Dunyodan
“Shimoldan sovuq shamol.” Yana bir rus targ‘ibotchisi O‘zbekistonni tilga oldi
Rossiyalik faylasuf va siyosatshunos Aleksandr Dugin postsovet hududida mustaqil davlatlar davri tugaganini ta’kidlab, Qozog‘iston, O‘zbekiston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Armaniston, Gruziya, Ozarbayjon kabi davlatlarning suverenitetini shubha ostiga oldi.
Janob Dugin Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin “yangi dunyo modeli”da suveren davlatlar mavjud bo‘la olmasligini ta’kidlab, Rossiya hukumati nazorati ostida yangi ittifoq tuzish zarurligini ta’kidladi.
O‘zbekistondagi tahlilchilar va ekspertlar Aleksandr Duginning buyuk siyosatchi hidi kelayotgan bayonotlariga mutlaqo qo‘shilmaydi.
“Markaziy Osiyo davlatlari suverenitetiga qarshi tajovuzkor ritorika toʻxtagani yoʻq, aksincha, Rossiya media makonida yangi va xavfliroq koʻrinishga ega boʻldi. Vladimir Solovyovning mintaqa davlatlariga qarshi “maxsus harbiy amaliyotlar” oʻtkazish tahdidi jamoatchilik xotirasidan yoʻqolgunga qadar, uning dunyoning asosiy mafkurachilaridan biri hisoblangan Aleksandr Duginning soʻnggi “Rusiyachi” nutqi koʻproq soʻnggi “jahon sahnasida” paydo boʻldi. Men jurnalist sifatida mustaqil davlatlar poydevorini inkor etuvchi g‘oyaviy xurujlarim uchun maqtovga sazovor bo‘ldim…Mustaqil davlatlarni “o‘tmish qoldiqlari” deb atash nafaqat diplomatik odob-axloq qoidalariga, balki xalqaro huquqning barcha me’yorlariga ham tupurish bilan barobar…
Shimoldan esayotgan bu “sovuq shamollar” bir haqiqatni eslatadi. Ya’ni, mustaqillik “tuhfa” emas, balki har kuni har soatda qo‘llab-quvvatlanishi lozim bo‘lgan oliy qadriyatdir. Rossiya tashviqot mashinasining bugungi hujumlari ertangi kunning haqiqiy tahdidiga aylanib qolmasligi uchun mintaqa davlatlari nafaqat hushyor bo‘lishlari, balki suverenitet masalasida qat’iy va yakdil pozitsiyani egallashlari kerak. Negaki, janob Dugin aytmoqchi bo‘lganidek, o‘z shaxsiyatini himoya qila olmagan davlatlar tarix arxiviga tushib qolish xavfi bor, biroq O‘zbekiston bu stsenariyni allaqachon rad etgan”, deb yozadi tahlilchi Gailatoja Gaforxoya O‘g‘li.
“Rossiya targʻibotchilarining ketma-ket chiqishlari tasodif emas, bu shaxsiy fikr emas, balki oʻta aniq va xavfli mafkuraviy signaldir.Kecha Solovyovning Markaziy Osiyoda “maxsus harbiy operatsiya” oʻtkazishga chaqirgani va Duginning bugun bayonoti Rossiya siyosatida postimperialistik gʻoyalar hamon barhayot ekanini yana bir bor isbotlaydi.
Bunday vaziyatda “yumshoq diplomatiya” ishlamaydi, chunki kuchli siyosatni olg’a surayotgan siyosiy partiyalar faqat harbiy kuch va kuchli pozitsiyani ma’qullaydi. Buni Ozarbayjon misolida ham ko’rish mumkin.
Tashqi ishlar vazirliklari va milliy rahbarlar tushunishi kerak. Bizning suverenitetimizni ochiqdan-ochiq inkor etish, nazoratsiz qoldirish xavfsizlik bo’shlig’ini yaratadi. Barqaror sukunat betaraflik yoki xotirjamlik emas, balki zaiflik sifatida qabul qilinadi.
Shuning uchun, takror aytaman, birinchi va eng tabiiy reaktsiya bunday qo’ng’iroqlarni qilgan odamni “persona non grata” deb e’lon qilishni boshlashdir. Men boshqa kuta olmayman.
