Jamiyat
“Sen “go‘sht”san, o‘liging ham, tiriging ham bizniki, deyishdi” – Rossiya-Ukraina urushida qatnashgan sirdaryolik yigit hikoyasi
Ishlash maqsadida Rossiyaning Krasnoyarsk shahriga borgan 27 yoshli yigit politsiya tomonidan ushlanib, majburan urushga yuborilgan. U sudda politsiya xodimlari aldab, deportatsiya qilamiz deya frontga jo‘natib yuborishganini aytgan. Dansk viloyati Serebryansk qishlog‘i hududida Ukrainaga qarshi urushda ishtirok etgan yigit dron hujumidan og‘ir yaralangan. “Bizga kaskasida ko‘k va sariq rangi bo‘lgan shaxslarni ko‘rganda darhol o‘t ochishni o‘rgatishdi”, degan yigit sudda.
Sirdaryoda Rossiya armiyasiga yollangan yigit jinoiy jazoga tortildi. Kun.uz sud hujjati bilan tanishdi.
Sud hukmida keltirilishicha, Sirdaryo tumanida yashovchi, 1998 yilda tug‘ilgan I.A. 2024 yil 27 dekabr kuni ishlab pul topish maqsadida Rossiyaning Krasnoyarsk shahriga borgan. U Yaroslavl shahrida joylashgan harbiy qism bilan harbiy xizmatni o‘tash bo‘yicha 1 yillik shartnoma imzolagan.
I.A.ga motoo‘qchi bataloni evakuatsiya bo‘limining katta o‘qchi harbiy lavozimi, oddiy askar harbiy unvoni berilgan. U “Vassabiy” taxallusi ostida 2025 yil 16 apreldan 2025 yil 10 mayga qadar Dansk viloyati Serebryansk qishlog‘i hududida Ukrainaga qarshi urushda ishtirok etgan.
I.A. sudda aybiga iqror bo‘lib, urushga majburan borganini bildirgan. Sudlanuvchi ko‘rsatmasiga ko‘ra, u Krasnoyarsk shahriga borgach, yumshoq mebellarga matras ishlab chiqarish sexida ishlagan va ushbu korxona yotoqxonasida yashab kelgan.
2025 yil 26 mart kuni Rossiyada bo‘lish muddati tugayotganini aytib, Qozog‘istonga o‘tib-qaytib kelish uchun korxona rahbarlaridan ruxsat olgan. 2025 yil 4 aprel kuni kechda Qozog‘istonga o‘tish uchun chegara postiga qarab yo‘lga chiqqan. Ammo Krasnoyarsk shahar politsiyasi I.A. va yana 7 nafar O‘zbekiston fuqarosini ushlab, hujjatlarini tekshirgan. So‘ngra ular politsiya idorasiga olib ketilgan.
“U yerda bizni 3 kun ushlab turishdi. Keyin huquq-tartibot idorasi xodimi kelib, noqonuniy ravishda patensiz ishlaganimiz uchun 3 yildan 6 yilgacha qamalishimiz yoki Rossiya hududidan deportatsiya qilinishimiz mumkinligini aytdi. Biz deportatsiyaga rozi bo‘ldik.
Oradan chamasi bir soatlar o‘tib, bizni harbiy yuk mashinasiga mindirib, olib ketishdi. Yuk mashinasida 5 sutka yo‘l yurib, 2025 yil 14 aprel kuni tungi vaqtda Voronej shahriga yetib bordik. Bizni to‘g‘ri harbiy qismga olib borishdi.
Harbiy qismda “Belyy” laqabli komandir chiqib, yo‘qlama qildi. So‘ng bizga yotoqxona, oshxona va kiyinish xonalarini ko‘rsatdi, harbiy kiyim va kaskani qanday qilib kiyish to‘g‘risida tushunchalar berdi. Men komandirdan “biz deportatsiya qilingan bo‘lsak, nima qilamiz bu formalarni?” deya so‘radim. U esa “sen urushga kelding, deportatsiya qilinmaysan”, deb javob berdi. Unga Rossiya fuqarosi emasligimni, mazkur urushda qatnashishga majburmasligimni aytdim. Shundan keyin “Belyy” va boshqa harbiylar menga nisbatan kuch ishlatib, chap qo‘limning bilak qismini olov bilan kuydirishdi hamda jangda ishtirok etish bo‘yicha shartnomaga imzo qo‘yganimni aytishdi. Men esa hech qanday shartnomaga imzo qo‘ymaganimni bildirdim. Komandir meni bu urushdan hech kim qutqara olmasligini, o‘ligim ham, tirigim ham uniki ekanini, men “go‘sht”ligimni aytib, ruhiy tazyiq o‘tkazdi”, degan I.A. suddagi ko‘rsatmasida.
