Dunyodan
Shayx Hasina talabalar noroziliklari uchun o’lim jazosiga hukm qilindi
Bangladeshning sobiq bosh vaziri insoniyatga qarshi jinoyatlar uchun o’lim jazosiga hukm qilindi, uning iste’foga chiqishi uchun talabalar tomonidan olib borilayotgan norozilik namoyishlarini bostirdi.
Shayx Xasan o’tgan yilgi tartibsizliklar paytida namoyishchilarga qarshi halokatli kuch ishlatishni o’z zimmasiga olgani uchun aybdor deb topildi.
Xasaina Hindistonda 2024 yil iyul oyida hokimiyatdan chetda qolgan va Bangladeshda xalqaro jinoyatlar tribunalida (AKT) asarida sudlangan.
Prokurorlar uni norozilik namoyishlarida yuzlab qotillik qilishda ayblashgan. Hasan barcha ayblovlarni rad etib, sinovni “noaniq va siyosiy sabablarga ko’ra” deb atadi.
Qarama-qarshilik Bangladesh uchun muhim lahzadonni nishonlaydi, ko’p yillar davomida norozilik namoyishlari qo’zg’olonni keltirib chiqaradi. O’lganlar va jarohatlanganlarning oilalari qattiq jazoni talab qilishdi.
Hasanning besh sahifali bayonotida, Hasina muvaqqat hukumatning “Avasiy Ligasini siyosiy kuch sifatida zararsizlantirish” uchun muvaqqat hukumatning “siyosiy kuch sifatida zararsizlantirish” uchun yo’l ekanligini va uning hukumatning inson huquqlari haqidagi yozuvi bilan faxrlanayotganini aytdi.
“Men aybdorlarimga tegishli sud zalida ayblashdan qo’rqmayman.
Poytaxt Dakka shahrida, sudning hukmi oldidan, sudning hukmi bo’lgan ko’plab hasina tanqidchilari o’qib, hasina tanqidchilarini o’qib chiqdilar.
Shahar so’nggi kunlarda tartibsizliklarni kuchaytirdi, o’nlab bombalar portlashlar va avtobuslar hukmga olib boradigan kunlarda yonmoqda.
Dakada dushanba kuni ertalab Dakada kamida bitta bomba portlashi haqida xabar berildi, ammo mahalliy politsiya rasmiysi Jisanul Haq Bi-bi-siga aytdi.
O’tgan yilgi talabalar qo’zg’oloni hukumatning fuqarolik xizmatining kvotasi tizimiga talablardan boshlandi, ammo hukumatga qarshi kurashda morpfed.
U.N.N. Huquq himoyachisi ishtirokida aytilishicha, fevral oyida 1400 ga yaqin odamning o’limi “insoniyatga qarshi jinoyatlar” ni tashkil qilishi mumkinligi haqida xabar berdi.
Hisobotda ba’zi namoyishchilarni yaqin masofadagi ba’zi namoyishchilarning otishmalari, boshqalarning qasddan jiddiy jarohatlanishi va o’zboshimchalik bilan hibsga olish va qiynoqqa solish.
Bu yil boshida “BBC” ga tasdiqlangan “Hasinaning qo’ng’iroqlaridan biri bo’lgan” Hasinaning qo’ng’iroqlaridan biri “halokatli qurol” dan foydalanishni taklif qildi.
Norozilik namoyishlarida halok bo’lganlar, ular o’ldirilganlarning oilalari, ular Xasinani qattiq jazolashni xohlashlarini aytishdi.
2024 yil iyul oyida birodarini otib o’ldirgan Ramjon Ali, Hasina va boshqalarni qasd qilish va kuchini buzgan.
2024 yil avgustda Dakka yaqinida o’ldirilgan Omadli Aqsar, u Hasinaning hukmini “saylovdan oldin amalga oshirilishini” deb umid qilayotganini aytdi.
“Shundagina o’ldirilganlarning oilalari[norozilik namoyishlarida]xotirjamlikni topa oladilar”.
