Dunyodan
“Shimoldan sovuq shamol.” Yana bir rus targ‘ibotchisi O‘zbekistonni tilga oldi
Rossiyalik faylasuf va siyosatshunos Aleksandr Dugin postsovet hududida mustaqil davlatlar davri tugaganini ta’kidlab, Qozog‘iston, O‘zbekiston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Armaniston, Gruziya, Ozarbayjon kabi davlatlarning suverenitetini shubha ostiga oldi.
Janob Dugin Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin “yangi dunyo modeli”da suveren davlatlar mavjud bo‘la olmasligini ta’kidlab, Rossiya hukumati nazorati ostida yangi ittifoq tuzish zarurligini ta’kidladi.
O‘zbekistondagi tahlilchilar va ekspertlar Aleksandr Duginning buyuk siyosatchi hidi kelayotgan bayonotlariga mutlaqo qo‘shilmaydi.
“Markaziy Osiyo davlatlari suverenitetiga qarshi tajovuzkor ritorika toʻxtagani yoʻq, aksincha, Rossiya media makonida yangi va xavfliroq koʻrinishga ega boʻldi. Vladimir Solovyovning mintaqa davlatlariga qarshi “maxsus harbiy amaliyotlar” oʻtkazish tahdidi jamoatchilik xotirasidan yoʻqolgunga qadar, uning dunyoning asosiy mafkurachilaridan biri hisoblangan Aleksandr Duginning soʻnggi “Rusiyachi” nutqi koʻproq soʻnggi “jahon sahnasida” paydo boʻldi. Men jurnalist sifatida mustaqil davlatlar poydevorini inkor etuvchi g‘oyaviy xurujlarim uchun maqtovga sazovor bo‘ldim…Mustaqil davlatlarni “o‘tmish qoldiqlari” deb atash nafaqat diplomatik odob-axloq qoidalariga, balki xalqaro huquqning barcha me’yorlariga ham tupurish bilan barobar…
Shimoldan esayotgan bu “sovuq shamollar” bir haqiqatni eslatadi. Ya’ni, mustaqillik “tuhfa” emas, balki har kuni har soatda qo‘llab-quvvatlanishi lozim bo‘lgan oliy qadriyatdir. Rossiya tashviqot mashinasining bugungi hujumlari ertangi kunning haqiqiy tahdidiga aylanib qolmasligi uchun mintaqa davlatlari nafaqat hushyor bo‘lishlari, balki suverenitet masalasida qat’iy va yakdil pozitsiyani egallashlari kerak. Negaki, janob Dugin aytmoqchi bo‘lganidek, o‘z shaxsiyatini himoya qila olmagan davlatlar tarix arxiviga tushib qolish xavfi bor, biroq O‘zbekiston bu stsenariyni allaqachon rad etgan”, deb yozadi tahlilchi Gailatoja Gaforxoya O‘g‘li.
“Rossiya targʻibotchilarining ketma-ket chiqishlari tasodif emas, bu shaxsiy fikr emas, balki oʻta aniq va xavfli mafkuraviy signaldir.Kecha Solovyovning Markaziy Osiyoda “maxsus harbiy operatsiya” oʻtkazishga chaqirgani va Duginning bugun bayonoti Rossiya siyosatida postimperialistik gʻoyalar hamon barhayot ekanini yana bir bor isbotlaydi.
Bunday vaziyatda “yumshoq diplomatiya” ishlamaydi, chunki kuchli siyosatni olg’a surayotgan siyosiy partiyalar faqat harbiy kuch va kuchli pozitsiyani ma’qullaydi. Buni Ozarbayjon misolida ham ko’rish mumkin.
Tashqi ishlar vazirliklari va milliy rahbarlar tushunishi kerak. Bizning suverenitetimizni ochiqdan-ochiq inkor etish, nazoratsiz qoldirish xavfsizlik bo’shlig’ini yaratadi. Barqaror sukunat betaraflik yoki xotirjamlik emas, balki zaiflik sifatida qabul qilinadi.
Shuning uchun, takror aytaman, birinchi va eng tabiiy reaktsiya bunday qo’ng’iroqlarni qilgan odamni “persona non grata” deb e’lon qilishni boshlashdir. Men boshqa kuta olmayman.
Ikkinchi bosqichda Oʻzbekiston hududida urush va bosqinchilik mafkurasini targʻib qiluvchi Rossiya telekanallarini blokirovka qilish kabi axborot xavfsizligi vositalaridan foydalanish. Agar bu aniq choralar samarasiz bo’lsa, keyingi qadam Markaziy Osiyo davlatlari o’rtasida birlashgan, jamoaviy va ochiq siyosiy javob bo’lishi kerak. “Yumshoq diplomatiya emas, ongli, prinsipial va izchil pozitsiya mintaqaviy barqarorlikni kafolatlashning yagona yo‘li bo‘lishi mumkin”, deb yozadi jurnalist Ilyos Safarov.