Qilingan tazyiq va bosimlardan so‘ng I.A. harbiy kiyim va kaskani kiyishga rozi bo‘lgan. Ikki kundan so‘ng ularni guruhga ajratib, o‘z xohishi bilan kelganlarni Rostov shahriga, boshqalarni, jumladan, I.A.ni ham Ukrainaning Dansk viloyati Serebryansk qishlog‘iga jo‘natishgan. Bu yerda ularga jangovar qurollar bilan ishlash, granatalar otish, harbiy dronlarni ko‘rganda ularga o‘q uzish, qo‘li yoki kaskasida ko‘k, sariq rangi bo‘lgan shaxslarni ko‘rgan vaqtida darhol o‘t ochishni o‘rgatishgan.
“Menga “Vassabiy” taxallusini berib, shaxsiy raqam biriktirishdi. Frontda Tojikiston fuqarosi bo‘lgan “Bulat” laqabli shaxs bilan tanishdim. Undan jang maydonidan qanday qilib qochishim mumkinligini so‘radim. “Bulat” qochishning imkoni yo‘qligini, o‘lishi yoki jarohat olib, evakuatsiya bilan vaqtinchalik qutulib qolishim mumkinligini aytdi.
Men va 39 nafar askarga jang tugallangan joyga borib, “yashil hudud” tashkil qilish hamda urushda halok bo‘lganlarning jasadlarini yig‘ish topshirildi. “Kamchatka” laqabli general menga urushda qatnashganlarning ro‘yxatini berib, ular orasidan qurbon bo‘lgan o‘zbeklar musulmon odatlariga ko‘ra dafn etilishi mumkinligini aytdi. Qurbonlarning jasadlarini yig‘ayotgan vaqtimda Ukraina tomondan hujum bo‘ldi. Shunda menga berilgan granatani yerga tashlab, o‘zimga jarohat yetkazdim. Shu orada Ukraina tomondan otilgan dronlarning snaryadi mendan taxminan 2 metr uzoqlikda portladi. Oqibatda chap oyog‘imning son qismidan va belimdan jarohat oldim”, degan yigit.
Shundan so‘ng I.A.ni avvaliga Boshqirdistonga, so‘ngra Belgrad shahriga olib borishgan. U yerda oyog‘ini operatsiya qila olishmagach, Moskva shahridagi harbiy gospitalga olib borib, jarrohlik amaliyoti o‘tkazishgan. Keyin esa muntazam davolanish maqsadida Ryazan shahridagi harbiy shifoxonaga jo‘natishgan. Bu yerda taxminan 2 oy davolanib, o‘sha yerdagi shifokorlardan unga ta’til guvohnomasini rasmiylashtirib berishlarini so‘ragan. Ular orqali o‘ziga vaqtinchalik yaroqsizligi to‘g‘risida hujjat rasmiylashtirib, Nijniy Novogorod shahridagi harbiy qismdan o‘ziga ta’til guvohnomasi rasmiylashtirgan. So‘ngra u yerdan Moskva shahriga borib, vatanga qaytish sertifikati orqali 2025 yil 18 iyul kuni O‘zbekistonga qaytib kelgan.
I.A. 2025 yil 20 avgustda DXX va IIB tomonidan olib borilgan tezkor-qidiruv tadbirlari davomida Sirdaryo tumani hududida gumonlanib to‘xtatilgan. Uning telefoni ko‘zdan kechirilganida, Rossiya Qurolli kuchlari harbiy dala kiyimida, jangovar qurollar va jangovar texnikalar yonida, harbiy harakatlarda ishtirok etgani, lavozimi, taxallusi va shaxsiy raqami, harbiy harakatlar natijasida olgan tan jarohatlarini ko‘rsatuvchi foto va videotasvirlar hamda “Ta’til guvohnomasi” va “harbiy jyeton” mavjudligi aniqlangan.
JIB Guliston shahar sudining 2025 yil 17 dekabrdagi hukmi bilan I.A. Jinoyat kodeksining 154-moddasi (yollanish) 1-qismi hamda 154−1-moddasi 1-qismida (chet davlatlarning harbiy xizmatiga, xavfsizlik, politsiya, harbiy adliya organlari yoki shunga o‘xshash boshqa organlariga xizmatga kirish) nazarda tutilgan jinoyatni sodir etganlikda aybli deb topilgan. Unga 4 yil muddatga ishlash vaqtidan, shuningdek, ish joyigacha borishi va uy-joyiga qaytib kelishi uchun zarur bo‘lgan vaqtdan tashqari qolgan vaqtda yashash joyidan chiqishi cheklangan holda ozodlikni cheklash jazosi tayinlangan.