Ikkinchi bosqichda Oʻzbekiston hududida urush va bosqinchilik mafkurasini targʻib qiluvchi Rossiya telekanallarini blokirovka qilish kabi axborot xavfsizligi vositalaridan foydalanish. Agar bu aniq choralar samarasiz bo’lsa, keyingi qadam Markaziy Osiyo davlatlari o’rtasida birlashgan, jamoaviy va ochiq siyosiy javob bo’lishi kerak. “Yumshoq diplomatiya emas, ongli, prinsipial va izchil pozitsiya mintaqaviy barqarorlikni kafolatlashning yagona yo‘li bo‘lishi mumkin”, deb yozadi jurnalist Ilyos Safarov.
“Bugungi kunda Rossiya Federatsiyasining fashistik va imperialistik da’volariga nazar tashlaydigan bo‘lsak, avvalgi tuzum davrida qo‘shnilari bilan munosabatlari nega bunchalik sovuq bo‘lganini tushunishimiz mumkin. Markaziy Osiyodagi ittifoqchi davlatlarning harbiy va iqtisodiy mustaqilligidan tashqari, bugun O‘zbekiston har tomondan rus qo‘shinlari tomonidan o‘rab olingan va bizning atrofimizdagi elitalar hamisha Moskva tarafdorlari, Moskva tarafdorlari uchun mashhur bo‘lgan so‘zlarni eslab qolishadi. yillar OII haqida: “Ular faqat iqtisodiy bozorlarni yaratmoqdalar va suverenitet yoki mustaqillikka hech qachon aralashmaydilar. Lekin ayting-chi, iqtisodiy mustaqilliksiz siyosiy mustaqillikka erishish mumkinmi?
E’tibor bering, Dugin O’zbekiston haqida gapiryapti. Uning aytishicha, “Bizning ta`sirimiz ostidagi davlatlar yo koalitsiyaga qo`shiladi yoki AQSh va Yevropaning harbiy bazasiga aylanadi.” Buning sababi, Markaziy Osiyo davlatlari allaqachon Rossiyaning Yevroosiyo Iqtisodiy Ittifoqi va KXShT kabi sun’iy ittifoqlarida ishtirok etishmoqda. Biz bu yerda yagona suveren hududmiz.
Tasavvur qiling, agar Rossiya NATO harbiy bazalari qurshovida bo’lgan bugungi vaziyatga tushib qolsa, qanday munosabatda bo’lardi. Bu Ukraina urushini boshlagan emasmi? Biz yillar davomida, ayniqsa, ikkinchi ma’muriyat davrida bu borada juda diplomatik va pragmatik bo‘ldik. To‘g‘ri, biz xohlasak ham, Rossiyadek kuch-qudrat pozitsiyasini namoyish eta olmaymiz. Chunki biz Kremldagi xo‘jayinlarimizni g‘azablantirmaslik uchun ko‘p yillar davomida ataylab armiyamizni modernizatsiya qilmadik yoki mudofaani zamonaviy qurollar bilan to‘ldirmadik. Biz hech qanday qurolli harakatlarda qatnashmaganmiz va har doim neytral pozitsiyamizni saqlab kelganmiz. Ayni paytda Rossiya Markaziy Osiyoda qo‘shinlarini joylashtirdi va atrofimizni kengaytirdi. Bugun Kreml “quldalari” bizga xohlagancha tahdid qilishi mumkin. Biz esa indamay “eyish” holatidamiz…
Lekin bir yaxshi tomoni shundaki, Rossiya yillar davomida o‘zining agressiv ritorikasi bilan qardosh Ukraina xalqini sovutib kelgan, bugun esa Ukraina xalqi ham ulardan to‘ygan”, — deb yozadi Telegram’dagi “Fazebog” kanali.
“Aleksandr Dugin – akademik muhitdan chiqqan odam va olim sifatida tabiiyki, o’z qarashlariga ega. Shu ma’noda uning har bir so’zini g’ayrioddiy “hujum” yoki to’g’ridan-to’g’ri siyosiy ishora sifatida qabul qilib, ortiqcha ta’sir o’tkazishning hojati yo’q. Qolaversa, reaksiya qanchalik emotsional bo’lsa, odam tashqaridan shunchalik zaifroq ko’rinadi. Bu uning o’yin epizodida eng yaxshi tasvirlangan. bobo Tayvin Lannister: “Men qirolman”, deb baland ovozda aytadi va Tayvin javob beradi: “Kimki “Men qirolman” desa, u haqiqiy shoh emas”.
