Dunyodan
Sanktsiyalar ko’tarilgandan keyin Suriya sharia bizga Trump Uchrashuv uchun keladi
Suriya Prezidenti Ahmed Sharo Vashingtonga rasmiy tashrif bilan tashrif buyurdi, bir necha kun o’tgach, AQSh rasmiy ravishda maxsus tayinlangan global terrorchi sifatida o’z maqomini bekor qildi.
Sobiq islomiy ekstremist AQSh prezidenti Donald Trumpni dushanba kuni Bashar Asadni ag’dargandan keyin, Oq uyda AQSh prezidenti Donald Trumpni Oq uyda uchrashadi.
AQSh poytaxtiga kelganidan bir necha soat oldin, Suriya xavfsizlik xizmati Islomiy davlat guruhiga aylangan o’nlab gumon qilingan o’nlab gumon qilingan o’nlab gumon qilinayotgani ma’lum qilindi.
Sarayaning Trump bilan uchrashganida, Suriyadagi guruhning Suriyadagi qolgan tuzilmalariga qarshi birgalikda sa’y-harakatlar, kun tartibida katta bo’lishi kutilmoqda.
Suriya rasmiylarining so’zlariga ko’ra, guruh a’zolari hibsga olingan, qurol va portlovchi moddalar ham qo’lga olindi.
Saylder hokimiyatni olishdan beri Asad va 13 yillik fuqarolik urushi ostida izolyatsiya qilinganidan keyin Suriyadagi ishtirokini tiklashga harakat qildi.
U Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh assambleyasida Suriya “dunyoqarashni dunyo xalqlari orasida muntazam ravishda tiklanayotgan” deb hisoblash uchun AQShga tashrif buyurdi va xalqaro hamjamiyatni sanktsiyalarni ko’tarishga chaqirdi.
Ushbu hafta boshida Xavfsizlik Kengashi AQShning asosiy choralarini tasdiqladi.
Juma kuni Sarayo va uning ichki ishlar vaziri Anas Xassan Xassan Xassan Xassan Xassan Xassan Xassan Xassan Xassan Xassan Xassan Xattobning AQShning “Suriya rahbariyati tomonidan ko’rsatilgan yutuqlarni e’tirof etishgan” deb taxmin qilingan shaxslarning Ro’yxatdan o’tishi kerak edi.
Siaa Hayot Tohrir Shom rahbari Hayrat-Shom rahbari sifatida ishlatgan Muhammad al-Javlani edi. Guruh Al-Qoida bilan 2016 yilgacha, SharAa u bilan aloqalarni kesib tashlaganida unga aloqador edi.
Saraya etakchilik qilishdan oldin, Iroqda Al-Qoida uchun kurash olib bordi va AQSh harbiylari tomonidan bir muncha vaqt qamoqqa tashlandi. Shuningdek, u AQSh tomonidan 10 million dollarlik ne’mat taklif qilindi.
Amerika Qo’shma Shtatlari bu yil boshida Gts-ga qarshi sanktsiyalarni bekor qildi.
Prezident Trump ilgari Riyodga tashrifi paytida, May oyida Riyodga tashrif buyurganida, u uni “juda kuchli o’tmishdagi og’ir yigit” deb ta’riflagan.
Uning kelib chiqishi, saylovchilar mo”tadil hukumatni Suriyaning turli etnik guruhlari va fraktsiyalaridan qo’llab-quvvatlashga, shuningdek, Asadga qarshi bo’lgan hukumatlar tomonidan qo’llab-quvvatlangan.
Shu yil boshida u Suriyaning alaginining a’zolarini bajarishda ayblangan xavfsizlik kuchlarining ayrim qismlarini yo’q qilishga va’da berdi.
So’nggi bir necha oy ichida sunniy badaviy qabilali jangchilar va Druze Militias o’rtasida halokatli zo’ravonlik, shuningdek, HTS boshchiligidagi hukumat urush tomonidan o’n yildan ortiq vaqt davomida barqarorlikni tiklay oladi.
Eron parlamenti spikeri Muhammad Boqir Kalibovning aytishicha, Qo’shma Shtatlar Eronga qarshi iqtisodiy kurashda asosiy “karta”larning aksariyatidan foydalangan. Uning so‘zlariga ko‘ra, Tehronda hali foydalanilmagan imkoniyatlar mavjud.
“Ular o’zlarining ustunliklari bilan maqtanayapti. Ko’raylik: bu yerda taklif imkoniyati talab imkoniyatiga teng”, – deb yozadi Kalibuh X Networkda.