Avvalroq Rossiya armiyasiga yollanib, Ukrainaga qarshi urushda ishtirok etgan, gospitalga borish uchun qo‘lida granata portlatgan andijonlik erkak 3 yilga ozodlikdan mahrum qilingandi.
2026 yil 3 iyul kuni soat 10:00 da Oliy sud Plenumining navbatdagi majlisi bo‘lib o‘tadi. Bir qator muhim masalalar ko‘rib chiqiladigan tadbir Oliy sudning Interaktiv xizmatlari portali orqali jonli efirga uzatiladi.
2026 yil 3 iyul kuni soat 10:00 da Oliy sud Plenumining navbatdagi majlisi bo‘lib o‘tadi. Bu haqda Oliy sud matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd qilinishicha, majlisda Oliy sud Plenumining
“Sudlar tomonidan fuqaroni muomala layoqati cheklangan yoki muomalaga layoqatsiz deb topish bilan bog‘liq ishlarni ko‘rib chiqish amaliyoti to‘g‘risida”,
“Fuqarolik, ma’muriy va iqtisodiy sudlar tomonidan da’voni ta’minlash (dastlabki himoya) choralarini ko‘rishning ayrim masalalari to‘g‘risida”,
“O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi va O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi qarorlari loyihalari ko‘rib chiqiladi.
Birinchi marotaba Plenum majlisi Oliy sudning Interaktiv xizmatlari portali orqali jonli efirga uzatiladi.
O‘zbekiston milliy jamoasi mundialdagi ishtirokini yakunlab, Toshkentga qaytib keldi. Uchala o‘yindagi mag‘lubiyat atrofidagi qizg‘in muhokamalar to‘xtayotgan bir paytda, tarmoqlarda yangi mojaro bo‘y ko‘rsatdi. Amerikada yashayotgan vatandoshlar iddaosicha, FIFA tomonidan O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasiga ajratilgan imtiyozli chiptalar muxlislarga asl narxidan bir necha barobar qimmatga pullangan.
Tanqidga qolayotgan blogerlar Abdurahmon Fozilov va Otabek Jo‘rayev fan-klubga ajratilgan chiptalarning sotilishiga aloqasi yo‘qligini aytib chiqishdi. O‘FA esa holatga hozircha munosabat bildirmadi.
Instagram’ning Ikromjon Abdullayev ismli foydalanuvchisiga ko‘ra, O‘FAga imtiyozli ravishda taqdim etilgan chiptani unga 450 dollardan, ikkitasini 900 dollarga sotishgan.
Shuningdek, Ikromjon Abdullayev iwash brendi bilan tanilgan Otabek Jo‘rayevning o‘ziga tegishli chiptani sotib, “fan-klub bilan qo‘shilib kiraman” degan gaplaridan ham jig‘ibiyron bo‘lgan.
Instagram’dagi evilwox yuzerneymi egasi Shoxruh Azizovning aytishicha, 200, 300, 400 dollarlik chiptalar 900 dollardan 1500 dollargacha narxlarda sotilgan. Narxlar qimmatligi sabab yuzlab muxlislar stadionga kira olmay, tashqarida qolib ketgan.
AQShda yashovchi yana bir hamyurtimiz Nizomiddin Ahmadjonov ham holat yuzasidan keskin fikr bildirib, arzon chiptalar berilganda ko‘plab o‘zbekistonliklar o‘yinlarga borishi mumkin bo‘lganiga urg‘u berdi.
Ijtimoiy tarmoqlardagi tanqidlar fonida Abdurahmon Fozilov ham videomurojaat bilan chiqdi va na liboslar, na chipta bilan bog‘liq vaziyatga aralashmaganini bildirdi.
“Futbolka, bilet, mehmonxona, umuman Amerikadagi tashkiliy ishlarning birortasiga men aralashganim yo‘q. Barchasiga javobgar mutasaddi vakillar bor. Men bilaman, “Asr market” original futbolkalarni sotdi va iltimos qilishganiga reklama qilib berdim. Biletga kelsak, fan-klubning 700 ta chiptasini Abdurahmon Fozilov 1000-1500 dollardan sotibdi, emish. Azizlar, 700 ta bilet 1000 dollardan bo‘lsa, 700 ming dollar bo‘ladi. Birorta ham fan-klubning biletiga men aralashganim yo‘q. Chiptalarni vakolatli shaxslar fan-klubga berdi, qolganini kimga tarqatdi, mening ishim emas”, dedi Fozilov.