Shunga o’xshash qoidalar xalqaro siyosatda ham mavjud. Suverenitet uchun qichqirayotganlar ko’pincha o’zlarini suveren emasligini ko’rsatadilar. Haqiqiy suverenitet deklaratsiyalarda emas, balki qaror qabul qilish qobiliyatida va amaliy mustaqillikda. Biroq, bu uning bildirgan fikrlarini butunlay rad etish yoki e’tiborsiz qoldirish kerak degani emas. Chunki Dugin shunchaki targ‘ibotchi emas, balki Rossiya geosiyosiy fikrini shakllantirgan asosiy mafkurachilardan biri”, deb yozadi siyosatshunos Otabek Akromov.
Ma’lumot uchun ma’lumot: Aleksandr Dugin “Russkiy Mir” mafkurasi muallifi. Uning targʻibot nazariyasiga koʻra, Rossiya Yevroosiyo ittifoqini birlashtirish orqali sobiq ittifoq respublikalari bilan yangi Yevroosiyo super davlatini yaratishi kerak.
Dugin avvalroq Qozog‘istonning kiruvchi shaxslar ro‘yxatida edi.
Eslatib oʻtamiz, 10-yanvar kuni yana bir rossiyalik targʻibotchi Vladimir Solovyov Rossiya Armaniston va Markaziy Osiyo davlatlarida maxsus harbiy amaliyotlar oʻtkazishini aytgan edi.
Ukraina bilan urushda muvaffaqiyat qozona olmagan Rossiya Federatsiyasi NATO davlatlariga qarshi provokatsiyalar uyushtirib, vaziyatni izdan chiqarishi mumkin. Bu haqda Polsha razvedka xizmati rahbari Pavel Shota ma’lum qildi.
“Biz Ukrainada nimalar bo‘layotganini, jumladan, urush Rossiya uchun barbod bo‘layotganini ko‘rib turibmiz. Bu Rossiya tomonidan yanada avj olishi ehtimolidan xavotir uyg‘otmoqda”, – dedi polkovnik Pavel Shota.
Polsha razvedka xizmati rahbariga ko’ra, Rossiyaning Boltiqbo’yi davlatlariga kichik miqyosdagi hujumi “yashil odam” desantini ko’rinishida bo’lishi mumkin. Bu ibora 2014-yilda Qrim anneksiya qilinganidan keyin paydo bo‘lgan Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari bilan bog‘liq holda qo‘llaniladi va rossiyalik harbiy xizmatchilarning ajralib turmagan kiyim-kechaklarini nazarda tutadi.
Polsha tashqi ishlar vaziri Radoslav Sikorski bir necha kun avval Rossiya qo‘shinlari xorijiy bayroqlar ostida operatsiya o‘tkazishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.
“Biz (Rossiya prezidenti Vladimir) Putinga uning rejalaridan xabardor ekanimizni, tuzoqqa tushmasligimizni, bu mutlaqo qabul qilib bo‘lmaydigan holat ekanligini va NATO hududining har bir qarichini himoya qilishimizni aytishimiz kerak”, — dedi polshalik diplomat CBS telekanaliga bergan intervyusida.
So’nggi paytlarda Rossiya va NATO o’rtasida keskinlik kuchaygan.
Kreml Rossiya Shimoliy Atlantika ittifoqchilariga hujum qilish niyatida emasligini bir necha bor ta’kidlagan. Ammo NATOning ko‘plab mamlakatlari rasmiylari va razvedka xizmatlari Rossiya hukumati hujumga tayyorlanayotganini aytadi.
2025-yil 12-16-sentabr kunlari Rossiya Belarus bilan hamkorlikda “Zapad-2025” strategik harbiy mashg‘ulotlarini o‘tkazdi. Harbiy razvedka bo’yicha tahlilchi Rebekka Kofflerning aytishicha, rus harbiylari ham bu mashg’ulotlar davomida taktik yadro qurolidan foydalanishni mashq qilgan. Harbiy kiyimdagi prezident Putin jarayonni boshqargan.
Shunisi e’tiborga loyiqki, na Rossiya, na G’arb yadroviy urushni xohlamaydi, ammo tobora beqaror vaziyat yadro urushi har qachongidan ham ko’proq ehtimoli borligini ko’rsatmoqda.
Myunxen xalqaro xavfsizlik kengashi raisi Kristof Xoysgenning fikricha, agar Putin jang maydonida Ukrainani mag‘lub etsa, NATO bilan urush boshlaydi.