“Bugungi kunda Rossiya Federatsiyasining fashistik va imperialistik da’volariga nazar tashlaydigan bo‘lsak, avvalgi tuzum davrida qo‘shnilari bilan munosabatlari nega bunchalik sovuq bo‘lganini tushunishimiz mumkin. Markaziy Osiyodagi ittifoqchi davlatlarning harbiy va iqtisodiy mustaqilligidan tashqari, bugun O‘zbekiston har tomondan rus qo‘shinlari tomonidan o‘rab olingan va bizning atrofimizdagi elitalar hamisha Moskva tarafdorlari, Moskva tarafdorlari uchun mashhur bo‘lgan so‘zlarni eslab qolishadi. yillar OII haqida: “Ular faqat iqtisodiy bozorlarni yaratmoqdalar va suverenitet yoki mustaqillikka hech qachon aralashmaydilar. Lekin ayting-chi, iqtisodiy mustaqilliksiz siyosiy mustaqillikka erishish mumkinmi?
E’tibor bering, Dugin O’zbekiston haqida gapiryapti. Uning aytishicha, “Bizning ta`sirimiz ostidagi davlatlar yo koalitsiyaga qo`shiladi yoki AQSh va Yevropaning harbiy bazasiga aylanadi.” Buning sababi, Markaziy Osiyo davlatlari allaqachon Rossiyaning Yevroosiyo Iqtisodiy Ittifoqi va KXShT kabi sun’iy ittifoqlarida ishtirok etishmoqda. Biz bu yerda yagona suveren hududmiz.
Tasavvur qiling, agar Rossiya NATO harbiy bazalari qurshovida bo’lgan bugungi vaziyatga tushib qolsa, qanday munosabatda bo’lardi. Bu Ukraina urushini boshlagan emasmi? Biz yillar davomida, ayniqsa, ikkinchi ma’muriyat davrida bu borada juda diplomatik va pragmatik bo‘ldik. To‘g‘ri, biz xohlasak ham, Rossiyadek kuch-qudrat pozitsiyasini namoyish eta olmaymiz. Chunki biz Kremldagi xo‘jayinlarimizni g‘azablantirmaslik uchun ko‘p yillar davomida ataylab armiyamizni modernizatsiya qilmadik yoki mudofaani zamonaviy qurollar bilan to‘ldirmadik. Biz hech qanday qurolli harakatlarda qatnashmaganmiz va har doim neytral pozitsiyamizni saqlab kelganmiz. Ayni paytda Rossiya Markaziy Osiyoda qo‘shinlarini joylashtirdi va atrofimizni kengaytirdi. Bugun Kreml “quldalari” bizga xohlagancha tahdid qilishi mumkin. Biz esa indamay “eyish” holatidamiz…
Lekin bir yaxshi tomoni shundaki, Rossiya yillar davomida o‘zining agressiv ritorikasi bilan qardosh Ukraina xalqini sovutib kelgan, bugun esa Ukraina xalqi ham ulardan to‘ygan”, — deb yozadi Telegram’dagi “Fazebog” kanali.
“Aleksandr Dugin – akademik muhitdan chiqqan odam va olim sifatida tabiiyki, o’z qarashlariga ega. Shu ma’noda uning har bir so’zini g’ayrioddiy “hujum” yoki to’g’ridan-to’g’ri siyosiy ishora sifatida qabul qilib, ortiqcha ta’sir o’tkazishning hojati yo’q. Qolaversa, reaksiya qanchalik emotsional bo’lsa, odam tashqaridan shunchalik zaifroq ko’rinadi. Bu uning o’yin epizodida eng yaxshi tasvirlangan. bobo Tayvin Lannister: “Men qirolman”, deb baland ovozda aytadi va Tayvin javob beradi: “Kimki “Men qirolman” desa, u haqiqiy shoh emas”.
Shunga o’xshash qoidalar xalqaro siyosatda ham mavjud. Suverenitet uchun qichqirayotganlar ko’pincha o’zlarini suveren emasligini ko’rsatadilar. Haqiqiy suverenitet deklaratsiyalarda emas, balki qaror qabul qilish qobiliyatida va amaliy mustaqillikda. Biroq, bu uning bildirgan fikrlarini butunlay rad etish yoki e’tiborsiz qoldirish kerak degani emas. Chunki Dugin shunchaki targ‘ibotchi emas, balki Rossiya geosiyosiy fikrini shakllantirgan asosiy mafkurachilardan biri”, deb yozadi siyosatshunos Otabek Akromov.
Ma’lumot uchun ma’lumot: Aleksandr Dugin “Russkiy Mir” mafkurasi muallifi. Uning targʻibot nazariyasiga koʻra, Rossiya Yevroosiyo ittifoqini birlashtirish orqali sobiq ittifoq respublikalari bilan yangi Yevroosiyo super davlatini yaratishi kerak.
Dugin avvalroq Qozog‘istonning kiruvchi shaxslar ro‘yxatida edi.
Eslatib oʻtamiz, 10-yanvar kuni yana bir rossiyalik targʻibotchi Vladimir Solovyov Rossiya Armaniston va Markaziy Osiyo davlatlarida maxsus harbiy amaliyotlar oʻtkazishini aytgan edi.