Otabek Jo‘rayev esa unga homiylari tomonidan bir nechta chipta sovg‘a qilingani, o‘z ehtiyojlaridan oshiqchasini sotganini aytdi. Ammo u “fan-klub tarkibiga kirib olaman”, degan gapiga izoh bermagan.
“Amerikada yashaydigan vatandoshlarimiz bilet mojarasiga duch kelib, qiyin ahvolga tushib qolishibdi. Ya’ni biletni vaqtida olishmagan, vaqtliroq harakat qilishmagan, ko‘chaga chiqib olaman desa, narxlar oshib ketgan. Saytda ham chipta qolmagan, kassaga borib ololmaydi, chunki masofalar juda uzoq. Lichkamga rosa yozishadi, aka, bilet topib bering, deb. Homiylar tomonidan 2-3 ta kompaniya menga ikkitadan bilet sovg‘a qilgan. Menda bilet bor, kerakmas dedim. Bittasi Xitoydan keldi, bittasini Amerikadagi akamiz sovg‘a qildi. Endi biletni tekinga bervorish yoki sovg‘a qilish mening qo‘limda. U narsa noto‘g‘ri hisoblanmaydi. Harom ham bo‘lib qolmaydi. Yonimda o‘g‘lim bor edi, unga berdim. Yaqinlarim so‘radi, ularga berdim. Qolganini sotdim. Qanaqa sotdim, bozor qanaqa narx talab qilsa, shunaqa narxda sotdim. Buni har qanday biznesmen tushunadi”, deydi Otabek Jo‘rayev.
Imtiyozli chiptalar
FIFA 2026 yilgi Jahon chempionatida milliy futbol federatsiyalari va ularning rasmiy fan-klublariga tekin chiptalar bermagan, lekin avvalgi mundiallarda bo‘lgani kabi, aynan sodiq muxlislar uchun mo‘ljallangan maxsus arzonlashtirilgan chiptalar kvotasi mavjud. Bu toifadagi chiptalar narxi barcha o‘yinlar uchun qat’iy – 60 dollar etib belgilangan.
Qoidalarga ko‘ra, har bir ishtirokchi federatsiyaga o‘z o‘yinlari uchun stadion sig‘imining 8 foiz qismi kafolatlangan holda ajratiladi. Ushbu 8 foiz kvotaning 10 foiz qismi aynan 60 dollarlik arzon chiptalardan iborat bo‘ladi. Bunday chiptalar ochiq savdolarda sotilmaydi, ularni kimga va qanday taqsimlashni federatsiyalarning o‘zi hal qiladi.
O‘zbekiston misolida oladigan bo‘lsak, Kolumbiya qarshi “Atsteka” stadionidagi o‘yin uchun O‘FAga 6640 ta chipta taqdim etilgan, shundan 664 tasi imtiyozli 60 dollarlik chiptalar bo‘lgan. Bu ko‘rsatkich Hyustondagi Portugaliyaga qarshi o‘yinda mos ravishda 5465 taga 546 tani, Atlantadagi Kongo DRga qarshi uchrashuvda esa 5459 taga 546 tani tashkil etgan.
Reglament bo‘yicha, guruh bosqichidagi uchta o‘yin uchun O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasiga bevosita fan klub a’zolariga tarqatish uchun jami 1750 dan ortiq kafolatlangan arzonlashtirilgan chiptalar taqdim etilgan bo‘lishi kerak.
Bundan tashqari, O‘FA ixtiyorida 17,5 mingta standart toifadagi chiptalar ham bo‘lgan va ular FIFA tomonidan belgilangan narxlarda o‘zbekistonlik muxlislarga sotilishi nazarda tutilgan.
O‘zbekistonda tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan xotin-qizlarni himoya qilish tizimi yanada kuchaytirildi. Yangi qonun bilan jabrlanuvchilarning huquqlarini sudda himoya qilish, ularga ijtimoiy ko‘mak ko‘rsatish hamda bolalarning eng ustun manfaatlarini ta’minlashga qaratilgan qator o‘zgartishlar kiritildi.
2026 yil 1 iyulda qabul qilingan O‘RQ–1156-sonli qonun bilan ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritildi.
Qonunga muvofiq, milliy qonunchilikka «bolaning eng ustun manfaatlari» tushunchasi hamda uni ta’minlash kafolatlari kiritildi. Ushbu tushuncha bolaning oila muhitida tarbiyalanishi, xavfsizligi, sog‘lig‘i, ta’lim olishi, har tomonlama kamol topishi, shaxsiy daxlsizligi, sha’ni va qadr-qimmati, shuningdek, uning fikrini inobatga olgan holda belgilanadigan boshqa manfaatlarni qamrab oladi.