Avvalroq Amerika urushni o‘rganish instituti (ISW) Boltiqbo‘yi davlatlari Ukrainadan keyin Kremlning navbatdagi nishoniga aylanishini taxmin qilgan edi.
Avval xabar berganimizdek, Estoniya, Latviya va Litva Rossiya hujumi sodir bo‘lgan taqdirda o‘z fuqarolarini evakuatsiya qilish rejalarini ishlab chiqmoqda.
Pokiston xavfsizlik kuchlarining ma’lum qilishicha, Afg‘oniston bilan chegaradosh hududlarda quruqlik va havo amaliyotlari chog‘ida kamida 29 jangari yo‘q qilingan. Tolibon havo hujumida kamida 38 nafar tinch aholi vakili halok bo‘lganini ma’lum qildi.
Pokiston Axborot vaziri Aturo Tarar 29-iyun kuni Afg‘onistonning Paktiya, Paktika va Kunar viloyatlaridagi uchta nishonga berilgan aviazarbalar natijasida 25 nafar jangari o‘ldirilgani, katta miqdordagi qurol-yarog‘ va o‘q-dorilar yo‘q qilinganini aytdi.
Shuningdek, Pokistonning Xayber-Paxtunxva viloyatining Bajaur tumanida o‘tkazilgan quruqlik amaliyotida “Jamoat-ul-Ahror” guruhiga mansub yana to‘rt nafar jangari yo‘q qilingani qayd etildi.
Afg‘oniston Tolibon hukumati rahbari Hamdulloh Fitratning aytishicha, Pokiston havo hujumlarida kamida 38 nafar tinch aholi halok bo‘lgan, 163 nafari, jumladan, ayollar va bolalar yaralangan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, qurbonlarning aksariyati Paktiya viloyatidagi uylarga berilgan aviazarbalar tufayli sodir bo‘lgan. Mahalliy ma’muriyatning xabar berishicha, qutqaruv ishlari davom etayotgan paytda hudud ikkinchi havo hujumiga uchragan.
Pokiston rasmiylari bu amaliyotlar so‘nggi teraktlarga javoban amalga oshirilganini da‘vo qilmoqda. Xususan, 28-iyun kuni Karachi shahridagi chegara qo‘riqlash postiga uyushtirilgan hujumda uch askar halok bo‘ldi, to‘rt nafari yaralandi.
30-iyun kuni ertalab Tojikiston Favqulodda vaziyatlar qo‘mitasi qutqaruvchilari tog‘li Badaxshon muxtor viloyati raisi Alisher Mirzonavotning jasadini topdi. Bu haqda agentlikning OAV bo‘limi boshlig‘i Arif Nozimyan ma’lum qildi.
Uning aytishicha, jasad Xatlon viloyati Shamsiddin Shohin tumanidagi Kisht qishlog‘i yaqinidagi Panj daryosi yuzasidan topilgan.
Tibbiy ekspertiza natijasida marhumning shaxsi aniqlangan.
Hozirda qutqaruv guruhlari Alisher Mirzonavottning turmush o‘rtog‘i va voyaga yetmagan qizini qidirmoqda.
Qidiruv-qutqaruv ishlari 17 iyundan beri davom etmoqda. O‘sha kuni tog‘li Badaxshon muxtor viloyati rahbari Alisher Mirzonavot hamrohlari bilan Darvoz tumanida yo‘ldan chiqib ketib, Panj daryosiga qulagan.
Avvalroq qutqaruv guruhlari YTHda halok bo‘lgan haydovchi va tuman boshlig‘i maslahatchisining jasadlarini topgan edi.
Tojikiston Ichki ishlar vazirligi ish bo‘yicha tergov jarayoni mamlakat prezidenti Imomali Rahmonning shaxsan nazorati ostida olib borilayotganini ma’lum qildi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi Eron delegatsiyasining shu hafta Qatar poytaxti Dohaga tashrif buyurishini, biroq AQSh bilan muzokaralar rejalashtirilmaganini ma’lum qildi.
Mutaxassislar delegatsiyasi AQSh bilan shu oy boshida imzolangan anglashuv memorandumini amalga oshirish masalalarini muhokama qilish uchun Dohaga tashrif buyuradi, dedi vazirlik vakili. Biroq bu tashrif AQSh bilan bevosita muzokaralar boshlanganini anglatmaydi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi vakili: “Biz hali yakuniy kelishuvni muhokama qilish bosqichiga yetganimiz yo’q. Yaqin kelajakda AQSh tomoni bilan hech qanday muzokara bo’lmaydi”, dedi.
