Jamiyat
“Sudga chaqirildingiz” – Telegram’da zararli APK fayllari tarqatilmoqda
APK fayllari kiberfiribgarlar uchun telefoningizni ochib beruvchi “kalit” hisoblanadi. Bunday fayllarni ochish shaxsiy ma’lumotlarni ularga qo‘shqo‘llab topshirishday gap.
Telegram’da sudga chaqiruv bilan bog‘liq APK fayllari tarqatilmoqda. Bunday fayllarni ochish yoki zararli havolalarga kirish jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.
Ochsa nima bo‘ladi?
“Sud chaqiruvi” har qanday odamni qiziqtirib qo‘yadi. Ayniqsa, xabarnoma akkaunt egasining ismiga yozilgani ko‘pchilikni APK faylni ochishga undaydi. Chunki akkaunt egasida “meni kim sudga berdi ekan?”, “qayerda nima xato qildim?” degan savollarni uyg‘otadi. Aslida kiberfiribgarlarning maqsadi ham ushbu fayllarni ochishga undashdir.
APK fayllari kiberfiribgarlar uchun o‘zgalar telefonini ochib beruvchi “kalit” hisoblanadi. Ularni ochish yoki zararli havolalarga kirish jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.
APK fayllari ochilsa, kiberfiribgar quyidagilarni qo‘lga kiritishi mumkin:
shaxsiy ma’lumotlar;
akkauntga ruxsatsiz kirish;
telefon apparatini masofadan boshqarish;
telefondagi moliyaviy ilovalardan pul o‘g‘irlash;
akkaunt nomidan uning tanishlariga zararli fayllar jo‘natish va boshqalar.
Shu sababli, fayl manbasi ishonchli bo‘lmasa, uni ochish va o‘rnatish tavsiya etilmaydi.
Tavsiyalar
Agar shubhali ilova ochilib, telefon qurilmasiga o‘rnatib yuborilgan bo‘lsa, quyidagi choralarni ko‘rish tavsiya qilinadi:
internetni o‘chirish yoki telefonni parvoz rejimiga o‘tkazish;
telefon sozlamalari orqali shubhali ilovani darhol o‘chirib tashlash;
muammo saqlansa, qurilmani tekshirish uchun mutaxassisga murojaat qilish;
to‘lov dasturlari (Payme, Click, Paynet yoki boshqa bank ilovalari) sozlamalariga kirib, u yerdagi qurilmalar bo‘limidan begona qurilmalarni chiqarib yuborish;
plastik karta ulangan telefon raqamini o‘zgartirish.
Avvalroq sirdaryolik yigit Telegram orqali tarqatilgan APK fayllari yordamida yuzlab fuqarolar bank kartalaridan 2 mlrd so‘mdan ortiq mablag‘ni o‘g‘irlagani aniqlangandi.