Hasinaning hokimiyatdan qochishi, Iqtisodchi Muhammad Yunus boshchiligidagi muvaqqat hukumat hokimiyatda bo’lgan. Parlament saylovlari 2026 yil fevral oyida rejalashtirilgan.
Biroq, Xasinaning siyosiy partiyasi, Avasi Ligasi, may oyida Bangladeshning muvaqqat hukumati taqiqlangan.
Xasina, agar partiyaning nomzodlari navbatdagi saylovda to’xtovsiz qolsa, millionlab odamlar ovoz berishlarini ogohlantirdi.
Qaror endi Hindiston va Bangladesh uchun diplomatik qiyinchilikdir. Dakka rasmiy ravishda uning ekstraditsiyasini talab qildi, ammo hozirgacha hindistonlik majburlash niyatida hech qanday niyatni ko’rsatmadi.
Hasinaning jamoat himoyachisi Muhammad Amir Hosin: «Aqlli bo’lardi», – dedi.
“Mening mijozim yo’qligi sababli men hatto murojaat qila olmayman. Shuning uchun bu qayg’uli”, deya qo’shimcha qildi u.
O’tgan hafta Xasinning advokatlari Birlashgan Millatlar Tashkiloti bilan favqulodda shikoyat berishdi, adolatli sud jarayoni va AKT bo’yicha tegishli jarayonlar bo’yicha jiddiy savollar berishlarini e’lon qilishdi.
Hasananing sobiq ichki ishlar vaziri va politsiya boshlig’i bilan birga sudga tortildi.
Hukm qilish norozilik namoyishlarida halok bo’lganlarning oilalariga qandaydir tarzda yopishadi, ammo mamlakatning siyosiy tomonlarini engillashtirish uchun ozgina narsa bo’lishi mumkin.
“Shayx Xasin va Avasiy Ligasi g’azabini tubdan pasaytirmadi”, – deydi Zakala Huquq himoyachisi, BBCga. “U na uning partiyasi yuzlab odamlarni o’ldirish uchun uzr yoki afsuslanishni ko’rsatmadi.”
Uning so’zlariga ko’ra, bu “ushbu partiyani ushbu mamlakatda qabul qilinishi uchun qiynalayotgan” deb aytdi.
XUK qo’shimcha qilishicha, bu jazo qurbonlar oilalari uchun tugamaydi.
“Biz bir oyoq-qo’llarini yo’qotgan ba’zi odamlar bilan ishlamoqdamiz. Qatag’on tufayli ular endi amputantlar. Ular hech qachon uni kechira olmaydilar.”
“Sudlanganlikning mohiyati yanada qiyinlashtirishi mumkin”, dedi “Avasi Ligasi” ni yanada qiyinlashtirishi mumkin “, dedi Devid Bergman jurnalist va uzoq vaqtdan beri Bangladeshni kuzatuvchi.
Narsalar o’zgarishi mumkin edi, u: “Agar shayx hasina va eski etakchilikdan biroz uzoqlashish kerak bo’lsa”, dedi.
Xurmuz bo‘g‘ozi orqali suzib ketayotgan yuk kemasi snaryadga uchradi. Britaniya harbiylari hodisada kemaning boshqaruv qismi shikastlanganini, biroq qurbonlar va atrof-muhitga zarar yetkazilgani haqida xabar berilmaganini aytdi.
Hodisa Ummon qirg‘oqlaridan 12,5 dengiz mili uzoqlikda sodir bo‘lgan. Hodisa Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi Tehron ruxsatisiz Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan kemalar haqida navbatdagi ogohlantirish berganidan bir necha soat o‘tib sodir bo‘lgan.
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan videoda IIMK dengiz floti nomidan radio ogohlantirish eshitilishi mumkin. Unda aytilishicha, Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtish faqat Eron ruxsati bilan va belgilangan yoʻnalishlar boʻylab amalga oshirilishi kerak.