Avvalroq AQShning ko‘plab ommaviy axborot vositalari, jumladan Axios va CNN seshanba kuni Dohada ikki davlat o‘rtasidagi texnik muzokaralar davom etishi haqida xabar bergan edi. Keyinroq Eron Tashqi ishlar vazirligi direktori oʻrinbosari Kozim Gʻaribobodiy bu maʼlumotni rad etdi.
Shunga qaramay, AQSh prezidenti Donald Tramp Eron muzokaralar o‘tkazishni so‘ragani va muzokaralar Dohada o‘tkazilishini ma’lum qildi. Oq uy matbuot kotibi Karolin Levittning ma’lum qilishicha, AQSh maxsus vakili Stiv Uitkoff va katta maslahatchi Jared Kushner shu hafta yuqori darajadagi muzokaralar uchun Qatarga tashrif buyurishadi.
Qayd etilishicha, 17-iyun kuni imzolangan doiraviy kelishuv tomonlarga Eron yadro dasturi, sanksiyalarni yumshatish va Hormuz bo‘g‘ozining kelajakdagi maqomi bo‘yicha yakuniy kelishuvni ishlab chiqish uchun 60 kun muhlat bergan.
AQShda sog‘liqni saqlash sohasidagi eng yirik firibgarlikni uyushtirganlikda gumon qilingan amerikalik tadbirkor Ibrohim Xaldun Hilmi Turkiyada hibsga olindi. Bu haqda AQSh Federal qidiruv byurosi (FTB) ma’lum qildi.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Hilmi Medicare davlat tibbiy sug’urtasi dasturidan 3,7 milliard dollarni firibgarlik yo’li bilan o’zlashtirmoqchi bo’lgan.
Uning nazorati ostidagi kompaniyalar, jumladan Sunshine Senior Solutions, rasmiy ravishda tibbiy asboblar yetkazib beruvchisi sifatida faoliyat yuritgan. Ammo prokurorlarning aytishicha, ushbu kompaniyalar orqali davlat dasturiga tizimli ravishda yolg‘on hisobotlar kiritilgan.
Tergovchilarning ta’kidlashicha, kompaniyalar tizza bo’g’imlari, qo’l tirgaklari, kateterlar, yaralarni parvarish qilish vositalari va boshqa tibbiy mahsulotlar uchun milliardlab dollar to’lashni talab qilgan. Biroq, ko’plab bemorlar buyurtma bermagan, olmagan yoki umuman bunday uskunaga ega emas edi.
Huquq-tartibot idoralari Hilmini 2025 yilning may oyida hibsga olishlari kerak edi, biroq u tergovdan qochish uchun mamlakatdan qochib ketdi.
Bir yildan ortiq qidiruvdan so‘ng Turkiya huquq-tartibot idoralari uning shaxsini aniqlab, hibsga oldi. Shundan so‘ng FQB maxsus operatsiya o‘tkazib, gumonlanuvchini AQShga ekstraditsiya qildi.
FQB direktori Kash Patel bu ishni AQSh tarixidagi eng yirik tibbiy sug‘urta firibgarliklaridan biri deb atadi.
Hilmi Medicare dasturini aldashda ayblanib, federal sudda sudlanmoqda. AQSh qonunlariga ko’ra, bunday jinoyatlar uchun katta miqdorda jarima va yillar qamoq jazosi qo’llanilishi mumkin.
Mazkur ish transmilliy jinoiy tarmoqlarni fosh qilishga qaratilgan “Oltinga hujum” operatsiyasi doirasida tergov qilinmoqda. Operatsiya davomida yuzlab odamlarga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atildi.
Toshkentda Malibu qahvaxonaga borib urildi
Keyn Angliyani qutqardi, Belgiyada dahshatli kambek
O‘zbekistonga pul o‘tkazmalarida Rossiyaning ulushi pasayishda davom etmoqda
-
Dunyodan3 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Jamiyat4 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Iqtisodiyot4 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Sport5 days agoJCh kundaligi. Kabo-Verdeda mo‘jiza, Urugvayda sharmandalik, Dembeleda het-trik, Eronda drama
-
Mahalliy4 days ago
Birov bildi, birov bilmadi…
-
Iqtisodiyot5 days ago
12 ta tarmoqqa 37 ta sohaviy ilmiy institut va OTM biriktirildi
-
Sport4 days agoo‘zbek futbolchisi «Chelsi» egalariga tavsiya qilindi