Uning ta’kidlashicha, Eronning asosiy imkoniyatlari orasida Hormuz bo’g’ozi, Bubble Mandab bo’g’ozi va neft quvurlari bor. Ayni paytda Qo’shma Shtatlar strategik neft zaxiralarini bo’shatish, talabni kamaytirish va narxlarni moslashtirish kabi choralar ko’rdi.
Shablonga ko‘ra, Eron qurollarining bir qismi hali o‘qqa tutilmagan, ammo Qo‘shma Shtatlar o‘z imkoniyatlarining bir qismini ishlatib bo‘lgan.
U, shuningdek, yozgi energiya talabining ortib borayotganini hisobga olish zarurligini ta’kidladi, bu esa Qo’shma Shtatlarga qo’shimcha bosim o’tkazadi.
Isroil Prezidenti Yitzhak Herzog Qozog’istonga rasmiy tashrif bilan keldi. Prezident Qosim-Jomart Tokayev uni Ostonadagi rasmiy marosimda kutib oldi. Uchrashuvda har ikki davlat delegatsiyalari a’zolari tanishtirilib, davlat madhiyalari yangradi.
Shundan so‘ng har bir davlat rahbarlari tor doirada muzokaralar o‘tkazdi. Janob Tokayev Isroil bilan munosabatlar 1992-yildan buyon izchil rivojlanib borayotgani, siyosiy va iqtisodiy sohalarda muhim yutuqlarga erishilganini ta’kidladi.
Prezident Tokayev Qozog‘istonning Ibrohim kelishuvlariga qo‘shilish qarorini ta’kidlab, bu qadam Yaqin Sharqda barqarorlik va muloqotni mustahkamlashga yordam berishini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, yaqin orada Ostona shahrida kelishuvga rasman qo‘shilish marosimi o‘tkazilishi mumkin.
Ishoq Gertsog, o‘z navbatida, Qozog‘istonga tashrifini muhim voqea sifatida baholab, bu uning otasi, Isroilning sobiq prezidenti Xaim Gertsog boshlagan diplomatik yo‘lning davomi ekanini ta’kidladi. Uning aytishicha, ikki davlat o‘rtasida, ayniqsa, yuqori texnologiyalar sohasida hamkorlik qilish uchun katta imkoniyatlar mavjud.
Muzokaralar chog‘ida savdo-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish, investitsiyalar hajmini oshirish, sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalar sohasida hamkorlikni chuqurlashtirish masalalari muhokama qilindi. Shuningdek, toʻgʻridan-toʻgʻri aviaqatnovlarni yoʻlga qoʻyish va ikki tomonlama shartnomalar bazasini kengaytirish rejalari ham muhokama qilindi.
Muzokaralar yakunida tomonlar muntazam siyosiy muloqotni davom ettirish va hamkorlikni yangi bosqichga ko‘tarishga kelishib oldilar.
Janubiy Koreyaning apellyatsiya sudi sobiq birinchi xonim Kim Gong Xiga chiqarilgan hukmni qayta ko‘rib chiqdi. U aksiyalar narxini manipulyatsiya qilish va poraxo‘rlikda ayblangan.
Yanvar oyida u 20 oylik qamoq jazosiga hukm qilingan bo’lsa, bu safar jazo muddati to’rt yilga oshirildi. AFP axborot agentligi xabariga ko‘ra, u, shuningdek, 50 million von (taxminan 34 ming dollar) miqdorida jarimaga tortilgan.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Kim avtomobillar sotuvidagi aksiyalar narxini manipulyatsiya qilish orqali 810 million von (564 ming dollar) ishlab topgan. U shuningdek, saylovoldi tashviqotini moliyalashtirish qonunlarini buzganlikda ayblangan.
Kimning turmush o‘rtog‘i, sobiq prezident Yun Sek Yol yanvar oyida hibsga olishga to‘sqinlik qilgani uchun besh yilga qamalgan edi.
Sobiq davlat rahbari hozirda to‘rtta ish bo‘yicha sudlanmoqda.
2025-yilda dunyo mamlakatlari qurol-yarog‘ga 2887 milliard dollar sarflagan. Bu 2024 yilga nisbatan 2,9 foizga ko‘pdir.
Stokgolm xalqaro tinchlik tadqiqot instituti (SIPRI) hisobotiga ko‘ra, harbiy xarajatlar bo‘yicha AQSh, Xitoy va Rossiya yetakchilik qilmoqda. Bu uch mamlakat jami global xarajatlarning 51 foizini (1,48 trillion dollar) tashkil qiladi.