Shu bilan birga, Ummon Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xalqaro dengiz tashkiloti bilan hamkorlikda kemalar uchun yangi xavfsiz marshrutni ishga tushirdi. Maʼlumotlarga koʻra, ushbu yoʻnalish boʻylab oʻtuvchi kemalar soni tez surʼatlar bilan ortib bormoqda.
Eron bu yo‘nalishni “qabul qilib bo‘lmaydigan va o‘ta xavfli” deb atadi, chunki u o‘z roziligisiz o‘rnatilgan.
AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Fors ko‘rfazi mamlakatlari tashqi ishlar vazirlari bilan uchrashuvda AQSh va uning ittifoqchilari Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashish erkinligini ta’minlashda davom etishini aytdi. Uning aytishicha, yangi dengiz yo‘llari ochiq qolishi muhim.
Venesuela shimolida sodir bo‘lgan ikki kuchli zilzila oqibatida vayron bo‘lgan binolar va uylar vayronalari ostidan tirik qolganlarni qidirish ishlari davom etmoqda. Rasmiylarga ko’ra, 235 kishi halok bo’lgan va 4300 kishi yaralangan.
“Afsuski, bizda jasadlari tibbiy muassasalarimizga olib ketilgan yoki to’g’ridan-to’g’ri vafot etgan 235 qurbon haqida ma’lumot bor”, dedi payshanba kuni sog’liqni saqlash vaziri Karlos Alvarado davlat televideniyesida.
Chorshanba kuni kechki 7,2 va 7,5 magnitudali zilzilalar ortidan minglab odamlar bedarak yo‘qolganligi sababli qurbonlar soni yanada ortishi kutilmoqda. Ushbu zilzilalar Venesuelada 100 yildan ortiq vaqt davomida sodir bo’lgan eng kuchli zilzilalar qatoriga kirdi va ular butun mintaqada sezildi.
Ushbu fojiaga javoban, AQSh Moliya vazirligi Venesueladagi zilzila oqibatlarini bartaraf etish bilan bog’liq faoliyatga ruxsat berish uchun 23 oktyabrgacha ba’zi sanksiyalardan voz kechishga qaror qildi.
Shu bilan birga, Venesuela shimolidagi shaharlarning vahimaga tushgan aholisi vayronalar orasidan bedarak yo‘qolganlarni qidirish uchun ko‘chalarga chiqdi.
Chang va qonga botgan qurbonlar vayronalar ostidan olib chiqildi. Ular orasida bolalar va hayvonlar ham bor edi.
Venesuela davlat televideniyesi qutqaruv operatsiyasining dramatik lavhalarini namoyish etdi.
Biroq tabiiy ofat yuz bergan hudud aholisi qutqaruv guruhlari yetarli emasligidan noligan. Ba’zilar rasmiylar va’da qilgan og’ir texnika qayerdaligini so’rashdi, aholi va qo’shnilar esa vayronalarni o’zlari olib tashlashga majbur bo’lganidan shikoyat qilishdi.
Uch farzandning onasi Diana Delgado bedarak yo‘qolgan 8 yoshli o‘g‘li haqida “Men farzandim qayerdaligini bilmoqchiman, u vayronalar ostidami yoki evakuatsiya markazidami, bilishni xohlayman”, dedi.
Poytaxt Karakasdan shimolda joylashgan La Guayra qirg‘oq mintaqasi bo‘ronning eng og‘ir qismini ko‘tardi. U yerda mamlakatning asosiy aeroporti joylashgan. Zarar tufayli yopilgan, bu esa yordam yetkazilishini imkonsiz qilgan.
Dunyoning turli burchaklaridan, jumladan, shu yil boshida Venesuelaning o‘sha paytdagi prezidenti Nikolas Maduroni harbiy amaliyotda qo‘lga olgan AQShdan yordam va materiallar takliflari kelib tushdi.
Belarus Rossiya va Ukraina o’rtasidagi urushda qatnashish niyatida emas. Bu haqda Aleksandr Lukashenko Rossiyaning Belarusdagi elchisi Boris Grizlov va Moskva viloyati gubernatori Andrey Vorobyov bilan uchrashuvda gapirdi.