Shuningdek, Ijtimoiy himoya milliy agentligi tizimidagi tashkilotlar, jumladan, Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish markazlariga tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlanganlar manfaatlarini ko‘zlab davlat boji to‘lamasdan sudlarga da’vo arizalari kiritish hamda sud majlislarida ularning vakili sifatida ishtirok etish vakolati berildi.
Qonun bilan yana bir muhim yangilik joriy etildi. Endi tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxs maxsus markazga joylashtirilgan taqdirda, bu holat unga bir oygacha bo‘lgan muddatga vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqasini rasmiylashtirish uchun asos hisoblanadi.
Mazkur qonun rasmiy e’lon qilingan kundan boshlab kuchga kirdi.
O‘zbekistonda davlat organlari va tashkilotlarining arxiv hujjatlarini Yagona milliy arxiv axborot tizimida elektron shaklda saqlash va yuritish tartibi belgilandi. Tegishli nizom hukumat qarori bilan tasdiqlandi.
Hukumatning 2026 yil 30 iyundagi 352-son qarori bilan «Davlat organlari va tashkilotlarining arxiv hujjatlarini Yagona milliy arxiv axborot tizimida elektron shaklda saqlash tartibi to‘g‘risida»gi nizom tasdiqlandi.
Mazkur nizom respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, xo‘jalik birlashmalari hamda boshqa davlat tashkilotlarining arxiv hujjatlarini elektron shaklda shakllantirish, yuritish va saqlash, shuningdek, Yagona milliy arxiv axborot tizimidan foydalanish tartibini belgilaydi.
Nizomga muvofiq, arxiv axborot tizimidan davlat organlari va tashkilotlari hamda operator o‘rtasida tuziladigan shartnoma asosida foydalaniladi.
Tizimga ulanish uchun davlat organlari va tashkilotlari maxsus elektron oyna orqali operatorga ariza yuboradi. Operator ariza kelib tushgan kundan e’tiboran ikki ish kuni ichida uni ko‘rib chiqadi.
Agar ariza nizom talablariga muvofiq deb topilsa, operator davlat organi yoki tashkilotga elektron shaklda shartnoma yuboradi.
Shartnoma imzolanib, unda nazarda tutilgan to‘lovlar amalga oshirilganidan keyin operator foydalanuvchini ikki ish kuni ichida Yagona milliy arxiv axborot tizimiga ulash choralarini ko‘radi.
Jamiyat | 08:49
3296
1 daqiqa o‘qiladi
Qoraqalpog‘iston Respublikasining Beruniy tumanida tijorat banki mas’ullari, mahalladagi hokim yordamchilari va boshqa shaxslar o‘zaro til biriktirib, 37 nafar fuqaro nomidan 1,4 milliard so‘mni talon-toroj qilgani aniqlandi.
Bosh prokuratura huzuridagi departamentning Beruniy tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankining bank xizmatlari markazi mas’ul shaxslari, 7 ta mahalladagi hokim yordamchilari hamda boshqa shaxslar jinoiy til biriktirgan holda harakat qilgani ma’lum bo‘ldi.
Tekshiruv davomida ular 37 nafar fuqaro nomiga ajratilgan imtiyozli mablag‘larni o‘zlashtirish yo‘li bilan jami 1,4 milliard so‘mni talon-toroj qilgani aniqlangan.
Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Hozirda tergov harakatlari olib borilmoqda.
“Jim, ko’rinmas qotil” Yevropani dahshatga solmoqda
Oliy sud Plenumining majlisi birinchi marta jonli efirga uzatiladi
O‘zbekistonliklar xorijga investitsiya kiritishi keskin ko‘paydi
-
Dunyodan4 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Prezident raisligida videoselektor boshlandi
-
Jamiyat4 days agoToshkent davlat agrar universiteti sport kompleksida yong‘in sodir bo‘ldi
-
Sport4 days agoShomurodov jahon chempionatidagi deyarli imkonsiz gol muallifi bo‘ldi
-
Iqtisodiyot4 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Sport5 days agoo‘zbek futbolchisi «Chelsi» egalariga tavsiya qilindi
-
Jamiyat5 days agoFarg‘onada gaz to‘ldirish vaqtida avtobus tomidagi gaz balloni yorilib ketdi
-
Iqtisodiyot1 day agoO‘zbekistonda benzin narxi rekord darajada qimmatlashdi. Sabab nima?