“2025-yilda jahon harbiy xarajatlari oshadi, chunki davlatlar urush, abstraksiya va geosiyosiy to‘ntarishlarga harbiy kuchlarni ko‘paytirish orqali javob beradi”, — dedi Stokgolm xalqaro tinchlik tadqiqot instituti tadqiqotchisi Syao Lyan.
O‘tgan yili Qo‘shma Shtatlar qurol-yarog‘ uchun 954 milliard dollar sarflagan. Bu 2024-yilga nisbatan 7,5 foizga kam. Bunday holat o‘tgan yili AQShning Ukrainaga harbiy yordam bermagani bilan izohlanadi. Ammo Vashington G’arbiy yarimsharda o’z hukmronligini saqlab qolish va Hind-Tinch okeani mintaqasida Xitoyni ushlab turish uchun yadroviy qurol va boshqa qurollarga sarmoyani oshirmoqda.
Qo‘shma Shtatlar 2026-yilda qurol-yarog‘ uchun 1 trillion dollar, 2027-yilda esa 1,5 trillion dollar sarflashi kutilmoqda.
Yevropada ham oʻtgan yili mudofaa kuchlari keskin koʻpaygan, Yevropa davlatlari harbiy xarajatlarga 864 milliard dollar sarflagan.
Urushayotgan ikki davlat Rossiya va Ukraina 190 milliard dollar va 84,1 milliard dollar sarfladi.
Qurolli mojarolar va mintaqaviy raqobatga qaramay, Yaqin Sharqdagi harbiy xarajatlar nisbatan barqarorligicha qolmoqda. Mintaqa davlatlari bu maqsadda 218 milliard dollar sarfladi. Xususan, Isroil 48,3 milliard dollar, Turkiya 30 milliard dollar, Eron esa 7,4 milliard dollarni qurol-yarog‘ uchun sarflagan.
Harbiy xarajatlarning tez o’sishi Osiyo va Okeaniyada qayd etildi. Xususan, Xitoy bu sohadagi byudjetini 7,4 foizga oshirib, 336 milliard dollarga yetdi.
Yaponiya 1958-yildan beri birinchi marta yalpi ichki mahsulotining 1,4 foizini (62,2 milliard dollar) harbiy xarajatlarga sarfladi.
So’nggi yillarda harbiy xarajatlar doimiy ravishda oshib bormoqda.
Avvalroq ekspertlar AQSh va Rossiya o‘rtasida imzolangan Strategik qurollarni qisqartirish va cheklash to‘g‘risidagi bitimning tugatilishi sovuq urushdan keyingi ilk chegarasiz yadro qurollari poygasiga olib kelishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.
Rossiya Tashqi ishlar vazirligi Yevropa Ittifoqining sanksiyalariga javoban qator Yevropa rasmiylari va Ukraina harbiylarini qo‘llab-quvvatlovchi shaxslarning mamlakatga kirishi taqiqlanganini ma’lum qildi.
Avvalroq Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarshi 20-sanksiya paketi doirasida yangi cheklovlarni joriy qilgan edi.
Boshqa narsalar qatorida, kiberxavfsizlik sohasida xizmatlar ko’rsatish butunlay taqiqlangan. Eksport cheklovlari kimyoviy moddalar, moylash materiallari va kauchuklarga ham kengaytirildi. Murmansk va Tuapse portlarida operatsiyalar cheklandi, virtual valyuta va raqamli rubl faoliyati taqiqlandi.
Shu bilan birga, Rossiyaning ayrim ommaviy axborot vositalarining eshittirishlari ham cheklandi.
«Karkidon» suv ombori hududida 635 mlrd so‘mlik majmua barpo etilmoqda: tafsilotlar
AQSh Eronga qarshi iqtisodiy kurashda asosiy “karta” – Qalibafdan foydalandi
Londonda sohibqiron Amir Temurga bag‘ishlangan xalqaro forum o‘tkaziladi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Ikki oyda xorijga 466,6 mln dollarlik to‘qimachilik mahsulotlari sotildi
-
Siyosat5 days agoYevropa Ittifoqi Rossiya mudofaa sanoatiga xomashyo yetkazib bergan ikki O‘zbekiston shirkatiga sanksiyalar kiritdi
-
Iqtisodiyot5 days agoBirinchi chorakda O‘zbekistonga yuborilgan pul o‘tkazmalari 13 foizga oshdi
-
Dunyodan4 days ago
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
-
Jamiyat3 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan3 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Iqtisodiyot5 days agoYevroittifoq O‘zbekistonning ikkita korxonasiga sanksiya kiritdi
-
Siyosat4 days ago
Prezident eksport qilishda tadbirkorlarga yordam bermayotgan hokimlarni ogohlantirdi