Bu Lukashenko Kreml Boris Grizlov orqali Belarusni mojaroda faolroq ishtirok etishga undayotganini birinchi marta oshkora tan oldi.
Lukashenko Grizlovga shunday dedi: “Urushga aralashishning hojati yo’q. Boris Vyacheslavovich bizni urushga tortish jarayonini uyushtirmoqda. Bizni bunga undash ham kerak emas”.
Lukashenko bu masalani Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan bir necha bor muhokama qilganini va belaruslar ukrainaliklar bilan jang qilishni istamasligini aytdi.
Shu bilan birga, u Belarus Rossiya mintaqasini, jumladan, Moskva viloyatini iqtisodiy va xavfsizlik sohalarida qo‘llab-quvvatlashga tayyorligini bildirdi.
Wall Street Journal gazetasining yozishicha, Ukraina neftni qayta ishlash zavodlaridagi ish tashlashlar tufayli Belarus Rossiyaga benzin va boshqa neft mahsulotlarini yetkazib bermoqda.
Nashr Rossiya va Yevropaning sobiq va amaldagi rasmiylariga tayanib, Rossiya yil boshidan beri Belarus hududidan Ukrainaga hujum qilish va NATO davlatlariga qarshi gibrid operatsiyalarni o‘tkazish uchun ruxsat so‘raganini xabar qiladi. Manbalarning aytishicha, bu muzokaralarga birinchi navbatda Boris Grizlov rahbarlik qiladi.
Hisobotda, shuningdek, Fransiya prezidenti Emmanuel Makron may oyida janob Lukashenkoga qo‘ng‘iroq qilib, uni urushga qo‘shilmaslikka chaqirgan.
AQSh Oliy sudi prezident Donald Tramp ma’muriyati mamlakatda qonuniy istiqomat qilayotgan 350 ming gaitilik va 6 ming suriyalikni gumanitar himoyadan zudlik bilan mahrum qilishi mumkinligi haqida qaror chiqardi.
Avvalroq quyi sud prezidentning muhojirlarni vaqtincha himoyalangan maqomdan (TPS) mahrum qilish haqidagi farmonini bloklagan edi. 1990 yilda Kongress tomonidan kiritilgan dastur deportatsiya xavfi ostida bo’lgan muhojirlarni himoya qilishga qaratilgan.
Oliy sud qarori immigratsiya organlariga ko‘proq vakolatlar beradi. Shu nuqtai nazardan, bu qaror Trampning immigratsiya bo‘yicha navbatdagi g‘alabasi sifatida ko‘rilmoqda.
Hozirda 17 mamlakatda 1,3 millionga yaqin odam vaqtinchalik himoyaga ega. Gaitiliklarga bu maqom birinchi marta 2010 yilda dahshatli zilziladan keyin berilgan edi. Mamlakatdagi qurolli guruhlarning zo‘ravonliklari tufayli 1 milliondan ortiq odam o‘z uyini tashlab ketishga majbur bo‘lganidan keyin bu himoya muddati bir necha bor uzaytirildi.
Suriyaliklar bu maqomga 2012-yilda fuqarolar urushi tufayli erishgan.
2025-yil yanvar oyida Oq uyga qaytganidan beri Tramp 17 mamlakatdan 13 tasida TPS maqomini olib tashlashga harakat qildi. Oliy sudning so‘nggi qarori ushbu sa’y-harakatlarni davom ettirish uchun huquqiy asos yaratadi.
Qaror, shuningdek, hali ham TPS maqomiga ega bo’lgan to’rtta davlat vakillariga ham tegishli: Salvador, Livan, Sudan va Ukraina, chunki ularning kafolatlari joriy yilda tugaydi.
Avval xabar qilinganidek, ayni damda Qo‘shma Shtatlar ham siyosiy boshpana so‘ragan xorijlik fuqarolarni qabul qilishni to‘xtatmoqda.
