
Bosh prokuratura huzuridagi departamentning Beruniy tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankining bank xizmatlari markazi mas’ul shaxslari, 7 ta mahalladagi hokim yordamchilari hamda boshqa shaxslar jinoiy til biriktirgan holda harakat qilgani ma’lum bo‘ldi.
Tekshiruv davomida ular 37 nafar fuqaro nomiga ajratilgan imtiyozli mablag‘larni o‘zlashtirish yo‘li bilan jami 1,4 milliard so‘mni talon-toroj qilgani aniqlangan.
Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Hozirda tergov harakatlari olib borilmoqda.
Jamiyat
Toshkentda Malibu qahvaxonaga borib urildi
Toshkent shahrining Yakkasaroy tumanida yuqori tezlikda harakatlangan Malibu rusumli yengil avtomobil haydovchisi boshqaruvni yo‘qotib, qahvaxona binosiga borib urildi. Hodisa yuzasidan surishtiruv ishlari olib borilmoqda.
Toshkent shahar IIBB Yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasi ma’lumotiga ko‘ra, yo‘l-transport hodisasi 2 iyul kuni soat 05:40 larda Yakkasaroy tumanidagi Shota Rustaveli ko‘chasida sodir bo‘lgan.
Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, Malibu rusumli transport vositasi haydovchisi katta tezlikda harakatlanayotgan vaqtda rul boshqaruvini yo‘qotgan. Oqibatda avtomobil Caffelito qahvaxonasi binosiga borib urilgan.
Ayni paytda mazkur holat yuzasidan Toshkent shahar IIBB YHXB mas’ul xodimlari tomonidan surishtiruv harakatlari olib borilmoqda.
Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati haydovchilarni belgilangan tezlik me’yorlariga amal qilishga hamda yo‘l harakati qoidalariga qat’iy rioya etishga chaqirdi.
Jamiyat
Jizzax va Samarqandda advokatlar ushlandi
O‘tkazilgan tezkor tadbirlarda aniqlanishicha fuqarolardan mansabdor tanishlari orqali masalalarni hal qilib berishni va’da qilib, pul talab qilgan ikki advokat ashyoviy dalillar bilan ushlangan.
Davlat xavfsizlik xizmatining xabar berishicha, Samarqand viloyati Urgut tumanida faoliyat yurituvchi advokat mansabdor tanishlari orqali Jizzax viloyatidagi manzil koloniyada jazo o‘tayotgan mahkumning ozodlikdan mahrum qilish muddatini qisqartirib berishni va’da qilgan. Buning evaziga mahkumning tanishidan 15 ming AQSh dollari olgan vaqtida u ashyoviy dalillar bilan ushlandi.
Shuningdek, Samarqand viloyatining Qo‘shrabot tumanida faoliyat yurituvchi yana bir advokat jinoyat ishlari bo‘yicha tuman sudida ko‘rilayotgan ishda himoyachi sifatida ishtirok etib, mansabdor tanishlari orqali sudlanuvchiga yengilroq jazo tayinlanishiga yordam berishini aytgan. U bu xizmat evaziga sudlanuvchining o‘g‘lidan 2 ming AQSh dollari so‘ragan.
Tezkor tadbirda mazkur advokat ham so‘ralgan pul mablag‘ini olgan vaqtida ushlangan.
Hozirda har ikki holat yuzasidan advokatlarga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan bo‘lib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
-
Dunyodan3 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Jamiyat4 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Sport4 days agoShomurodov jahon chempionatidagi deyarli imkonsiz gol muallifi bo‘ldi
-
Jamiyat5 days agoO‘zbekistonning 24 ta oliy ta’lim muassasasi top-1000 talik ro‘yxatga kiritildi
-
Sport5 days agoo‘zbek futbolchisi «Chelsi» egalariga tavsiya qilindi
-
Jamiyat5 days agoFarg‘onada gaz to‘ldirish vaqtida avtobus tomidagi gaz balloni yorilib ketdi