Joriy yilning boshida Qo’shma Shtatlar 75 davlat fuqarolariga immigratsion vizalar berishni to’xtatdi.
2025-yil sentabrida Tramp ma’muriyati chet elliklar uchun immigratsion bo‘lmagan vizalar, jumladan B1/B2 turistik vizalar berish tartib-taomillarini kuchaytirdi.
2025-yil may oyida Oq uy Qo‘shma Shtatlarda o‘qish uchun ariza topshirgan barcha xalqaro talabalar ijtimoiy tarmoqlardagi ma’lumotlar tekshiruvidan o‘tkazilishini e’lon qildi. Vashington AQShning butun dunyodagi elchixonalariga majburiy tekshiruvga tayyorgarlik ko’rish maqsadida yangi talaba vizalari uchun rejalashtirilgan suhbatlarni bekor qilishni buyurdi.
2025-yilning 4-iyunida Tramp ma’muriyati Afg‘oniston, Chad, Kongo, Ekvatorial Gvineya, Gaiti, Somali va Eron kabi 12 davlat fuqarolari uchun AQSh eshiklarini yopdi va ikki hafta o‘tib, AQShga kirishi taqiqlangan davlatlar ro‘yxatiga yana 36 davlat qo‘shildi.
Buyuk Britaniya qiroli Charlz III Bukingem saroyining 10 yillik rekonstruksiya ishlaridan keyin ko‘chib o‘tmaydi. Bu haqda qirollik vakili xabar berdi.
Deyarli ikki asr davomida Britaniya monarxining asosiy qarorgohi bo‘lib kelgan Bukingem saroyi bundan buyon monarxning doimiy qarorgohi bo‘lmaydi.
Qirollik ma’murlari, shuningdek, Charlz III 2024/25 moliyaviy yilida 12,9 million funt sterling (17 million AQSh dollari) soliq to’laganini aniqladi. Ushbu indeks birinchi marta ommaga taqdim etilmoqda. Bu Qirollik oilasini Buyuk Britaniyadagi eng yaxshi 100 soliq to’lovchilar qatoriga kiritadi.
Qirollik oilasi 2022-yilda qirolicha Yelizaveta II vafotidan keyin moliyaviy ahvoli keskin tanqid qilinganidan keyin shaffofroq bo‘lishga va’da bergani aytiladi.
Qirollik oilasining Bukingem saroyiga ko’chib o’tmaslik qarori 369 million funt sterlinglik ta’mirlash ishlari yakunlanishi arafasida paydo bo’ldi. Qayta tiklash ishlari doirasida eskirgan elektr tarmoqlari, quvurlar va isitish tizimi to‘liq yangilanmoqda.
Charlz III o’zining uzoq vaqtdan beri Londondagi qarorgohi Klarens Xausda yashashni davom ettiradi.
Qirollik g’aznachisi Jeyms Chalmers Bukingem saroyi qirollik oilasining asosiy qarorgohi bo’lib qolishini aytdi. U yerda davlat tashriflari, tantanali marosimlar va boshqa rasmiy tadbirlar davom ettiriladi.
“Bu monarxiyaning uyi va Oliy hazratlari Londonda bo’lganida, qirollik bayrog’i saroy tomida hilpirab turadi”, dedi janob Chalmers.
Andijonda Malibu piyodalar yo‘lidan o‘tayotgan uch kishini urib ketdi
O‘zbekistonning qaysi hududlarida moliyaviy xizmatlardan ko‘proq foydalanilmoqda?
«To‘pni yaxshi ushlab turolmadik» – futbolchilar turnirni tark etgandan keyin nimalar deyishdi?
-
Jamiyat4 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport3 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan2 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Mahalliy5 days ago
Endi rahbarni ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri fosh qilish mumkin!
-
Dunyodan4 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Jamiyat3 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston banklari aktivlari 962,8 trln so‘mga yetdi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Dollar bir necha kunlik ko‘tarilishdan so‘ng pastladi